ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

Tiểu luận môn Môi trường kinh doanh
Đề tài
Ảnh hưởng của pháp luật đối với
thương mại điện tử
GVHD: TS. Trịnh Quốc Trung
Lớp: ĐH25MARK
Nhóm: 6
TPHCM, tháng 12 năm 2011
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử1
DANH SÁCH NHÓM 6
STT Họ và tên MSSV
1 Trần Thị Hương Giang 030325090016
2 Lê Phùng Quang 030325090191
3 Trần Bảo Trâm 030325090122
4 Trần Nhã Uyên 030325090395
5 Nguyễn Lê Hoàng Yến 030325090402
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử2
MỤC LỤC
Lời mở đầu
Thương mại điện tử xuất hiện cùng với sự phổ cập về Internet và máy tính từ cuối
những năm 1990 và đầu năm 2000. Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, nó nổi lên là một
hình thức kinh doanh mang lại nhiều lợi nhuận, và thuận tiện khi thực hiện các giao dịch
xuyên quốc gia.
Nước ta đang trong quá trình tích cực hội nhập vào kinh tế khu vực và thế giới,
thương mại điện tử sẽ giúp Việt Nam thực sự bước vào sân chơi toàn cầu. Đòi hỏi nước ta
phải có sự chuẩn bị thật chu đáo trước mức độ cạnh tranh gay gắt của thị truờng thế giới, điều

thông tin để truyền: văn bản, trang web, điện thoại Internet, video Internet.
Thương mại điện tử (E-Commerce hay E-Business) là quy trình mua bán hàng hóa và
dịch vụ thông qua các phương tiện điện tử và mạng viễn thông, đặc biệt là qua máy tính và
mạng Internet. Thương mại điện tử (Electronic Commerce), một yếu tố hợp thành của nền
"Kinh tế số hóa", là hình thái hoạt động thương mại bằng các phương pháp điện tử; là việc
trao đổi thông tin thương mại thông qua các phương tiện công nghệ điện tử mà nói chung là
không cần phải in ra giấy trong bất cứ công đoạn nào của quá trình giao dịch (nên còn gọi là
"Thương mại không có giấy tờ"). (Theo Wikipedia).
2. Đặc điểm của các công ty kinh doanh thương mại điện tử ở Việt Nam
Tiềm năng phát triển thương mại điện tử ở Việt Nam trong các năm gần đây là rất
cao:
- Việt Nam là nước xuất khẩu nhiều mặt hàng, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp tìm kiếm
khách hàng trên toàn thế giới.
- Việt Nam có thể “xuất khẩu” dịch vụ, sản phẩm thông tin, sản phẩm tri thức bằng cách bán
qua mạng Internet.
- Du lịch Việt Nam cần tận dụng thương mại điện tử để quảng bá, cho đặt dịch vụ qua mạng,
thanh toán qua mạng, hỗ trợ du khách qua mạng...
- Nhà nước chủ trương thúc đẩy thương mại điện tử phát triển.
- Công nghệ thông tin, Internet ở Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục phát triển nhanh.
- Chính những khả năng, lợi ích thương mại điện tử mang lại cho doanh nghiệp, nhà đầu tư... là
động cơ lớn thúc đẩy doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử.
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử4
- Nhân lực Việt Nam tiếp thu công nghệ mới nhanh, đặc biệt là công nghệ thông tin trong lĩnh
vực thương mại điện tử Việt Nam.
