Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
PHẦN I
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH HIỆU
QUẢ HOẠT ĐỘNG DOANH NGHIỆP
I.1 . Khái niệm và ý nghĩa của phân tích hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
I.1.1. Khái niệm
I.1.1.1. Khái niệm về hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
Hiệu quả của doanh nghiệp được xem xét một cách tổng thể bao gồm nhiều hoạt
động. Hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động tài chính có mối quan hệ qua lại do
đó khi phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cần phải xem xét hiệu quả của
hai hoạt động này, bởi lẽ một doanh nghiệp có thể có hiệu quả hoạt động sản xuất kinh
doanh nhưng lại không có hiệu quả trong hoạt động tài chính hoặc hiệu quả hoạt động
tài chính thấp đó là do các chính sách tài trợ không phù hợp với tình hình chung của
doanh nghiệp.
Khi hoạt động trong nền kinh tế thị trường thì bản thân mỗi doanh nghiệp có
một hướng phát triển riêng trong từng giai đoạn cụ thể của mình. Mục tiêu cuối cùng
của mỗi doanh nghiệp là lợi nhuận và phát triển lâu dài. Các mục tiêu này luôn găn liền
với mục tiêu thị phần. Vì vậy khi đánh giá hiệu quả thì hai yếu tố quan trọng cần phải
xem xét là doanh thu và chi phí. Theo quan điểm trên thì chỉ tiêu phân tích về hiệu quả
cơ bản được tính như sau:
Kết quả đầu ra
Hiệu quả hoạt động =
Chi phí đầu vào
Trong đó: + Kết quả đầu ra là các yếu tố liên quan đến Gía trị sản xuất, Doanh thu, Lợi
nhuận…
+ Chi phí đầu vào là các yếu tố như vốn sở hữu, tài sản,các loại tài sản…..
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang1
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
Như vậy hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp được nâng cao khi: đầu vào tăng
tương đối so với đầu ra. Chúng ta có thể cải tiến bộ máy quản lý, sử dụng hợp lý hơn
Hiện nay, vấn đề nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là một trong
những vấn đề có ý nghĩa cấp bách.Bởi vì trong hầu hết các doanh nghiệp hiện nay, chi
phí chi ra để duy trì hoạt động là rất lớn nhưng kết quả đem lại chưa tương xứng dẫn
tới hiệu quả không cao. Xuất phát từ tình hình đó, các nhà lãnh đạo phải tìm mội biện
pháp để khai thác khả năng tiềm tàng của doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Vì vậy, phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp thật sự rất cần thiết và là việc
làm được hầu hết các doanh nghiệp thực hiện.
Phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp không những có vai trò quan
trọng đối với nhà lãnh đạo doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với cả
những ngưới bên ngoài quan tâm đến doanh nghiệp.
Đối với nhà lãnh đạo doanh nghiệp:Phân tích hiệu quả hoạt động của doanh
nghiệp sẽ cung cấp cho nhà lãnh đạo, các nhà quản trị những chỉ tiêu để thấy được
nguyên nhân làm giảm sút hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp từ đó tìm các biện
pháp khắc phục, và đưa ra các phương án kinh doanh tối ưu nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động của doanh nghiệp, và thông qua kết quả đạt được họ sẽ biết kết quả nào do
hoạt động sản xuất mang lại và kết quả nào do hoạt động tài chính mang lại.
Đối với những người bên ngoài doanh nghiệp như: nhà đầu tư,ngân hàng….thì
phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ giúp họ có những quyết định đúng
đắn hơn trong việc đầu tư vào doanh nghiệp. Ví dụ, ngân hàng khi quyết định cho mộy
công ty vay thì không những họ quan tâm đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp thông
qua cấu trúc tài chính mà họ còn quan tâm đến hiệu quả tài chính đạt được của công ty
đó…
I.1.3. Ý nghĩa của phân tích hiệu quả hoạt động doanh nghiệp
* Nhằm đánh giá khả năng tạo ra kết quả, bảo đảm hoạt động của doanh nghiệp được
duy trì và tăng trưởng.
* Nhằm đánh giá khả năng tạo ra nguồn tài trợ nội bộ, nhằm tài trợ cho sự tăng
trưởng cũng như đáp ứng khả năng vay từ bên ngoài
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang3
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
* Nhằm đánh giá khả năng thu hút vốn đầu tư từ bên ngoài thông qua khả năng sinh
nghiệp có quyền quản lý và sử dụng lâu dài để sinh lời. Còn phần nguồn vốn phản
ánh phạm vi trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp về tổng số vốn kinh doanh
với chủ nợ và chủ sở hữu.
