SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRUNG TÂM NUÔI DẠY TRẺ KHUYẾT TẬT
Mã số :
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Người thực hiện: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG
Lĩnh vực/ Môn nghiên cứu:
Giáo dục khuyết tật- Giáo dục Đạo đức
Có đính kèm:
Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
Năm học 2013 – 2014

1
MỘT SỐ BIỆN PHÁPGIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO
HỌC SINH KHIẾM THÍNH LỚP 1B
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I/ THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Nguyễn Thị Thúy Hằng
2. Ngày tháng năm sinh: 02- 09- 1979
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Khu 3- Ấp Bình Thạch- Xã Bình Hòa- Huyện Vĩnh Cửu-
Tỉnh Đồng Nai.
5. Điện thoại: Cơ quan- 0613954171 – Di động- 0975984602
6. Fax: Email:
7. Chức vụ: Giáo viên.
8. Nhiệm vụ được phân công: Giáo viên dạy các môn: Toán, Tiếng Việt, Đạo đức,
Tự nhiên và Xã hội, Mĩ thuật, Kỹ thuật. Giáo viên chủ nhiệm lớp 1B.
9. Đơn vị công tác: Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật Đồng Nai.
II/ TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị: (Hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao nhất): Cử nhân khoa học.
- Năm nhận bằng: 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Giáo dục đặc biệt.

sinh khuyết tật nói chung và học sinh khiếm thính nói riêng cũng cần quan tâm trau
dồi đạo đức, lối sống. Không những thế các em còn được quan tâm nhiều hơn để có
một cái nhìn đúng đắn về đạo đức, hành vi cư xử chuẩn mực.
Chính những khiếm khuyết về bản thân của học sinh khiếm thính là không
nghe thấy hoặc nghe không rõ làm cho các em tiếp nhận thông tin bên ngoài hạn chế
hơn các bạn bình thường. Do vậy, việc tiếp nhận những giáo dục của giáo viên và
những người xung quanh cũng không được hoàn chỉnh hoặc có thể là sai lệch. Trong
khi những người bình thường – nghe được, hiểu được còn có những hành vi, đạo đức
lối sống không theo chuẩn mực của xã hội thì những em học sinh khiếm thính với
những khó khăn không thể thay đổi sẽ thế nào nếu các em không được giúp đỡ để có
một lối sống phù hợp với đạo đức xã hội. Vấn đề đặt ra ở đây là dạy các em thế nào
để các em có thể lĩnh hội và thực hành một cách đúng đắn nhất. Trong khi nền giáo
dục đang ngày một đổi mới về nội dung, phương pháp và phương tiện thì cũng chưa
có những trợ giúp dành riêng cho các em học sinh khuyết tật và khiếm thính. Những
vấn đề này hoàn toàn đặt lên vai người giáo viên trực tiếp dạy các em.
Đây là những trăn trở của bản thân qua nhiều năm làm việc với học sinh khiếm
thính. Từ những trăn trở đó, tôi đã mạnh dạn thực hiện đề tài “Một số biện pháp giáo
dục đạo đức cho học sinh khiếm thính lớp 1B”. Bởi theo tôi, việc giáo dục đạo đức
3
phải bắt đầu từ lứa tuổi nhỏ, càng sớm càng tốt. Trong khuôn khổ của đề tài này tôi
tập trung vào việc tìm ra cách thức để giúp học sinh khiếm thính lớp 1B có những
hành vi đạo đức đúng mực như đoàn kết yêu thương bạn bè; kính trọng người lớn
tuổi; biết giúp đỡ những người xung quanh; có tính tự lập và tự giác cao,
II. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1. Một số thuật ngữ
Học sinh khiếm thính:
Khiếm thính hiểu theo nghĩa dân gian là những người không nghe được âm
thanh hay còn gọi là “điếc”. Ngoài ra khiếm thính còn có nghĩa là khiếm khuyết về
mặt thính giác (theo tổ chức Y tế thế giới). Do cơ quan thính giác bị phá hủy nên trẻ
không tri giác được bằng thế giới âm thanh nên không nghe được tiếng nói. Vì thế

