SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1. Họ và tên: Trịnh Thị Thúy Hạnh
2. Ngày tháng năm sinh: 30 /06/1987
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Thị trấn Long Thành, Đồng Nai
5. Điện thoại: 0937329114
6. E-mail: [email protected]
7. Chức vụ: Giáo viên
8. Đơn vị công tác:Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu
II. TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2009
- Chuyên ngành đào tạo: Sư phạm Toán
III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: 4 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có :
+ Một số kinh nghiệm giúp học sinh phân biệt được các dạng toán về Hoán vị-
Chỉnh hợp- Tổ hợp.
+ Sử dụng phần mềm Wingeom vào dạy hình không gian.
1

SỬ DỤNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ TRONG HỆ TRỤC TỌA ĐỘ
THU GỌN GEOMETER’S SKETCHPAD DẠY TOÁN
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Việc đưa các thành tựu công nghệ thông tin để hỗ trợ cho việc đổi mới phương
pháp dạy học là một xu thế của giáo dục hiên nay. Để ứng dụng nó một cách hiệu
quả, cần phải có những phần mềm thích hợp hỗ trợ trong việc dạy học. Đặc biệt
đối với bộ môn Toán có vì nhiều phân môn khác nhau như: Giải tích, hình học…
thì một vài phần mềm tin học không thể đáp ứng hết được, nó đòi hỏi phải có
những phần mềm thích hợp vào dạy lý thuyết thì việc vận dụng mới có hiệu quả

Chính vì lí do nêu trên nên tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “ Sử dụng
công cụ hỗ trợ trong hệ trục tọa độ thu gọn Geometer’s Sketchpad dạy toán".
2
II .TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận:
- Môn Toán là bộ môn mang tính lôgic và thực nghiệm.
- Môn Toán góp phần phát triển nhân cách và là công cụ giúp cho việc học
các môn khác trích “Phương pháp dạy học môn Toán” của Nguyễn Bá Kim.
- Môn Toán trung học phổ thông tiếp nối chương trình trung học cơ sở ,tạo
cơ sở để tiếp tục học đại học, cao đẳng.
- Áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học tạo nên tính trực quan và kiểm
tra tính chính xác.
- Trực quan giúp học sinh dễ so sánh và đối chiếu các tính chất để khắc sâu
và nắm vững lý thuyết để vận dụng vào bài tập.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài:
A. Giới thiệu một số công cụ tạo sẵn trong hệ trục thu gọn:
Trong menu Graph (Đồ thị) ,ta có thể thiết lập một hoặc nhiều hệ trục tọa
độ,các hệ trục tọa độ như vậy bao phủ kín cả màn hình,đôi khi khá bất tiện trong
việc tạo mô hình.Sau đây ta làm quen với một số công cụ để có thể thiết lập một
hoặc nhiều hệ trục tọa độ Đề-Các trên một phần của trang hình điều này giúp cho
việc trình bày rõ ràng,thuận tiện hơn trong việc so sánh đối chiếu một số tính chất
hình học nào đó trong nhiều trường hợp.
a. Tạo một hệ trục tọa độ Đề-Các thu gọn:
- Vào công cụ
→
chọn Hetruc Oxy(gon)
- Kích chuột vào hai vị trí trên trang hình ,một bên trên trái,một dưới phải,ta
có một hệ trục thu gọn.

Hình-1


Hình -2
d. Công cụ y=f(x) (gon):
 Công cụ này giúp ta vẽ đồ thị vẽ đồ thị hàm số y=f(x) trong hệ thu gọn .
* Vẽ đồ thị hàm số y=f(x) trong hệ trục thu gọn ta làm như sau:
- Vào đồ thị
→
tạo hàm số y=f(x)
- Vào công cụ
→
y=f(x) gon
→
kích vào bên trái phía trên ,phải phía dưới và
gốc tọa độ O
→
kích vào y=f(x).
4
e. Công cụ x=g(y) (gon):
 Công cụ này giúp ta vẽ đồ thị vẽ đồ thị hàm số x=g(y) trong hệ thu gọn .
* Vẽ đồ thị hàm số x=g(y) trong hệ trục thu gọn ta làm như sau:
- Vào đồ thị
→
vẽ đồ thị hàm số mới
→
tạo 1 hàm số x=g(y)
- Vào công cụ
→
x=g(y) gon
→
kích vào bên trái phía trên ,phải phía dưới và

Hình-4
b. Công cụ Mien:Ax+By+C>0 (gon)
 Công cụ này giúp ta xác định miền nghiệm của bất phương trình Ax+By+C>0.
Trong hệ trục thu gọn, với bất phương trình dạng Ax+By+C<0 ta có thể đưa về
bất phương trình tương đương –Ax-By-C>0, sau đó áp dụng công cụ:
* Chọn hệ trục thu gọn với các tham số A,B,C được điều khiển bởi các thanh
trượt (hoặc chọn giá trị cho A,B,C), để xác định miền nghiệm của bất phương trình
Ax+By+C>0 ta làm như sau:
- Vào công cụ
→
Mien:Ax+By+C>0 (gon)
→
kích vào bên trái phía trên ,
phải phía dưới và gốc tọa độ O
→
kích vào A,B,C
→
ta được đường thẳng
∆
:Ax+By+C=0 và miền nghiệm của bất phương trình là nửa mặt phẳng không bị tô
đâm , không kể bờ
∆
.