I.2.2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (BCKQHĐKD)
Là một báo cáo tài chính tổng hợp, BCKQHĐKD cho ta biết được tình hình chi
phí, doanh thu, lợi nhuận của doanh nghiệp trên tất cả các lĩnh vực. Đồng thời báo
cáo này còn cho biết được tình hình thực hiện trách nhiệm, nghĩa vụ của doanh
nghiệp đối với nhà nước về các khoản phí, lệ phí ….trong một kỳ báo cáo. Khác với
BCĐKT, BCKQHĐKD phản ánh các tài khoản từ loại 5 cho đến loại 9 nghĩa là
nhóm các tài sản phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
*Mục đích của BCKQHĐKD:
* Thông qua số liệu về ác chỉ tiêu trên BCKQHĐKD để kiểm tra, phân tích và
đánh giá tình hình thực hiện mục tiêu đặt ra về chi phí sản xuất, giá vốn, doanh thu
sản phẩm hàng hoá đã tiêu thụ, tình hình chi phí, thu nhập của các hoạt động khác và
kết quả của doanh nghiệp sau một kỳ kế toán.
* Thông qua số liệu trên BCKQHĐKD mà kiểm tra tình hình thực hiện trách
triệm, nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với Nhà nước về các khoản thuế và các khoản
phải nộp khác.
* Thông qua số liệu trên BCKQHĐKD mà đánh giá, dự đoán xu hướng phát triển
của doanh nghiệp qua các kỳ khác nhau và trong tương lai.
I.2.3. Các nguồn thông tin khác
Ngoài hai bảng trên người ta có thể sử dụng một số loại báo cáo khác để phục vụ
cho việc phân tích hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp như báo cáo lưu chuyển tiền
tệ, thuyết minh báo cáo tài chính
I.3. Các phương pháp phân tích hiệu quả hoạt động
I.3.1. Phương pháp sánh
Đây là phương pháp phổ biến trong phân tích kinh doanh để đánh giá kết quả,
xác định vị trí và xu hướng biến động của các chỉ tiêu phân tích.Tuy nhiên khi thực
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang5
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
+ So sánh bằng số tương đối:Là thương số giữa trị số kỳ phân tích và trị số kỳ gốc
của chỉ tiêu kinh tế. Việc so sánh này biểu hiện kết cấu, mối quan hệ tốc độ phát
triển…của chỉ tiêu phân tích.
+ So sánh bằng số bình quân: Phản ánh nội dung chung nhất của hiện tượng, bỏ qua
sự phát triển không đồng đều của các bộ phận cấu thành hiện tượng đó, hay nói cách
khác số bình quân đã san bằng mọi chênh lệch về trị số của chỉ tiêu. Số bình quân
biểu thị dưới dạng số tuyệt đối (năng suất lao động bình quân, tiền lương bình
quân…), hoặc dưới dạng số tương đối (tỷ suất danh lợi bình quân, tỷ suất chi phí
bình quân…). So sánh bằng số bình quân nhằm phản ánh đặc điểm chung của một
đơn vị, một bộ phận hay một tổng thể chung có một tính chất
I.3.2. Phương pháp loại trừ
I.3.2.1. Phương pháp thay thế liên hoàn
Phương pháp này được sử dụng để xác địng mức độ ảnh hưởng của từng
nhân tố đến chỉ tiêu tài chính giả định các nhân tố còn lại không thay đổi. Phương
pháp phân tích này còn là công cụ hỗ trợ quá trình ra quyết định.
I.3.2.2. Phương pháp số chênh lệch
Đây là trường hợp đặc biệt của phương pháp thay thế liên hoàn, được áp
dụng khi giữa các nhân tố có mối quan hệ tích số. Ảnh hưởng của nhân tố nào đến
chỉ tiêu phân tích bằng số chênh lệch giữa kỳ phân tích và kỳ gốc của nhân tố đó
nhân với các nhân tố khác đã cố định
I.3.3. Phương pháp cân đối liên hệ
Phương pháp này áp dụng trong trường hợp có sự cân bằng về lượng giữa
hai mặt của các yếu tố và quá trình sản xuất kinh doanh, chẳng hạn như cân đối giữa
tổng tài sản với tổng nguồn vốn, giữa nhu cầu thanh toán và khả năng thanh toán,
giữa nguồn mua sắm vật tư và tình hình sử dụng vật tư….
