skkn dạy một giờ lý thuyết vật lý đạt hiệu quả cao nhờ ứng dụng của tin học - Pdf 24

SỞ GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO TỈNH QUẢNG NINH
PHÒNG GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO T.P HẠ LONG
DẠY MỘT GIỜ LÝ THUYẾT VẬT LÝ
ĐẠT HIỆU QUẢ CAO
NHỜ ỨNG DỤNG CỦA TIN HỌC
(TIẾT 61-BÀI 55- VẬT LÝ LỚP 9)
Tiểu luận của: PHẠM THỊ MINH HẰNG
Trường THCS LÊ VĂN TÁM .THÀNH PHỐ HẠ LONG
Năm học 2007-2008

1
MỤC LỤC CỦA BÀI VIẾT
Chương 1 : Lời nói đầu
Chương II : Kế hoạch nghiên cứu
Chương III: Nội dung
A- Điều tra thực tế
B-Những biện pháp cơ bản để dạy một tiết lí thuyết vật lí đạt hiệu quả cao.
I-Phấn đấu làm đầy đủ ,có chất lượng các thí nghiệm trên lớp.
II-Chuẩn bị kĩ hệ thống câu hỏi giúp tổ chức tốt cho học sinh tích cực làm
việc.
III- Coi trọng tính thực tế,gắn với đời sống của kiến thức cần truyền đạtt.
C- Giáo án minh họa
I-Giáo án minh họa
II-Kết quả đạt được
D- Rút ra bài học kinh nghiệm

2
Chương I: LỜI NÓI ĐẦU
Tôi nhận thức rằng một trong những mục đích của việc dạy học là làm cho
học sinh nắm vững cơ sở khoa học một cách tự giác,tích cực,sáng tạo.Học
sinh càng được tham gia tích cực,chủ động vào các hoạt động thì các phẩm

Trong tình hình cấp thiết cần ứng dụng rộng rãi công nghệ thông tin vào
giảng dạy mà tôi và nhiều giáo viên còn rất bỡ ngỡ.Tôi xin trình bày bài dạy
của mình để mong được trao đổi với các đồng nghiệp,mong được sự đánh
giá,góp ý của các đồng chí để tôi ngày càng tiến bộ,có nhiều giờ dạy áp dụng
công nghệ thông tin thành công hơn.
Tôi xin trân trọng cảm ơn các đồng chí!
3
Chương II- Kế hoạch nghiên cứu
I-Xác định rõ nhiệm vụ nghiên cứu:
- Nghiên cứu những biện pháp cơ bản để dạy một tiết lí thuyết vật lí đạt hiệu
quả cao.
-Học vi tính,nghiên cứu Power Point,cố gắng học hỏi để hiểu và sử dụng
được một số phần mềm vật lí hỗ trợ cho vẽ ,vào mạng để tìm thêm tư liệu.
II-Xác định đối tượng:
-Học sinh lớp 9C(lớp thường),lớp 9D(nhiều học sinh khá hơn) của trường Lê
Văn Tám.
III- Phương pháp tiến hành:
1-Điều tra học sinh
2-Tìm hiểu thực tế dạy lí thuyết vật lí
3-Nghiên cứu những biện pháp cơ bản để dạy lí thuyết vật lí đạt hiệu quả
4-Thể nghiệm trên lớp
5-Kiểm tra,nhận định kết quả
IV-Kế hoạch thời gian:
-Tháng 9,10: Điều tra trên học sinh và sách giáo khoa
-Từ tháng 10 đến tháng 3 : Nghiên cứu tài liệu,trao đổi với đồng nghiệp,thể
nghiệm trên lớp,thường xuyên kiểm tra đánh giá
-Tháng 3,4,5 tiếp tục thể nghiệm và hoàn thành.

