Môn: Thương mại điện tử
BỘ GIÁO DỤC-ĐÀO TẠO BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ ĐỒNG NAI
KHOA KẾ TOÁN TÀI CHÍNH
TÊN ĐỀ TÀI
PHÂN TÍCH CÁC HÌNH THỨC THANH TOÁN
ĐIỆN TỬ VÀ LIÊN HỆ TÌNH HÌNH THỰC TẾ TẠI
VIỆT NAM
Nhóm :13
Lớp : 12DTC2LT4
ĐỒNG NAI, THÁNG 5 NĂM 2013
Trang 1
Môn: Thương mại điện tử
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng và sâu sắc nhất đến Thầy giáo Phạm Đình Sắc,
Trường Đại học Công Nghệ Đồng Nai - Người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn chúng tôi
trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện chuyên đề tốt nghiệp này.
Trong quá trình học tập, triển khai nghiên cứu đề tài và những kiến thức
đã tiếp thu được, tôi không thể quên công ơn của ban giám hiệu nhà trường đã tạo
nhiều điều kiện cho tôi hoàn thành tốt bài chuyên đề môn học của mình. Đồng thời tôi
cũng xin cảm sự giảng dạy và hướng dẫn của các thầy cô của khoa Kế toán tài chính,
cùng các thầy cô giáo các khoa khác của trường Đại học Công Nghệ Đồng Nai. Bên cạnh
đó chúng tôi cũng xin cảm ơn quý cô chú, anh, chị công tác và làm viêc tại các bộ phận
khác trong trường, cùng toàn thể các sinh viên khác đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt
quá trình tìm hiểu về đề tài này.
Mặc dù chúng tôi đã cố gắng hoàn thiện chuyên đề môn học, song chắc chắn
đề tài không thể tránh khỏi những hạn chế thiếu sót. Kính mong nhận được sự chia
sẻ, góp ý của các Thầy, Cô giáo và các bạn.
Xin chân thành cảm ơn.
Trang 2
1.1.2.Hình thức thanh toán điện tử 8
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HÌNH THỨC THANH TOÁN 10
ĐIỆN TỬ HIỆN NAY – THẺ THANH TOÁN 10
VÀ LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI VIỆT NAM 10
2.1.Thẻ thanh toán 10
2.1.1. Khái niệm về thẻ thanh toán 10
2.1.3. Quy trình thanh toán thẻ khi mua hàng trực tuyến 12
2.1.5. Các vấn đề liên quan đến thanh toán thẻ 23
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐỂ THÚC ĐẨY THẺ THANH TOÁN 34
PHÁT TRIỂN Ở VIỆT NAM 34
3.3.Giảm thiểu chi phí sử dụng thẻ thanh toán 35
3.4. Đảm bảo an toàn về thông tin 35
3.5.Đơn giản quá trình mở thẻ 36
Trang 4
Môn: Thương mại điện tử
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1. ATM: Automated teller machine
2. CNTT: Công nghệ thông tin
3. NH TMCP: Ngân hàng thương mại cổ phần
4. POS: Point of Sale
5. Tp. HCM: Thành phố Hồ Chí Minh
6. TMĐT: Thương mại điện tử
7. USD: United states dollar
8. VND: Việt Nam đồng
Trang 5
Môn: Thương mại điện tử
LỜI MỞ ĐẦU
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
Nằm trong khu vực được coi là năng động nhất trên thế giới,Việt Nam có được
những thuận lợi để phát triển, hội nhập cùng các nước trong khu vực và trên thế giới. Đặc
Chương 1: Tổng quan thanh toán điện tử
Chương 2: Phân tích một vài hình thức thanh toán điện tử - thẻ thanh toán và liên hệ
thực tế tại Việt Nam.
Chương 3: Một số giải pháp thúc đẩy thẻ thanh toán phát triền ở Việt Nam.
