Bài tập lớn môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Lớp N07
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang
Lời mở đầu
Nội dung
1.Phẩm chất thứ nhất: Trung với nước, hiếu với dân.
Về vai trò
Về bản chất dưới thời phong kiến
Theo tư tuởng mới của Hồ Chí Minh
2.Phẩm chất thứ hai: Yêu thương con người.
Biểu hiện của tình yêu thương con người
Yêu thương những người cùng khổ bị áp bức, bóc lột
Yêu thương bạn bè, đồng chí và mọi người trong quan hệ hàng ngày
Tình yêu thương dành cho những người có sai lầm, khuyết điểm
Vai trò, nguyên tắc của tình yêu thương con người
3.Phẩm chất thứ ba: Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Cần
Kiệm
Liêm
Chính
Chí công vô tư
4.Phẩm chất thứ tư: Tinh thần quốc tế trong sáng
Kết luận
2
2
2 – 3
2
2
3
3 – 6
4

đạo đức này thống nhất trong đạo đức mỗi con người. Sau đây em xin đi phân tích,
làm rõ từng phẩm chất trên.
1.Phẩm chất thứ nhất: Trung với nước, hiếu với dân.
Quan điểm này đuợc thể hiện thông qua những luận điểm sau:
• Về vai trò, đây là phẩm chất quan trọng nhất, là chuẩn mực hàng đầu của
người Việt Nam ở thời đại mới. Phẩm chất này đã được Hồ Chí Minh khái quát lại
từ mối quan hệ giữa người với người, với nước trong quan hệ đạo đức.
• Về bản chất dưới thời phong kiến, “Trung”, “Hiếu” là những khái niệm
của tư tưởng truyền thống đạo đức của Việt Nam và phương Đông. Trong đó, trung
là trung thành với vua, hiếu là hiếu thảo với cha mẹ. Điều đó có nghĩa là trung càng
trung càng rộng lớn bao nhiêu thì nghĩa càng nhỏ hẹp bấy nhiêu, vì vua là lớn nhất,
Nguyễn Thị Lan Anh - MSSV:370660 Page 2
Bài tập lớn môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Lớp N07
nước là của vua, dân là thần dân của vua. Còn hiếu chỉ thu hẹp trong phạm vi gia
đình và theo quan hệ huyết thống, như con cái hiếu thảo với cha mẹ. Trong xã hội
phong kiến, dân là đối tuợng cần phải dạy dỗ, ban ơn và sai khiến. Trong xã hội tư
sản, đã xuất hiện khái niệm “ công dân”, song nguời dân không phải chủ nhân của
đất nuớc vì họ bị áp bức, bóc lột.
• Theo tư tuởng mới của Hồ Chí Minh, khái niệm “Trung – Hiếu – Nước –
Dân” đã được người gạt bỏ nội hàm hạn hẹp của quan niệm cũ, gạt bỏ những hạn
chế của Nho giáo và thêm vào những nội dung mới. Theo Người, trung với nước là
trung thành với sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc. Còn hiếu với dân là
không chỉ hiếu thảo với cha mẹ mình mà còn hiếu thảo với cha mẹ của người khác,
hiếu thảo với nhân dân, nghĩa là phải gắn bó với dân, kính trọng dân, giúp đỡ dân,
phục vụ và giúp đỡ nhân dân. Điều này được thể hiện trong câu nói bất hủ của
Người:
“Đạo đức, ngày trước thì chỉ trung với vua, hiếu với cha mẹ. Ngày nay, thời đại
mới, đạo đức cũng phải mới. Phải trung với nước. Phải hiếu với toàn dân, với
đồng bào.”[
1

• Tình yêu thương dành cho những người có sai lầm, khuyết điểm mà
biết sửa chữa, những người lầm đường lạc lối mà biết ăn năn, hối cải, kể cả
kẻ thù đã bị thương, bị bắt, hoặc đã quy hàng. “Tôi khuyên đồng bào đoàn
kết chặt chẽ và rộng rãi. Năm ngón tay cũng có ngón vắn, ngón dài. Nhưng
vắn dài đều họp lại nơi bàn tay. Trong mấy chục triệu người, cũng có người
thế này, thế khác, nhưng thế này hay thế khác đều là dòng dõi tổ tiên ta. Vậy
nên ta phải khoan hồng đại độ. Ta phải nhận rằng, đã là con Lạc, cháu
Hồng thì ai cũng có ít hay nhiều lòng ái quốc. Đối với những đồng bào lạc
lối, lầm đường, ta phải lấy tình thân ái mà cảm hoá họ. Có như thế mới
thành đại đoàn kết, có đại đoàn kết thì tương lai chắc chắn sẽ vẻ vang.” [
3
]
2
Trả lời các nhà báo nước ngoài, tháng 1-1946, Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4, NXB Chính trị Quốc gia, tr.161
3
Trích Thư gửi đồng bào Nam Bộ, 6-1946 Hồ Chí Minh toàn tập.
Nguyễn Thị Lan Anh - MSSV:370660 Page 4
Bài tập lớn môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Lớp N07
Vai trò, nguyên tắc của tình yêu thương con người: Nó đánh thức những gì tốt
đẹp mà Hồ Chí Minh tin rằng trong mỗi con người đều có, tuy nhiều ít có khác
nhau.
Tình yêu thương con người phải dựa trên nguyên tắc phê bình và tự phê bình
một cách chân thành và nghiêm túc, nó hoàn toàn xa lạ với thái độ dĩ hòa vi quý,
bao che sai lầm, khuyết điểm cho nhau, càng xa lạ với thái độ “yêu nên tốt, ghét
nên xấu”, bè cánh của một số người thoái hóa, biến chất.
Tình yêu thương giữa con người đối với nhau là con đường ngắn nhất đi đến trái
tim mỗi con người, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau, là sợi dây liên kết tình đoàn kết. Và
Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng của chúng ta về tình yêu thương bao la mà
chúng ta cần phải noi theo. Tình yêu thương của Người được thể hiện qua suy nghĩ,
hành động của Người. Điều đó được thể hiện trong rất nhiều tác phẩm, điển hình

“ Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta
được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức.
Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước.
Đồng chí ta nhiều người đã làm được nhưng vẫn còn những người hủ hóa. Đảng
có trách nhiệm gột rửa cho những đồng chí đó. Hô hào dân tiết kiệm, mình phải
tiết kiệm trước đã. Đồng chí ta phải học lấy bốn đức cách mạng: Cần, kiệm, liêm,
chính. Muốn làm cách mạng, phải cải cách tính nết mình trước tiên.”[
5
].
Cụ thể, phẩm chất này được hiểu như sau:
Cần là lao động cần cù, siêng năng, có kế hoạch, sáng tạo, có năng suất cao; lao
động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng, không ỷ lại, không dựa dẫm.
4
Đời sống mới, 20-3-1947 Hồ Chí Minh toàn tập.
5
Bài nói chuyện trong buổi bế mạc Hội nghị cán bộ của Đảng lần thứ sáu, 18-1-1949 Hồ Chí minh toàn tập, NXB Chính
trị Quốc gia.
Nguyễn Thị Lan Anh - MSSV:370660 Page 6
Bài tập lớn môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Lớp N07
Phải thấy rõ "lao động là nghĩa vụ thiêng liêng, là nguồn sống, nguồn hạnh phúc
của chúng ta".
Kiệm tức là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của dân,
của nước, của bản thân mình; phải tiết kiệm từ cái to đến cái nhỏ, nhiều cái nhỏ
cộng lại thành cái to; không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi, không phô
trương hình thức, không liên hoan, chè chén lu bù. “Kiệm là tiết kiệm, không xa xỉ,
không hoang phí, không bừa bãi Tiết kiệm không phải là bủn xỉn. Khi không nên
tiêu xài thì một đồng xu cũng không nên tiêu. Khi có việc đáng làm, việc ích lợi cho
đồng bào, cho Tổ quốc, thì dù bao nhiêu công, tốn bao nhiêu của, cũng vui lòng.
Như thế mới đúng là kiệm. Tiết kiệm phải kiên quyết không xa xỉ. Việc đáng làm
trong 1 giờ, mà kéo dài 2, 3 giờ, là xa xỉ. Hao phí vật liệu, là xa xỉ. Ăn sang mặc

trước thiên hạ, sung sướng thì hưởng sau thiên hạ. Người thầy giáo tốt, thầy giáo
xứng đáng là thầy giáo, là người vẻ vang nhất. Dù tên tuổi không đăng lên báo,
không được thưởng huân chương, song những người thầy tốt là những anh hùng vô
danh ”[
8
]
4.Phẩm chất thứ tư: Tinh thần quốc tế trong sáng.
Đó là tinh thần mà Hồ Chí Minh đã nêu lên bằng mệnh đề "Bốn phương vô sản
đều là anh em"; là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao
động các nước, mà Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp bằng hoạt động cách mạng
thực tiễn của bản thân mình và bằng sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc; là tinh
thần đoàn kết của nhân dân Việt Nam với tất cả những người tiến bộ trên thế giới vì
hoà bình, công lý và tiến bộ xã hội, vì những mục tiêu lớn của thời đại là hoà bình,
độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội, là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, là
hợp tác và hữu nghị với tất cả các nước, các dân tộc.
Theo đó chủ nghĩa yêu nước gắn liền với chủ nghĩa quốc tế trong sáng. Trong
mọi đường lối, chủ trương chính sách của mình, Đảng ta luôn định hướng đúng đắn
việc bồi dưỡng tinh thần quốc tế trong sáng cho nhân dân. Nếu chủ nghĩa yêu nước
7
Sửa đổi lối làm việc Hồ Chí Minh toàn tập.
8
Bài nói chuyện tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội, 21-10-1964 Hồ Chí Minh toàn tập.
Nguyễn Thị Lan Anh - MSSV:370660 Page 8
Bài tập lớn môn tư tưởng Hồ Chí Minh. Lớp N07
không chân chính và tinh thần quốc tế không trong sáng thì sẽ dẫn đến chủ nghĩa
dân tộc bá quyền, sovanh hay biệt lập, hẹp hòi, kỳ thị chủng tộc.
Kết luận
Trên đây là bài viết của em về đề bài: “Những phẩm chất cơ bản của người
Việt Nam mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh”. Qua tìm hiểu vấn đề này, em nhận thấy
rằng, Hồ Chí Minh vừa là một anh hùng giải phóng dân tộc, vừa là một danh nhân