mà chưa hiểu được vì sao là “đúng”, vì sao là “sai”, nên các em lại tiếp tục lặp lại
những thói quen chưa tốt đó.
Do vậy, để các em khiếm thính thực sự nhận thức được những giá trị đạo đức
tốt đẹp thì người giáo viên phải có những phương pháp và cách thức hiệu quả. Không
chỉ là những phương pháp truyền thống như giảng giải, thuyết minh mà phải là những
phương pháp có tính sáng tạo phù hợp với đặc điểm của học sinh khiếm thính như
trực quan minh họa, thuyết trình, đóng vai tình huống, Tất cả nhằm mục đích để các
em hiểu được giá trị đích thực của sự vật, sự việc để từ đó có những hành vi cư xử
phù hợp, chuẩn mực.
3. Học sinh khiếm thính lớp 1B tại Trung tâm Nuôi dạy trẻ khuyết tật
Đồng Nai và vấn đề đạo đức.
Năm học 2013 – 2014, học sinh tại lớp 1B gồm 12 em với lứa tuổi từ 7 đến 15
tuổi. Các em được học chương trình học kì II của chương trình lớp 1 theo chương
trình khung của bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo đó các em được học môn Đạo đức từ
bài số 8 đến bài số 15 theo sách giáo khoa Đạo đức 1 của Bộ giáo dục và Đào tạo hiện
hành.
Do các em còn ở lứa tuổi nhỏ, chưa tự ý thức được bản thân phải làm những gì
nên vấn đề đạo đức của các em còn nhiều thiếu sót. Hầu hết các em còn rất hiếu động,
thích thể hiện cái tôi nên thường xuyên hay xảy ra xô xát, gây gổ với các bạn cùng
lớp, các bạn lớp khác hoặc bắt nạt các em ở lớp nhỏ hơn. Ý thức học tập chưa cao,
còn lười biếng. Khi sinh hoạt tập thể, ở nội trú các em còn ỷ lại, chưa tự lập và thiếu ý
thức tự giác; chưa giúp đỡ những người xung quanh, cá biệt có những em còn chưa lễ
phép, kính trọng thầy, cô giáo và những người lớn tuổi.
Nguyên nhân những vấn đề trên một phần là do khiếm khuyết của bản thân,
khó hiểu ngôn ngữ nói của những người xung quanh; một phần là do gia đình ở xa,
không kịp thời động viên cũng như tình cảm gắn bó với bố mẹ không bền chặt. Ngoài
ra người giáo viên cũng chưa tìm ra được biện pháp thích hợp nào để giáo dục các em
có một lối sống, hành vi, đạo đức tốt hơn. Khi các em mắc lỗi thường là chỉ nhắc nhở,
la rầy hoặc viết kiểm điểm hoặc cho chép phạt. Những hình thức ấy thật sự chưa giúp
các em nhận biết được mình làm thế là đúng hay sai. Mà chỉ giúp các em nhận thức