4
Chương III : NỘI DUNG

B- Những biện pháp cơ bản để dạy một giờ lí thuyết vật lí đạt hiệu
quả cao:
1-Phấn đấu làm đầy đủ,có chất lượng các thí nghiệm trên lớp.
Vật lí phổ thông là môn khoa học thực nghiệm,các tri thức vật lí là sự
khái quát hóa các kết quả nghiên cứu thực nghiệm và các hiện tượng
diễn ra trong đời sống.Không có thí nghiệm,học sinh rất khó có cơ sở
để thực hiện các thao tác tư duy để tiếp nhận tri thức mới.Có thí
nghiệm,học sinh tiếp thu hứng thú hơn,dễ dàng,hiệuquả hơn.
Xác định rõ như vậy nên BGH và tổ chuyên môn trường tôi chỉ
đạo,kiểm tra sát sao,đôn đốc tận dụng tối đa điều kiện đã có để không
dạy chay.Thậm chí có những giờ dạy tôi phải đi đến mấy trường mới đủ
dụng cụ thí nghiệm.Thí dụ,khi dạy bài “Sự truyền âm,phản xạ âm”trước
đây,tôi đã phải đến trường Chuyên Hạ long nhờ bạn mượn được cái
chuông điện,sang Cấp III Hòn gai mượn đế và cái chụp thủy tinh,về lại
nhờ bạn là thợ điện lạnh lấy lốc của tủ lạnh làm bơm hút khí.Mua bộ
nguồn hạ thế có nắn dòng 220V-6V(tháo bỏ điôt) thành máy hạ thế xoay
chiều(để chuông kêu liên tục-đỡ phải đóng ngắt).Tìm keo dán,thay
ống để đảm bảo có được môi trường chân không.Hay để dạy bài”Màu
sắc vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu”phải có đèn phát
ánh sáng màu,đèn màu quay-tôi phải đi nhiều cửa hàng mới tìm được
đèn phù hợp.Nhưng bù đắp lại,nhìn vẻ hứng thú,háo hức của học
sinh,thấy kết quả giờ dạy- tôi lại thấy mình có thể quyết tâm đi
tìm,mượn được lần khác nữa.
2-Chuẩn bị kĩ lưỡng hệ thống câu hỏi giúp tổ chức tốt cho học sinh
làm việc.
Chuẩn bị thí nghiệm đôi khi là một kì công.Nhưng cái hồn của giờ
dạy,để đạt kết quả cao-tôi cho rằng còn là hệ thống câu hỏi.Nếu không
khéo léo dẫn dắt,để học sinh nhập vai”người nghiên cứu”- tiết học vẫn có
thể mang tính áp đặt,học sinh ít hứng thú.Từ nội dung kiểm tra bài cũ sao
6

mới và biết vận dụng tri thức đó để giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn .
Kinh nghiệm cho thấy phần này,học sinh tham gia hào hứng,thích thú
7
không kém phần học có thí nghiệm.Và học sinh phải cảm thấy ở đâu
trong cuộc sống cũng có thể thấy kiến thức liên quan đến vật lý .
Vậy người giáo viên khai thác tính thực tế gắn với đời sống của
kiến thức vật lý như thế nào ? tôi nghĩ rằng nếu đã có mục đích thì bất
cứ lúc nào,ở đâu ta cũng thu lượm được những gì ta cần.Nghe bản tin
qua đài,đọc từ báo( nhất là báo Thiếu niên ),xem qua vô tuyến ( Đặc
biệt là các cuộc thi của học sinh các cấp trên truyền hình ),qua các câu
chuyện hàng ngày,qua các câu thành ngữ từ xưa để lại,thậm chí đến
bóc một tờ lịch cũng thấy điều ta cần – thật là thú vị.Trong tháng 5 -07
tôi nghe được thông tin về năng lượng sinh học,về êtanon sản xuất từ
mía thay được xăng dầu,về nhà máy sản xuất điện từ gió bắt đầu xây
dựng ở Miền Trung nước ta,về vấn đề hạt nhân ở Bắc Triều tiên
vừa may lúc tôi chuẩn bị dạy bài “ Năng lượng và sự chuyển hóa năng
lượng “ và bài “ Điện gió . Điện mặt trời . Điện hạt nhân “.Rồi một
lượng thông tin lớn ở tài liệu chuyên môn , sách tham khảo,ở trên
mạng theo địa chỉ”thư viện tư liệu vật lí”mà người giáo viên phải tự chủ
động tìm kiếm và gìn giữ.
Những kiến thức cần khai thác tôi chia làm các dạng : vốn sống
của học sinh về những hiện tượng vật lý đã gặp ; tìm hiểu từ những
kiến thức đã học ; những câu chuyện về các nhà bác học liên quan
đến lịch sử vật lý (khi tôi kể các em nghe về nhà vật lí người Anh
J.P.Jun,là chủ một hãng sản xuất rượu bia vì say mê vật lí mà trở
thành nhà bác học-các em đã rất hứng thú).; những trò chơi vật lý ;
những tư liệu có tính giáo dục tư tưởng ; những câu hỏi để học sinh
vận dụng tri thức giải quyết bài toán thực tiễn,những câu thành
ngữ,tục ngữ dân gian Tôi nghĩ rằng,dù mình đã quan tâm tìm
kiếm,cũng chưa khai thác được nhiều . Tuy nhiên những gì tôi đã tìm