Trang 7
Môn: Thương mại điện tử
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN THANH TOÁN ĐIỆN TỬ
1.1. Khái quát về thanh toán điện tử.
1.1.1. Khái niệm
Thanh toán điện tử (hay còn gọi là thanh toán trực tuyến) là một mô hình giao dịch
không dùng tiền mặt đã phổ biến trên thế giới. Có rất nhiều hình thức thanh toán điện tử
như: thông qua thẻ ATM, thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ, ví điện tử Payoo, payment gateway,
thanh toán qua điện thoại vv…
Thông qua thanh toán điện tử người dùng sẽ không sử dụng tiền mặt để thanh toán
chi trả các hoạt động giao dịch mua bán của mình mà thay vào đó là sử dụng các loại thẻ
tín dụng, các thẻ này đã được chứng thực và được sự bảo đảm của các Ngân hàng. Điều
này rất an toàn và tiện dụng, có tính bảo mật cao.
1.1.2. Hình thức thanh toán điện tử
Thanh toán điện tử trong việc mua bán, giao dịch hàng trực tuyến có nhiều hình
thức khác nhau và đặc điểm cơ bản của hình thức này là người mua không nhất thiết phải
gặp trực tiếp người bán để thanh toán; không bị giới hạn bởi không gian, địa lý, bất cứ
nơi đâu bạn cũng có thể mua được hàng.
Hiện nay có các hình thức thanh toán phổ biến nhất là: thông qua thẻ ATM, thẻ tín
dụng, thẻ ghi nợ, thanh toán qua điện thoại, thanh toán qua chuyển khoản Đây là t hình
thức thanh toán phổ biến và tương đối rộng rãi trên thế giới.
Quá trình thanh toán thẻ tín dụng:
1. Máy chủ Planet Payment tự động chuyển các đợt giao dịch sang trung tâm thanh
toán thẻ tín dụng quốc tế.
2. Trung tâm thanh toán thẻ tín dụng quốc tế gửi tới cơ sở dữ liệu đơn vị phát hành
thẻ tín dụng.
1.1.4. Lợi ích của thanh toán điện tử
Trang 9
Môn: Thương mại điện tử
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HÌNH THỨC THANH TOÁN
ĐIỆN TỬ HIỆN NAY – THẺ THANH TOÁN
VÀ LIÊN HỆ THỰC TẾ TẠI VIỆT NAM
2.1. Thẻ thanh toán
Do ông Frank Mc Namara, một doanh nhân người Mỹ, phát minh vào năm 1949.
Những tấm thẻ thanh toán đầu tiên có tên là “Diner’s Club”.
2.1.1. Khái niệm về thẻ thanh toán
Đối với thẻ thanh toán có nhiều khái niệm để diễn đạt nó, mỗi một cách diễn đạt
nhằm làm nổi bật một nội dung nào đó. Sau đây là một số khái niệm về thẻ thanh toán:
• Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà người chủ
thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt hoặc thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ tại
các điểm chấp nhận thanh toán bằng thẻ.
• Thẻ thanh toán là phương thức ghi sổ những số tiền cần thanh toán thông qua máy
đọc thẻ phối hợp với hệ thống mạng máy tính kết nối giữa Ngân hàng/Tổ chức tài
chính với các điểm thanh toán (Merchant). Nó cho phép thực hiện thanh toán
nhanh chóng, thuận lợi và an toàn đối với các thành phần tham gia thanh toán.
