Sl/CÓNG
TÀC CUA CÀC NHÀN VÀT
HÒI THOAI
TRONG
VIÉC
•
•
• • • •
NÀNG DE CÙA
LÒI
THÀNH DE
TÀI DIÉN
NGÒN
Cini Thaiih
Tdm
Bg mòn
Ngòn ngiì
va
Ca
so vàn boa
Vièt Nani
Truinig
Dai hgc ngoai
ngiTr
-
DHQG
Hi Nói
Diy li
mot
trong eie kbia
canb

1.
Hufng thii
va
.su
cóng tàc de hinh thành de tài dién
ngón
Dd tài dién ngòn
kbòng
pài chi do
mot
nhàn
viìt
bòi Ihoai quyét dinh dù
eló
là ngudi etira
ra dd cùa
Idi.
Pbài ce') sy cóng tàc giùa eie nhàn
vài
giao
lié'p
trong
vài
hói
Ihóai
A, B, C
Ibi
bg
sé cdng tàc vói nhau ehuyén dd cùa
Idi

Ico"
thiròng
nhat nhèo, mién
cirémg,
rdi rac. Giùa ban bè
cùng
co nhihig
cuòe bòi thoai trong dò
liiy co
nhicu
Iham
Ihoai
nhimg
càe tham thoai này dai bg
phàn do
mot
ngudi nói ra. Vf du ed nhfmg cuòe thoai giùa eie eò gài
trimg
etò
mot co
nói rat
nhiéu vd
Idi
tòt, cài bay, ve qua tàng cùa
ngiri^i
yéu v.v , con
ngvtai
kia bau
tibu
kbòng dóng

trdng
mèi
mdi thè, 6m à?
Bl.
Tói di day
ve,
rdi
liù
nau cam.
Ma
sao
chiing liim
dugc gì rnà'y
ma
età
12
gid dém rói.
An
com
xong, dgn dep, rira
bai,
lau
nhà, tàm giàt. Cài khoàn nude non
miiem
età xàch nude qua
nhà thi pbài
thùc
khuya,
giàl
xong do ra

nhu
hóm mio cùng
pbài 3, 4b sàng mdi vd. Kbié'p! Chàn làm!
A4.
Lai
con
thè mìa
cit
à?
B4.
Diu chi eó thè! Lai
con
(tièp
theo
là 4, 5
lui.ft
liti kc
khó
cùa B).
A5.
Tbòi so
trìti ci, ning
ma
chiù!
à,
làu
nay
co
gap cài Cùc kbòng?
115

dugc bimg thù
cho
A. Do ehi phdi cùa quy tic
luàn
phién càe
lugt
Idi,
B kbòng the làm
mot
bài thuyèt trình
lién
tue
ve
ehóng mình
ma
pbài
tàcb
nò
ra thành
mot
sd lugt
Idi.
Sau
mot
lugt
Idi,
B ngùng y djnh
nhuimg
Idi cho A. Cùng dudi ip
lye

mình dà
chiù
nghe etè'n
mot
dò nào
dò
didu mình kbòng mudn nghe là
ebùng
tò
mình dà dù tòn trgng thd dién cùa B, A an ùi B
mot
eàu rdi chù dóng dàn nbàp
mot de
tài mdi
(d day
xuat hién
mot
diéu bèi sire thù vi: Quy
tàc
lòn trgng the dién tuy thuòe vào sd
lugng,
lugt
Idi
nói
va
nghe cùa ngudi hói thoai nhu thè nào). Già djnh ed ngudi thù ba
xuà't
hién giùa ebùng
vi bòi A, B
bang

va
cuòe thoai eó
rat
nbidu tham thoai
nbung dd cùa B
khcri
ra vàn dìmg d mire
de
cùa liti. Truimg
hi.tp
này
fi
xày ra trong bòi thoai
thuèmg
ngày giùa ban bè.
Vi
ring ban bè là binh
di'ing
ve'ti nhau
ve
vi thè xà bòi
va qua thàn
quen dèn mire phép
lieh
su khóng
con
là eàu
Ihùe
nghièm nhat mìa (mac diu quy tàc tòn trgng
thè dién vàn phàt huy