báo của nghành kiến trúc tôi biết thêm về bộ môn “ Âm học kiến trúc “ .
Hiểu tại sao kiến trúc Châu âu có nhiều tòa nhà hình vòm ; cắt được
nhiều tranh ảnh về nhật thực , nguyệt thực ( nhất là hiện tượng nhật
thực toàn phần ở nước ta 24/10/95 ) . Một số bài của tạp chí Thế Giới
Mới cho tôi tư liệu về “ Mối duyên giữa thể thao và vật lý “ . Cung cấp
cho các em thông tin thú vị về các vận động viên quyền anh , đẩy tạ ,
nhảy xa , nhảy cao , chạy , bóng đá , trượt băng , trượt tuyết , muốn
đạt được thành tích cao , hiệu quả phải vân dụng các định luật quan
9
trọng của vật lý như thế nào ? ; Mục “ Kính lúp trả lời “ , “ Em yêu khoa
học “ của báo Thiếu Niên – thật quý báu cho những em thích tìm hiểu
và hiểu sâu kiến thức vật lý . Báo cũng cho khá nhiều câu chuyện giúp
giáo dục tư tưởng chẳng hạn bài “Khi học trò sử dụng điện thoại “.Tôi
đã nêu sau khi dạy bài ứng dụng của nam châm ) ; ảnh hai học trò
nông thôn trèo cột điện(khidạy bài điện khí hóa toàn quốc),tôi hỏi:quan
sát bức ảnh em thấy được gì?-hình ảnh đồng lúa,cột điện là hình ảnh
điện về nông thôn,nhưng trèo lên cột điện thì không nên vì nguy
hiểm ;Bài “Khi gặp cơn giông” giúp các em hiểu hơn và biết cách
phòng tránh;”Bệnh truyền hình”,”Nói vỡ giọng” tăng thêm hiểu biết cho
cac em.Từ báo Nhân dân”Năng lượng thế kỉ 21:Gió,quà tặng vô tận”-
tôi đọc cho các em khi dạy bài “Đối lưu” và “Điện gió”.Liên hệ với môn
địa lí để hiểu thêm về dòng đối lưu,hải lưu,khí hậu,hiểu về
Enino ;Xem phim”Của để dành”,rồi môn văn có “Truyền kì mạn lục”
cũng có hình ảnh để nói thêm về “vùng bóng đen” .Có một số báo
Thiếu Niên cũng có hẳn một trang in màu giúp học sinh chơi trò “bắt
bóng nhại hình” bằng hai tay của mình .Những trò chơi như “dùng tĩnh
điện câu ếch” “lên bổng xuống trầm”;”nấu nước sôi bằng cốc
nhựa”;”làm máy điện thoại đơn giản”;”làm kinh khí cầu” “Nước chảy
ngược”;”tuy hai mà một” ( về nam châm điện ) ; “xem mặt từ
trường”;”máy bay lên thẳng”;”Nổi hay chìm”;”Chiếc kim biết tìm

sức,và vì sao người gánh thường dùng
hai tay kéo vật nặng về phía trong ?
Lực,trọng lực
2 Vì sao răng lưỡi cưa lại tõe sang hai
bên ?
Lực ma sát
3 Khi đẩy tạ góc tối ưu có phải là 45
0

không ? (Hỗ trợ tốt nhất cho thể dục)
Lực cản của không
khí
4 Vì sao cái diều có thể bay tự do lên
trời ?
Lực,trọng lực,trọng
tâm vật,sự cân bằng
của vật
5 Tàu thủy đi từ sông ra biển,ở đâu phần
chìm nhiều hơn ?
Lực đẩy Acsimet
6 Vì sao tắm rửa trên tàu vũ trụ là một
việc khó khăn ?
Trọng lực
7 Vì sao vận động viên bóng chuyền khi
cứu bóng phải nhào lăn ? (chứng tỏ
ngay cả sự ngã cũng phải có khoa học!)
Áp lực
8 Có phải khi kéo co ai khỏe hơn sẽ
thắng?
Lực ma sát , hợp