2.1.2. Phân loại thẻ thanh toán
Có nhiều cách để phân loại thẻ thanh toán: phân loại theo công nghệ sản xuất, theo
chủ thể phát hành, theo tính chất thanh toán của thẻ, theo phạm vi lãnh thổ
Phân loại theo công nghệ sản xuất: Có 3 loại:
a. Thẻ khắc chữ nổi (EmbossingCard): dựa trên công nghệ khắc chữ nổi, tấm thẻ đầu
tiên được sản xuất theo công nghệ này. Hiện nay người ta không còn sử dụng loại thẻ này
nữa vì kỹ thuật quá thô sơ dễ bị giả mạo.
b. Thẻ băng từ (Magnetic stripe): dựa trên kỹ thuật thư tín với hai băng từ chứa thông
tin đằng sau mặt thẻ. Thẻ này đã được sử dụng phổ biến trong 20 năm qua , nhưng đã bộc
lộ một số nhược điểm: do thông tin ghi trên thẻ không tự mã hoá được, thẻ chỉ mang
thông tin cố định, không gian chứa dữ liệu ít, không áp dụng được kỹ thuật mã hoá, bảo
Thẻ rút tiền mặt có hai loại:
• Loại 1: chỉ rút tiền tại những máy tự động của Ngân hàng phát hành.
Trang 11
Môn: Thương mại điện tử
• Loại 2: được sử dụng để rút tiền không chỉ ở Ngân hàng phát hành mà còn được
sử dụng để rút tiền ở các Ngân hàng cùng tham gia tổ chức thanh toán với Ngân hàng
phát hành thẻ.
Phân loại theo phạm vi lãnh thổ:
- Thẻ trong nước: là thẻ được giới hạn trong phạm vi một quốc gia, do vậy đồng tiền giao
dịch phải là đồng bản tệ của nước đó.
- Thẻ quốc tế: đây là loại thẻ được chấp nhận trên toàn thế giới, sử dụng các ngoại tệ
mạnh để thanh toán.
Phân loại theo chủ thể phát hành:
- Thẻ do Ngân hàng phát hành (Bank Card): là loại thẻ do ngân hàng phát hành giúp cho
khách hàng sử dụng một số tiền do Ngân hàng cấp tín dụng.
- Thẻ do tổ chức phi ngân hàng phát hành: là loại thẻ du lịch và giải trí của các tập đoàn
kinh doanh lớn hoặc các công ty xăng dầu lớn, các cửa hiệu lớn phát hành như Diner's
Club, Amex
2.1.3. Quy trình thanh toán thẻ khi mua hàng trực tuyến.
Các bước mua hàng và thanh toán trực tuyến
• Bước 1: Chọn lựa hàng hóa
Truy cập website của nhà cung cấp dịch vụ, và chọn lựa hàng hóa, dịch vụ
• Bước 2: Đặt hàng
Sau khi chọn lựa xong các sản phẩm cần mua, người mua sẽ thực hiện bước đặt hàng
bằng cách điền các thông tin chi tiết như nhà cung cấp yêu cầu bao gồm:
- Thông tin cá nhân
- Phương thức, thời gian giao hàng
- Phương thức, thời gian thanh toán
• Bước 3: Kiểm tra thông tin hóa đơn
Hệ thống website sẽ hiển thị hóa đơn mua hàng để người mua kiểm tra thông tin trên
Bước 1: Chọn phương thức Thanh toán
Trang 13
Môn: Thương mại điện tử
Nếu đã có tài khoản NgânLượng.vn và muốn thanh toán hóa đơn bằng tài khoản
NgânLượng.vn thì đăng nhập vào tài khoản.
Chọn phương thanh toán:
- Phương thức thanh toán thông qua tài khoản NgânLượng.vn
- Phương thức thanh toán khác.
Ta chọn phương thức thanh toán khác rồi qua bước 2.
Bước 2: Tiến hành thanh toán
Lựa chọn phương thức thanh toán thẻ Tín dụng và Ghi nợ quốc tế, chuyển khoản
tại cây ATM…
Sau khi đã chọn hình thức thanh toán thích hợp, màn hình giao diện trang ' Xác
nhận hình thức thanh toán' được hiển thị.