2. Giáo dục hành vi đạo đức thông qua môn học đạo đức:
Thông qua môn học này mà học sinh có được hệ thống các khái niệm, tri thức
đạo đức. Nhờ đó học sinh có thể hiểu được mục đích, hành động, biết được điều nên
làm, điều không nên làm, phân biệt được cái tốt, cái xấu, cái đúng, cái sai Trên cơ
sở đó, các em định hướng đúng trong quá trình học tập và thề hiện đúng hành vi đạo
đức. Ở bậc Tiểu học, việc dạy và học môn Đạo đức với tư cách là môn học cũng có
tác dụng đặc biệt nhằm thực hiện được các nhiệm vụ của người học sinh.
Ví dụ 1: Qua bài: “Lễ phép vâng lời thầy cô giáo’’, dạy cho học sinh biết lễ
phép với thầy cô giáo và người lớn tuổi.
Ví dụ 2: Qua bài: “Đi học đều và đúng giờ” dạy cho học sinh biết nội quy, nề
nếp lớp học.
Ví dụ 3: Qua bài: “Cảm ơn và xin lỗi”, dạy cho học sinh biết nói lời cảm ơn khi
được người khác quan tâm, giúp đỡ,biết xin lỗi khi phạm lỗi.
6
Nói chung, thông qua những bài học môn Đạo đức ở mỗi bài học đều dạy cho
học sinh những hành vi chuẩn mực đạo đức đúng đắn. Ngoài ra, thông qua các môn
học khác như phân môn Kể chuyện và những bài văn, bài thơ với nội dung phong
phú, sinh động, ca ngợi vẻ đẹp của đất nước, ca ngợi các phong tục tập quán, truyền
thống tốt đẹp của đất nước, dân tộc.
Ví dụ 4: Qua câu chuyện “Bông hoa cúc trắng’’, giáo dục cho học sinh lòng
hiếu thảo với cha mẹ.
3. Nêu gương “người thật, việc thật”:
Để học sinh khiếm thính có thể nắm bắt tri thức một cách dễ dàng nhất, đó là
cho các em nhìn thấy những điều xảy ra trong thực tế hàng ngày. Việc được chứng
kiến những gương “người thật việc thật” sẽ in sâu vào trong tâm thức các em để khi
các em gặp những hoàn cảnh tương tự có thể tự mình biết cách giải quyết vấn đề theo
cách tốt nhất. Có thể là gương “người thật việc thật” theo hướng tôt, có thể là theo
hướng xấu. Cho dù được thấy gương nào, thì đó cũng là những kiến thức rất thiết thực
và bổ ích cho hành trang hội nhập cuộc sống của các em sau này. Do hạn chế về khả
năng nghe nên khả năng quan sát của các em khiếm thính rất phát triển, đây chính là

Tình huống 1: “Em gặp thầy cô giáo trong trường’’
8
Tuyền đang giúp
Chi vào lớp.
Tình huống 2: “Cô giáo đưa sách vở cho học sinh, học sinh đưa sách vở cho cô
giáo’’.
Bước 1: Giáo viên chia học sinh thành 2 nhóm: nhóm 1 đóng vai theo tình
huống 1, nhóm 2 đóng vai theo tình huống 2.
Bước 2: Các nhóm thực hiện đóng vai trước lớp.
Bước 3: Giáo viên cho học sinh các nhóm nhận xét lẫn nhau.
Bước 4: Giáo viên kết luận:
- Khi gặp thầy cô giáo, các em cần lễ phép chào hỏi.
- Khi đưa hoặc nhận vật gì từ tay thầy cô giáo, cần đưa bằng hai tay.
Ví dụ 2: Trong bài tập đọc “Người bạn tốt’’ có tình huống khi tan học một bên
dây đeo cặp của Cúc bị tuột, em với tay kéo mà chẳng được Hà thấy vậy liền chạy đến
giúp bạn sửa lại dây đeo, đặt chiếc cặp ngay ngắn trên lưng bạn và Cúc nói lời cảm ơn
Hà.
9
Đưa sách
cho giáo
viên
Nhận sách
từ giáo viên
Trong những tình huống này giáo viên phải cho học sinh thấy được sự quan
tâm giúp đỡ của bạn Hà và Cúc phải nói lời cảm ơn khi được Hà giúp đỡ.
5. Giáo dục mọi lúc mọi nơi:
Việc giáo dục đạo đức không chỉ tiến hành trong các giờ học chính khóa mà
còn giáo dục mọi nơi mọi lúc khi các em có những sai lầm trong cách ứng xử với
những sự vật, sự việc, con người xung quanh. Bất cứ ở đâu, trong thời gian nào, khi
nhìn các em có những biểu hiện hành vi đạo đức chưa tốt thì chúng ta phải nhắc nhở