Thế năng trọng
trường
16 Vào lúc nào vận động viên nhảy cầu ván
tốt nhất ?
Đòn bảy
17 Vì sao bơm xe , ống bơm lại nóng lên ? Nội năng
18 Vì sao hình cầu làm các nhà kiến trúc
thích thú ?
Cân bằng , áp lực ,
phản xạ âm thanh.
19 Gió lầu cao là gì ? Đối lưu
20 Vì sao nồi áp suất có thể ninh thịt chóng
nhừ ?
Áp suất
22 Âm thanh có thể phản xạ được không ? Phản xạ âm
23 Vì sao có lúc đường ống nước lại phát
ra tiếng kêu òng ọc ?
Vì sao con dơi có thể lợi dụng âm thanh
để bắt mồi ?
Sự truyền âm
24 Kỹ thuật sonar là gì ? (Máy dùng âm
thanh để định vị)
Môi trường truyền âm
25 Vì sao người có thể nói được ? Nguồn gốc của âm
26 Một độ nhiệt được xác định như thế nào Nhiệt kế
27 Vì sao đồ vật ẩm ướt lại thẫm mầu hơn Phản xạ ánh sáng
28 Vì sao cửa kính chắn gió trước cửa ôtô
lại nắp nghiêng ?
Sự tạo ảnh bởi
gương phẳng

Hiện nay hai cực từ của NC trái đất
đang ở vị trí nào ?
Từ trường của trái
đất
37 Vì sao vật thể lại có màu sắc? Màu sắc vật
38 Mái che màu xanh trong ở chợ Hạ long
1 có nhược điểm gì?
Màu sắc vật dưới ánh
sáng trắng và dưới
ánh sáng màu.
39 -Hang động ở vịnh Hạ Long trang bị
thêm các đèn phát ánh sáng màu để
làm gì ?
Màu sắc vật dưới ánh
sáng trắng và dưới
ánh sáng màu
40 Ở các phòng tranh nên bố trí hệ thống
đèn như thế nào? có nên dùng đèn màu
rực rỡ không? Tại sao?
Màu sắc vật
41 Quang cảnh Vịnh Hạ Long vào các thời
điểm khác nhau trong ngày,trong năm
có khác nhau không? Tại sao?
Màu sắc vật
42 Tại sao đoàn người đi trên sa mạc hoặc
đồng cỏ hay nhìn thấy ảo ảnh là thành
phố người đi lại ở phía trước ?
Khúc xạ
42 Trong rạp hát , vũ trường có hệ thống
đèn màu , đèn lade để làm gì ?

51 Trong lớp em có bao nhiêu bạn bị cận,vì
sao các bạn ấy cận và bị từ bao giờ?
Mắt cận,mắt lão
52 Vì sao ngắm súng lại phải nheo 1 mắt? Mắt
53 Hiện nay ở các quốc gia dùng những
cách gì để giảm hao phí điện năng trên
đường dây tải điện ? còn nước ta?
Truyền tải điện
năng
54 Tại sao dùng bóng đèn huỳnh quang tiết
kiệm điện hơn bóng đèn dây tóc?
Tại sao phải tiết kiệm điện?
Tiết kiệm điện
55 Pin mặt trời có tác dụng như thế nào ?
Hiện nay ở nước ta vùng nào đang sử
dụng Pin mặt trời?
Điện Mặt trời

Trên đây chỉ là một số câu hỏi trong số rất nhiều câu hỏi tôi sưu tầm
được ở sách,báo,chuyên môn thường tôi hỏi khi kiểm tra bài cũ để cho
thêm điểm khuyến khích hoặc khi củng cố,cho chép về nhà tìm
hiểu.Những câu hỏi như vậy đã hỗ trợ cho những bài giảng của tôi
thêm phong phú,sâu sắc . Và những học sinh thường vẫn hay sợ vật
lý , cho rằng vật lý khô khan trừu tượng sẽ bớt căng thẳng hơn,yêu
thích môn học hơn .Tôi nghĩ rằng người giáo viên không nên bỏ lỡ cơ
hội để giờ học nhẹ nhàng ,sinh động mà sâu sắc hơn .
4-Cố gắng tiếp cận và làm chủ các phương tiện dạy học hiện đại
Đơn giản nhất là máy chiếu H dạy kết hợp với bảng đen.Có thể thay thế các
bảng phụ rất thuận tiện.
Rất khó nhưng không phải là không thể học đượcđể sử dụng đến một mức