Vièt
Niun
xua rit
chù y dèn hai ngòi này. "Phàn ngòi chù khàeh" là
mot
ngù bay gap trong
tmyén
eó Viét Nam.
Hién nay kbi kbàch
viio
nhà bay
viio
phòng
Ibi
chù nhà boàc nhfmg sinh vién
lini
trù trong
pbòng dò
là ngòi chù. Ngói chu yèn hi
Ihiic
hién
càe
nghi
ihùc
de
khàeh
kbòi
lùng
tùng ngugng
ngap (tuy nhién phài phàn

lièp
Irong vice
hinh Ihiinh de tiu
dién ngón:
Al
(khàeh)-Òng
Bìnboi!
Bl
(chù nhà) - Ai day? Òng Xuyèn day
li?
Dgi tói
liy
ehia khoà dà.
CI (va chù nhà) - Gì
ma cham
chap thè. Mài
ma chira
lay dugc cài
ehia
khoà.
A2 - Ong dang
limi iii
day'.'
B2 - Dang ve. Cd
vice
gì
day?
116
A3 - A, di
cheti

xe tài.
B5 - Thd ed nàng khdng?
A5 - Cùng so so thdi.
B6 - Thd sàp xong
ehira?
A6 - Chic
hcU
hóm nùa
Ibi
xong. Cho cài bgn du phòng ebay thì làm gì chàng
bòng
xe.
Hòm
tmdc
thàng
Ha
dàm mdt
li'ìn
rdi
bay
gid lai dèn tbàng du phòng.
Tói bào vói dng Nga dàm thè cho no càn.
D2 - A, bdm qua lai cài xe dò dàm
e^
càu bj
bel
nhè ra rdi.
B7 - Didu
bànb
kidu này làm gì nò chà dàm.

tàc phàm Phàp, Nga ed dién. NNCY eó thè là vai chù
ma
cùng eó thè là vai
khàeh. De tài tai nan xe eó nhu b vi du
irèn
là
de:)
vai kbàch nèu ra, càe tham thoai sau hoàn toàn
trién khai vd dd tài
dò.
Vai chù chi bòi
Iy
do viéc dèn
thàm
cùa khàeh chù khóng
dira
ra
mot de
tài dién ngón nào eà.
Ben
canb
di')
cùng phài nói thèm ràng ngudi dàn nbàp
de
tài là ngudi nói
thù nbit mi cùng eó the nhiém vu
niiy
roi vào nguèti nói thù hai, thù ba, vf du:
Al
- Ngge oi! Sao

tài dién ngòn là hòi
ve
ngành hgc cùa ban trai cùa C
va
do B dua ra chù khong phài do
ngucti nói dàu tièn A.
Su phàn biét ngòi chù - kbach, NNCY
va
NNTY rit ein kbi xic dinh sy cóng tic giùa eie
nbin vit hói thoai trong viéc ning dd tài cùa
Idi
lén thành dd tài dién ngdn.
3.
Nhùng càn eù de xàc dinh su cdng tàc cùa NNCY
va
NNTY ddi vdi viéc bìnb thành dd
tài dién ngdn
NNCY
va
NNTY phài cóng làc
veli
nhau trong vice bìnb thành
de
tài dién
ngejn
eò nghia
là dd tài cùa lèti
ma
NNCY nèu ra phài dugc bòi dàp
bang mot

ve,
idi
lai
niìii
citm.
Ma
sau chàng
liim
dugc gì mà'y ma dà 12 gid rói. Àn
cetm xemg dgn dep,
rira
bàt, lau nhà, làm giàt. Cài khoàn nude non, mudn dd xàch nude qua nhà
Ibi
phài thùc khuya, giàl xong etó ra dirèmg. Làm
va
md hdi
ma
dng cbòng
bài
chéo chàn lén
xem
video.
Lòn eà
rugl !
A2 - Thè
lào
ay khóng phài
Ioai "ihira
bà
cem