12
Cảm ơn bạn!
định hướng cho các em những bước đi đúng đắn hoặc có những biện pháp hỗ trợ kịp
thời khi các em có những vấn đề gặp phải trong cuộc sống.
Ví dụ: Ở nhà các em có hành vi gì sai trái thì cha mẹ cần trao đổi với giáo viên
chủ nhiệm và bảo mẫu. Ngược lại khi các em có hành vi sai trái ở trường thì giáo viên
chủ nhiệm và bảo mẫu cần trao đổi với gia đình để cùng nhau kết hợp điều chỉnh,
nhắc nhở cho kịp thời, đồng bộ.
7. Khen thưởng kịp thời:
Ở lớp 1 là học sinh nhỏ nên khi học sinh vi phạm vấn đề xử phạt không đặt
nặng mà chủ yếu là nhắc nhở, động viên khuyến khích các em, nhằm giúp các em tiến
bộ hơn.
Khi các em thực hiện được những hành vi tốt thì cần động viên khen thưởng
các em kịp thời. Những em nhỏ tuổi rất thích được khen thưởng, nó giúp các em tự tin
hơn trong cuộc sống với mọi người để có thể chấp nhận khiếm khuyết của mình,
không còn mặc cảm tự ti khi không giống như các bạn bình thường. Những khích lệ
kịp thời còn giúp các em hiểu được nếu mình làm đúng thì mình sẽ được mọi người
khen, thưởng và ngưỡng mộ. Nhưng việc khen thưởng cũng phải chừng mực nếu
không sẽ làm các em sa đà vào việc làm thật nhiều việc tốt để được khen chứ không
phải là tích lũy đạo đức tốt cho mình.
Ví dụ: Khi các em có một hành vi tốt ví dụ như thấy em nhỏ ngã thì lập tức đỡ
em nhỏ dậy mà không chờ giáo viên hay người khác nhắc nhở thì giáo viên phải nắm
bắt và khen thưởng kịp thời để động viên khuyến khích các em. Có thể việc khen
thưởng chỉ là cử chỉ điệu bộ cho thấy em rất giỏi, sau đó khi vào giờ học sẽ khen
trước lớp cho cả lớp thấy bằng tràng vỗ tay hay món quà nhỏ như cây viết chì hoặc
hộp màu vv
Từ những hành vi đúng của học sinh mỗi ngày giáo viên sẽ ghi nhận đến cuối
tuần tổng kết, tuyên dương, khen thưởng em nào có nhiều hành vi đúng với những
món quà nhỏ để động viên khuyến kích kịp thời.
Trên đây chỉ là một số biện pháp đã được sử dụng để nâng cao hành vi đạo đức

- Ý thức tốt, chấp hành tốt
mọi yêu cầu của giáo viên,
học lực loại giỏi. Biết quan
tâm đến bạn.
- Lễ phép vâng lời thầy cô
giáo và người lớn.
2 Nguyễn Đức Chung - Hay chọc phá bạn
trong giờ học, chưa biết
bảo vệ tài sản chung.
Chưa có ý thức tự giác
trong học tập.
- Tiến bộ nhiều không còn
chọc phá bạn, đã có ý thức
giữ gìn, bảo vệ tài sản trong
lớp như: sắp xếp bàn ghế,
tưới cây.
- Có ý thức tự giác, biết
quan tâm đến các bạn.
3 Nguyễn Linh Hằng - Chưa chú ý trong giờ
học, chưa làm theo yêu
cầu của giáo viên, ý
thức học tập kém.
- Chú ý tập trung trong giờ
học, thực hiện theo yêu cầu
của giáo viên, có ý thức học
tập hơn.
-Biết giúp đỡ bạn.
4 Trần Trung Hiếu - Ý thức học tập kém,
hay lấy đồ của bạn, hay
đánh nhau với bạn; ý

giáo và người lớn.
7 Danh Văn Phương - Hiền nhưng chưa làm
theo yêu cầu của giáo
viên, viết bài chưa đầy
đủ.
- Đã thực hiện theo yêu cầu
của giáo viên, đã viết bài
đầy đủ.
- Biết quan tâm, giúp đỡ
bạn.
8 Nguyễn Minh Trí - Ngoan nhưng chưa có
ý thức giữ gìn sách vở
đồ dùng học tập.
- Biết giữ gìn sách vở, đồ
dùng, biết phụ bạn làm vệ
sinh lớp học .
9 Phạm Thị Hiếu Thảo - Hay chọc phá bạn
trong giờ học, chưa có
ý thức giữ gìn sách vở
đồ dùng học tập.
- Không còn chọc phá bạn
nữa, có ý thức hơn trong
việc giữ gìn sách vở.
10 Trần Phi Tuyền - Học khá nhưng hay
chọc phá bạn, sai khiến
em khác lấy đồ của bạn,
chưa đoàn kết với bạn
bè.
- Không còn chọc phá bạn,
không còn xúi bạn lấy đồ,