một bài tập củng cố nhỏ và dặn về nhà là ở trang 2.Nhưng đến bài “DÒNG ĐIỆN
XOAY CHIỀU” và “MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU” và bài MẮT CẬN MẮT LÃO thì tôi lại phải
xử lí cách khác để đảm bảo kiến thức cơ bản phải được xuất hiện đúng lúc.
Một vấn đề nữa khi dạy bằng máy vi tính là cỡ chữ,màu nền,màu chữ,loại
hiệu ứng.Tôi chọn cỡ chữ 13 cho dù dùng phông chữ Arial hay VnTime,chữ
chính màu đen,chữ cho đáp án hay để chú ý trọng tâm tôi dùng màu khác,nền
màu trắng.Tôi nghĩ,không nên lạm dụng hiệu ứng vào bài,chỉ nên dùng một
loại hiệu ứng đơn giản,không chọn quá nhiều màu lòe loẹt,hình viền bài dạy
hoa lá cành.Tất cả những thứ đó dễ thu hút học sinh rời xa bài học.
15
Tóm lại,phải nỗ lực vừa làm vừa học hỏi một cách nhiệt tâm cùng với cơ sở
vật chất thuận tiện và sự hỗ trợ nhiệt tình của đồng nghiệp thì mới dạy được
bằng máy chiếu.Bây giờ tôi xin trình bày lại bài dạy tôi đã thực hiện được.
C – GIÁO ÁN MINH HỌA :
I – Giáo án minh họa :
Bài 55 . Tiết 61 . Vật lý lớp 9 :
Màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu
(Tôi dạy ở Hội thi giáo viên giỏi TP Hạ Long ngày 2.4.07 với phương
tiện là máy chiếu H và dạy chuyên đề tại trường THCS Lê Văn Tám
với máy chiếu qua đầu ngày 19-11-07,17-04-08 -Chuyên đề cấp cụm)
Tôi xin trình bày ở đây bài soạn cho cả 2 cách dạy bằng máy chiếu
H và bằng máy chiếu qua đầu sử dụng máy vi tính để thấy rõ sự tiện
lợi khi sử dụng công nghệ thông tin.
1 – Mục tiêu bài dạy :
a – Trả lời được câu hỏi: có ánh sáng màu nào vào mắt khi ta nhìn
thấy một vật màu đỏ,màu xanh,vật màu đen
b – Giải thích được hiện tượng : khi đặt các vật dưới ánh sáng trắng
ta thấy có vật màu đỏ,vật màu xanh,vật màu đen.
c – Giải thích được hiện tượng : khi đặt các vật dưới ánh sáng đỏ
thì chỉ các vật màu đỏ mới giữ nguyên được màu,còn các vật màu

A.Khi vật được chiếu sáng .
B.Khi vật được phát ra ánh sáng .
C.Khi có ánh sáng từ vật truyền vào mắt ta .
D.Khi có ánh sáng truyền từ mắt ta vào vật .
Câu 2 : Em hãy chọn câu trả lời đúng nhất :
A . Mắt ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt
ta . B . Ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng đi từ vật đó đến mắt ta,ánh
sáng ấy có thể do vật tự nó phát ra hoặc hắt lại ánh sáng chiếu vào nó .
C . Vật đen là vật không tự phát ra ánh sáng và cũng không hắt lại ánh
sáng chiếu vào nó.Ta nhận biết được vật vì có ánh sáng từ các vật bên
cạnh đến mắt ta .
D . Các phát biểu A,B,C đều đúng .
_ Câu hỏi củng cố :
Câu 1 : Khi nhìn thấy vật màu đen thì ánh sáng màu nào đã đi vào mắt ta ?
A. Không có màu nào.
17
B. Màu đỏ và màu lục .
C. Màu xanh và màu tím .
D. Màu đen .
Câu 2 : Chọn câu đúng :
A. Tờ bìa đỏ để dưới ánh sáng màu nào cũng có màu đỏ
B. Tờ giấy trắng để dưới ánh sáng đỏ vẫn thấy trắng
C. Mái tóc đen ở chỗ nào cũng là mái tóc đen
D. Chiếc bút màu xanh để ở trong phòng tối cũng vẫn thấy màu
xanh .
Câu 3 : Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về khả năng tán xạ ánh sáng
màu của các vật ?
A. Vật màu trắng tán xạ tốt ánh sáng màu đỏ
B. Vật màu vàng tán xạ tốt ánh sáng màu vàng
C. Vật màu đen tán xạ tốt mọi ánh sáng màu