Hiện nay, thương mại điện tử ở Việt Nam được tận dụng phục vụ việc marketing, bán
hàng cho doanh nghiệp là chính. Ngoài ra, một số website sàn giao dịch B2B, siêu thị điện tử
B2C, website C2C như rao vặt, đấu giá... , website thông tin (tin tức là chính)... đã được xây
dựng và đưa vào hoạt động. Thanh toán qua mạng trong và ngoài nước vẫn còn rất ít ỏi và bất
tiện. Doanh số từ mô hình B2B vẫn hầu như chưa có, trong khi doanh số B2B xấp xỉ 80 –

website mang tên miền Việt Nam (. vn) tăng nhanh, số lượng cán bộ từ các doanh nghiệp tham
gia các khóa đào tạo kỹ năng thương mại điện tử lớn hơn so với năm trước. Rất nhiều doanh
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử5
nghiệp đã nhận thấy được những lợi ích thiết thực của thương mại điện tử thông qua việc cắt
giảm được chi phí giao dịch, tìm được nhiều bạn hàng mới từ thị trường trong nước và nước
ngoài, số lượng khách hàng giao dịch qua thư điện tử nhiều hơn. Nhiều doanh nghiệp đã ký
được hợp đồng với các đối tác thông qua sàn giao dịch thương mại điện tử.
Rõ ràng, thương mại điện tử ngày càng chứng minh được tính ưu việt của mình bằng
việc cho phép tiến hành các thương vụ ở mọi lúc, mọi nơi một cách thuận tiện, thời gian giao
dịch có thể lên tới 24 giờ mỗi ngày cả 7 ngày trong tuần. Thông qua mạng Internet, các giao
dịch điện tử được tiến hành trên phạm vi toàn cầu. Với lợi thế này một công ty nhỏ cũng có
khả năng như một công ty xuyên quốc gia. Để có được một mạng lưới khách hàng trên thế
giới, các công ty xuyên quốc gia đã phải đầu tư rất nhiều tiền của và thời gian nhưng nay các
công ty đa quốc gia này đang phải chịu cạnh tranh với hàng vạn công ty nhỏ đã xuất hiện
trong mắt các khách hàng trên toàn thế giới nhờ có thương mại điện tử. Đối với Việt Nam,
trong điều kiện phát triển kinh tế đất nước và hội nhập nền kinh tế toàn cầu, để đảm bảo sự
tồn tại và phát triển, đòi hỏi các doanh nghiệp phải sử dụng những kĩ thuật công nghệ mới,
đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin, Internet và thương mại điện tử trong quá trình hoạt
động kinh doanh của doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy, trong những năm qua, một số doanh nghiệp tại Việt Nam đã từng
bước sử dụng Internet, hội nhập thương mại điện tử và thu được những kết quả đáng kể. Tuy
nhiên, trong quá trình hội nhập, các doanh nghiệp Việt Nam cũng giống như một số doanh
nghiệp tại các nước đang phát triển đang đứng trước một số khó khăn đáng kể như việc thiếu
nguồn vốn, nguồn nhân lực, những cơ sở pháp lí cho việc triển khai thương mại điện tử tại
doanh nghiệp. Bên cạnh đó, việc tồn tại những hạn chế trong hiểu biết bản chất, đặc điểm, lợi
ích ứng dụng thương mại điện tử trong doanh nghiệp của người lãnh đạo, nhân viên cũng như
thói quen mua hàng truyền thống (theo kiểu họp chợ) của người dân, ... cũng là một trong
những cản trở lớn đối với trong quá trình hội nhập thương mại điện tử ở các doanh nghiệp tại
Việt Nam.

- Củng cố quan hệ khách hàng: Thông qua việc giao tiếp thuận tiện qua mạng,
quan hệ với trung gian và khách hàng được củng cố dễ dàng hơn. Đồng thời việc cá biệt hóa
sản phẩm và dịch vụ cũng góp phần thắt chặt quan hệ với khách hàng và củng cố lòng trung
thành.
- Thông tin cập nhật: Mọi thông tin trên web như sản phẩm, dịch vụ, giá cả... đều
có thể được cập nhật nhanh chóng và kịp thời.
- Chi phí đăng ký kinh doanh: Một số nước và khu vực khuyến khích bằng cách
giảm hoặc không thu phí đăng ký kinh doanh qua mạng. Thực tế, việc thu nếu triển khai cũng
gặp rất nhiều khó khăn do đặc thù của Internet.