Hình-5
6
- H-5: Biểu diễn miền nghiệm của bất phương trình 2x-y+2>0 là nửa mặt
phẳng không tô màu đậm (không kể bờ
∆
)

2 2
1
16 9
x y
+ =
b. Công cụ tô màu f(x) trên [a;b]
 Đây là công cụ tô màu phần đồ thị giới hạn bởi trục hoành đồ thị hàm số
y=f(x) trên 1 đoạn [a;b].
* Chon hệ trục thu gọn vẽ đồ thị hàm số y=f(x) sau đó để tô màu phần giới hạn
của đồ thị hàm số y=f(x), trục hoành, x=a và x=b, ta làm như sau:
- Vào công cụ
→
To mau f(x) [a;b]
→
kích vào bên trái phía trên, phải phía
dưới và gốc tọa độ O
→
kích chuột lần lượt vào các số a, b
H-7: Phần tô đậm là phần hạn bởi đồ thị hàm số y=-x
3
-3x
2
+2 , Ox , x=-2 và x=
3
4
7
Hình -7
c. Công cụ chia f(x) trên [a;b]:
 Đây là công cụ chia [a;b] thành n đoạn con bằng nhau và dựng các hình chữ
nhật có các cạnh là đoạn thẳng[x

kích vào bên trái phía trên, phải phía
dưới và gốc tọa độ O
→
y=f(x)
→
a
→
b
→
n
Hình-8
8
* Ngoài các công cụ hay dùng trên còn một số công cụ hỗ trợ trong hệ trục thu
gọn như: Parabol-gon,tiep tuyen E(ab,1)taiN gon,…
B.Ứng dụng vào soạn giáo án và dạy học :
 Sau đây là một số ứng dụng công cụ hỗ trợ hệ trục thu gọn các bài học trong
chương trình trung học phổ thông.
- Sử dụng phần mềm skechtpad có hỗ trợ của hệ thu gọn soạn và dạy phần:
1. Đồ thị của hàm số chẵn và hàm số lẻ:
- Để dạy tính chất của hàm số chẵn ta có thể thực hiện như sau:
+ Ta vẽ đồ thị hàm số chẵn y =f(x)=ax
4
+bx
2
+c với x
≥
0
Hình -9
+ Sau đó vẽ phần đối xứng phần đồ thị vừa vẽ qua trục Oy (ta nhấn nút đối
xứng thì đồ thị phần x <0 dần hiện ra)

CH:
∆
chia mặt phẳng Oxy thành hai miền. Có nhận xét gì về dấu của
Ax
M
+By
M
+C trên mỗi miền và khi M nằm trên
∆
thì Ax
M
+By
M
+C ?

→
Miền nghiệm của bất phương trình Ax+By+C>0
 Nếu Ax
M
+By
M
+C >0 thì miền nghiệm (1) chứa M.
 Nếu Ax
M
+By
M
+C <0 thì miền nghiệm (1) không chứa M.

→
Cách xác định miền nghiệm Ax+By+C>0

x y
x
y
− − + ≥


− − + ≥


≥


≥

Hình -13
11
- Miền nghiệm của hệ là miền không tô màu (hình tứ giác OCIA kẻ cả 4
cạnh AI, IC, CO, OA) trong hình H-13
3. Phương trình tổng quát của đường thẳng:
- Để học sinh có thể trực quan và giáo viên có thể tiết kiệm thời gian hơn khi
dạy phần : Mục c các trường hợp đặc biệt của đường thẳng Ax+By+C=0 (Đại số
10 cơ bản sgk tr 74-75).
+ Vẽ đường thẳng Ax+By+C=0 với 3 tham số A, B, C được điều khiển bởi 3
thanh trượt.
+ Điều chỉnh các trường hợp của tham số A, B, C ta thu được đồ thị của đường
thẳng Ax+By+C=0 trong các trường hợp tương ứng đó.
Hình -14
4.Hình dạng elip:
- Sau khi cho học sinh nắm được định nghĩa đường elip bằng cách: Cho 2
điểm cố định F

2
, từ đó ta tìm được tọa độ các đỉnh, tiêu
điểm, độ dài các trục.
Hình -16
13
Hình -17
5. Vẽ đồ thị hàm số :
- Khi dạy khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị hàm số bậc 3, bậc 4 và hàm y=
ax b
cx d
+
+
. Để so sánh tính chất đối chiếu một số tính chất hình học, nắm được hình
dạng của đồ thị của hàm số trong nhiều trường hợp trên 1 trang hình ở chương I
giải tích.
- Sau khi dạy xong phần khảo sát và vẽ đồ thị hàm số y= ax
3
+bx
2
+cx+d
(a
0
≠
) ta có thể củng cố lại các dạng đồ thị của hàm số này bằng cách:
+Vẽ đồ thị hàm số y=f(x) =ax
3
+bx
2
+cx+d với 4 tham số a, b, c và d được
điều khiển bởi các thanh trượt.

