BÀI KIỂM TRA ĐIỀU KIỆN: SOẠN GIÁO ÁN
Họ và tên: Lưu Thị Thanh Thư
Lớp: Liên thông Sinh –k2b
Trường: Đại Học Sư Phạm Hà Nội
CHƯƠNG II : VẬN ĐỘNG
Ngày soạn:
Ngày dạy:
TIẾT 7
BÀI 7 BỘ XƯƠNG
I. XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này HS phải:
1. Kiến thức:
- Trình bày được các thành phần chính của bộ xương và xác định được vị trí các
xương chính ngay trên cơ thể mình. Chỉ ra được một số đặc điểm tiến hóa của bộ
xương người so với bộ xương thú.
- Phân biệt được các loại xương dài, xương ngắn, xương dẹt về hình thái, cấu tạo.
- Phân biệt được các loại khớp xương.
2. Kỹ năng
- Rèn kỹ năng quan sát tranh(bộ xương người) kênh hình (H7.17.4 SGK tr
24,26), tìm tòi kiến thức (các thành phần chính và vai trò của bộ xương, phân
biệt được các loại xương và các loại khớp xương).
- phát triển kỹ năng phân tích (thông tin trong SGK kết hợp với thông tin GV
cung cấp trả lời các câu hỏi liên hệ thực tế do GV đưa ra), kĩ năng so sánh (bộ
xương người với bộ xương thú ), kỹ năng hoạt động nhóm nhỏ ( thảo luận nhóm
trả lời các câu hỏi của GV rút ra kiến thức cho chính mình ).
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp.
- Kĩ năng lắng nghe tích cực trong thảo luận.
3. Thái độ:
- Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh bộ xương.
II. XÁC ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP
- Trực quan – Tìm tòi.
- Vấn đáp – tìm tòi.
dự trữ canxi và các chất
khoáng khác. Khung xương
không những có tác dụng nâng
đỡ mà còn gánh chịu sứ mệnh
tạo huyết (từ tủy trong xương).
- GV chia nhóm, yêu cầu các
nhóm thảo luận trả lời câu hỏi:
Nhóm 1: Bộ xương gồm mấy
phần chính? Nêu đặc điểm của
mỗi phần?
- HS nghiên cứu SGK tr.25 và
quan sát hình 7.1 kết hợp với kiến
thức đã học ở lớp dưới, thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi.
-Đại diện 1 nhóm trình bày đáp
án → nhóm khác nhận xét → HS
kết luận
- HS tiếp tục nghiên cứu SGK/25.
Quan sát hình 7.1; 7.2; 7.3 và mô
hình
→ Thảo luận để trả lời các câu
hỏi
- Yêu cầu:
- Bộ xương có 3 phần chính
I. CÁC PHẦN CHÍNH
CỦA BỘ XƯƠNG
a) Vai trò chính của bộ
xương
- Tạo khung giúp cơ thể
có hình dạng nhất định
Lồi cằm liên quan tới các cơ
vận động ngôn ngữ.
+ Xương sống là cột trụ của
thân mình, là cột cái của bộ
khung xương. Các xương sườn
tạo thành lồng ngực, các bắp
thịt ngực và bụng đều bám vào
xương sống. Tay chân, qua
các xương đòn, xương chậu,
đều tựa vào cột sống. Cột trụ
đó vững vàng và uyển chuyển,
nhờ một chồng 33 đốt sống,
được đệm giữa bằng những
đĩa sống có tính đàn hổi. Các
đĩa đệm này có tác dụng
chống ma sát và giảm xóc khi
đi lại, chạy nhảy… Các dây
- +Giống: các thành phần tương
ứng với nhau.
+khác: về kích thước cấu tạo đại
vai đai hông, xương cổ tay, bàn
tay, bàn chân
+Sự khác nhau đó là do tay thích
nghi với quá trình lao động, chân
thích nghi với dáng đứng thẳng.