- Phụ huynh và bảo mẫu tích cực trong việc theo dõi, nhắc nhở kịp thời nhằm điều
chỉnh các hành vi đạo đức của con em mình cho phù hợp.
- Sự kết hợp của các giáo viên bộ môn và toàn thể cán bộ giáo viên và công nhân viên
trong trung tâm.
Thông qua những kết quả trên cho thấy, việc giúp học sinh khiếm thính có
những hành vi đạo đức đúng đắn là rất quan trọng. Việc này đòi hỏi chúng ta phải
luôn đổi mới phương pháp, biện pháp và nội dung, hình thức tổ chức thực hiện sao
cho phù hợp với từng tính cách, độ tuổi và dạng tật các em học sinh khuyết tật khiếm
thính lớp 1B nói riêng và học sinh khuyết tật nói chung.
V. ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG
Những biện pháp này không chỉ dành cho các em khiếm thính nhỏ tuổi mà còn
có thể cho cả những em học sinh khuyết tật khác hoặc cả những em bình thường. Vì
đạo đức không phải chỉ dành riêng cho các em khiếm thính mà dành cho mọi tất cả
đối tượng.
Hiện nay, chúng ta đang cố gắng nâng cao chất lượng dạy và học nhất là trong
việc giáo dục đạo đức cho trẻ khuyết tật để trẻ có thể hòa nhập với xã hội sau này.
Việc giúp các em khiếm thính thực hiện đúng những hành vi đạo đức là hết sức cần
thiết và cấp bách. Ngoài việc giúp các em có những hành vi đạo đức đúng đắn, người
giáo viên phải giúp cho các em có được vốn kiến thức để phục vụ cuộc sống.
Để đạt được điều này trước hết là có sự quan tâm của Ban Giám đốc, sự chỉ đạo
sâu sát của tổ Chuyên môn. Hơn hết là tinh thần trách nhiệm cao của người giáo viên,
có tâm với nghề, tận tụy yêu thương trẻ khuyết tật cũng như không ngại khó khăn
trong việc áp dụng các phương pháp làm thế nào cho trẻ khiếm thính có thể tiếp thu
bài học một cách hiệu quả nhất. Quan trọng nhất là bản thân các em có sự nỗ lực phấn
đấu, vượt qua chính mình để hòa nhập với cuộc sống.
16
Để việc giáo dục đạo đức cho trẻ khuyết tật nói chung và trẻ khiếm thính nói
riêng đạt kết quả cao, tôi có một số đề xuất, khuyến nghị như sau:
1. Đối với Giáo viên:
- Luôn là tấm gương tốt cho các em học sinh noi theo.


Nguyễn Thị Thúy Hằng
17
SỞ GD & ĐT ĐỒNG NAI
TT NUÔI DẠY TRẺ KHUYẾT
TẬT
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Biên Hoà, ngày tháng năm 2014
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013- 2014
Tên sáng kiến kinh nghiệm: MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO
HỌC SINH KHIẾM THÍNH LỚP 1B
Họ và tên tác giả: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Tổ Chuyên môn (Tiểu học)
Lĩnh vực/Môn nghiên cứu: Giáo dục khuyết tật
- Quản lý giáo dục - - Phương pháp dạy học bộ môn
- Phương pháp giáo dục - Lĩnhvựckhác:…………………
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị Trong Ngành
1. Tính mới
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, bảo đảm tính khoa học, đúng đắn
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học, đúng
đắn
- Giải pháp mới gần đây đã áp dụng tại đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn
vị mình nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị
2. Hiệu quả
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả
cao
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã được thực hiện trong toàn ngành
có hiệu quả cao