Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
Hệ thống kiến thức cơ bản

Môn : Hình học
Lớp : 7; 8
1. Đờng trung trực của đoạn thẳng
a) Định nghĩa: Đờng thẳng vuông góc
với một đoạn thẳng tại trung điểm của
nó đợc gọi là đờng trung trực của đoạn
thẳng ấy
b) Tổng quát:
a là đờng trung trực của AB






a AB tại I
IA =IB
2. Các góc tạo bởi một đờng thẳng cắt hai đờng thẳng
a) Các cặp góc so le trong:
à
à
1 3
A và B
;
à
à

à
à
4 3
A và B
gọi
là các cặp góc trong cùng phía bù nhau
3. Hai đờng thẳng song song
a) Dấu hiệu nhận biết
- Nếu đờng thẳng c cắt hai đờng
thẳng a, b và trong các góc tạo thành
có một cặp góc so le trong bằng nhau
(hoặc một cặp góc đồng vị bằng nhau)
thì a và b song song với nhau
b) Tiên đề Ơ_clít
- Qua một điểm ở ngoài một đờng
thẳng chỉ có một đờng thẳng song
song với đờng thẳng đó
c, Tính chất hai đờng thẳng song song
- Nếu một đờng thẳng cắt hai đờng thẳng song song thì:
a
I
B
A
1
4
2
3
4
3
2




- Một đờng thẳng vuông góc với
một trong hai đờng thẳng song
song thì nó cũng vuông góc với
đờng thẳng kia
c b
c a
a / / b


=>


e) Ba đờng thẳng song song
- Hai đờng thẳng phân biệt cùng
song song với một đờng thẳng
thứ ba thì chúng song song với
nhau
a//c và b//c => a//b
4. Góc ngoài của tam giác
a) Định nghĩa: Góc ngoài của một
tam giác là góc kề bù với một góc của
tam giác ấy
b) Tính chất: Mỗi góc ngoài của tam
giác bằng tổng hai góc trong không kề
với nó
ã
à

ABC A 'B'C'
AB A'B'; AC A'C'; BC B'C'
A A '; B B'; C C'
=
= = =




= = =


b) Các trờng hợp bằng nhau của hai tam giác
*) Trờng hợp 1: Cạnh - Cạnh - Cạnh
(c.c.c)
- Nếu ba cạnh của tam giác này bằng ba
cạnh của tam giác kia thì hai tam giác
đó bằng nhau
Nếu ABC và A'B'C' có:
AB A 'B'
AC A'C' ABC A 'B'C'(c.c.c)
BC B'C'

=


= => =


=

B
C'
B
'
A'
C
B
A
C'
B'
A'
C
B
A
3
3
Phạm Văn Hiệu
A
V× sù nghiÖp gi¸o dôc
N¨m häc
2009 - 2010
- NÕu mét c¹nh vµ hai gãc kÒ cña tam
gi¸c nµy b»ng mét c¹nh vµ hai gãc kÒ
cña tam gi¸c kia th× hai tam gi¸c ®ã
b»ng nhau
µ µ
µ µ
NÕu ABC vµ A'B'C' cã:
B B'
BC B'C' ABC A 'B'C'(g.c.g )

B'
A'
C
B
A
C'
B'
A'
C
B
A
4
4
Ph¹m V¨n HiÖu
Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
Trờng hợp 4: Nếu cạnh huyền và một cạnh góc vuông của tam
giác vuông này bằng cạnh huyền và một cạnh góc vuông của tam
giác vuông kia thì hai tam giác vuông đó bằng nhau.
6. Quan hệ giữa các yếu tố trong tam
giác (quan hệ giữa góc và cạnh đối diện
trong tam giác)
- Trong một tam giác, góc đối diện với
cạnh lớn hơn là góc lớn hơn
à
à
ABC : Nếu AC > AB thì B > C

- Trong một tam giác, cạnh đối diện với góc lớn hơn thì lớn hơn

Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
- Đoạn thẳng AH gọi là đờng vuông
góc kẻ từ A đến đờng thẳng d
- Điểm H gọi là hình chiếu của A trên
đờng thẳng d
- Đoạn thẳng AB gọi là một đờng
xiên kẻ từ A đến đờng thẳng d
- Đoạn thẳng HB gọi là hình chiếu
của đờng xiên AB trên đ.thẳng d
Quan hệ giữa đờng xiên và đờng vuông góc: Trong các đờng
xiên và đờng vuông góc kẻ từ một điểm ở ngoài một đờng
thẳng đến đờng thẳng đó, đờng vuông góc là đờng ngắn
nhất.
Quan hệ giữa đờng xiên và hình chiếu: Trong hai đờng xiên
kẻ từ một điểm nằm ngoài một đờng thẳng đến đờng thẳng đó, thì:
- Đờng xiên nào có hình chiếu lớn hơn thì lớn hơn
- Đờng xiên nào lớn hơn thì có hình chiếu lớn hơn
- Nếu hai đờng xiên bằng nhau thì hai hình chiếu bằng nhau và ng-
ợc lại, nếu hai hình chiếu bằng nhau thì hai đờng xiên bằng nhau.
8. Quan hệ giữa ba cạnh của một tam giác. Bất đẳng thức tam
giác
- Trong một tam giác, tổng độ dài hai cạnh bất kì bao giờ cũng lớn
hơn độ dài cạnh còn lại.
AB + AC > BC
AB + BC > AC
AC + BC > AB
- Trong một tam giác, hiệu độ dài hai cạnh bất kì bao giờ cũng nhỏ
hơn độ dài cạnh còn lại.

