MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
Trang: 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Trường THPT Sông Ray
Mã số:
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO
HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12.
Người thực hiện: Phan Thị Hường
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục 
Phương pháp dạy học bộ môn: 
Phương pháp giáo dục 
Lĩnh vực khác: 
Có đính kèm:
 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác
Năm học: 2011-2012
BM 01-Bia SKKN
BM02-LLKHSKKN
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I. THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
1.Họ và tên: : Phan Thị Hường
2. Ngày tháng năm sinh: 22 / 09 / 1978
3. Nam, nữ: Nữ
4. Địa chỉ: Ấp 5 – Sông Ray – Cẩm Mỹ - Đồng Nai
5. Điện thoại: (CQ)/ 0613713267 (NR)/0613712395; ĐTDĐ: 0909004885
6. Fax: E-mail:
7. Chức vụ: Thư kí hội đồng giáo dục.
8. Đơn vị công tác: Trường THPT Sông Ray

học sinh yếu kém có chiều hướng tăng cao so với nhiều năm trước đây. Đây là thực
trạng chung mà chúng ta phải chấp nhận và cần tìm ra những giải pháp phù hợp để cải
thiện nó trên tinh thần không chạy theo thành tích nhưng phải nâng cao chất lượng
thực của hoạt động dạy học và giáo dục.
Với trường THPT Sông Ray, một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu là
nâng cao kết quả học tập của học sinh, giảm tỷ lệ học sinh yếu kém trên tinh thần đánh
giá đúng thực chất năng lực của các em. Trên thực tế, những khó khăn khách quan và
chủ quan của trường đã góp phần làm cho số lượng học sinh yếu kém cao hơn hẳn so
với nhiều trường THPT của Tỉnh. Đặc biệt với môn Ngữ văn – môn học được học
sinh coi là không “ưa thích”, “không thịnh hành” với những ngành nghề hiện đại nên
học sinh lại càng chây lười, coi nhẹ, xem thường, học có tính chất đối phó với thầy cô
trên lớp. Điều này cũng ảnh hưởng không nhỏ đến tỉ lệ yếu kém của trường, cũng như
tỉ lệ phần trăm học sinh đạt điểm trên trung bình trong các kì thi tốt nghiệp.
Như vậy, trách nhiệm của người quản lý nói chung và giáo viên nói riêng là
bám sát vào tình hình thực tế của trường mình để vạch ra những biện pháp cụ thể, phù
hợp nhằm không ngừng nâng cao chất lượng các mặt giáo dục, khắc phục những hạn
chế, yếu kém trong công tác giáo dục, thực hiện cho được mục tiêu đề ra.
Với suy nghĩ đó, tôi đã thực hiện một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng
học tập của học sinh, đặc biệt là học sinh khối 12. Sau hai năm thực hiện, tôi thấy cơ
bản là đã đạt được mục tiêu đề ra ban đầu. Chính vì thế, tôi mạnh dạn trình bày “Một
vài kinh nghiệm nhỏ trong việc phụ đạo học sinh yếu môn văn lớp 12”
- Đây không phải là một đề tài mới vì vấn đề phụ đạo học sinh yếu nói chung thì
đã có nhiều trường, nhiều giáo viên đề cập đến. Nhưng với tôi mỗi phương pháp đều
có những ưu điểm riêng, phù hợp với từng đối tượng cụ thể nên nó sẽ tạo được hiệu
quả tốt. Tôi mạnh dạn trình bày ý kiến của mình, mong được sự chia sẻ của đồng
Trang: 3
BM03-TMSKKN
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
nghiệp để có cơ hội học hỏi kinh nghiệm, bổ sung vào đề tài nhằm nâng cao tính
ứng dụng hơn.

học chính khóa thì còn con đường khác để hỗ trợ các em nắm vững vàng những kiến
thức còn thiếu hụt hoặc mở rộng đi sâu vào vào một phương diện nào đó của vấn đề.
Rèn luyện thêm kĩ năng làm văn nghị luận văn học hoặc nghị luận xã hội.
Nay, tôi trân trọng trình bày kinh nghiệm này cùng quý đồng nghiệp. Bản thân
tôi cũng luôn nghĩ rằng để đạt mục đích hạ thấp tỷ lệ học sinh yếu kém thì đây không
phải là giải pháp duy nhất. Vì vậy trong thời gian tới tôi sẽ học hỏi thêm kinh nghiệm,
tìm tòi thêm giải pháp để tiếp tục nâng cao chất lượng dạy học của chính mình.

- Khi thực hiện đề tài này, tôi cũng gặp những thuận lợi và khó khăn nhất định.
Trang: 4
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
Trường nhận được sự quan tâm và chỉ đạo sâu sát của các cấp lãnh đạo như Sở
GD-ĐT Đồng Nai, của Huyện uỷ – UBND Huyện Cẩm Mỹ, của các cấp chính quyền
địa phương xung quanh trường .Học sinh của trường nhìn chung ngoan, chịu khó học
tập. Tổ có nền nếp chuyên môn tốt, các hoạt động chuyên môn có chiều sâu. Đặc biệt
chú ý đến giáo án cho từng đối tượng.
Riêng bản thân tôi đã có ý thức quan tâm tới vấn đề từ lâu. Mặt khác, tôi luôn ý
thức sưu tầm tài liệu, học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp để bổ sung cho kiến thức
và kĩ năng của mình. Đến nay, tôi cũng có 10 năm kinh nghiệm trong công tác giảng
dạy bộ môn Ngữ văn nên mạnh dạn trao đổi kinh nghiệm này với các đồng nghiệp.
Tuy nhiên tôi gặp không ít khó khăn:
Những năm trở lại đây, học sinh đuợc tuyển vào lớp 10 của trường có chất lượng
thấp, đa số học sinh có học lực trung bình. Trong 03 năm vừa qua chúng tôi hầu như
phải tuyển hết số học sinh đăng ký dự tuyển, do trên địa bàn chưa có trường dân lập
nên áp lực và nhu cầu đi học của con em địa phương là rất lớn.
Trường THPT Sông Ray nằm thuộc vùng sâu vùng xa, địa bàn rộng, học sinh đi
lại khó khăn đặc biệt là vào mùa mưa. Phần lớn các em có hoàn cảnh khó khăn, thiếu
thốn. Nhiều gia đình bộn bề với công việc mưu sinh chưa dành thời gian thõa đáng
cho việc giáo dục, theo dõi quá trình học tập của con cái. Thậm chí có phụ huynh
không biết con mình học lớp nào, giáo viên chủ nhiệm là ai, kết quả học tập, rèn luyện

từng bài học. Đặc biệt, đối với đối tượng học sinh yếu kém thì việc xây dựng một đề
cương ôn tập như thế nào cho phù hợp với lực học các em là một vấn đề rất cần được
quan tâm.
- Theo tôi, để tiến hành dạy phụ đạo đạt được kết quả tốt thì trước hết mình phải
xây dựng một đề cương dựa trên chuẩn kiến thức đưa ra, nghĩa là phải xác định trọng
tâm. Sau đó lựa chọn phương pháp phù hợp. Cơ sở để lựa chọn PPDH phù hợp thì cần
chú ý vào mục tiêu bài học, đặc trưng của từng phân môn, trình độ, kinh nghiệm, tâm
lý của người học, điều kiện phương tiện của nhà trường…Tôi nghĩ một đề cương hay,
một giáo án tốt là điều kiện đầu tiên để tiến hành dạy phụ đạo đạt hiệu quả.
2.3/ Tiến hành dạy phụ đạo trên đề cương - giáo án đã xây dựng.
Ở trường THPT Sông Ray, hình thức tiến hành phụ đạo được tổ chức dưới hai hình
thức: tăng thêm tiết trong buổi học chính khóa và thực hiện việc rà soát số lượng học
sinh yếu kém của các lớp rồi tổ chức thành một lớp phụ đạo trái buổi. Như vậy, để tiến
hành phụ đạo, tôi thực hiện dưới hai hình thức:
 Phân môn đọc văn:
a/ Tiến hành dạy phụ đạo trong tiết tăng của nhà trường.
- Do đặc thù của môn Văn lớp 12 là dung lượng dài, kiến thức khá nặng mà phần
kĩ năng làm văn lại hạn chế nên nhà trường thống nhất tăng thêm một tiết trên một
tuần. Để sử dụng hiệu quả thời gian tiết tăng, tổ chuyên môn đã lên kế hoạch dạy tiết
tăng và được ban giám hiệu kí duyệt. (xem phụ lục)
- Đối tượng của tiết dạy là 100% học sinh của một lớp. Nghĩa là trong đó có những
học sinh trung bình, khá giỏi và cả học sinh yếu kém. Ngoài việc đáp ứng yêu cầu nội
dung cơ bản thì với đối tượng này cần mở rộng và đi sâu vào vấn đề để đáp ứng cho
những học sinh khá giỏi.
- Không chỉ đáp ứng về lượng kiến thức mà chúng ta cần chú ý đến phương pháp
làm bài để học sinh đạt kĩ năng trong quá trình làm văn. Hướng dẫn các em phương
pháp tích hợp lượng kiến thức trong một bài làm văn.
 Tôi lấy một ví dụ cụ thể với bài kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” của Hoàng
Phủ Ngọc Tường.
I/ Mức độ cần đạt.

kiến thức phong phú về triết học, văn hóa, lịch sử, địa lí…thể hiện qua lối hành văn
hướng nội, súc tích, mê đắm và tài hoa.
-Tác phẩm chính: Ngôi sao trên đỉnh Văn Lâu(1971), Rất nhiều ánh lửa(1979), Ai
đã đặt tên cho dòng sông?(1986), Hoa trái quanh tôi(1995), Ngọn núi ảo ảnh(1999),
…
II.Nội dung – ý nghĩa: Ai đã đặt tên cho dòng sông?(1986) là bài kí xuất sắc nhất
của Hoàng Phủ Ngọc Tường. Vẻ đẹp của sông Hương được cảm nhận ở nhiều góc độ
khác nhau. Qua đó, thể hiện những phát hiện, khám phá sâu sắc và độc đáo về sông
Hương; bộc lộ tình yêu tha thiết, sâu lắng và niềm tự hào lớn lao của nhà văn đối với
dòng sông quê hương, với xứ Huế thân thương.
1. Thủy trình của hương giang.
a/ Sông Hương ở vùng thượng nguồn.
- Có quan hệ sâu sắc với dãy trường sơn. Mang vẻ đẹp của một sức sống mãnh
liệt, hoang dại bí ẩn, sâu thẳm được so sánh “một bản trường ca của rừng già” với
nhiều tiết tấu hùng tráng và dự dội: .“rầm rộ giữa bóng cây đại ngàn… mãnh liệt
Trang: 7
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
vượt qua ghềnh thác…Cuộn xoáy như cơn lốc vào đáy vực sâu…Dịu dàng, say đắm
…như hoa đỗ quyên rừng… Thủ pháp điệp cấu trúc + động từ mạnh tạo nên âm
hưởng hùng tráng, mạnh mẽ của con sông giữa rừng già.
- Sông Hương có sức sống mãnh liệt, mang vẻ đẹp hoang dại và đầy cá tính,
được nhân hoá thành “cô gái Di-gan phóng khoáng và man dại” – với bản lĩnh gan dạ,
một tâm hồn tự do và phóng khoáng… liên tưởng thú vị độc đáo.
- Sông Hương - “người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”  một cái nhìn
sâu sắc của HPNT cho thấy chiều sâu vẻ đẹp và nhân cách của dòng sông
 Nghệ thuật: thể hiện sự tài hoa của ngòi bút Hoàng Phủ Ngọc Tường: liên
tưởng kì thú, xác đáng, ngôn từ gợi cảm.
b/ Đến ngoại vi thành phố
- Sông Hương là “người gái đẹp nằm mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa đầy
hoa dại” được người tình mong đợi đến đánh thức. Thủy trình của sông Hương khi

MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
 Ngòi bút của tác giả đã thực sự thăng hoa khi vẽ nên những hình ảnh đầy ấn
tượng, những cảm nhận tinh tế, những liên tưởng, so sánh đẹp đẽ đến bất ngờ, lý thú,
thể hiện tình yêu say đắm với con sông. Đó là những nét bút thật “dịu dàng, tình tứ,
đắm đuối”.
d/ Trước khi từ biệt Huế: SH như “người tình dịu dàng và chung thủy”. Con
sông “như nàng Kiều trong đêm tình tự, trở lại tìm Kim Trọng” để nói một lời thề
trước lúc đi xa- “Đang chếch hướng Bắc…bỗng … đột ngột đổi dòng, rẻ ngoặt sang
hướng Đông Tây để gặp lại thành phố lần cuối…” nhà văn gọi đó là “một chút lảng lơ
kín đáo của tình yêu”
 Sông Hương được Hoàng Phủ Ngọc Tường tiếp cận và miêu tả từ nhiều không gian
và thời gian khác nhau. Mối góc độ, nhà văn đều thể hiện một cảm nghĩ sâu sắc và
mới mẻ. Ngòi bút tài hoa của tác giả đã vẽ nên những hình ảnh đầy ấn tượng, tinh tế,
những liên tưởng, so sánh đẹp đẽ đến bất ngờ, lí thú thể hiện tình yêu say đắm với con
sông quê hương. Đó là những nét bút “dịu dàng, tình tứ, đắm đuối, tài hoa“ của
HPNT
2. Sông Hương là dòng sông lịch sử.
- Là dòng sông biên thùy trong sách địa dư của Nguyễn Trãi.
- Dòng sông soi bóng kinh thành Phú Xuân của người anh hùng Nguyễn Huệ.
- Sống hết mình với lịch sử bi tráng của các cuộc khởi nghĩa thế kỉ XIX.
- Chứng kiến Cách Mạng tháng tám, mùa xuân Mậu Thân 1968.
=> Khi đất nước có chiến tranh, sông Hương biết cách “tự hiến đời mình làm một
chiến công”. Sau những biến cố lịch sử, “nó trở về với cuộc sống bình thường, làm
một người con gái dịu dàng” với chiếc áo dài tím rất Huế.
3. Sông Hương là dòng sông văn hóa, thi ca.
- Gắn bó với kinh thành Huế, cái nôi của nền âm nhạc dân gian và cổ điển Huế,
gắn bó với Nguyễn Du, danh nhân văn hóa thế giới.
- Là cảm hứng sáng tác của nhiều thi nhân, nghệ sĩ: Nguyễn Du, bà Huyện Thanh
Quan, Cao Bá Quát, Tản Đà, Tố Hữu,…
III. Ý nghĩa văn bản:

thức kiểm tra tự luận giúp các em có được một cách hành văn lưu loát và đảm bảo nội
dung trọng tâm. Đánh giá là khâu quan trọng không thể thiếu. Nó nằm ở giai đoạn
cuối cùng của một giai đoạn giáo dục và là khởi điểm cho một giai đoạn tiếp theo với
yêu cầu cao hơn, chất lượng mới hơn.
Với phương pháp này, tôi thu được kết quả khả quan.
b/ Tiến hành dạy phụ đạo ở lớp tổ chức trái buổi.
- Phụ đạo ở đối tượng này, tôi thấy đã thực hiện ở một số trường với hình thức:
Giáo viên soạn đề cương khá đầy đủ (về nội dung, hành văn), yêu cầu học sinh học
thuộc lòng rồi lên lớp khảo bài chừng nào thuộc mới cho về. Nhìn chung thì họ cũng
đã đạt được kết quả nhất định nhưng không cao. Bản thân tôi thấy, nếu áp dụng
phương pháp này vào đối tượng tôi đang trực tiếp phụ đạo sẽ không ổn. Bởi như đã
nói ở trên, đây là đối tượng đặc biệt. Tư duy chậm, ý thức học tập kém, học trước
quên sau, hôm nay yêu cầu học thuộc nhưng ngày mai khảo lại không biết gì.
Vấn đề đặt ra ở đây là gì? Các em không hiểu, không nắm bắt được nội dung cơ
bản mà chỉ học một cách máy móc, thụ động “học vẹt”. Điều đó khiến tôi trăn trở!
Làm thế nào để học sinh hiểu bài, nhớ lâu?
- Với tôi, tôi chỉ yêu cầu các em nắm được những đơn vị kiến thức cơ bản và đơn
giản nhất. Song đó là tôi còn các em thì rất khó đạt điều mình mong. Các em không
chỉ là tư duy chậm, ý thức học tập không cao mà còn bị áp lực rất nhiều từ các môn
học khác. Nếu ta cứ “trang bị” cho các em một đề cương quá ư đầy đủ thì tôi thiết
nghĩ sẽ không tài nào đối tượng “nạp” được.
Vì vậy, tôi đã thực hiện một dạng đề cương kiểu hệ thống hóa kiến thức theo sơ
đồ. Trước khi phát đề cương cho các em học, GV đứng lớp sơ đồ hóa lên bảng, chỉ
cách hình dung nội dung bài học, tạo hứng thú bằng những câu gợi mở đơn giản.
Trang: 10
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
Khi thực hiện giải pháp này tôi thấy học sinh nắm bắt kiến thức nhanh hơn, nhớ
bài lâu hơn, cũng có nghĩa các em hiểu bài.
Vấn đề là chúng ta phải thực hiện thường xuyên và kiên trì để hình thành cho các
em một nếp quen tốt, điều đó tạo được hiệu quả tốt hơn trong quá trình học tập.

văn hóa xứ sở”
 Nghệ thuật: thể hiện sự tài hoa của ngòi bút Hoàng Phủ Ngọc Tường: liên
tưởng kì thú, xác đáng, ngôn từ gợi cảm.
b/ Đến ngoại vi thành phố
- Sông Hương là “người gái đẹp nằm mơ màng giữa cánh đồng Châu Hóa đầy
hoa dại”.
Trang: 11
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
- Thủy trình của sông Hương khi bắt đầu về xuôi tựa “một cuộc kiếm tìm có ý
thức” … “Chuyển dòng liên tục”,“Vòng những khúc quanh đột ngột”,“Vẽ những
hình cung thật tròn ôm lấy chân đồi Thiên Mụ xuôi dần về Huế”…

Sông Hương thể
hiện một vóc dáng mới, đầy khao khát và lãng mạn
- Đó là “vẻ đẹp trầm mặc”, “như triết lí, như cổ thi”“giữa đám quần sơn lô xô là
giấc ngủ nghìn thu của vua chúa được phong kín trong lòng những rừng thông u tịch
và niềm kiêu hãnh âm u của những lăng tầm đồ sộ toả lan”
 Hai bút pháp kể - tả kết hợp nhuần nhuyễn, lối hành văn lịch lãm, tài hoa đã làm
nỗi bật một Sông Hương sinh động và hấp dẫn.
c/ Đến giữa thành phố Huế .
- Sông Hương “vui tươi hẳn lên…uốn một cánh cung rất nhẹ sang đến cồn Hến…
dòng sông mềm hẳn đi như tiếng vâng không nói ra của tình yêu”.
+ Hình dáng: “dòng sông mềm như tấm lụa”
+ Màu sắc: “ Sớm xanh, trưa vàng, chiều tím”
+ Dòng chảy: “Trôi đi chầm chậm, thực chậm, cơ hồ chỉ là một mặt hồ yên tĩnh”
+Mang “ Vẻ đẹp trầm mặc” như triết lí, như cổ thi”.
- Sông Hương như “điệu slow tình cảm dành riêng cho Huế”. Đó là tình cảm của
Sông Hương dành riêng cho Huế hay chính là tình cảm của nhà văn đối cới sông
Hương, với xứ Huế mộng mơ.
- Sông Hương “người tài nữ đánh đàn lúc đêm khuya”…

yêu tha thiết, sâu lắng và niềm tự hào lớn lao của nhà văn đối với dòng sông quê
hương, với xứ Huế thân thương.
IV. Nghệ thuật.
- Hoàng Phủ Ngọc Tường đã huy động vốn kiến thức tổng hợp về địa lí, văn
hóa, lịch sử,…trong và ngoài nước để miêu tả và cảm nhận những vẻ đẹp khác
nhau của dòng sông.
- Ngôn ngữ tài hoa, giàu hình ảnh, giàu sức gợi.
 SƠ ĐỒ HÓA NỘI DUNG (Tôi trích dẫn giáo án phần 1)
 Tương tự phương pháp trên, tôi đưa ra một ví dụ về thể loại thơ. Bài “Tây Tiến”
của nhà thơ Quang Dũng. (Tôi trích dẫn giáo án phần 1)
I/ TÌM HIỂU CHUNG.
1.Tác giả. Quang Dũng (1921-1988)
- Là một nghệ sĩ đa tài làm thơ, viết văn, vẽ tranh, soạn nhạc nhưng trước hết là
một nhà thơ.
- Phong cách thơ: Hồn hậu, phóng khoáng, hào hoa, lãng mạn.
2. Tác phẩm:
a/ Hoàn cảnh ra đời và ý nghĩa tựa đề “Tây Tiến”.
* Tây Tiến là một đơn vị quân đội thành lập mùa xuân năm 1947, có nhiệm vụ
phối hợp với bộ đội Lào bảo vệ biên giới Việt Lào, địa bàn đóng quân là vùng núi Tây
Bắc và Thượng Lào. Chiến sĩ Tây Tiến phần đông là thanh niên học sinh sinh viên trí
thức Hà Nội. Họ sống trong gian khổ vẫn hồn nhiên, lãng mạn, hào hoa, anh dũng xả
thân vì nước. (GV Gợi ý cho học sinh dễ nhớ: Tây Tiến- Thành lập?, nhiệm vụ?, địa
bàn hoạt động?, thành phần – đặc điểm?)
* Quang Dũng là chiến sĩ – Tây Tiến từ đầu năm 1947, đến cuối 1948 sang đơn
vị khác. Ở Phù Lưu Chanh, Hà Đông, nhớ Tây Tiến Quang Dũng đã viết nên bài thơ.
Ban đầu bài thơ có tên là “Nhớ Tây Tiến” sau đổi thành “Tây Tiến”.
b/ Bố cục: 4 đoạn.
-Đoạn 1 : Những cuộc hành quân gian khổ của người lính Tây Tiến trên địa bàn
miền Tây Bắc hoang vu, hùng vĩ và dữ dội.
-Đoạn 2 : Những kỉ niệm đẹp về tình quân dân trong đêm liên hoan văn nghệ và

người lính trên dốc đá cheo leo… Nhưng … đã dịu lại khi được kết hợp với câu thơ
nhiều thanh bằng, để sự hoang vắng của Sài Khao, Mường Lát chợt mộng mơ
“Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi”
“Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi”
Trắc- Bằng phối hợp tài hoa đã làm hiện lên một thế giới khác thường vừa đa dạng,
vừa độc đáo của núi rừng miền Tây Tổ Quốc.
- Thiên nhiên vô cùng khắc nghiệt đe doạ tính mạng con người “Sương” dày
đặc “lấp đoàn quân mỏi”, “Mưa” dữ dội biến rừng thành “xa khơi”…
“ Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người”
- Gian khổ nhiều lúc đã vượt quá sự chịu đựng. Người lính hi sinh ngay
trên đường hành quân.
“ Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời
Trang: 14
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
 Gian khổ giúp ta hiểu sâu hơn về sự hi sinh và lòng dũng cảm của người lính,
họ vẫn không sờn lòng, vẫn vượt lên đến đỉnh cao
“ Heo hút cồn mây súng ngửi trời”.
Người lính đi trên đèo cao tưởng chừng như súng chạm tới trời. Nhưng nhà thơ
đã viết “súng ngửi trời” làm hiện ra một nụ cười lính tráng hóm hỉnh hồn nhiên, một
tư thế hiên ngang bất khuất, một ý chí kiên cường. Câu thơ không chỉ miêu tả độ cao
của dốc mà còn là lời ngợi ca người lính anh hùng.
- Đoạn thơ kết thúc thật đột ngột, bất ngờ
“Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”
Đoàn binh TT dừng chân ở một bản làng nào đó. Khói nếp xôi thơm hay tình quân
dân thơm nồng xua tan mệt nhọc, gian lao? Hoàn cảnh nghiệt ngã đã không dập

pháp khá rõ ràng song đối với đối tượng học sinh yếu thì khó có thể hình thành ngay
được. Vì thế, tôi cũng đặc biệt chú ý phần này. Hơn nữa, NL về một hiện tượng trong
đời sống hay vấn đề tư tưởng đạo lí không chỉ có ý nghĩa xã hội mà còn có tác dụng
giáo dục tư tưởng, đạo lí, cách sống đúng đắn, tích cực đối với học sinh, thanh niên.
- Tôi xác định rõ, muốn học sinh làm bài kiểu này tốt trước hết phải nắm thật vững
phương pháp. Sau đó mới áp dụng cụ thể trong một đề bài cụ thể. (Phương này tôi áp
dụng luôn cho cả hai đối tượng: ở tiết tăng và lớp phụ đạo, nhưng ở lớp phụ đạo tôi
tăng cường luyện tập nhiều hơn)
Tôi đưa ra hai phương pháp song song của hai dạng.
(1) VỀ PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI VĂN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ.
 Đề tài thường gặp:
- Về nhận thức (lí tưởng, mục đích học tập….)
- Về tâm hồn, tính cách (lòng yêu nước, lòng nhân ái, vị tha, sống trung thực…)
- Về quan hệ gia đình (tình mẹ con, tình anh em…)
- Về quan hệ xã hội (tình đồng loại, tình thầy trò, bạn bè…)
 Cấu trúc triển khai bài làm
a. Mở bài .
- Giới thiệu vấn đề nghị luận.
- Dẫn đề (nếu có.)
b. Thân bài
- Giải thích tư tưởng, đạo lí cần nghị luận (phần phụ)  rút ra bản chất vấn đề.
Trang: 16
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
- Phân tích và chứng minh những mặt đúng của tư tưởng, đạo lí cần bàn luận.
- Bác bỏ những biểu hiện sai lệch có liên quan đến vấn đề đang bàn luận (…)
- Bình luận :
+ Nêu ý nghĩa, rút ra bài học nhận thức và hành động về tư tưởng đạo lí (…)
+ Đề xuất phương châm sống đúng đắn.
c. Kết bài: Khẳng định chung về tư tưởng, đạo lí đã bàn ở trên, lời nhắn gửi tới mọi
người.

- Bác bỏ , phê phán lối sống vô trách nhiệm, thiếu ý chí, nghị lực (dẫn chứng.)
- Bình luận :
+ Phải có nghị lực và niềm tin (…)
+ Phải có niềm kiêu hãnh bằng sự quyết tâm của con người.
Trang: 17
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
c. Kết bài: Suy nghĩ của ông lão Xan-ti-a-gô có thể được coi là một phương châm
sống đúng đắn. Mỗi người cần biết xử lí hành động của mình như thế nào để có thể
vượt qua hoàn cảnh trong cuộc sống.
(2) VỀ PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI VĂN NL VỀ MỘT HIỆN TƯỢNG ĐỜI
SỐNG:
 Đề tài thường gặp: Những hiện tượng xấu hoặc tốt đang diễn ra trong mỗi con
người và đời sống xã hội có thể nhìn nhận ở các phương diện:
- Hiện tượng tốt:
+ Hiến máu nhân đạo, ủng hộ nạn nhân chất độc màu da cam, ủng hộ đồng bào
lũ lut…
+ Phong trào mùa hè xanh, quỹ thắp sáng ước mơ…
+ Mái ấm tình thương, ngôi nhà tình nghĩa, ngôi nhà mơ ước…
- Hiện tượng xấu
+ Ô nhiễm môi trường, tai nạn giao thông…
+ Bệnh thành tích, bệnh vô cảm…
+ Bệnh quay cóp trong thi cử…
+ Tình trạng bạo lực học đường, nghiện game…
 Cấu trúc triển khai bài làm
a. Mở bài
- Nêu rõ hiện tượng cần bàn.
- Chỉ rõ bản chất của hiện tượng đó
b. Thân bài
- Giải thích về hiện tượng đ/s được nêu ở đề bài (phần phụ) …
- PT-CM thực trạng đã nêu:

 Hậu quả - tác hại (đ/v cá nhân, đ/v cộng đồng, xã hội )
 Nguyên nhân (khách quan, chủ quan)
- Phê phán, bác bỏ những quan niệm và nhận thức sai lầm…
- Đề xuất biện pháp khắc phục (nếu là hiện tượng xấu)- ( đề xuất từ phía cơ
quan chức năng, cá nhân…)
c. Kết bài:
- Bày tỏ, thái độ, ý kiến về hiện tượng xã hội vừa nghị luận.
- Rút ra bài học về nhận thức, hành động cho bản thân.

 Qua việc thực hiện phương pháp trên tôi lại rút ra một bài học khác cho học
sinh.
- Học sinh cần phải biết dựa vào dàn ý chung để áp dụng cho việc xây dựng bài
văn theo những đề bài cụ thể.
- Cần sử dụng đầy đủ các thao tác lập luận và sắp xếp trình tự các thao tác cho
chặt chẽ và hợp lí.
- Kiến thức về xã hội để sử dụng làm bài là không quá khó đối với học sinh.
Vì vậy, muốn làm một bài nghị luận tốt, không chỉ phụ thuộc vào phương pháp mà
bản thân phải tích lũy vốn sống, vốn hiểu biết và quan trọng hãy sống thực với mình
để có những điều tâm đắc khi bàn luận.
Phương pháp tôi nêu ra không phải là mới song điều quan trọng là phân phối chương
trình chỉ có hai tiết nên giáo viên phải luôn ý thức thực hiện song hành cả hai phương
diện để hình thành ở học sinh những kĩ năng làm văn tốt. Hình thức nghị luận xã hội
nêu trên chỉ đến lớp 12 mới học đầy đủ nhưng khi dạy lớp 11 tôi cũng đã hình thành
cho các em những bước cơ bản trong mỗi lần ôn tập. Tôi nghĩ đấy là việc cần làm để
giảm tỉ lệ học sinh yếu ở lớp 12.
2.3/ Một số vấn đề tôi quan tâm trong quá trình dạy phụ đạo.
Ban Giám hiệu nhà trường chỉ đạo cho bộ phận văn phòng thực hiện việc rà soát
số lượng học sinh yếu kém của từng lớp, từng bộ môn. Sau đó, nhà trường căn cứ vào
Trang: 19
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường

Đối với tập thể giáo viên nhà trường: Để bộ máy hoạt động tốt thì toàn thể Hội
đồng sư phạm phải đoàn kết, nhất trí cao, phát huy những mặt tích cực, nghiêm túc
phản ánh, nhắc nhở về những tồn tại, yếu kém, những việc chưa làm được để kịp thời
khắc phục. Tích cực tham mưu, đóng góp ý kiến trên tinh thần xây dựng nhằm mục
đích đưa các hoạt động của trường trong đó có việc dạy phụ đạo học sinh yếu đạt đến
hiệu quả cao nhất.
Đối với đội ngũ giáo viên chủ nhiệm: Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối quan
trọng giữa học sinh, phụ huynh với nhà trường. Một mặt, họ là người nắm bắt đầy đủ,
chính xác tình hình học tập và tâm tư, nguyện vọng của các em học sinh cũng như tư
tưởng của cha mẹ các em. Mặt khác họ cũng là những người truyền đạt, vận động học
sinh và phụ huynh thực hiện đúng, thực hiện đầy đủ các kế hoạch hoạt động của nhà
Trang: 20
MỘT VÀI KINH NGHIỆM NHỎ TRONG VIỆC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU MÔN VĂN LỚP 12. – Phan Thị Hường
trường. Hơn ai hết họ có điều kiện thuận lợi nhất để gần gũi, nhắc nhở và động viên,
giám sát học sinh một cách thường xuyên bằng các buổi sinh hoạt chủ nhiệm, 10 phút
đầu giờ và những cuộc gặp gỡ riêng tư khác. Với các em học sinh thì thầy cô chủ
nhiệm luôn là người có uy hơn cả. Nếu chúng ta có một đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
có năng lực, có trách nhiệm, nhiệt tình … thì việc phụ đạo học sinh yếu nói riêng, việc
thực hiện các nhiệm vụ dạy học và giáo dục của nhà trường nói chung chắc chắn đạt
kết quả cao.
Đối với tổ chức Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trong nhà trường: Trong trường học
Đoàn thanh niên và Hội liên hiệp thanh niên chính là những tổ chức tập hợp học sinh
một cách tốt nhất bằng nhiều hoạt động bổ ích. Ban giám hiệu các trường cần phát
huy vai trò của tổ chức này trong việc hỗ trợ nhà trường thực hiện các mục tiêu giáo
dục. Với những em học yếu thì ý thức tự giác tham gia vào những những hoạt động
học tập là rất hạn chế, các em lại hay tự ti, thụ động. Vậy làm gì để cải thiện tình trạng
này? Chúng ta cần tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể dục- thể thao để lôi kéo đối
tượng này tham gia. Dần dần các em sẽ tự tin hơn, lúc đó việc động viên các em chăm
chỉ học tập chắc sẽ hiệu quả hơn.
Đối với cha mẹ học sinh: Nhà trường thông qua tổ chức Hội cha mẹ học sinh để

Đồng Nai), và kết quả như sau (so sánh trước và sau khi thực hiện đề tài)
Lớp (sĩ số)
Điểm
12A1(44) 12A7(39) 12A14 (44)
Trước Sau Trước Sau Trước Sau
0-2,5 0 0 1 0 2 0
3-4,5 8 2 9 5 17 8
5-7,5 34 31 30 21 25 33
8-10 2 11 0 13 0 3
Tổng đạt điểm 5 trở lên 36 42 30 34 25 36
Tỉ lệ % 81,8% 95,5% 76,9% 87,1% 56,8% 81,8%
- Sang học kì 2, nhà trường đã phân loại học sinh yếu kém và tôi đã trực tiếp phụ đạo
một lớp (gồm những học sinh của ba lớp cơ bản 12B13, 12B14, 12B15), và tôi đã
thống kê điểm của học kì II như sau (lớp phụ đạo lấy điểm từ 4.8 trở xuống và sĩ số
43):
Điểm
Trước khi thực
hiện ĐT
Sau khi thực
hiện ĐT
0-2,5 1 2
3-4,8 42 15
5-6,5 0 21
7-10 0 5
Tổng đạt điểm 5 trở lên 0 26
Tỉ lệ % 60,5%
Trên đây là những số liệu chính xác từ kết quả học tập của học sinh các lớp (xem thêm
phụ lục)
IV. KẾT LUẬN
Đứng trước kết quả của hoạt động dạy học phụ đạo, giáo viên cần có thái độ thích

, ngày tháng năm
PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học:
–––––––––––––––––
Tên sáng kiến kinh nghiệm:

Họ và tên tác giả: Đơn vị (Tổ):
Lĩnh vực:
Quản lý giáo dục  Phương pháp dạy học bộ môn: 
Phương pháp giáo dục  Lĩnh vực khác: 
1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới 
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có 
2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng trong toàn
ngành có hiệu quả cao 
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao 
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có
hiệu quả 
3. Khả năng áp dụng
- Cung cấp được các luận cứ khoa học cho việc hoạch định đường lối, chính sách:
Tốt  Khá  Đạt 
- Đưa ra các giải pháp khuyến nghị có khả năng ứng dụng thực tiễn, dễ thực hiện và dễ đi vào
cuộc sống: Tốt  Khá  Đạt 
- Đã được áp dụng trong thực tế đạt hiệu quả hoặc có khả năng áp dụng đạt hiệu quả trong
phạm vi rộng: Tốt  Khá  Đạt 
XÁC NHẬN CỦA TỔ CHUYÊN MÔN
(Ký tên và ghi rõ họ tên)
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