- Các lợi ích khác: Nâng cao uy tín, hình ảnh doanh nghiệp; cải thiện chất lượng
dịch vụ khách hàng; đối tác kinh doanh mới; đơn giản hóa và chuẩn hóa các quy trình giao
dịch; tăng năng suất, giảm chi phí giấy tờ; tăng khả năng tiếp cận thông tin và giảm chi phí
vận chuyển; tăng sự linh hoạt trong giao dịch và hoạt động kinh doanh.
b. Lợi ích đối với người tiêu dùng
- Vượt giới hạn về không gian và thời gian: Thương mại điện tử cho phép khách hàng mua
sắm mọi nơi, mọi lúc đối với các cửa hàng trên khắp thế giới
- Nhiều lựa chọn về sản phẩm và dịch vụ: Thương mại điện tử cho phép người mua có nhiều
lựa chọn hơn vì tiếp cận được nhiều nhà cung cấp hơn.
- Giá thấp hơn: Do thông tin thuận tiện, dễ dàng và phong phú hơn nên khách hàng có thể so
sánh giá cả giữa các nhà cung cấp thuận tiện hơn và từ đó tìm được mức giá phù hợp nhất.
- Giao hàng nhanh hơn với các hàng hóa số hóa được: Đối với các sản phẩm số hóa được
như phim, nhạc, sách, phần mềm, ... . việc giao hàng được thực hiện dễ dàng thông qua
Internet.
- Thông tin phong phú, thuận tiện và chất lượng cao hơn: Khách hàng có thể dễ dàng tìm
được thông tin nhanh chóng và dễ dàng thông qua các công cụ tìm kiếm (search engines);
đồng thời các thông tin đa phương tiện (âm thanh, hình ảnh).
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử7
- Đấu giá: Mô hình đấu giá trực tuyến ra đời cho phép mọi người đều có thể tham gia mua và
bán trên các sàn đấu giá và đồng thời có thể tìm, sưu tầm những món hàng mình quan tâm tại

trường truyền thống.
1. Sự cần thiết xây dựng luật thương mại điện tử
Sự phát triển của thương mại điện tử trên thế giới đã làm thay đổi cách thức kinh
doanh, giao dịch truyền thống và đem lại những lợi ích to lớn cho xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh
đó cũng tồn tại những rủi ro gặp phải trong quá trình giao dịch, kinh doanh trên mạng và việc
này đòi hỏi phải có các giải pháp không chỉ về mặt kỹ thuật mà còn cần phải hình thành được
một cơ sở pháp lý đầy đủ. Những kinh nghiệm thực tế trên thế giới cho thấy để thúc đẩy
GHVD: TS Trịnh Quốc Trung | Nhóm 6
Ảnh hưởng của pháp luật đối với thương mại điện tử8
thương mại điện tử phát triển thì vai trò của Nhà nước phải được thể hiện rõ nét trên hai lĩnh
vực: cung ứng dịch vụ điện tử và xây dựng một hệ thống pháp luật đầy đủ, thống nhất và cụ
thể để điều chỉnh các quan hệ thương mại điện tử. Nếu như chúng ta thiếu đi một cơ sở pháp
lý vững chắc cho thương mại điện tử hoạt động thì các doanh nghiệp và người tiêu dùng sẽ rất
lúng túng trong việc giải quyết các vấn đề có liên quan và về phía các cơ quan Nhà nước cũng
sẽ rất khó có cơ sở để kiểm soát được các hoạt động kinh doanh thương mại điện tử. Hơn thế
nữa, thương mại điện tử là một lĩnh vực mới mẻ cho nên tạo được niềm tin cho các chủ thể
tham gia vào các quan hệ thương mại điện tử là một việc làm có tính cấp thiết, mà một trong
những hạt nhân là phải tạo ra được một sân chơi chung với những quy tắc được thống nhất
một cách chặt chẽ.