C
B
A
6
6
Phạm Văn Hiệu
Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
10. Tính chất ba đờng phân giác của tam giác
Ba đờng phân giác của một
tam giác cùng đi qua một
điểm. Điểm này cách đều ba
cạnh của tam giác đó
- Điểm O là tâm đờng tròn nội
tiếp tam giác ABC (lớp 9)
11. Tính chất ba đờng trung trực của tam giác
Ba đờng trung trực của một tam giác
cùng đi qua một điểm. Điểm này cách
đều ba đỉnh của tam giác đó
- Điểm O là tâm đờng tròn ngoại tiếp tam
giác ABC
12. Phơng pháp chứng minh một số bài toán cơ bản (sử dụng một
trong các cách sau đây)
a) Chứng minh tam giác cân
1. Chứng minh tam giác có hai cạnh bằng nhau
2. Chứng minh tam giác có hai góc bằng nhau
3. Chứng minh tam giác đó có đờng trung tuyến vừa là đờng cao
4. Chứng minh tam giác đó có đờng cao vừa là đờng phân giác ở
đỉnh

O
C
B
A
7
7
Phạm Văn Hiệu
Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
g) Chứng minh một tứ giác là hình thoi
1. Tứ giác có bốn cạnh bằng nhau
2. Hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau
3. Hình bình hành có hai đờng chéo vuông góc với nhau
4. Hình bình hành có một đờng chéo là đờng phân giác của một
góc
h) Chứng minh một tứ giác là hình vuông
1. Hình chữ nhật co hai cạnh kề bằng nhau
2. Hình chữ nhật có hai đờng chéo vuông góc
3. Hình chữ nhật có một đờng chéo là đờng phân giác của một góc
4. Hình thoi có một góc vuông
5. Hình thoi có hai đờng chéo bằng nhau
13. Đờng trung bình của tam giác, của hình thang
a) Đờng trung bình của tam giác
Định nghĩa: Đờng trung bình của tam giác là đoạn thẳng nối
trung điểm hai cạnh của tam giác
Định lí: Đờng trung bình của tam giác thì song song với cạnh thứ
ba và bằng nửa cạnh ấy
1
DE / /BC, DE BC

D
A
F
E
D
C
B
A
C'B'
a
CB
A
8
8
Phạm Văn Hiệu
Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
b) Định lí đảo của định lí Ta_lét: Nếu một đờng thẳng cắt hai cạnh
của một tam giác và định ra trên hai cạnh này những đoạn thẳng tơng
ứng tỉ lệ thì đờng thẳng đó song song với cạnh còn lại của tam giác
Ví dụ:
AC'
AB'
B'C'/ /BC
AB AC
= =>
; Các trờng hợp khác tơng tự
c) Hệ quả của định lí Ta_lét
- Nếu một đờng thẳng cắt hai cạnh của một tam giác và song song

A 'B' A 'C' B'C'

= = =

<=>

= = =


f) Định lí về hai tam giác đồng dạng: Nếu một đờng thẳng cắt hai
cạnh của một tam giác và song song với cạnh còn lại thì nó tạo thành
một tam giác mới đồng dạng với tam giác đã cho
C'
B'
a
C
B
A
C'
B'
a
C
B
A
D'
C
B
A
D
C

A 'B' B'C'
ABC A 'B'C'(c.g.c)
B B'


=

=>


=

*)Trờng hợp 3: Nếu hai góc của tam giác này lần lợt bằng hai góc của
tam giác kia thì hai tam giác đồng dạng;
a
NM
C
B
A
C
'
B'
A'
C
B
A
C'
B'
A'
C

à à
0
Nếu ABC và A'B'C' có:
A A ' 90
ABC A 'B'C'
C C'


= =

=>

=


*)Trờng hợp 2: Nếu hai cạnh góc vuông của tam giác vuông này tỉ lệ
với hai cạnh góc vuông của tam giác vuông kia thì hai tam giác đó đồng
dạng;
Hai tam giác vuông ABC và A'B'C' có:
AC
AB
ABC A 'B'C'
A 'B' A 'C'
= =>
*)Trờng hợp 3: Nếu cạnh góc vuông và cạnh huyền của tam giác vuông
này tỉ lệ với cạnh góc vuông và cạnh huyền của tam giác vuông kia thì
hai giác đó đồng dạng.
C
'
B'

= =>
15. Tỉ số hai đờng cao, tỉ số diện tích của hai tam giác đồng
dạng
- Tỉ số hai đờng cao tơng ứng của hai tam giác đồng dạng bằng tỉ
số đồng dạng
- Tỉ sô diện tích của hai tam giác đồng dạng bằng bình phơng tỉ số
đồng dạng
- Cụ thể :
A 'B'C' ABC theo tỉ số k
=>
2
A 'B'C'
ABC
S
A 'H'
k và k
AH S
= =
16. Hệ thức lợng trong tam giác vuông (lớp 9)

2
b ab'=

2
c ac'=

2 2 2
a b c= +
(Pi_ta_go)
bc = ah

CB
A
a
h
a
12
12
Phạm Văn Hiệu
S
a
b
h
a
S
Vì sự nghiệp giáo dục
Năm học
2009 - 2010
1
S ah
2
=
1
S (a b)h EF.h
2
= + =
.
=
S a h
1 2
1

1
d
2
13
13
Phạm Văn Hiệu