MI
kbàc hàn
viti
A trong < 1 > (Tói khóng
co
y nói
ve
làm Iy cùa sy himg
Ihù niiy
- Iy do làm
Iy
vàn boa).
.Su
bimg Ihù này the hién irong nhùng Iham Ihoai cùa A. Mac dàu nhfmg Iham Ihoai
niiy
khèmg
dóng góp nói
ve
nhfmg
li^il
xàu cùa ehóng B
nhimg
co làc dung kheti ggi de B lièp
lue
ndi.
Niii
mgl càch
kbàc, A
va
B dà cóng làc veti nhau nang

nhà|i
va
Iham
Ihoai hdi
dàp d pha khiti dàu là càn
cu
chù
ycii de
nhàn bièi su cóng làc giùa
càe
nhàn
vài
hói
Ihoiù
Irong
vice nàng
de
cùa lèti
ihành de lai
dièn ngón. Càp Ihoai b pha khiti
dati
se dugc ggi là càp Ihoai
dàn nbàp.
Luitt
lèti cùa NNCY
co Ihè
chi gèim
co
tham thoai dàn nhàp etè cùa lèti
ma

hóm thù hai
idi nhimg
hàn qua chiing ghé thàm ban
diroc.
Luitt
lèti cùa Lan
dirgc li'nh
co ba tham
ihoiii
"à Tuà'n" là tham Ihoai chilo, "ban
viio
etày"
là
Iham
thoai
meti.
Tham ihoai dàn nhàp
eie lai
gèim
co
mgl
hiinh
vi phu
Ihuòc
"làu làm tbiy
ban"
va
hành vi chù
bui'mg
"duo vùa rdi suo

B - U, ha diém mìa
- Tbiy hg bào thè nbung kbòng bièt eó phài khóng?
Lugt
Idi
cùa A eó hai tham thoai "này" là hành vi bó ggi tbu
bùi
sy chù y va tham thoai
din nhàp dd cùa
Idi
"ed phài truèmg mình ha didm mìa khdng?". Luett
Idi
cùa B gòm hai tham
thoai,
mot
tham thoai hòi dàp che) tham thoai
beSi
cùa A
va mot
tham thoai nghi vàn eò tfnh chit
tài
din nip
(qua
vi
du này eó thd
liim
rò thém
mot
didu:
hìinh
vi tài dàn nbàp kbòng nbil thiet

lucmg
tic. Klaus Foppa
dà viét: " bòi
tboiù
là nhfmg sy kién tuong tàc". Didu dò eó nghia là kbòng eò cài gì xày ra
ma
co
thè chi gàn tuyét dòi cho
meìt
nhàn
vili.
Trai
lai,
lèti
cho ràng bit eù vàn dung nào do
mot
ngudi thyc hién sé
gay
ra nhfmg
bièu
qua
deli
ve'ti nguèti (hoac nhùng ngucti) kia vi nguge lai. Vi
vày, chùng ta kbòng thd lay ricng mgl phàt ngón A nói ra
liim
don vi phàn tfeh
ma
vàn giù dugc
tfnh tuong tic trong bòi thoai.
Co

2.
Nguyèn Dire Làn. Logic - ngù nghia - cu phàp H., NXB DH
va
THCN, 1987.
3.
Bublitz (W)
.Suportive
Fellow - Speakers and Cooparative
conversations
Amsterdam
Philadclphie: John Benjamins. 1988.
4.
Foppa
(klaus).
Aboul the
epsychology
e)r dialogue
- even
Ihoiigh
Psychologisls are
noi
interrested in it. Conccpts of dialogue
considercd
from the perspeetive of different disciplines,
edda Welgand, 1994.
19