thiết kế bài dạy hợp lý,tôi phải thực hiện một vài sáng tạo sau :
_ Giáo viên ghi bảng,học sinh ghi vào vở nội dung tiến trình bài theo
bảng kẻ sẵn (trên bảng đen hoặc trên màn hình).Nhằm tiết kiệm thời gian
nhưng cũng để làm nổi bật trọng tâm bài , học sinh dễ so sánh để đi đến nhận
xét,kết luận của từng phần và toàn bài .
_ Khi dạy bằng máy chiếu H,ở trong bảng đã kẻ để ghi nội dung bài :
thay vì phải viết “vật màu ” tôi thay bằng việc gắn lên bảng ( các lớp học đều
đã trang bị bảng hút được nam châm ) các vật màu đều là nam châm.Vừa
nhanh,học sinh dễ thấy bằng trực quan – các em cũng bất ngờ và thấy thú
vị.Còn khi dạy bằng vi tính tôi vẽ các vật màu hình tròn theo đúng màu của nó.
_ Dùng máy chiếu H hoặc máy chiếu qua đầu để kiểm tra bài cũ,củng
cố bằng câu hỏi trắc nghiệm,điền từ cũng tiết kiệm được rất nhiều thời gian
và được rất nhiều nội dung .
_ Là bài khó dạy vì dài,chỉ qua thí nghiệm mà tự bản thân học sinh
phải bật ra được màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng.ánh sáng màu phụ
thuộc vào gì để giải thích được các hiện tượng thường thấy về màu sắc vật .
Đòi hỏi giáo viên có một hệ thống câu hỏi dẫn dắt hợp lý,logic,trọng tâm,rõ ý
Các học sinh phải được làm việc thực sự một cách hiệu quả để tự phát
hiện,nắm bắt kiến thức
19
.
Giáo án cụ thể :
20
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ : (Trên màn hình ) (3’)
Câu1-Trên màn hình hiện dần :kiểm tra bài cũ,từng dòng câu 1,yêu cầu 1 học
sinh trả lời,hs khác nhận xét,gv có thể hỏi”có em nào có ý kiến khác””bao
nhiêu em đồng ý với bạn”” rồi ‘cô cũng đồng ý với các em”,hiện tiếp đáp án.
Câu 2 cũng tương tự.(Nếu trên máy chiếu H,phải hiện cả câu cùng lúc)
Đáp án câu 1: Chọn câu C.mắt ta nhìn thấy một vật khi có ánh sáng từ
vật truyền vào mắt ta

+Nếu dạy bằng máy vi tính:
- Thay vì ghi bảng giáo viên chỉ việc dùng chuột hoặc phím là các nội
dung sẽ lần lượt hiện trên màn hình,học sinh thì lại quen ghi theo cô nên
giáo viên phải hướng dẫn học sinh ghi bài theo bảng đã kẻ,theo màn hình:
tự ghi tất cả các kiến thức có trên màn hình theo tiến độ của bài,còn những
câu hỏi và trả lời khi củng cố có phiếu học tập về dán vào vở để học.
(Trên bài soạn này,những chữ hiện trên màn hình tôi xin kẻ chân để phân
biệt với lời giảng vì nhiều khi vừa nói vừa hiện chữ tương ứng)
Hoạt động 2 : Đặt vấn đề vào bài .(2’)và học về màu sắc vật dưới
ánh sáng trắng
GV : Ta đang nhìn thấy nhiều vật màu trong lớp : tường,bảng,búp bê,bức
tranh Hồ Gươm,(giáo viên lần lượt để lên bàn búp bê,tranh) dưới ánh sáng
mặt trời và ánh sáng đèn nêon gọi là ánh sáng gì các em nhỉ ? ( HS:ánh
sáng trắng ).Màu sắc của chúng sẽ thế nào nếu chúng ta chiếu đến chúng
các ánh sáng màu sắc khác nhau ? (cho 1 học sinh nêu dự đoán) – Hãy tắt
đèn,đóng cửa và quan sát.GV bật đèn quay – rồi tắt.Bật đèn phát lần lượt
các màu khác nhau vào búp bê,bức tranh .”các em thấy hiện tượng gì ?”–
Giáo viên tắt đèn – Yêu cầu học sinh mở cửa , bật đèn . Em nào giải thích
được hiện tượng vừa rồi ? ( Để 1 học sinh trả lời nếu giơ tay ) – GV :chỉ
thấy rất đẹp phải không ? bây giờ chúng ta sẽ nhìn các vật màu bằng con
mắt của nhà vật lý nhé . Các em mở vở,SGK (144) để học bài mới.
Trên màn ảnh xuất hiện (hoặc ghi bảng):
Tiết 61.Bài 55: Màu sắc vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu.
+Xuất hiện khung bảng đã kẻ đủ các cột,các dòng.
GV chỉ lên đầu bài,”theo em cần chuẩn bị gì để tìm hiểu màu sắc vật khi
đặt dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu ?
22
Bài 55: MÀU SẮC CÁC VẬT DƯỚI ÁNH SÁNG TRẮNG
VÀ DƯỚI ÁNH SÁNG MÀU
I.Đặt vật dưới ánh

