1
T VN
Khám cha bnh, nâng cao sc khe cng đng là vn đ luôn đc ng,
NhƠ nc và toàn xã hi quan tâm. Kéo dài thi gian khám, gim thi gian ch
đi, đáp ng s hài lòng ca ngi bnh lƠ xu hng phát trin ca các bnh vin,
phòng khám hin nay.
Vit Nam, quá ti ti các bnh vin đang lƠ tình trng ph bin t trung
ng đn c s, đc bit là ti các Bnh Vin Trung ng. Bnh vin Bch Mai là
bnh vin đa khoa đu ngành ln nht khu vc phía bc, là tuyn cui cùng ca
nhiu chuyên khoa, tip nhn nhng bnh nhân (BN) nng ca Hà ni vƠ các đa
phng khác chuyn v. Là bnh vin ln vi gn 1800 ging bnh ni trú,
nhng luôn trong tình trng quá ti, nhiu khoa, phòng BN phi nm ghép 2-3
ngi/ging. S lng BN ngoi trú đn khám ti khoa khám bnh ngày càng
đông, nhng s lng phòng khám và nhân viên y t có hn, do đó tình trng quá
ti thng xuyên xy ra. Theo thng kê hƠng nm, s lng BN đn khám ti Khoa
Khám cha bnh theo yêu cu ngƠy cƠng tng: nm 2008: 84.818 lt BN, nm
2009: 134.073 lt BN, tng 58% so vi nm 2008, nm 2010: 149.792 lt BN,
tng 11% so vi nm 2009, nm 2011: 170.719 lt BN, tng 14% so vi nm
2010 [7].
Tình trng quá ti gây h qu xu cho c phía BN và nhân viên y t. Ngi
bnh phi ch đi rt lâu mi đc khám, mi đc xét nghim, chp phim, đc
kt lun bnh, kê đn vƠ t vn v bnh. Do đó, BN d bc xúc và không hài lòng
v dch v khám cha bnh. Thy thuc thì không đ thi gian đ hi bnh, khám
bnh, t vn cho ngi bnh mt cách đy đ. Hu qu là d b sót bnh, chn
đoán bnh không chính xác, hng dn phòng cha bnh cho BN không đy đ,
không theo dõi tt đc BN
2
Theo tin s Lý Ngc Kính - v trng v điu tr (B Y t) cho bit d
bao gm c khám bnh ngoi trú, xét nghim sinh hoá, huyt hc, thm dò chc
nng vi nhng trang thit b hin đi, vƠ đi ng các thy thuc gii, các Giáo S,
Phó Giáo S, Tin S, các chuyên gia đu ngành có kinh nghim…
Hin nay, tng s cán b nhân viên ca khoa là 54. Trong đó: Phó Giáo S:
01, Tin S: 01, Thc s: 15, C nhơn điu dng: 01, iu dng: 33, K thut
viên: 01, H lý: 02. i ng cng tác viên: các giáo s, tin s, chuyên gia đu
ngƠnh đƣ vƠ đang ch nhim các Vin, Khoa ca bnh vin Bch Mai, vƠ trng
đi hc Y Hà Ni, trc tip tham gia khám cha bnh. Tng s có 17 phòng khám
[8].
4
1.1.2. Nhim v và vai trò
ứ Nơng cao cht lng khám cha bnh ngoi trú
ứ Khám sc kho cho mi đi tng BN
ứ Qun lý bnh án đin t: toƠn b d liu nh h s bnh án, đn thuc đc
thc hin trên máy tính ni mng ni b, internet vƠ đc lu tr nh h thng
phn mm qun tr mng hin đi nht. Mi BN đc cp mt th khám bnh có
mt mƣ vƠ mƣ vch riêng đ theo dõi bnh lơu dƠi vƠ có th tham kho kt qu xét
nghim ca mình qua h thng internet mi ni, mi lúc trên đa ch Website:
bachmaiclinic.com
ứ Khám kim tra sc kho đnh k cho các cá nhơn, t chc, c quan, nhƠ
máy, xí nghip
ứ Khám kim tra sc kho cho các cá nhơn, t chc chun b đi công tác, lao
đng hc tp ti nc ngoƠi
ứ Khám sc kho, cha bnh cho ngi nc ngoƠi đang sinh sng, lƠm vic
ti Vit Nam
ứ Ngi bnh đc đón tip vƠ chm sóc tn tình, nim n vƠ chu đáo bi đi
ng điu dng viên chuyên nghip t vn đy đ vƠ đáp ng mi nhu cu khám
cha bnh ca ngi bnh [5].