Bước 3: Xác nhận hình thức thanh toán
Lựa chọn hình thức xác nhận Thanh toán tạm giữ hoặc Thanh toán ngay, rồi nhập
thông tin người thanh toán một cách đầy đủ và chính xác nhất, mã bảo mật được hiển thị
trên màn hình theo mẫu dưới đây:
Trang 14
Môn: Thương mại điện tử
Click nút 'Tiếp tục' để hoàn tất quá trình xác nhận thanh toán của bạn
Bước 4: Hoàn tất giao dịch
Thanh toán bằng thẻ thanh toán của ngân hàng Agribank trên
website Solo.vn
Bước 1: Truy cập website của nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ
Chủ thẻ truy cập website của nhà cung cấp hàng hóa, dịch vụ bán hàng qua Internet
để thực hiện việc mua hàng.
Trang 15
Môn: Thương mại điện tử
tục”, website sẽ hiện thị ra cửa sổ thông tin về đơn hàng, Chủ thẻ kiểm tra thông tin về
hàng hóa, dịch vụ, ngân hàng thanh toán, giá cả và chọn “Thanh toán” để tiếp tục việc
mua hàng.
Trang 18
Môn: Thương mại điện tử
Bước 6: Lựa chọn ngân hàng thanh toán
Chủ thẻ lựa chọn hình thức thanh toán trực tuyến bằng thẻ ATM trong nước, nhấp
chọn vào logo của Agribank.
Trang 19
Môn: Thương mại điện tử
Bước7: Khai báo thông tin thẻ
Tại màn hình cổng thanh toán Banknetvn, chủ thẻ điền đầy đủ thông tin trong
phần thông tin chủ thẻ - tài khoản, bao gồm:
- Tên chủ thẻ/ tài khoản : Là tên được dập nổi trên thẻ, không có dấu.
- Số thẻ/tài khoản : Là 16 số được dập nổi trên thẻ.
- Ngày thẻ/tài khoản : Là tháng/ năm phát hành thẻ (trên thẻ hiển thị sau chữ Valid
from)
- Chủ thẻ lựa chọn hình thức nhận mật khẩu OTP là “Tin nhắn SMS”.
Sau khi điền đầy đủ thông tin và kiểm tra tính chính xác, Chủ thẻ nhấp chọn “OK”
để tiếp tục giao dịch.Trang 20
Môn: Thương mại điện tử
Chủ thẻ được phép nhập sai phần thông tin chủ thẻ - tài khoản 3 lần. Trong trường
Ở Việt Nam ATM được xem là một ví tiền điện tử nhưng chưa phát huy được hết
công dụng mà bản thân chiếc thẻ nhỏ bé đó mang lại. Khi muốn chi tiêu gì thì người dân
thường vẫn phải ra máy ATM để rút tiền và thanh toán bẳng tiền mặt chứ khó có thể
thanh toán bằng thẻ. Văn minh thương mại chính là ở hệ thống POS chứ không phải
ATM. ATM chỉ là cái máy thực hiện một số giao dịch ngân hàng, còn POS gắn liền với
ngành công nghiệp bán lẻ và dịch vụ, nhưng ở Việt Nam chúng ta, cơ sở hạ tầng đã có
thể gọi là hoàn thiện, nhưng hệ thống thanh toán bằng thẻ vẫn còn thấp hơn các nước
trong khu vực.
Trang 22
Môn: Thương mại điện tử
Sử dụng máy POS chủ thẻ chỉ cần “quẹt” thẻ lên máy được đặt tại quầy tính tiền
tại mỗi siêu thị,hoặc của nhân viên giao nhận của thegioididong.com.sau đó khách nhập
số PIN, nhập số tiền cần thanh toán, sau đó ký tên xác nhận lên biên lai, hoàn tất quá
trình thanh toán. Nhân viên tại các điểm giao dịch có trách nhiệm đối chiếu chữ ký của
chủ thẻ với chữ ký trên thẻ nhằm bảo vệ quyền lợi và hạn chế rủi ro cho khách hàng.
A. Thực hiện giao dịch thẻ quốc tế:
1. Đưa thẻ qua khe đọc thẻ của máy.