trời,đèn điện .
+GV : Ta sẽ đặt chúng dưới ánh sáng trắng trước,nói-đồng thời hiện
(hoặc viết bảng)lần lượt : “I- Đặt vật dưới ánh sáng trắng” (ô1); thì “Vật có
màu” gì ?(ô2) hiện hình vẽ các vật màu trắng,màu đỏ,màu xanh lục,màu
đen.(hoặc gắn các nam châm có màu tương ứng lên bảng) (vào các ô
3,4,5,6)
GV: Hãy đọc phần 1 – SGK,tự chọn vật cùng màu trong thực tế,áp dụng
kiến thức cũ để trả lời C1 trong SGK.thời gian là 2 phút .
HS : Làm việc,giáo viên quan sát học sinh.
GV yêu cầu sau 2 phút :1 hs đọc câu hỏi C1 trong SGK,cho biết em đã
chọn vật màu trắng,đỏ,xanh lục,đen như thế nào?(có thể là tường,áo,tóc )
rồi trả lời câu C1.
GV có thể nói:Em nào có ý kiến khác ? ( ),các em đã quan sát và trả lời
tốt.
+GV: Như vậy(và hiện lần lượt trên màn hình hoặc viết bảng bằng phấn
màu tương ứng) :Ánh sáng từ vật tới mắt có màu (ô 7),;Trắng,Đỏ,Xanh
lục,không có ánh sáng màu nào tới mắt.( ở các ô 8,9,10,11 theo hàng dọc )
GV : Các vật ta nghiên cứu có tự phát ra ánh sáng không ? HS : Không ạ !
GV : Vậy tại sao khi chiếu ánh sáng trắng tới vật màu đỏ lại có ánh sáng đỏ
truyền từ vật hắt lại vào mắt ta ?
HS : Trong ánh sáng trắng có ánh sáng đỏ.Vật màu đỏ đã tán xạ tốt ánh sáng
đỏ đó ( Học sinh có thể không trả lời được,GV giải thích ) .
GV : Có thể giải thích tương tự như vậy với các vật màu khác đặt dưới ánh
sáng trắng được không ?
HS : Có,vì trong chùm ánh sáng trắng cỏ đủ các màu ( trừ màu đen )
GV: Còn vật màu đen thì sao?
HS: Theo bài cũ ta đã nhắc lại thì
GV : Vậy ta có nhận xét khái quát như thế nào ?
Bài 55: MÀU SẮC CÁC VẬT DƯỚI ÁNH SÁNG TRẮNG
VÀ DƯỚI ÁNH SÁNG MÀU

(8)

(4)
Đỏ
(9)

(5)
Xanh
lục
(10)

(6)
Không có
ánh sáng
màu nào
tới mắt
(11)
+Nhận xét:
SGK tr 144

(12)
1 HS đọc SGK (144),1 HS phát biểu lại.
GV : Hiện trên màn (hoặc ghi bảng) Nhận xét SGK (144) (ô 12)
Và nhấn mạnh : - Đó là màu của vật
25


Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Music ♫

Copyright: Tài liệu đại học © DMCA.com Protection Status