PHẦN MỞ ĐẦU
I. Bối cảnh của vấn đề:
Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học là một bước đột phá
lớn đã đem lại nhiều hiệu quả và hứng thú trong học tập, giảng dạy và giáo dục ở
nước ta hiện nay.
Việc sử dụng các phần mềm tạo sẵn của Ngành, sử dụng các email đã làm
cho công tác quản lý hiệu quả, chính xác và nhẹ nhàng hơn. Trong công tác giảng
dạy, các tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) được giáo viên thực hiện
thường xuyên hơn, hiệu quả hơn. Đặc biệt là sử dụng các phần mềm ứng dụng như
Violet 1.7, Minjet Manager…vào các tiết dạy ở các môn học đạt hiệu quả khá cao.
II. Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc là một môn học bắt buộc và rất đặc thù năng khiếu ở các trường phổ
thông nên việc giảng dạy và tiếp thu thực hành ca hát đã gặp không ít những khó
khăn, ngán ngại của giáo viên và học sinh, nhất là dạy học Âm nhạc ở cấp Tiểu học.
Điều này đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ có kiến thức chuyên môn vững
vàng, sử dụng nhạc cụ, năng khiếu ca hát mà còn phải có sự chuẩn bị các phương
tiện dạy học hỗ trợ và vận dụng các phương pháp dạy học linh hoạt hiệu quả.
Mặc dù trong những năm qua bộ phận chuyên môn Âm nhạc cấp Tiểu học đã
tập hợp được khá đầy đủ các phương tiện hỗ trợ dạy học hát, cụ thể là các đĩa CD
dạy hát các khối lớp 1 đến 5 nhưng thực tế nó vẫn có những hạn chế nhất định cần
phải điều chỉnh để phục vụ tốt hơn trong dạy học: có một số bài hát có 2 lời ca
nhưng phân phối chương trình thì phải dạy từng lời trong mỗi tiết nên cần phải tách
ra để khi cho học sinh nghe hát mẫu thuận lợi và hiệu quả hơn, có file bài hát mẫu
lặp lại nhiều lần rất mất thời gian, có bài nghe tiếng lớn có bài nghe tiếng nhỏ phải
điều chỉnh volume; đồng thời cập nhật những file nhạc đệm (beat) cho các bài dạy
học hát giúp cho việc dạy học chuyên nhẹ nhàng hơn, hiệu quả hơn, nhất là hỗ trợ
giáo viên chuyên nhưng hạn chế kĩ năng đệm đàn…
Vận dụng các kiến thức tự nghiên cứu và những kiến thức được tập huấn về
các phần mềm ứng dụng bộ môn Âm nhạc, kết hợp với việc nắm chắc chương trình
giảng dạy, chuẩn kiến thức kĩ năng, điều chỉnh… tôi tìm ra các giải pháp dựa trên
điều kiện cơ sở vật chất hiện có nhằm khắc phục những khó khăn trên bằng cách
và tổng hợp thành sáng kiến kinh nghiệm này với mục đích góp phần giảm bớt
những khó khăn trong giảng dạy bộ môn, nâng cao chất lượng học tập bộ môn năng
khiếu đặc biệt này ở cấp Tiểu học.
II. Thực trạng của vấn đề:
Thời gian qui định cho mỗi tiết dạy ở Tiểu học không đủ nhiều nên việc phân
bố thời gian cho mỗi hoạt động phải có sự phân định và chuẩn bị khá chính xác thì
khi lên lớp giáo viên sẽ dễ thành công.