2. Các vấn đề pháp lý trong thương mại điện tử
2.1 Vấn đề pháp lý trong đảm bảo an toàn và độ tin cậy cho các giao dịch thương mại điện tử.
Người tham gia thương mại điện tử luôn cân nhắc về độ an toàn và tin cậy của các
giao dịch trước khi quyết định tham gia. Nếu người sử dụng cảm thấy thông tin về giao dịch
của họ không được đảm bảo an toàn, có thể bị sửa đổi, có thể bị khám phá trái phép họ sẽ
không tham gia thương mại điện tử. Do đó, cần phải có hạ tầng viễn thông an toàn, trên đó có
các phương tiện để bảo vệ thông tin, tránh khám phá, sử dụng trái phép. Đồng thời, phải có
một hành lang pháp lý đầy đủ phân định rõ ràng trách nhiệm của các chủ thể tham gia thương
mại điện tử ở tất cả các công đoạn của giao dịch thương mại, mà tính an toàn, độ tin cậy dễ bị
đe doạ như máy trạm, máy chủ, đường truyền. Mặt khác, người sử dụng cũng cần phải học
cách tự bảo vệ mình bằng các biện pháp kỹ thuật.

thông tin về đời tư. Khi thực hiện các giao dịch trong môi trường Internet, các chủ thể tham
gia giao dịch thường được yêu cầu phải khai báo các thông tin cá nhân, ví dụ như số thẻ tín
dụng, địa chỉ, ngày tháng năm sinh, địa chỉ nhà riêng, số điện thoại cá nhân để phục vụ cho
mục đích xác nhận, kiểm tra. Sở dĩ có điều đó là do các bên tham gia giao dịch không quen
biết nhau. Các thông tin về đời tư này dễ bị bên thứ ba lấy cắp và sử dụng vào mục đích khác,
gây phương hại đến người tham gia giao dịch thương mại điện tử. Do đó, trong thương mại
điện tử cần quy định rõ trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia giao dịch đối với các thông
tin của các chủ thể.
Cá nhân, tổ chức khi tham gia vào thương mại điện tử phải đảm bảo sự riêng tư: bí
mật về hàng hoá mua bán, về thanh toán, v. v. mà cả người mua và người bán phải tôn trọng.
Thương mại điện tử là hình thức kinh doanh qua mạng nên việc bảo vệ sự riêng tư là một vấn
đề quan trọng đặt ra cho cả khía cạnh pháp lý và công nghệ. Nguy cơ lộ bí mật riêng tư trong
thương mại điện tử rất lớn, doanh nghiệp có thể lợi dụng nắm các bí mật riêng tư của khách
hàng để: lập kế hoạch kinh doanh; có thể bán cho doanh nghiệp khác; hoặc sử dụng vào các
mục đích khác. Thường có những tập đoàn lớn dựa vào thu nhập từ việc bán thông tin cá nhân
của khách hàng. Gần như mọi công ty hiện nay đều sử dụng các thông tin cá nhân ở một mức
độ nào đó. Tuy nhiên, một số công ty phụ thuộc vào thu thập thông tin này nhiều hơn công ty
khác.
Các cá nhân coi thông tin riêng tư là tài sản của cá nhân mình và mọi việc sử dụng
mà không có sự đồng ý của họ bị coi là ăn cắp thông tin cá nhân. Vì vậy một số học giả cho
rằng các thông tin cá nhân phải có được quyền tài sản và được bảo vệ tương ứng. Hiện tại việc
ăn cắp bí mật cá nhân được pháp luật qui định là một tội phạm. Một người xâm hại bí mật cá
nhân của người khác có thể bị kiện. Nếu một công ty theo dõi khách hàng của mình bằng cách
thiết lập chế độ cookies và nếu khách hàng cảm thấy bí mật cá nhân của họ bị xâm phạm, họ
có thể kiện công ty đó.
Vấn đề mâu thuẫn ở đây đó là một cơ chế quá nghiêm khắc về bảo vệ thông tin cá
nhân có thể làm cản trở sự phát triển của thương mại. Một vấn đề nữa, những nghĩa vụ pháp
lý và đạo đức của việc tiết lộ gắn liền với một mối quan hệ đòi hỏi việc mở rộng bí mật thông
tin cần phải bị ngăn cản.
Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đưa ra các hướng dẫn cơ bản cho việc