2. Chọn loại tiền VND hay USD. Nhấn Enter.
3. Nhập số tiền muốn giao dịch(nếu là USD, phải nhập thêm 2 số cent).nhấn Enter.
4. Máy xử lý và hồi đáp và in hóa đơn(nếu có).
5. Nhấn Enter 2 lần nữa để in hóa đơn.
B. Thực hiện giao dịch thẻ nội địa:
1. Kéo thẻ qua khe đọc của máy.
2. Nhập số tiền cần giao dịch.
3. Máy yêu cầu nhập mã pin.
4. Chủ thẻ nhập mã pin.nhấn Enter.
5. Máy xử lý và in hóa đơn. Nhấn Entern 2 lần.
2.1.5. Các vấn đề liên quan đến thanh toán thẻ.
Cơ sở chấp nhận thẻ (Merchant)?
Là các thành phần kinh doanh hàng hoá và dịch vụ có ký kết với Ngân hàng thanh
thể sử dụng để thanh toán ở bất cứ nơi nào trên thế giới mà không phải đem theo tiền
mặt.
Thứ hai là tránh được giới hạn số tiền, khi mang ngoại tệ tiền mặt ra nước ngoài,
chúng ta bị giới hạn chỉ được cầm tối đa 7.000 USD, nếu nhiều hơn phải khai báo, với
việc sử dụng thẻ, điều này sẽ không bị giới hạn.
Thứ ba là khả năng quản lý rủi ro: khi bị mất tiền coi như mất hết tài sản, nếu bị
mất thẻ, người sử dụng có thể gọi điện cho trung tâm thẻ báo khóa lại thẻ.
Trang 24
Môn: Thương mại điện tử
Thứ tư là sử dụng trên toàn thế giới: Hiện nay, thẻ nội địa của các ngân hàng trong
nước như Vietcombank connect 24, Techcombank F@stAcess … không được chấp nhận
thanh toán quốc tế. Các thẻ thanh toán quốc tế của các ngân hàng đều phải liên kết với
các hãng thẻ lớn trên thế giới là Visa, Master card, American Express, JCB…và các thẻ
này được chấp nhận ở hầu hết các nước trên thế giới, nơi có máy cà thẻ (máy POS) hoặc
qua Internet. Khách hàng có thể mua sắm online với nhiều hãng nổi tiếng trên thế giới mà
không cần phải đến tận nơi. Khách hàng có thể rút ngoại tệ bằng tiền mặt ở nước ngoài
(máy ATM) tuy nhiên phải chịu phí rút tiền mặt rất cao (vì thế giới không khuyến khích
sử dụng tiền mặt) và phí chuyển đổi ngoại tệ.
Thứ năm, được sử dụng các tiện ích gia tăng do nhà cung cấp mang lại, ví dụ như
thẻ Agribank Visa/MasterCard, khách hàng được miễn phí bảo hiểm tai nạn chủ thẻ trên
phạm vi toàn cầu với số tiền bảo hiểm lên tới 15 triệu đồng đối với thẻ hạng Chuẩn/Vàng
và lên tới 5000 USD đối với thẻ hạng Bạch kim khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện của
Agribank.
Đối với Cremium Visa và Master card của Vietinbank khách hàng được tặng Bảo
hiểm y tế toàn cầu cho chủ thẻ ngay khi phát hành thẻ với giá trị bảo hiểm 5.000 USD
cho thẻ Vàng và 1.000 USD cho thẻ chuẩn. Đối với Visa của Vietcombank cũng được
bảo hiểm 5.000 USD cho thẻ Vàng.
Bất cập
Thứ nhất là việc thu phí chuyển đổi ngoại tệ đối với thẻ thanh toán quốc tế của các
ngân hàng khá cao. Gần như tất cả các ngân hàng đều thu phí chuyển đổi ngoại tệ (Khi