Như đã nêu trên, chúng ta đã có khá đầy đủ các bài hát mẫu phục vụ dạy học
hát, cụ thể là các đĩa CD dạy hát các khối lớp 1 đến 5 nhưng thực tế nó vẫn có
những hạn chế nhất định cần phải điều chỉnh để phục vụ tốt hơn trong dạy học: có
một số bài hát có 2 lời ca nhưng phải dạy từng lời trong mỗi tiết nên cần phải tách ra
để khi cho học sinh nghe hát mẫu thuận lợi và hiệu quả hơn, có file bài hát mẫu lặp
lại nhiều lần rất mất thời gian, có bài nghe tiếng lớn có bài nghe tiếng nhỏ do sưu tập
từ nhiều nguồn khác nhau vì thế cần phải điều chỉnh volume cho đồng cỡ để khi dạy
khi nghe sẽ hay hơn, hiệu quả hơn do không phải bận tâm việc điều chỉnh trên máy
phát nhạc từng bài rất khó chịu; mặc dù là giáo viên dạy chuyên nhưng đâu phải ai
cũng ngày một ngày hai mà có thể đàn, đệm đàn cho học sinh hát tốt được nên việc
cập nhật nhạc đệm (beat) cho các bài dạy học hát là điều mà chúng tôi cũng rất quan
tâm, phần này thì tư liệu chúng tôi cũng có rồi khá hoàn chỉnh rồi, nay chỉ cập nhật
bổ sung và hoàn thiện thêm một vài bài.
2
III. Các biện pháp tiến hành để giải quyết vấn đề:
Từ vài năm học trước, tôi đã có ý định như đã trình bày trên rồi nhưng chưa
có thời gian điều chỉnh. Đầu năm học 2010-2011, thêm sự yêu cầu và động viên của
anh em giáo viên dạy chuyên trong Tổ, tôi nhanh chóng hệ thống lại các bài hát theo
phân phối chương trình và cập nhật chuẩn kiến thức kĩ năng để chuẩn bị.
1-Chuẩn bị:
Trước tiên tôi đánh dấu một số bài hát có 2 lời ca mà chương trình phải dạy
từng lời để biết sẽ xử lý trước. Cụ thể là những bài hát sau:
Lớp Bài Tiết
lý, phần nào muốn cắt bỏ thì kéo chọn và nhấn xóa/cắt bằng phím Del hoặc biểu
tượng kéo Cut; chọn File - Save As đặt tên file theo ý mình, lưu trữ dạng mp3 thì
chọn lại trong Save as type, nhấp Save, OK chờ chạy xong.
3
Giao diện khi mở chương trình, mở file nhạc cần xử lý.
Giao diện khi lưu thêm file đã cắt
Nếu muốn nghe được file mp3 này với điện thoại thông thường có thẻ nhớ thì
chọn thông số Bitrate là 128 (chuẩn là 320), OK chờ lưu. Tôi đặc biệt sử dụng dạng
4
này lưu trữ trên máy tính của mình, phục vụ cho việc sang qua thẻ nhớ của điện
thoại di động để kết nối loa đàn, loa rời khi cho học sinh nghe hát mẫu.
b) Bổ sung nhạc đệm (beat):
Đa phần nhạc phục vụ dạy học nói chung đã có chia sẻ trên hệ thống internet.
Bạn có thể vào trang Nhạc Quang Minh ,
trang Tổ bộ môn Âm nhạc Thoại Sơn và website cá nhân
, , có thể tham khảo
thêm ở các trang liên kết khác.
Tôi chịu khó sưu tập và có thể chỉnh sửa chút ít cho phù hợp chuyên môn
theo ý mình với các phần mềm thông dụng.
Có bài, tôi phải tự làm bằng một số phần mềm kết hợp để làm nhạc đệm như
Encore và Evolution Sound Studio Pro II (phần này, tôi tham khảo thêm trong một
buổi tập huấn chuyên đề của Tổ chuyên môn Âm nhạc THCS huyện Thoại Sơn năm
học 2010 - 2011).
Một số bài hát – nhạc sưu tập thêm và chỉnh sửa phù hợp:
Bài hát – nhạc Nguồn
1. Tiếng chào theo em
5
2. Nắng sớm
3. Mẹ đi vắng
4. Bắc kim thang (lời mới)
nhạc theo phân phối chương trình bằng cách thêm các số tự nhiên ở đầu tên file bài
hát.
