Một số từ viết tắt.
1/ VBPL : Văn bản pháp luật
2/ VBQPPL : Văn bản quy phạm pháp luật
3/ QLNN : Quản lý nhà nước
4/ QLHCNN : Quản lý hành chính nhà nước
5/ HĐND
Và : Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân
UBND
1
1. Một số tồn tại của việc ban hành văn bản pháp luật.
Trong những năm qua, hoạt động ban hành ra những văn bản pháp luật để
điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản lý nhà nước của các
cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương đã góp phần không nhỏ trong việc
giữ vững ổn định chính trị, quốc phòng, an ninh, trật tự xã hội, phát triển kinh tế,
hội nhập quốc tế; đồng thời tạo ra khuôn khổ pháp lý để nhà nước quản lý xã hội
bằng pháp luật.
Tuy nhiên, hoạt động ban hành văn bản pháp luật nói chung còn bộc lộ
những khuyết điểm và hạn chế, do đó cho ra đời những loại văn bản pháp luật chưa
hoàn mĩ và có nhiều khiếm khuyết như sau: công tác kiểm tra, ra soát các loại văn
bản pháp luật trong hệ thống cơ quan nhà nước chưa được quan tâm đúng mức, do
vậy, nhiều văn bản pháp luật liên tục phải sửa đổi, bổ sung cho phù hợp gây nên sự
xáo trộn khi áp dụng để giải quyết công việc cụ thể; chất lượng, hiệu quả ban hành
các loại văn bản pháp luật chưa cao, tính khả thi kém, chưa đáp ứng yêu cầu của
quản lý nhà nước, cho nên khi giải quyết một vấn đề cụ thể không được dứt điểm,
không đạt sự thuyết phục đối với người bị áp dụng.
Bên cạnh đó, còn tồn tại tình trạng văn bản pháp luật chưa hợp hiến, hợp
pháp, không thống nhất; một số VBPL còn có kí hiệu không đúng pháp luật hoặc
phần cơ sở pháp lý không chính xác chẳng hạn như tình trạng Luật Phòng chống
tham nhũng vừa ra đời đã phải sửa đổi vì không phù hợp với đòi hỏi điều chỉnh của
xã hội. Khi xây dựng dự án luật, cấu trúc còn tản mạn, không sát với thực tế nên
vừa ra đời đã lạc hậu; Luật Đất đai cho dù sửa đổi, bổ sung nhiều lần những vẫn

Hoạt động xây dựng và ban hành các loại VBPL của các chủ thể và cơ quan nhà
nước có thẩm quyền (đặc biệt là hoạt động QLHCNN) là một hoạt động đặc thù.
Những người tham gia công tác này đòi hỏi không những phải có trình độ chuyên
môn và pháp lý vững vàng, kinh nghiệm tốt trong QLNN mà còn phải có kỹ năng
soạn thảo văn bản, tuy nhiên đòi hỏi này vẫn chưa thực sự được đáp ứng, bởi lẽ, có
một số chủ thể có thẩm quyền ban hành VBPL mặc dù đã xác định đúng loại văn
bản cần ban hành để điều chỉnh một vấn đề, nhưng chủ thể có thẩm quyền đó vẫn
chưa xác định được nội dung nào cần trình bày trước, nội dung nào cần trình bày
sau, có khi còn có tình trạng thông tin đưa vào văn bản cần ban hành để điều chỉnh
vấn đề đó chưa đầy đủ, làm cho đối tượng thi hành hiểu sai dẫn đến việc không thể
thực hiện được VBPL của chủ thể ban hành.
Công tác đào tạo cán bộ, công chức để thực hiện nhiêm vụ xây dựng, thẩm
định, kiểm tra, rà soát VBPL chưa được đề cao, nhất là đối với những người vừa
học vừa làm (hệ tại chức), chưa dành một quỹ thời gian phù hợp cho những cán bộ,
công chức này chuyên tâm học tập, nghiên cứu những vấn đề lý luận, khoa học mà
những người này một mặt, vừa phải lo cho công tác của cơ quan, mặt khác phải
dành thời gian lên lớp, nên việc tiếp thu một cách đầy đủ kiến thức về soạn thảo
VBPL sao cho khoa học nhất là vấn đề khó khăn, dễ dẫn đến tình trạng chính
những chủ thể này ban hành VBPL không đáp ứng được một số tiêu chuẩn nào đó
do thời gian dành để nghiên cứu con thiếu.
Thứ tư, một số lãnh đạo các cấp, các ngành chưa có sự xác định đúng vị trí,
tầm quan trọng của VBPL cũng như hoạt động ban hành nên các loại văn bản đó.
VBPL là dùng để điều chỉnh các vấn đề khác nhau phát sinh trong thực tế cuộc
sống, do vậy đòi hỏi các chủ thể có thẩm quyền ban hành nên VBPL phải nghiêm
túc trong quá trình soạn thảo văn bản để thông qua các văn bản của mình có thể
hướng các quan hệ xã hội đi theo một trật tự, quy luật nhất định. Tuy nhiên, một
tâm lý chung hiện nay của những người có thẩm quyền ban hành VBPL là cốt sao
ra được một văn bản thuộc về vấn đề đó mà thôi, về hình thức thì những văn bản
này có vẻ phù hợp với vấn đề cần điều chỉnh còn về nội dung thì khi áp dụng các
quy định trong đó vào một công việc cụ thể hoàn toàn không giải quyết được vấn

chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước cần phải tin học hóa công tác kiểm
tra, một lúc chúng ta không thể kiểm tra được phần lớn các VBPL bằng sức lực
con người mà cần sự hỗ trợ của công nghệ. Do vậy, hiện nay việc áp dụng công
nghệ chưa phổ biến, việc kiểm tra văn bản vẫn phải tiến hành định kỳ, cho nên
trong quá trình giữa các lần kiểm tra một số văn bản không hợp lý vẫn được áp
dụng mà chưa kịp phát hiện để kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện văn bản v.v
3. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện những VBPL khiếm khuyết.
Để ban hành ra một VBPL đáp ứng các yêu cầu của pháp luật, cần tiến hành
những biện pháp sau: phải quan tâm hơn nữa đến công tác giao cho các cơ quan,
đơn vị trực tiếp QLNN về lĩnh vực liên quan soạn thảo VBPL, tốt hơn hết là phải
đổi mới hoạt động này cho phù hợp với khoa học pháp lý; cần tiếp tục hoàn thiện
cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động soạn thảo, ban hành VBPL; hoàn thiện cơ sở
pháp lý về thẩm định VBPL, VD bổ sung quy định về giá trị pháp lý của văn bản
thẩm định; hoàn thiện cơ sở pháp lý về kiểm tra VBPL VD văn bản ban hành trái
thẩm quyền thì trách nhiệm của cơ quan ban hành văn bản, cơ quan tham mưu soạn
thảo, cơ quan thẩm định văn bản như thế nào, việc xử lý trách nhiệm của từng cơ
quan ra sao; phải quan tâm hơn nữa đến công tác đào tạo cán bộ, công chức làm
công tác xây dựng, kiểm tra, xử lý VBPL; phải đầu tư chi phí để hoàn thiện công
tác kiểm tra, xử lý VBPL khiếm khuyết; phải rèn luyện cho các cán bộ, công chức
làm công tác xây dựng, kiểm tra, xử lý VBPL ý thức tuân theo pháp luật, đề cao
hoạt động thuộc thẩm quyền của mình; cần tăng cường tính công khai, minh bạch
của VBPL của các cơ quan, đơn vị. Bởi vì hiện nay, khi soạn thảo xong một dự án
VBPL nào đó thuộc thẩm quyền của mình thì các cơ quan, tổ chức chưa tổ chức
lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan khác có liên quan và của chính đối tượng quản
lý xem có nên trình cấp có thẩm quyền xem xét thông qua văn bản đó hay không
4
Danh mục tài liệu tham khảo
1/ Nghị định của Chính phủ số 40/ 2010/NĐ – CP ngày 12/42010 quy
định về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật.
2/ Nguyễn Thế Quyền, Một số vấn đề về soạn thảo văn bản, Nxb. CAND,