- Tương tự cho hàm bậc bốn y=ax
4
+bx
2
+c (a
0≠
) và hàm y=
ax b
cx d
+
+
* Hàm bậc bốn: y=ax
4
+bx
2
+c (a
0
≠
)
Hình -19
15
* Hàm y=
ax b
cx d
+
+
Hình- 20
- Tương tự khi dạy vẽ đồ thị hàm số bậc hai ở đại số 10
6. Diện tích giới hạn bởi đường cong và trục hoành:
- Khi soạn và dạy phần tính diện tích hình thang cong giới hạn bởi: Đồ thị hàm

=

− <

+Ví dụ ta có dấu f(x) trên đoạn như sau:
x a b c d
f(x) / + 0 - 0 + /
Hình -22
Dựa vào H-22 ta có diện tích giới hạn bởi f(x),trục hoành và 2 đường thẳng
x=a,x=b là
( ) ( ) ( ) ( )
b c d b
a a c d
S f x dx f x dx f x dx f x dx= = − +
∫ ∫ ∫ ∫
17
8. Hướng dẫn học sinh tính diện tích hình thang cong bằng giới hạn
(Bài đọc thêm sách giải tích 12 cơ bản trang 122)
Hình -23
18
II. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
- Qua quá trình sử dụng phần mềm Geometer’s Sketchpad với các công cụ hỗ
trợ trong hệ trục thu gọn tôi thấy bản thân đã tiết kiệm khá nhiều thời gian cho việc
soạn giáo án ở nhà ,giáo án cũng đẹp mắt ,từ hồ sơ giáo án loại khá lên loại tốt và
giải quyết được một số khó khăn khi muốn truyền tải kiến thức cho học sinh.
- Khi áp dụng vào các tiết học ở các lớp thì học sinh ở các lớp được dạy có
ứng dụng công cụ thu gọn Geometer’s Sketchpad thì nhờ có các hình ảnh minh
họa trên hệ trục thu gọn dễ nhìn và đặc biệt các hàm số có đồ thị và tính chất gần
giống nhau ở các trường hợp các em đã tự đúc kết, rút ra sự giống nhau và khác
nhau .Với các hình ảnh trực quan học sinh có thể khắc sâu được lí thuyết ,có sự

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học: 2013-2014
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm: .SỬ DỤNG CÔNG CỤ HỖ TRỢ HỆ TRỤC TỌA
ĐỘ THU GỌN GEOMETER’S SKETCHPAD DẠY TOÁN
Họ và tên tác giả: Trịnh Thị Thúy Hạnh. Chức vụ: Giáo viên Toán
Đơn vị: Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu
Lĩnh vực:
- Quản lý giáo dục 1 - Phương pháp dạy học bộ môn: Toán x
- Phương pháp giáo dục 1 - Lĩnh vực khác: 1
Sáng kiến kinh nghiệm đã được triển khai áp dụng: Tại đơn vị x Trong Ngành 1
1. Tính mới:
- Đề ra giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đảm bảo tính khoa học đúng đắn 1
- Đề ra giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, bảo đảm tính khoa học đúng đắn x
- Giải pháp mới gần đây đã được áp dụng ở đơn vị khác nhau nhưng chưa từng áp dụng ở
đơn vị của mình, nay tác giả tổ chức thực hiện và có hiệu quả cho đơn vị 1
2. Hiệu quả:
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã được thực hiện trong toàn ngành và có hiệu quả
cao 1
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có, đã thực hiện trong toàn ngành có hiệu quả
cao 1
- Giải pháp thay thế hoàn toàn mới, đã thực hiện tại đơn vị có hiệu quả cao 1
- Giải pháp thay thế một phần giải pháp đã có,đã thực hiện tại đơn vị có hiệu quả x
- Giải pháp mới gần đây đã được áp dụng ở đơn vị khác nhưng chưa từng áp dụng ở đơn
vị mình , nay tác giả tổ chức thực hiện có hiệu quả cho đơn vị 1
3. Khả năng áp dụng:
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Trong Tổ/Phòng/Ban 1 Trong cơ quan,đơn vị,cơ sở GD và ĐTx Trong ngành 1
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ
đi vào cuộc sống: