LỜI MỞ ĐẦU
Trong 5 năm qua, nhìn trên mặt lượng, bức tranh kinh tế Việt Nam dường
như ngày càng sáng sủa, đẹp đẽ hơn, tăng trưởng kinh tế đạt ở mức cao so với
các nước trong khu vực, thế nhưng những dấu hiệu yếu kém như tốc độ tăng
trưởng kinh tế giảm vào năm 2007-2008, thậm chí giảm sút về chất lượng kinh
tế ngày càng rõ rệt. Có thể nói tăng trưởng kinh tế trong thời gian qua chưa đáp
ứng được yêu cầu gay gắt của cạnh tranh và hội nhập kinh tế quốc tế, của mục
tiêu đòi hỏi thoát khỏi tình trạng tụt hậu và tăng trưởng bền vững.
Nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế là mục tiêu lớn chung của Việt
Nam trong nhiều năm qua, là đề tài nghiên cứu của nhiều nhà nghiên cứu, công
trình khoa học. Nhưng để có thể nâng cao chất lượng tăng trưởng kinh tế của
Việt Nam nói chung, thì nhất thiết phải đưa ra những giải pháp nâng cao chất
lượng tăng trưởng kinh tế cuả những hạt nhân kinh tế được coi là tế bào đóng
góp trực tiếp cho chất lượng tăng trưởng kinh tế, đó chính là nâng cao chất
lượng tăng trưởng kinh tế của các tỉnh, thành phố trong cả nước. Nằm trong
vùng kinh tế trọng điểm - tam giác tăng trưởng: Hà Nội - Hải Phòng - Quảng
Ninh; gần các khu, cụm công nghiệp lớn của vùng trọng điểm Bắc bộ. Bắc Ninh
có các tuyến trục giao thông lớn, quan trọng chạy qua; nối liền tỉnh với các trung
tâm kinh tế, văn hoá và thương mại của phía Bắc: đường quốc lộ 1A-1B, quốc lộ
18 (Thành phố Hạ Long - sây bay Quốc tế Nội Bài), quốc lộ 38, đường sắt
xuyên Việt đi Trung Quốc. Bắc Ninh có nhiều điều kiện rất thuận lợi cho phát
triển kinh tế xã hội. Là một người sinh ra và lớn lên ở Bắc Ninh, em muốn tìm
hiểu sau hơn về sự phát triển của quê hương, vì thế em chọn đề tài: “Phân tích,
đánh giá chất lượng tăng trưởng Bắc Ninh giai đoạn 2006-2010”
1
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
I.1. Khái niệm chất lượng tăng trưởng kinh tế
I.1.1. Khái niệm tăng trưởng kinh tế
a. Khái niệm
tranh,…
I.2. Đo lường tăng trưởng và chất lượng tăng trưởng kinh tế
I.2.1. Các thước đo tăng trưởng kinh tế
Có rất nhiều các thước đo tăng trưởng kinh tế, có thể đo lường tăng
trưởng qua các chỉ tiêu sau:
1.GO: Tổng giá trị sản xuất
2. GDP: Tổng sản phẩm quốc nội ( giá trị gia tăng của nền kinh tế)
3. GNI: Tổng thu nhập quốc dân
4. NI: Thu nhập quốc dân sản xuất
5. DI: Thu nhập quốc dân sử dụng
Trong số các tiêu thức trên đáng tin cậy nhất nhằm đo lường đánh giá kết
quả sản xuất và dịch vụ trong nước là GDP
- Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Products, GDP) hay tổng sản
sản phẩm trong nước là giá trị tính bằng tiền của tất cả sản phẩm và dịch vụ cuối
cùng được sản xuất, tạo ra trong phạm vi một nền kinh tế trong một thời gian
nhất định (thường là một năm tài chính).
Trong đó thường dùng hai chỉ số chủ yếu là: phần tăng hoặc giảm quy mô nền
kinh tế (tính theo GDP), tốc độ tăng trưởng tính qua các thời kỳ (tính theo GDP)
I.2.2. Các thước đo chất lượng tăng trưởng kinh tế
Như đã trình bày ở trên có rất nhiều cách tiếp cận đánh giá và đo lường
chất lượng tăng trưởng kinh tế và trên thế giới cũng có rất nhiều quan điểm về
chất lượng tăng trưởng kinh tế và đúc kết lại chất lượng tăng trưởng kinh tế tập
trung ở một số tiêu chuẩn chính sau đây:
3
* Về kinh tế:
I.2.2.1. Các chỉ tiêu phản ánh sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế
Đánh giá thông qua:
- cơ cấu ngành kinh tế
- cơ cấu vùng kinh tế
- cơ cấu thành phần kinh tế
những tài nguyên quan trọng nhất là đất đai, khoáng sản, đặc biệt là dầu mỏ,
rừng và nguồn nước.
- Tư bản: là một trong những nhân tố sản xuất, tùy theo mức độ tư bản mà
người lao động được sử dụng những máy móc, thiết bị nhiều hay ít (tỷ lệ tư bản
trên mỗi lao động) và tạo ra sản lượng cao hay thấp. Để có được tư bản, phải
thực hiện đầu tư nghĩa là hy sinh tiêu dùng cho tương lai. Điều này đặc biệt quan
trọng trong sự phát triển dài hạn, những quốc gia có tỷ lệ đầu tư tính trên GDP
cao thường có được sự tăng trưởng cao và bền vững.
- Công nghệ: trong suốt lịch sử loài người, tăng trưởng kinh tế rõ ràng
không phải là sự sao chép giản đơn, là việc đơn thuần chỉ tăng thêm lao động và
tư bản, ngược lại, nó là quá trình không ngừng thay đổi công nghệ sản xuất.
Công nghệ sản xuất cho phép cùng một lượng lao động và tư bản có thể tạo ra
sản lượng cao hơn, nghĩa là quá trình sản xuất có hiệu quả hơn. Công nghệ phát
triển ngày càng nhanh chóng và ngày nay công nghệ thông tin, công nghệ sinh
học, công nghệ vật liệu mới có những bước tiến như vũ bão góp phần gia tăng
hiệu quả của sản xuất.
I.3.2. Phúc lợi và tiến bộ xã hội
Các chỉ số xã hội là thước đo mục tiêu cuối cùng của phát triển kinh tế và
luôn gắn liền với chất lượng tăng trưởng, được thể hiện trên các khía cạnh: đảm
bảo nhu cầu của con người, mức độ nghèo đói và bất bình đẳng kinh tế cũng như
xã hội. Các nghiên cứu kinh tế cho thấy đảm bảo phúc lợi và tiến bộ xã hội và
tăng trưởng kinh tế không phải lúc nào cũng vận động đồng biến với nhau, nó
phụ thuộc vào trình độ phát triển, chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế và
chính sách trong phân phối thu nhập.
5
Chất lượng tăng trưởng cần phải gắn chặt với đảm bảo phúc lợi và tiến bộ
xã hội. Nâng cao phúc lợi và tiến bộ xã hội là động lực lớn cho tăng trưởng thể
hiện:
- Nâng chất nguồn nhân lực cho tăng trưởng cao và bền vững trong dài hạn.
- Trong quá trình phát triển, xã hội luôn nảy sinh các mâu thuẫn. Khi một
triển, còn phát triển là nguyên nhân tạo nên các biến đổi của môi trường.
Tác động của con người đến môi trường thể hiện ở khía cạnh có lợi là cải
tạo môi trường tự nhiên hoặc tạo ra kinh phí cần thiết cho quá trình cải tạo đó,
nhưng có thể gây ra ô nhiễm môi trường tự nhiên hoặc nhân tạo
Yêu cầu cấp thiết đặt ra là tăng trưởng kinh tế gắn với bền vững về môi
trường để có chất lượng tăng trưởng trong dài hạn, tạo bàn đạp cho tăng trưởng.
I.4. Bài học kinh nghiệm nâng cao chất lượng tăng trưởng
Một số bài học kinh nghiệm đã được rút ra như, trước hết phải chủ động
trong công tác dự báo, phân tích đánh giá tình hình kinh tế thế giới và trong
nước tác động đến sự phát triển của nền kinh tế. Kịp thời đưa ra các giải pháp
chính sách phù hợp với diễn biến của tình hình; đồng thời tăng cường công tác
chỉ đạo điều hành một cách tập trung, quyết liệt, bảo đảm chính sách sớm đi vào
cuộc sống, phát huy tác dụng, nhất là các giải pháp chính sách quan trọng, cấp
bách cần triển khai ngay trong thời gian ngắn.Bảo đảm sự ổn định kinh tế vĩ mô,
đặc biệt là các cân đối lớn về thu chi NS, tiền tệ, tín dụng, các thanh toán quốc
tế…Phải gắn các giải pháp chính sách ngăn chặn suy giảm kinh tế với việc đảm
bảo an sinh xã hội.
I.5. Sự cần thiết nâng cao chất lượng tăng trưởng
Tăng trưởng kinh tế cao và có khi nền kinh tế được gọi là tăng trưởng
“nóng”, tuy nhiên suy thoái kinh tế toàn cầu và suy giảm kinh tế trong nước là
cơ hội để nhìn lại, thấy rõ hơn nhưng khuyết điểm lớn trong nền kinh tế thiếu độ
bền. Tăng trưởng nhanh nhưng đi đôi với đó là những bất cập và cản trở lớn cho
sự phát triển bền vững.
7
Tăng trưởng kinh tế nước ta trong nhưng năm qua và đặc biệt là trong 10
năm trở lại đây vẫn là tăng trưởng chủ yếu theo chiều rộng. Sự gia tăng của yếu
tố năng suất tổng hợp còn quá nhỏ. Ðiều đó chứng tỏ chất lượng tăng trưởng
chưa cao, chưa tăng trưởng theo chiều sâu. Sự gia tăng của chất lượng lao động,
chất lượng máy móc, công nghệ, vai trò quản lý và tổ chức sản xuất chưa tương
xứng trong mức tăng trưởng kinh tế (GDP). Trình độ công nghệ ở Việt Nam
Hạ Long – Móng Cái; quốc lộ 38 nối Bắc Ninh với quốc lộ 5 đi Hải Dương -
Hải Phòng, đi Hưng Yên, Thái Bình…
Trong tỉnh có nhiều sông lớn như sông Cầu, sông Đuống, sông Thái Bình
nối liền với Hải Phòng, Quảng Ninh và các tỉnh lân cận.
2. Đặc điểm địa hình
Địa hình Bắc Ninh tương đối bằng phẳng. Tuy dốc từ Bắc xuống Nam và từ
Tây sang Đông nhưng độ dốc không lớn. Vùng đồng bằng chiếm gần hết diện
tích tự nhiên toàn tỉnh, có độ cao phổ biến 3 – 7 m so với mặt biển. Do được bồi
đắp bởi các sông lớn như sông Đuống, sông Cầu, sông Thái Bình nên vùng đồng
bằng chủ yếu là đất phù sa màu mỡ. Vùng gò đồi trung du chỉ chiếm 0,5% diện
tích tự nhiên và phần lớn đồi núi thấp, cao nhất là núi Hàm Long 171m.
3. Khí hậu
Khí hậu đặc trưng của tỉnh là nhiệt đới gió mùa, mùa hè nắng nóng nhiệt độ
trung bình 30 - 36°C, mùa đông lạnh, từ 15 - 20°C. Lượng mưa trung bình trong
năm 1.800 mm, số giờ nắng khoảng 1.700 giờ/năm, thích hợp cho trồng lúa và
các cây công nghiệp, cây thực phẩm khác.
9
B. Tài nguyên thiên nhiên
1. Tài nguyên đất
Tổng diện tích đất tự nhiên của tỉnh là 803,87 km², trong đó đất nông
nghiệp chiếm 64,7%, đất lâm nghiệp 0,7%, đất chuyên dùng và đất ở chiếm
23,5%, đất chưa sử dụng còn 11,1%. Cả tỉnh còn 12.750 ha đất trũng ngập ở các
huyện: Gia Bình, Quế Võ, Lương Tài, Yên Phong, đất mặt nước chưa sử dụng là
3.114,5 ha, diện tích một vụ còn 7.462,5 ha. Tiềm năng đất đai của tỉnh còn lớn,
có thể khai thác sử dụng hợp lý để nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế.
2. Tài nguyên rừng
Bắc Ninh không có rừng tự nhiên, chủ yếu là rừng trồng với 607 ha phân bổ
tập trung ở hai huyện Quế Võ và Tiên Du, có thể phát triển thành rừng cảnh
quan sinh thái.
3. Tài nguyên khoáng sản
chuyển, 11,15%/năm khối lượng hành khách vận chuyển và 14.74%/năm khối
lượng hành khách luân chuyển.
2. Thông tin liên lạc
Năm 1997, toàn tỉnh mới có 19 cơ sở bưu điện, 15 tổng đài điện tử các loại
với dung lượng 14912 số, tỷ lệ bình quân số cố định đạt trên 100 dân đạt 1,1
máy. Đến năm 2007 con số đó đã tăng lên 28 cơ sở bưu điện, 48 tổng đài điện tử
với dung lượng 163.168 số tỷ lệ bình quân số điện thoại cố định trên 100 dân đạt
13,9 máy. Mạng lưới bưu cục trên toàn tỉnh đã phát triển đều khắp ở 8 huyện/thị,
100% các xã/phường/thị trấn đều có điểm bưu điện văn hóa xã. Ngành bưu
chính viễn thông đã góp phần nâng cao dân trí, rút ngắn khoảng cách về không
gian, thời gian giữa các vùng trong tỉnh, trên toàn quốc và thế giới.
II.1.2. Các tiềm năng phát triển
1. Tiềm năng phát triển nông nghiệp
Với địa hình tương đối bằng phẳng, thì tiết khí hậu ôn hoà nguồn nước phong
phú, đất đai màu mỡ do được bồi đắp phù sa của hệ thống sông Hồng và sông
11
Thái Bình, rất phù hợp cho sự sinh trưởng phát triển của nhiều loại cây trồng.
Đây là tiền đề quan trọng, tạo thuận lợi để ngành nông nghiệp Bắc Ninh phát
triển toàn diện. Về nông nghiệp, phát triển nông nghiệp phục vụ công nghiệp và
đô thị; cung cấp lương thực, thực phẩm rau sạch, chất lượng cao cho các thị
trường lớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, nhất là rau xanh, hoa tươi, cây
cảnh, thuỷ sản, thịt lợn nạc, bò sữa…
2.Tiềm năng phát triển công nghiệp
Dựa vào lợi thế về địa lý, kinh tế, gần thủ đô Hà Nội, nằm trong vùng kinh
tế trọng điểm Bắc Bộ, có hệ thống giao thông phát triển, kết cấu hạ tầng đang
được hoàn chỉnh, dựa vào nguồn tài nguyên sẵn có và các ngành nghề truyền
thống của tỉnh, công nghiệp, nông nghiệp Bắc Ninh đang có lợi thế phát triển
mạnh, gồm: cơ khí, kỹ thuật điện, vật liệu xây dựng, chế biến lâm sản đặc biệt
đồ gỗ cao cấp, chế biến lương thực thực phẩm, dệt may.
3. Tiềm năng phát triển thương mại, dịch vụ
Dân số Bắc Ninh là dân số trẻ, trên 60% trong độ tuổi lao động. Với chất lượng
ngày càng được nâng cao, đội ngũ dân số trẻ này là lực lượng lao động hùng hậu
trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển kinh tế - văn hóa-xã hội của
tỉnh.
Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh hiện có 8 trường đại học, cao đẳng, trung học dạy
nghề và nhiều cơ sở giáo dục có quy mô lớn, chất lượng khá. Trong tỉnh hiện có
hơn 600.000 lao động trong đó đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, công nhân
lành nghề phát triển khá nhanh phù hợp với nền kinh tế mở cửa. Đội ngũ lao
động trong tỉnh có khả năng tham gia hợp tác lao động quốc tế, đồng thời cũng
là cơ hội cho các nhà đầu tư khai thác lao động khi đến Bắc Ninh đầu tư.
6. Tiềm năng về thu hút vốn đầu tư
Thực hiện Luật ĐTNN tại Việt Nam đã được Quốc hội thông qua ngày
12/11/1996 và Luật sửa đổi, bổ sung, một số điều của Luật Đầu tư nước ngoài
tại Việt Nam năm 2002/QH10 và nhiệm vụ phát triển kinh tế đối ngoại trong
thời gian tới; tỉnh Bắc Ninh đã chuẩn bị các điều kiện về đất đai, lao động, cơ sở
13
hạ tầng kỹ thuật, cải cách các thủ tục hành chính về đầu tư nhằm tạo ra một môi
trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước đến đầu tư tại
Bắc Ninh.
- Hình thành và phát triển mạnh hai khu công nghiệp tập trung Tiên Sơn và
Quế Võ với tổng diện tích 796ha (khu công nghiệp Tiên Sơn 600 ha; Khu công
nghiệp Quế Võ 196 ha), đã có 46 dự án đăng ký đầu tư với tổng vốn đăng ký là
174,5 triệu USD và 1.264,2 tỷ VNĐ. Tỉnh đã quy hoạch 18 cụm công nghiệp
làng nghề và đa nghề, trong đó 4 cụm công nghiệp chuyên sản xuất hàng thủ
công mỹ nghệ xuất khẩu. Các khu công nghiệp, cụm công nghiệp vừa và nhỏ,
cụm công nghiệp làng nghề đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật, sẵn sàng mời đón
các nhà đầu tư vào thực hiện đầu tư.
Tỉnh Bắc Ninh thực hiện cơ chế "Một cửa" trong quản lý nhà nước về đầu
tư nước ngoài theo quy định của Nhà nước. Sở Kế hoạch và Đầu tư và Ban
Quản lý các khu công nghiệp Bắc Ninh là cơ quan đầu mối giúp UBND tỉnh và
- Mạng lưới quy mô : Mạng lưới trường lớp của tỉnh Bắc Ninh phát triển
đa dạng và phong phú. Đến nay mỗi xã/ phường/ thị trấn của tỉnh đều có từ 1
đến 2 trường mầm non, trường tiểu học và THCS. Mỗi huyện/ thị xã đều có 1
trường THCS chất lượng cao và từ 3 đến 5 trường THPT. Công tác kiên cố hoá
trường lớp đầu năm học 2005-2006 đạt 82,7% . Công tác xây dựng trường
chuẩn quốc gia được thực hiện tốt, đến nay toàn tỉnh đã có 217 trường (tăng 38
trường) ở các ngành học, bậc học được kiểm tra công nhận đạt chuẩn quốc gia,
trong đó số trường đạt chuẩn ở bậc học Mầm non và Tiểu học có tỷ lệ bình quân
cao nhất trong cả nước.
+ Xóa đói – giảm nghèo: Cùng với tăng trưởng kinh tế, mức sống của
người dân ngày càng được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 15,24% năm 2005
xuống còn 9,6% năm 2007 (theo tiêu chuẩn số 1751/LĐTBXH)
15
II.2. Thực trạng và một số đanh giá tăng trưởng kinh tế của tỉnh Bắc Ninh
giai đoạn 2006-2010
II.2.1. Thực trạng tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2006-
2010
II.2.1.1. Tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế
Tổng hợp GDP theo giá thực tế Bắc Ninh 2006-2010
Năm 2006 2007 2008 2009 Ước đạt 2010
Giá trị tuyệt đối
(tỷ đồng)
10504,2 15506,6 22080,0 28030,4 34502,8
Tốc độ tăng (%) 15.05 15.80 15.64 12.54 17.86
Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho 5 năm là 15.1%, cao so với cả nước
và đứng thứ 2 trong 11 tỉnh phía Bắc (sau Vĩnh Phúc 16.7%).
II.2.1.2. Tốc độ tăng trưởng của các nhóm ngành kinh tế
Tổng hợp GDP theo nhóm ngành
Năm 2006 2007 2008 2009 Ước 2010
Tốc độ tăng (%)
triển mạnh với mức lưu chuyển 2,4 tỷ USD năm 2010, gấp 9,4 lần so với 2005;
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng mạnh, trong 5 năm ước đạt 63 nghìn tỷ đồng,
tăng bình quân 33,4%/năm; Thu ngân sách Nhà nước tăng nhanh, chi ngân sách
Nhà nước đảm bảo các nhiệm vụ chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.
II.3. Thực trạng chất lượng tăng trưởng kinh tế tỉnh Bắc Ninh giai đoạn
2006-2010
II.3.1. Thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế
17
Tỷ trọng nhóm ngành kinh tế theo GDP
(%)
Năm 2006 2007 2008 2009 Ước đạt 2010
Nông nghiệp 21.3 16.6 13.9 12.70 11
Công nghiệp 49.5 57.2 61.7 63.50 64.80
Thương mại - dịch vụ 29.2 26.2 24.4 23.80 24.20
Cơ cấu kinh tế tỉnh đã có nhưng chuyển biến nhanh theo hướng công
nghiệp hóa – hiện đại hóa, thấy rõ dấu hiệu tích cực chuyển dịch cơ cấu kinh tế
tỉnh, tăng dần tỷ trọng khu vực công nghiệp, dịch vụ và giảm dần tỷ trọng khu
vực nông lâm – ngư nghiệp. Tỷ trọng khu vực công nghiệp liên tục tăng và tăng
nhanh với con số ấn tượng từ 49.5% năm 2006 thì đến nay con số đã là 64.8%
mặc dù ảnh hưởng khủng hoảnh kinh tế năm 2009 nhưng công nghiệp vẫn
khẳng định đóng vai trò chủ đạo trong tăng trưởng của tỉnh, tỷ trọng khu vực
nông lâm ngư nghiệp giảm đáng kể từ 21.6% năm 2006 xuống còn 11% (ước
tính năm 2010) giảm gấp 2 lần chỉ trong vòng 5 năm, tỷ trọng khu vực dịch vụ
có xu hướng giảm nhẹ nhưng vẫn có tăng trưởng, 2 năm trở lại đây đã có dấu
hiệu tăng trở lại vào năm 2010 con số là 24.2%, tuy vậy chuyển dịch chậm.
18
II.3.2. Thực trạng hiệu quả kinh tế
I.3.2.1. Năng suất lao động của nền kinh tế
Năm 2006 2007 2008 2009
ước tính
Năm 2006 2007 2008 2009 Trung bình
Điểm PCI 54.74 58.96 59.57 65.7 59.74
Xếp hạng 22 20 15 10 15
Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh Bắc Ninh tăng nhanh và khẳng định được vị
trí trong các tỉnh thành, năm 2006 chỉ xếp vị trí thứ 22 nhưng đến năm 2009 đã
19
đứng trong top 10 tỉnh thành có chỉ số PCI cao nhất với thế mạnh là chính sách
với khu vực kinh tế tư nhân và những thành tịu ấn tượng từ khu vực này.
II.3.4. Thực trạng chất lượng tăng trưởng thông qua tiến bộ và công bằng
xã hội.
II.3.4.1. Lao động, thất nghiệp
Bằng những động thái tích cực như mở rộng ưu đãi đầu tư thu hút doanh
nghiệp vào tỉnh, nâng cấp, mở rộng quy mô các trường dạy nghề và các loại
hình đào tạo nghề…, nhằm tạo cơ hội việc làm tốt nhất cho tất cả lao động trong
tỉnh. Đây có thể coi là một trong những thành tựu nổi bật trong chiến lược phát
triển kinh tế-xã hội chung của tỉnh nhiệm kỳ qua.
Trong 5 năm qua, 2006-2010, toàn tỉnh đã giải quyết việc làm cho 108.250
lao động, đạt 108,2% kế hoạch đề ra và tăng 42% so giai đoạn 2001-2005.
