Lưu Thị Tuyết Nhi
K38.601.097
CÂU CÁ MÙA THU - Nguyễn Khuyến
A. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Cảm nhận được vẻ đẹp của cảnh thu điển hình cho mùa thu làng
cảnhViệt Nam vùng đồng bằng Bắc Bộ
- Vẻ đẹp tâm hồn thi nhân:Tấm lòng yêu thiên nhiên, quê hương đất nước
và tâm trạng thời thế
- Thấy được tài năng thơ Nôm Nguyễn Khuyến: Nghệ thuật tả cảnh, tả
tình, gieo vần, sử dụng từ ngữ
- Rèn kỹ năng đọc diễn cảm và phân tích tâm trạng nhân vật trong thơ trữ
tình.
2. Kĩ năng
- Đọc hiểu thơ theo đặc trưng thểloại
- Phân tích bình giảng bài thơ.
3. Thái độ
- Giáo dục tình thương yêu quê hương đất nước.
B. Chuẩn bị bài học
1. Giáo viên
1.1. Dự kiến tổ chức hoạt động cảm thụ tác phẩm
- Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm, phân tích, bình giảng, kết hợp so sánh bằng
hình thức trao đổi, thảo luận nhóm.
- Tích hợp phân môn: Làm văn,Tiếng việt, Đọc văn.
1.2. Phương tiện:
- SGK, SGV ngữvăn 11, Giáo án Ngữvăn 11
- Giáo án.
2. Học sinh:
Chủ động tìm hiểu bài học theo định hướng câu hỏi sgk và định hướng của gv.
C. Hoạt động dạy và học:
1. Ổn định tổchức.
- Được mệnh danh là “ Nhà thơ của
dân tình làng cảnh Việt Nam”.
2. Sự nghiệp sáng tác:Nguyễn Khuyến
sáng tác cảthơ, văn, câu đối, nhưng
- Nguyễn Khuyến ( 1835 –1905 )
hiệu Quế Sơn.
- Quê làng Và-Yên Đỗ-Bình Lục-
Hà Nam.
- Xuất thân trong một gia đình nhà
nho nghèo.
- 1864 đỗ đầu kì thi hương
- 1871 đỗ đầu kì thi đình nên
được gọi là Tam Nguyên Yên Đỗ
- Nguyễn Khuyến làm quan
hơn 10 năm rồi lui về dạy học.
Hoạt động 2 Thảo luận nhóm
- Nhóm 1. Điểm nhìn cảnh thu của
tác giả có gì đặc sắc? Từ điểm
nhìn ấy nhà thơ đã bao quát cảnh
thu như thếnào?
- Nhóm 2. Những từ ngữ hình ảnh
nào gợi lên được nét riêng của
cảnh sắc mùa thu? Hãy cho biết
đó là cảnh thu ở miền quê nào?
- Nhóm 3. Hãy nhận xét về không
gian thu trong bài thơ qua các
chuyển động, màu sắc, hình ảnh,
âm thanh?
- Nhóm 4. Nhan đề bài thơ có liên quan
gì đến nội dung của bài thơ không?
ngắt
+ Đường nét, chuyển động: Hơi gợn tí,
khẽ đưa vèo, mây lơ lửng > Hình ảnh
thơ bình dị, thân thuộc, không chỉ thể
hiện cái hồn của cảnh thu mà còn
thểhiện cái hồn của cuộc sống ởnông
thôn xưa."Cái thú vịcủa bài Thu
điếuởcác điệu xanh, xanh ao, xanh bờ,
xanh sóng, xanh trúc, xanh trời, xanh
bèo" ( Xuân Diệu ).
- Không gian thu tĩnh lặng, phảng phất
buồn:
+ Vắng teo
+Trong veo
+ Khẽ đưa vèo
+ Hơi gợn tí.
+ Mây lơ lửng
Các hình ảnh được miêu tả trong
trạng thái ngưng chuyển động hoặc
chuyển động nhẹ, khẽ.
- Đặc biệt câu thơ cuối tạo được một
tiếng động duy nhất: Cá đâu đớp động
dưới chân bèo-> không phá vỡ cái tĩnh
lặng, mà ngược lại nó càng làm tăng sự
yên ắng, tĩnh mịch của cảnh vật ->
Thủpháp lấy động nói tĩnh.
2. Tình thu
- Nói chuyện câu cá nhưng thực ra là để
đón nhận cảnh thu, trời thu vào cõi long.
+ Một tâm thế nhàn: Tựa gối ôm cần
- Học thuộc bài thơ, nắm nội dung bài học
- Soạn bài “Phân tích đề lập dàn ý trong bài văn nghị luận”.