1.1.3. Tiêu chun và tác phong ca nhân viên phòng khám
BN ngoi trú ti phòng khám bnh vin đi hc Kebangsaan Malaysi nm 2003,
thi gian ch đi ca BN đc đnh ngha: “Là tng thi gian t khi BN đng ký
khám cho đn khi đc bác s khám, t vn. Có hai khong thi gian ch,
th nht ch gp bác s, th hai ch nhn đc đn thuc” [16].
Trong ch th s 06/2012/CT-BYT, ngày 07/12/2012 B trng Nguyn
Quc Triu cng nhn mnh rút ngn thi gian ch khám và làm xét nghim cn
lơm sƠng đ hn ch quá ti bnh vin. Nh vy b trng cng khng đnh thi
6
gian ch khám và thi gian ch xét nghim là hai khong thi gian ca quy trình
khám bnh [4].
Nh vy, thi gian ch khám đc đnh ngha:“ Là mt khong thi gian
ch đi trong quy trình khám bnh, đc tính t khi BN ti phòng khám cho
đn khi BN gp bác s đ khám bnh và nhân viên y t đ thc hin các xét
nghim cn lâm sàng trên BN”.
Trong mt nghiên cu ca Bejamin, AL ti ba phòng khám đa khoa
PaPuaNewGiunea thì 24% BN đn khám gp đc mt bác s trong vòng 30 phút,
70% trong vòng 2 gi, 47% ch 1-3 gi đ đc t vn, 9,5% ch 3-5 gi đ đc
t vn. Theo nghiên cu ti Havard mi xut bn trong tp chí y t thì t nm
1997- 2004 thi gian ch gp bác s ti phòng khám cp c tng 36% t 22 phút
đn 30 phút cho 50% s BN. Thi gian ch ca 50% BN tim mch tng t 8 đn
20 phút. [13]
Ti Vit Nam, thi gian ch đi ca ngi bnh vƠ gia đình ca h trong
quy trình khám bnh ti khoa khám - cp cu, bnh vin đi hc Y Hà Ni - tháng
04/2009 ca tác gi Trng Quang Trung, Lu Ngc Hot, Bùi Vn Lnh thì thi
gian ch đi ca BN trong nghiên cu lƠ di 45 phút [10]. Tin s Lý Ngc Kính
- v trng v điu tr B Y T cho bit d tho kim tra cht lng bnh vin
nm 2007 quy đnh bnh vin không đc đ tình trng thi gian ch khám trung
bình ca BN quá 60 phút. Ti thi đim đó, cng theo tin s Kính thì quy đnh v
thi gian ch khám ch nhng bnh vin nh có th thc hin đc, vi nhng
mch Quc gia, Khoa Thn- tit niu, Khoa Hô hp, Khoa Thn kinh [6].
Trc thc trng này, Bnh vin Bch Mai đƣ quyt lit trin khai mt s
gii pháp đy mnh ng dng các k thut chuyên sâu, k thut mi nhm nâng
cao cht lng điu tr và gim thi gian điu tr, đng thi chun hóa các phác đ
điu tr (đn nay bnh vin đƣ chun hóa 204 phác đ chn đoán vƠ điu tr chun),
đa dng hóa các loi hình khám cha bnh vƠ tng t l ging bnh; tng cng
kim soát nhim khun bnh vin, đi đôi vi đy mnh ng dng công ngh thông
tin trong khám cha bnh, ci cách th tc hƠnh chính vƠ nơng cao nng lc cho
tuyn di… Do đó, t l quá ti ca bnh vin đƣ gim t 217% nm 2009 xung
còn 157% nm 2012.
Hình 1.2: BN đn khám ti khoa KBTYC - Bnh vin Bch Mai
Thang Long University Library
9
1.3.3. Thc trng thi gian ch khám
Hin nay, ngi bnh đang phi tn rt nhiu thi gian và công sc cho khâu
khám bnh và bnh vin Ung Bu - Hà Ni đƣ áp dng nhiêu bin pháp ci tin
cho khơu nƠy nh: ly s t đng, nhp liu máy vi tính, khám bnh t lúc 6h sáng;
đng ký khám qua tng đƠi 1080; khám ngoƠi gi vào th 7 và ch nht; chm sóc
ti nhà cho BN ung th giai đon cui… nhng tình trng quá ti vn rt nng n
[7].
Theo c tính ca Ban giám đc bnh vin Ung Bu nu b qua mi vn
đ “bên l” thì thi gian trung bình đ mt ngi bnh làm th tc t quy khám
bnh đn phòng khám bnh ch mt cha đy 5 phút. Song đó ch là con s “trong
m” bi trên thc t lng BN quá đông nên trung bình thi gian BN ch làm th
tc phi mt t 40 đn 60 phút. Thi gian BN ch đn lúc khám bnh xong mt t
30 đn 60 phút na, tng thi gian t khi ly s cho đn lúc khám xong mt 2 gi.
Tuy nhiên, đó ch là cách tính trung bình bi thc t nhiu BN phi ch đi t sáng
sm đn chiu vn cha khám xong bnh [8].
ứ ng lý khám ti ni đón tip, np tin khám ti ni thu tin.
ứ BN đc điu dng hng dn vƠo các phòng khám theo đúng chuyên
khoa.
ứ Sau khi khám, BN đc Bác S ch đnh làm các xét nghim: siêu âm,
chp X-quang…BN đc hng dn đn ni thu tin.
ứ Bn đc các điu dng ti các hƠnh lang A1, A2, A3 hng dn:
+ A1: chp X-quang
+ A2: siêu âm bng, siêu ơm tim, đin tim, th thut tai mi hng, đo mt
đ xng, xét nghim máu.
+ A3: ni soi tiêu hóa, siêu ơm Fibroscan, đin não
ứ Khi đƣ có đ kt qu xét nghim cn lâm sàng BN quay li phòng khám đ
bác s ban đu đc kt qu vƠ cn c tùy theo tình trng bnh đ:
+ Kê đn thuc: điu dng hng dn BN ra mua thuc ti quy thuc
bnh vin
+ Nhp vin: điu dng làm th tc hƠnh chính, hng dn BN làm th tc
bo him y t, ký qu vƠ đa BN vƠo khoa điu tr [8].
12
1.5.2. S đ quy trình khám bnh
1.5.3. i tng và thi gian khám
BN đn khám vƠ điu tr ti Khoa KCBTYC - Bnh vin Bch Mai trong
thi gian t tháng 6 nm 2013 đn tháng 9 nm 2013.
2.1.2. Tiêu chun loi tr:
ứ BN nng cn khám sm: không đi li đc, khó th, ri lon ý thc…
ứ BN thuc đi tng u tiên: tr em ≤ 6 tui, ngi già > 75 tui, ngi tàn
tt, ph n có thai.
ứ BN có làm các xét nghim cn lâm sàng ngoài khoa KCBTYC: cng hng
t, ct lp vi tính, đin c…
ứ BN b lt khám hoc không đng ý tham gia nghiên cu.
2.2. Thi gian vƠ đa đim nghiên cu
ứ Thi gian nghiên cu: t tháng 6 nm 2013 đn tháng 9 nm 2013.
ứ a đim nghiên cu: Khoa KCBTYC - Bnh vin Bch Mai - Hà Ni
2.3. Thit k nghiên cu: phng pháp nghiên cu mô t ct ngang
2.4. C mu, chn mu nghiên cu
Mu nghiên cu đc la chn bng phng pháp ngu nhiên có loi tr, thun
tin cho nghiên cu bao gm 185 BN đ tiêu chun nghiên cu trong thi gian t
tháng 6 nm 2013 đn tháng 9 nm 2013.
2.5. K thut, phng pháp thu thp s liu
ứ Da vào bng theo dõi
ứ Quan sát và tính thi gian BN đn khám
ứ Công c:
+ Phiu theo dõi
+ ng h đin t
Thang Long University Library
15
ứ Quy trình đo thi gian:
Xét nghim
máu
in tim
X - quang
Ni soi tiêu
hóa
Siêu âm bng
16
+ Thi gian BN ch làm các xét nghim cn lâm sàng (nu có): T3, bao
gm:
Thi gian BN ch ly máu xét nghim: T3-1
Thi gian BN ch chp X quang: T3-2
Thi gian BN ch lƠm đin tim: T3-3
Thi gian BN ch làm siêu âm bng: T3-4
Thi gian BN ch làm ni soi tiêu hóa: T3-5
+ Thi gian BN ch ly kt qu xét nghim máu và X quang: T4
+Thi gian BN ch t khi có kt qu xét nghim cho đn khi đc bác s
đc kt quá : T5
- Tng thi gian khám = T1 + T2 + T3 + T4 + T5
2.6. Nguyên nhơn, phng pháp khc phc sai s
2.6.1. Nguyên nhân
ứ BN đc ngi nhà đng ký h vƠ không đn đúng gi
ứ BN không tuân th theo hng dn ca DV.
ứ BN không đi đúng quy trình khám
ứ ng h đo thi gian sai
ứ Quan sát viên không theo sát BN t đu đn cui quy trình khám
2.6.2. Phng pháp khc phc
ứ Theo dõi cht ch c ngi nhà và BN đn khám.
ứ Hng dn, gii thích đy đ quy trình khám bnh cho BN vƠ ngi nhà.
Biu đ 3.1: Gii tính
Nhn xét: S lng BN c hai gii đn khám ti Khoa KBTYC là gn
tng đng nhau (nam: 50,4%, n: 49,6%).
49,6%
50,4%
Thang Long University Library
19
3.1.2. a bàn sng
Biu đ 3.2: a bàn sng
Nhn xét: S lng BN đn khám ti Khoa KCBTYC - Bnh vin Bch Mai
ch yu các ngoi tnh (63,7%), s lng BN sng ti khu vc Hà Ni ch chim
36,3% .
3.1.3. Phân b la tui
Biu đ 3.3: Phân b la tui
Nhn xét: Các BN đn khám ti Khoa KCBTYC có đ tui hay gp là t 50
- 59 (44, 8%) và 30 - 49 (37, 2%).
63,7%
36,3%
%
20
3.1.4. S lng trung bình BN đn khám trong tun
Biu đ 3.4: S lng trung bình BN đn khám trong tun
Nhn xét: th 3 là ngày tp trung đông ngi bnh đn khám nht, các ngày
~14
’
11
’’
756
’’
~12
’
36
’’
T2
83
’’
~1
’
23
’’
487
’’
~8
’
7
’’
253
’’
~4
’
13
’’
T3
7
’’
658
’’
~10
’
58
’’
T3 - 3
76
’’
~1
’
16
’’
664
’’
~11
’
4
’’
429
’’
~7
’
9
’’
T3 - 4
95
’’
’’
~16
’
9
’’
T4
30
’’
4.278
’’
~71
’
18
’’
2.165
’’
~36
’
5
’’
T5
46
’’
2.350
’’
~39
’
10
’’
857
Nhn xét: S bnh nhân có thi gian ch khám t 2 - 3 gi chim t l cao
nht (32,8%), trong khi đó, t l bnh nhân có thi gian ch khám trên 4 gi thp
nht 7,1%.
8,7%
7,1%
32,8%
21,5%
24,9%
Thang Long University Library
23
3.3. Mt s yu t nh hng đn thi gian ch khám
3.3.1. Mi liên quan gia ngày đn khám vi thi gian ch khám ca ngi
bnh
Bng 3.2: Mi liên quan gia thi gian ch khám và ngày đn đn khám
Ngày khám
Th 2
Th 3
Th 4
Th 5
Th 6
Ch nht
Tng thi
gian ch
khám trung
bình
8.756
’’
~
3.921
’’
~
1h5
’
21
’’
Nhn xét: Th 3 và th 5 là nhng ngày BN có thi gian ch lâu nht, ch
nht lƠ ngƠy ngi bnh đc tin hành quy trình khám bnh nhanh nht.
3.3.2. Mi liên quan gia thi đim BN đn khám vi thi gian ch khám ca
ngi bnh
Bng 3.3: Mi liên quan gia thi đim BN đn khám và thi gian ch khám
Thi gian
< 8h
8h ậ 9h
9h- 10h
10h ậ 11h
> 11h
Tng thi
gian ch
khám trung
bình
2.662
’’
~
44
’
22
’’
4.414
ngi bnh
Bng 3.4: Mi liên quan gia s lng BN đn khám và thi gian ch khám
24
S lng BN
300 - 500
500 ậ 700
700 - 1.000
> 1.000
Tng thi gian
ch khám
trung bình
3611
’’
~
1h11’
6.576
’’
~
1h49
’
36
’’
9.424
’’
~
2h37
’
4
’’
nghiên cu trc đơy. Lý gii cho tình trng nƠy do tơm lý ngi bnh mun đn
khám sm, cùng vi s tác đng ca khong cách đa lý, nhng BN tnh xa nh
Ngh An, HƠ Tnh… thng đn khám vƠo đu tun đ có th đc điu tr bnh
sm nht. Mc dù, các bác s ti khoa KCBTYC cng đƣ t vn nhng bnh nhân
khám li nên đi vƠo ngƠy ch nht đ đc hng dch v chm sóc tt nht.
Nhng do tơm lý s rng nu đi khám bnh vào ngày ch nht thì có nhng xét
nghim không lƠm đc nên bnh nhân vn mun đi khám vƠo đu tun. Ngoài ra
nhng BN chuyn tuyn cng lƠ mt trong nhng nguyên nhân khin s lng BN
đn khám vào nhng ngƠy đu tun ln nht.
Nh đƣ nói trên do chu s tác đng ca khong cách đa lý nên BN
nhng tnh xa nh Thanh Hóa, Ngh An, Lng Sn, … thng tp trung đn khám