I.3.4. Phương pháp hồi quy tương quan
Đây là phương pháp sử dụng trong công tác xây dựng kế hoạch nhằm dự
đoán, dự toán tình hình biến động của thị trường. Từ đó làm cơ sở để ra các mục tiêu
kế hoạch trong tương lai.
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang7
Tổng tài sản bình quân
Ý nghĩa của chỉ tiêu này cho ta biết trong một đồng tài sản đầu tư vào hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thì tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu thuần.
Nếu chỉ tiêu này càng cao thì doanh thu tạo ra càng nhiều và ngược lại.
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang8
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
Trong phần mẫu số ta phải lấy số liệu bình quân, có thể là bình quân đầu kỳ và
cuối kỳ nếu sự biến động về tình hình tài sản là không lớn, nếu trong doanh nghiệp
có sự biến động tài sản liên tục thì để đảm bảo tính chính xác ta nên lấy giá trị trung
bình của các tháng hoặc các quý trong năm.
Chỉ tiêu doanh thu thuần bao gồm doanh thu của cả ba hoạt động vì tài sản của
doanh nghiệp được tạo ra không chỉ được đầu tư bằng kết quả của hoạt động kinh
doanh mà có những tài sản được tạo ra từ kết quả của hoạt động tài chính và các hoạt
động khác. Nếu ta loại trừ doanh thu của 2 hoạt động trên thì trong phần tài sản chỉ
sử dụng những tài sản có nguồn gốc từ hoạt động kinh doanh.
Tổng tài sản bình quân hoạt động sản xuất kinh doanh được tính bằng cách lấy
tổng tài sản trừ đi phần đầu tư tài chính ngắn hạn, đầu tư tài chính dài hạn, tạm ứng,
tài sản thiếu chờ xử lý, quỹ phúc lợi hình thành nên TSCĐ… Nếu trong doanh
nghiệp không có các yếu tố loại trừ này thì tổng tài sản bình quân hoạt động sản xuất
kinh doanh bằng tổng tài sản bình quân.
b. Đối với tài sản cố định
Doanh thu thuần SXKD
Hiệu suất sử dụng TSCĐ =
Nguyên giá TSCĐ bình quân
Chỉ tiêu này phản ánh một đồng nguyên giá TSCĐ tham gia tạo ra bao nhiêu
đồng doanh thu thuần SXKD
Chỉ tiêu này có giá trị càng cao thì chứng tỏ hiệu suất sử dụng TSCĐ càng cao.
Trong một số tài liệu người ta có thể chọn mẫu số là giá trị còn lại bởi vì khi sử
dụng chỉ tiêu nguyên giá nó có hạn chế là có những tài sản giá trị sử dụng đã gần hết
nhưng vẫn có giá trị bằng nguyên giá ban đầu nên không chính xác, nhưng xét một
luân chuyển của vốn lưu động.
Phương pháp thường dùng để phân tích là phương pháp thay thế liên hoàn.
+ Công thức xác định số vòng quay của VLĐ:
DTT SXKD
V =
VLĐ bình quân
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang10
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
Đối tượng phân tích : ∆V = V
1
- V
0
Trong đó : V
1
là số vòng quay vốn lưu động kỳ phân tích
V
0
là số vòng quay vốn lưu động kỳ gốc
Xác định mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố đến số vòng quay của vốn lưu động
- Ảnh hưởng của nhân tố doanh thu thuần SXKD (DTT SXKD)
DTT SXKD
1
DTT SXKD
0
∆V (DTT) = -
VLĐ bq
0
VLĐ bq
0
Trong đó : DTT
1
-N
0
)
Số VLĐ tiết kiệm ( ST ) hay lãng phí =
360
Khi phân tích cũng cần làm rõ do thay đổi tốc độ luân chuyển VLĐ sẽ làm cho
doanh nghiệp tiết kiệm , hay lãng phí một lượng vốn là bao nhiêu.
I.4.2. Phân tích hiệu quả kinh doanh tổng hợp
Ngoài việc xem xét hiệu quả cá biệt của từng loại nguồn lực, ta cần phân tích
hiệu quả tổng hợp. Đó chính là khả năng sử dụng một cách tổng hợp các nguồn lực
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang11
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
để tạo ra kết quả trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Để nhận định tổng quát và xem
xét hiệu quả tổng hợp, nhà phân tích dựa vào các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời
của doanh nghiệp.