-Cột sống cong hình chữ S
- Xương tay và chân có các phần
tương ứng nhau nhưng phân hoá
khác nhau
=> Phù hợp với chức năng đứng
những hệ thần kinh từ não tuỷ
toả ra toàn thân. Hệ thần kinh
như một mạng dây điện, đảm
bảo thông tin thông suốt, chỉ
huy bộ máy cơ thể hoạt động
điều hoà. Tuỷ sống là gốc
mang bộ rễ thần kinh, phát ra
các phản xạ. Vì thế bấm nắn
sống lưng gây ra các phản xạ
làm giảm đau mãi tận các phủ
tạng trong sâu. Và tổn thương
cột sống sẽ làm căng cứng bắp
thịt, mặt khác một điểm đau ở
xa cũng ảnh hưởng đến tư thế
cột sống.
Ở người khỏe mạnh, sức nặng
của thân hình ở tư thế đứng
thẳng uốn cột sống thành hình
chữ S. Nhưng điều này chỉ
thấy khi nhìn nghiêng, còn nếu
nhìn trước mặt ta sẽ tưởng
như cột sống thẳng băng. Nhờ
uống khúc rồng rắn như thế,
cột sống trở nên mềm dẻo, cử
động dễ dàng, chịu nổi trọng
tải lớn, khối lượng vận động
nặng.
Hỏi : vì sao trong một
ngày chiều cao của cơ
thể có thể thay đổi?
LOẠI XƯƠNG
có 3 loại xương:
+ Xương dài: Hình ống,
giữa rỗng chứa tuỷ. VD:
xương ống chân….
+ Xương ngắn: Ngắn, nhỏ.
VD: xương đốt sống ….
+ Xương dẹt: Hình bản dẹt,
mỏng. VD: xương bả vai…
HOẠT ĐỘNG 3: Các khớp xương
Nhờ có khớp xương mà các
đầu xương mới có thể tiếp
hợp với nhau một cách hoàn
hảo, tư chí và thân người
mới có thể vận động cong
gập lên xuống, vặn sang
trái, sang phải….
Yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin và quan sát hình
7.4 thảo luận nhóm trả lời
các câu hỏi:
(?) khớp xương là gì?
(?) Có mấy loại khớp, dựa
vào đâu để phân loại khớp
xương, nêu đặc điểm của
từng loại khớp đó?
(?) Vì sao cử động của khớp
động và khớp bán động lại
khác nhau?
- Cá nhân nghiên cứu T.T
một lớp sụn trơn, bóng và
đàn hồi, có tác dụng làm
giảm sự cọ xát giữa hai đầu
xương. Giữa khớp có một
bao đệm chứa đầy chất dịch
nhầy do thành bao tiết ra
gọi là bao hoạt dịch. Bên
ngoài khớp động là những
dây chằng dai và đàn hồi,
đi từ đầu xương này qua
đầu xương kia làm thành
bao kín để bọc hai đầu
xương lại. Nhờ cấu tạo đó
mà loại khớp này cử động
dễ dàng.
Khớp bán động: là loại
khớp mà giữa hai đầu
xương khớp với nhau
thường có một đĩa sụn làm
hạn chế cử động của khớp.
Khớp bất động : Trong cơ
thể có một số xương được
khớp cố định với nhau, Các
xương này khớp với nhau
nhờ các răng cưa nhỏ hoặc
do những mép xương lợp
lên nhau kiểu vảy cá nên
trò của khớp động và bán
động giúp người vận động
và lao động
động và lao động.
Ở trẻ em, các đĩa sụn rất
đàn hồi nên dễ uốn lưng
mềm mại hay xoạc chân ra
dễ dàng. Trái lại ở người
trưởng thành và nhất là
người già, các đĩa sụn dẹp
lại làm cột sống khó cử
động hơn, xoạc chân ra khó
khăn
4. Củng cố và đánh giá:
GV gọi 2- 3 HS chỉ trên mô hình các phần của bộ xương, các loại xương, các loại khớp.
5. Hướng dẫn về nhà:
- Học bài trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Chuẩn bị mỗi nhóm 1 xương đùi ếch (hay x. sườn gà), bao diêm