Trong đó, lao động ở lĩnh vực công nghiệp, xây dựng là 64.251 người, nông
nghiệp 9.718 người, dịch vụ 20.084 người, góp phần hạ tỷ lệ thất nghiệp khu
vực thành thị từ 3,8% năm 2006 xuống còn khoảng 3,5% năm 2010. Điều này
khẳng định sự quan tâm và chỉ đạo sâu sát của các cấp lãnh đạo tỉnh đối với vấn
đề giải quyết việc làm.
Từ chỗ chỉ có hơn 1.400 doanh nghiệp sử dụng 61.730 lao động của tỉnh
năm 2006 đã lên hơn 2000 doanh nghiệp sử dụng hơn 110.000 lao động năm
2010. Những con số này cho thấy số doanh nghiệp sử dụng lao động và số lao
động được tuyển dụng đều tăng gần gấp đôi. Đặc biệt, tỉnh đang triển khai, thực
hiện Quyết định 57 về hỗ trợ các doanh nghiệp đào tạo và sử dụng lao động
trong tỉnh sẽ tạo cơ hội việc làm tốt nhất cho người lao động.
Thực tế cho thấy cùng với tăng trưởng ấn tượng của kinh tế tỉnh (bình quân
giảm được hơn 3.300 hộ. 100% con em hộ nghèo được miễn giảm học phí,
100% người nghèo được thẻ bảo hiểm y tế. Qua 5 năm đã có 142.316 lượt người
nghèo được khám chữa bệnh miễn phí, 121.118 lượt hộ nghèo được vay vốn
phát triển kinh tế (tổng số 406,021 tỉ đồng), 60.000 lượt nông dân nghèo được
tập huấn chuyển giao khoa học kĩ thuật. Riêng 19 xã khó khăn được đầu tư 130
tỉ đồng phát triển các công trình hạ tầng kỹ thuật. Thu nhập bình quân của người
21
nghèo tăng từ 65.000 đồng lên 90.000 đồng/người/tháng. Toàn tỉnh đã xây dựng
637 nhà đại đoàn kết tặng các gia đình khó khăn. Vừa qua, Bắc Ninh được Uỷ
ban TW MTTQ Việt Nam công nhận là một trong 6 tỉnh, thành dẫn đầu về xoá
nhà tranh tre, dột nát.
Theo chuẩn nghèo mới được Chính phủ thông qua (thu nhập bình quân
dưới 200.000 đồng/người/tháng đối với khu vực nông thôn, dưới 260.000
đồng/người/tháng đối với khu vực thành thị), tỉ lệ hộ nghèo của tỉnh Bắc Ninh sẽ
là 15,34%. Đây là tỉ lệ cao đòi hỏi toàn tỉnh phải nỗ lực hơn nữa. Đến nay qua 5
năm thực hiên chính sách xóa đói giảm nghèo trên địa bàn tỉnh không còn hộ
đói, tỷ lệ nghèo giảm xuống còn 5%, thu nhập bình quân người nghèo tăng gấp
1.5 lần.
Toàn tỉnh có 2 chương trình xóa đói giảm nghèo lớn ở Quế Võ và Thuận
Thành. Tại thuận thành giảm tỷ lệ hộ nghèo của huyện từ 7,12% năm 2003
xuống còn 4,24% năm 2004. Năm 2005 số hộ nghèo được điều tra theo tiêu chí
mới đã tăng lên 15,22%, đến năm 2008 giảm xuống còn 7,32%, năm 2009 còn
6,37%, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo trong nông thôn. Nếu như năm 2006,
huyện Quế Võ vẫn còn 13,03% hộ nghèo, thì đến nay, chỉ còn 6,9%, vượt chỉ
tiêu Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XVI đã đề ra (còn 7%-8% hộ nghèo trong
năm 2010). Thành tích này ghi nhận sự nỗ lực trong công tác xoá đói, giảm
nghèo của Đảng bộ và nhân dân huyện Quế Võ.
Tuy đã có những thành tịu đáng ghi nhận nhưng tỉnh cần chú trọng hơn nữa
trong công tác xóa đói giảm nghèo để khắc phục những bất cấp cũng như phòng
trừ nguy cơ tái nghèo thường là rất cao, tiếp tục vững bước trên con đường CNH
bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh, bệnh viện đa khoa, trung tâm y tế dự phòng
tuyến huyện. Tỷ trọng chi cho ngành y tế trong tổng chi thường xuyên tăng từ
6,6% năm 2005, ước đạt 8,7% năm 2010 đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, thu hút
các nguồn vốn xây dựng bệnh viện tư nhân, phòng khám tư nhân, tăng đầu tư
23
trang thiết bị, phuong tiện kỹ thuật hiện đại,ứng dụng kỹ thuật tiên tiến trong
chuẩn đoán và điều trị, mở rộng mạng lưới bảo vệ và chăm sóc sức khỏe cho
nhân dân. Thực hiện tốt chương trình mục tiêu quốc gia về y tế, 100% xã
phường, thị trấn có bác sỹ và đạt chuẩn quốc gia y tế xã, tuổi thọ trung bình đạt
73 tuổi, tỷ lệ trẻ em dươi 5 tuổi suy dinh dưỡng giảm xuống còn 18% (vượt mục
tiêu đề ra 20%), tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ đạt trên 98%, tỷ lệ
giường bệnh/vạn dân đạt 20.05; duy trì mức giảm tỷ lệ sinh 0.2-0.3%/năm, tỷ lệ
tăng dân số tự nhiên 11%, đạt mục tiêu.
II.3.5. Thực trạng các vấn đề môi trường
II.3.5.1. Chất thải và ô nhiễm môi trường sinh thái
Bên cạnh những thành tựu về kinh tế đạt được, Bắc Ninh đang phải đối
mặt với hàng loạt vấn đề về ô nhiễm chất lượng môi trường. Kết quả quan trắc
chất lượng môi trường không khí tại một số làng nghề đã ghi nhận nồng độ một
số chất ô nhiễm vượt quy chuẩn cho phép nhiều lần (nồng độ SO2 vượt 4 – 5
lần; nồng độ NO2 vượt 3 – 4 lần). Nồng độ bụi trong không khí tuy đã có xu
hướng giảm nhưng vẫn vượt ngưỡng cho phép. Tại các điểm nút giao thông như
ngã tư Cổng Ô, thành phố Bắc Ninh, thị xã Từ Sơn nồng độ bụi và tiếng ồn luôn
đứng ở mức cao. Bên cạnh ô nhiễm không khí, tình trạng chất thải rắn gây ô
nhiễm trên địa bàn tỉnh cũng đang ở mức báo động. Lượng rác thải sinh hoạt
thải ra trung bình khoảng 533 tấn/ngày và khoảng 2 tấn rác thải y tế; dự báo đến
năm 2020 con số này sẽ tăng lên là 704 tấn/ngày và 4 tấn/ngày. Tỷ lệ thu gom
rác thải sinh hoạt còn thấp, chỉ đạt khoảng 51%. Trong khi đó, trên địa bàn toàn
tỉnh hiện chỉ có 2 bãi chôn lấp rác thải hợp vệ sinh phục vụ cho địa bàn thành
phố Bắc Ninh và thị xã Từ Sơn, các địa phương khác không có hoặc có bãi chôn
lấp rác thải, hoạt động tạm thời, không được khảo sát, thiết kế, xây dựng và vận
kinh tế đã nảy sinh khuynh hướng phát triển rộng, thiếu bề sâu, thiếu các căn cứ
khoa học để sàng lọc, chọn chất lượng cao. Các con số phản ánh tăng trưởng
mạnh, tỷ lệ so sánh cao, so với mức tăng chung hoặc so với nghị quyết đã hạn
chế các ý kiến phản biện hợp lý, thêm vào đó những khiếm khuyết không tác
động ngay, khiến cả người quản lý và người thực hiện yên tâm với kết quả thu
được. Có rất nhiều nhà đầu tư kể cả sơ cấp và thứ cấp, nhà đầu tư nào cũng minh
25
Copyright: Tài liệu đại học ©