I.4.2.1. Phân tích khả năng sinh lời từ các hoạt động của doanh
nghiệp
Chỉ tiêu khả năng sinh lời được đo lường bằng tỉ số giữa lợi nhuận với các chỉ
tiêu kết quả. Trong phần này đề cập đến hai chỉ tiêu phổ biến là tỷ suất lợi nhuận
trên doanh thu thuần và tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần hoạt động SXKD.
a. Tỉ suất lợi nhuận trên doanh thu thuần
Khi sử dụng số liệu trên báo cáo tài chính thì chỉ tiêu trên được tính như sau:
Lợi nhuận trước thuế
Tỷ suất lợi nhuận trên DTT = * 100%
Tổng DTT
Chỉ tiêu này thể hiện mối quan hệ giữa các chỉ tiêu kết quả của doanh nghiệp.
Nó cho ta biết được trong 100 đồng doanh thu thuần về thì có bao nhiêu đồng lợi
nhuận trước thuế. Gía trị của chỉ tiêu này càng lớn chứng tỏ hiệu quả hoạt động của
doanh nghiệp càng cao.
nhỏ và ngược lại .
Lợi nhuận trong chỉ tiêu này là lợi nhuận của cả ba hoạt động
ROA là chỉ tiêu phản ánh tổng hợp hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và
được chi tiết qua phương trình Du-pont như sau:
LNTT DTT
ROA = *
DTT Tổng TS bq
ROA = Tỉ suất lợi nhuận trên doanh thu * Hiệu suất sử dụng tài sản
ROA = H
LN/DT
* H
DT/TS
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang13
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
Việc quản lý ROA có liên quan đến hoạt động quản lý tại đơn vị. ROA là kết
quả tổng hợp của những nỗ lực nhằm nâng cao hiệu quả cá biệt các yếu tố được sử
dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Để có thể phân tích rõ ràng hơn về chỉ tiêu ROA ta có thể dùng phương pháp số
chêch lệch. Cụ thể là sự chênh lệch giữa kỳ phân tích với kỳ gốc về hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp, đó là kết quả tổng hợp ảnh hưởng của tỷ suất lợi nhuận trên
doanh thu và hiệu suất sử dụng tài sản. Cách phân tích này chỉ ra phương thức nâng
cao sức sinh lời tài sản của doanh nghiệp và được thể hiện qua công thức :
∆ ROA = ∆ H
LN/DT
* ∆ H
DT/TS
Các nhân tố ảnh hưởng:
- Ảnh hưởng tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu
∆ H
LN/DT
đến sự tăng giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và đề ra những
biện pháp thích hợp để tăng cường hiệu quả hoạt động SXKD của doanh nghiệp.
b. Tỉ suất sinh lời kinh tế của tài sản (RE)
Chỉ tiêu tỷ suất sinh lời của tài sản đã phản ánh một cách tổng hợp về hiệu quả
hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên kết quả về lợi nhuận còn chịu nhiều tác động
bởi cấu trúc nguồn vốn của doanh nghệp. Nếu hai doanh nghiệp trong cùng ngành có
điều kiện gần như giống nhau nhưng do các doanh ngiệp áp dụng chính sáchtài trợ
khác nhau thì sẽ dẫn đến kết quả khác nhau. Do đó khi phân tích muốn thấy rõ hơn
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang14
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
hiệu quả hoạt động SXKD người ta dùng thêm chỉ tiêu RE để loại bỏ ảnh hưởng của
cấu trúc nguồn vốn.
LNTT + CP lãi vay
RE = * 100%
Tổng tài sản bình quân
Đây là một chỉ tiêu quan trọng để doanh nghiệp quyết định nguồn tài trợ nếu
RE cao hơn lãi suất vay thì doanh nghiệp nên huy động vốn vay từ bên ngoài vì lúc
đó nợ sẽ làm tăng thu nhập trên vốn chủ sở hữu lên nhiều lần. Ngược lại thì nên ưu
tiên tài trợ bằng vốn chủ sở hữu.
Đối với các nhà đầu tư có thể nghiên cứu tỷ số này để biết trước lợi nhuận của
doanh nghiệp trên cơ sở đó xem xét nên đầu tư vào doanh nghiệp nào là hiệu quả
nhất.