Ví dụ:
Các bài hát ở lớp Một, CD dạy hát 1 cụ thể là:
1.1 Que hương tuoi dep
1.2 Que hương tuoi dep_beat
1.3 Moi ban vui mua ca
1.4 Moi ban vui mua ca_beat
1.5 Tim ban than
1.6 Tim ban than_1
1.7 Tim ban than_2
1.8 Tim ban than_beat
1.9 Li cay xanh
1.10 Li cay xanh_beat
1.11 Dan ga con
1.12 Dan ga con _1
1.13 Dan ga con _2
1.14 Dan ga con _beat
…
CD dạy hát 2:
2.1 That la hay
2.2 That la hay_beat
2.3 Xoe hoa
2.4 Xoe hoa_beat
…
*Ghi Audio CD với Nero 7:
Máy tính đã được cài sẵn Nero 7. Mở chương trình ghi đĩa Nero, chọn Make
Audio CD, nhấp Add chọn tất cả các file trong thư mục CD dạy hát 1, đặt tên đơn
giản CD 1 chẳng hạn và nhấp Burn chờ máy ghi đến khi CD được đưa ra, OK.
8
giáo viên Âm nhạc không thể thực hiện cho có, phải đầu tư thích đáng. Do đó, việc
sưu tập các bài hát mẫu, các bài nhạc đệm chuẩn xác giúp giáo viên tự tin khi lên
lớp, giúp học sinh hứng thú và có định hướng học hát tốt hơn, nhanh hơn. Chính vì
thế, nó là ý tưởng lớn tạo động lực cho tôi vận dụng các phần mềm âm thanh đã
được tập huấn và sưu tập để hoàn thiện công tác chuyên môn của mình.
9
Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu tôi nhận thấy việc ứng dụng còn tồn tại
những hạn chế sau: còn vài bài hát thay thế chưa cập nhật chuẩn xác; một số trường
hợp giáo viên không sử dụng được máy hát CD khi bị cúp điện.
II. Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Đề tài có ý nghĩa trong việc hưởng ứng công tác chỉ đạo của ngành Giáo dục
về việc tăng cường ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ thông tin vào trong
giảng dạy. Ý tưởng này đã giúp giáo viên chúng tôi tháo gỡ những hạn chế hiện
hữu, đem lại sự thuận tiện, tự tin và hiệu quả khi dạy học hát cho học sinh; góp phần
thiết thực trong việc nâng cao chất lượng học tập bộ môn Âm nhạc.
III. Khả năng ứng dụng triển khai:
Thành quả của sáng kiến kinh nghiệm là một sản phẩm đồ dùng dạy học có
ứng dụng CNTT nên việc sử dụng và chia sẻ cũng không khó. Sản phẩm hiện nay đã
giúp tôi và một số đồng nghiệp dạy chuyên trong Tổ tháo gỡ được một số hạn chế
trong việc dạy học hát và đã có hiệu quả thuyết phục. Vì thế, việc ứng dụng rộng rãi
đề tài này vào thực tiễn cũng rất dễ dàng thực hiện (rất vui được chia sẻ với đồng
nghiệp).
Sản phẩm có thể vận dụng linh hoạt hơn với các hình thức khác: chép các file
nhạc hoàn chỉnh này vào thẻ nhớ của máy nghe nhạc MP3, điện thoại di động, hoặc
laptop với đầu rắc 3 li nối dây đầu rắc 6 li cắm lỗ microphone của đàn Casio LK55-
VN hoặc gắn loa rời nhỏ có bán nhiều ở các tiệm điện tử, tiệm điện thoại di động.
IV. Những kiến nghị đề xuất:
Giảng dạy bộ môn Âm nhạc, giáo viên thường xuyên phải chuẩn bị rất nhiều
các phương tiện thiết bị dạy học như: đàn, máy hát, bảng phụ, tranh minh họa… Tuy
nhiên ở một số trường do thiếu cơ sở vật chất nên chưa trang bị được phòng bộ môn,