I.5. Phân tích hiệu quả tài chính
Hiệu quả tài chính là một trong những yếu tố quan trọng hàng đầu được các nhà
đầu tư quan tâm. Một doanh nghiệp có hiệu quả tài chính cao là điều kiện thuận lợi
để doanh nghiệp đó tăng trưởng. Để đảm bảo cho doanh nghiệp có thể phát triển thì
doanh nghiệp phải tự đầu tư và tìm kiếm các nguồn đầu tư từ bên trong và bên ngoài
doanh nghiệp. Vấn đề đặt ra là doanh nghiệp nên huy động nguồn nào. Nếu muốn
huy động được từ bên ngoài thì doanh nghiệp phải chứng minh được rằng nguồn đầu
tư mà doanh nghiệp huy động được phải mang lại lãi cao. Có thể nói hiệu quả tài
Sau đó ta có thể dùng các phương pháp phân tích như so sánh, thay thế liên
hoàn để xác định từng nhân tố ảnh hưởng để tìm ra nguyên làm thay đổi ROE và
biện pháp để nâng cao hiệu quả tài chính.
I.5.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính
I.5.2.1. Hiệu quả kinh doanh
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang16
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
Hiệu quả kinh doanh có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả tài chính của doanh
nghiệp. Thông qua chỉ tiêu ROE ta có thể viết như sau:
DTT TS bq LNST
ROE = * * * 100%
TSbq VCSH bq DTT
Trong đó:
DTT / TS bq : Hiệu suất sử dụng tài sản
TS bq / VCSH bq : Cấu trúc tài chính
LNST / DTT : Khả năng sinh lời từ doanh thu
Trong công thức trên ta thấy ROE có mối quan hệ với chỉ tiêu tỷ suất lợi nhuận
trên doanh thu và hiệu suất sử dụng tài sản. Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
cao sẽ dẫn đến khả năng sinh lời vốn chủ sở hữu lớn và ngược lại. Hiệu quả kinh
doanh là nguồn goóc chủ yếu tạo nên hiệu quả tài chính. Tuy nhiên không phải lúc
nào hiệu quả kinh doanh tăng cũng sẽ dẫn đến hiệu quả tài chính tăng mà còn phụ
thuộc vào nhiều yếu tố khác.
I.5.2.2. Khả năng tự chủ về mặt tài chính
Khả năng tự chủ về mạt tài chính thể hiện qua chỉ tiêu tỷ suất tự tài trợ. Ứng
với hiệu quả kinh doanh cho trước nếu tỷ suất tự tài trợ càng lớn thì hiệu quả tài
chính của doanh nghiệp càng nhỏ. Có thể xem qua công thức sau:
LNTT TS bq
ROE = * ( 1-T ) *
TS bq VCSH bq
Hệ số này dùng để đo lường mức độ lợi nhuận có được do sử dụng vốn vay để
đảm bảo trã lãi cho chủ nợ. Nói cách khác, hệ số thanh toán lãi vay cho ta biết được
số vốn đi vay đã được sử dụng tới mức độ nào, đem lại khoản lợi nhuận bao nhiêu
có đủ để bù đắp lãi vay phải trả hay không.
Hệ số này càng lớn chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn càng cao, lợi nhuận tạo ra
được sử dụng để trả lãi nợ vay và một phần tích luỹ cho doanh nghiệp. Ngược lại hệ
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang18
Chuyên đề tốt nghiệp GVHD:HUỲNH PHƯƠNG ĐÔNG
số này nhỏ hơn hoặc bằng 1 chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng vốn vay không có hiệu
quả.
Đối với những doanh nghiệp hoạt động chủ yếu bằng nợ vay thì việc phân tích
này còn có ý nghĩa đánh giá khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Nguồn dùng để
trả lãi chính là lợi nhuận của doanh nghiệp. Do đó đánh giá khả năng thanh toán lãi
vay được xem như là đánh giá khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp.
PH
ẦN II
PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY
CỔ PHẦN CAO SU ĐÀ NẴNG
II.1 . khái quát chung về công ty cổ phần cao su đà nẵng
II.1.1. Quá trình hình thành,phát triển và chức năng hoạt động của công ty
cổ phần cao su Đà Nẵng
II.1.1.1. Quá trình hình thành:
SVTH:Nguyễn Minh Tuấn Trang19
Copyright: Tài liệu đại học ©