BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ BỘ NÔNG NGHIỆP & PTNT
VIỆN KHOA HỌC THỦY LI MIỀN NAM Chương trình bảo vệ môi trường và phòng tránh thiên tai
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CẤP NHÀ NƯỚC – MÃ SỐ KC-08.29
NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP KHCN ĐỂ ỔN ĐỊNH LÒNG DẪN
HẠ DU HỆ THỐNG SÔNG ĐỒNG NAI - SÀI GÒN PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN
KINH TẾ - XÃ HỘI VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ CƠ SỞ DỮ LIỆU
Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS. Hoàng Văn Huân
Tham gia thực hiện: Giang Kim Đức
Nguyễn Văn Điển
Việc xây dựng một ngân hàng cơ sở dữ liệu (CSDL) để phục vụ công tác nghiên
cứu một cách có hệ thống và lâu dài về hạ du sông Đồng Nai Sài Gòn là cần thiết,
đặc biệt trong công tác nghiên cứu dự báo sạt lở nhằm phòng tránh giảm nhẹ thiên tai
và là công cụ trợ giúp đắc lực trong việc nghiên cứu cũng nh công tác quản lý, khai
thác hợp lý hạ du Đồng Nai - Sài Gòn phục vụ phát triển bền vững kinh tế - xã hội
vùng Đông Nam Bộ.
2. Mục đích, yêu cầu của chơng trình quản lý cSDL :
2.1. Mục đích:
- Hệ thống hóa những tài liệu cơ bản phục vụ dự báo biến đổi lòng dẫn cũng nh
quản lý, khai thác hợp lý hạ du sông Đồng Nai - Sài Gòn.
- Khai thác, bổ sung, cập nhật các nghiên cứu về lòng dẫn hạ du sông Đồng Nai -
Sài Gòn.
- Giới thiệu các kết quả nghiên cứu củađề tài KC 08.29
2.2. Yêu cầu:
- Chơng trình quản lý CSDL phải trực quan, dễ sử dụng và cài đặt, đồng thời có
thể cập nhật và bổ sung.
3. Giới thiệu chơng trình quản lý CSDL của Đề tài KC 08.29:
Chơng trình Quản lý CSDL đợc xây dựng trên phần mềm Access, chạy trong
môi trờng Windows. Chơng trình đã liên kết đợc các dữ liệu không gian (bản đồ)
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
2
và dữ liệu phi không gian (tài liệu thuỷ văn, địa hình, địa chất, xói bồi, ) giúp cho việc
quản lý, cập nhật, truy xuất thuận tiện, nhanh chóng.
3.1 Thông tin trong Chơng trình quản lý CSDL:
3.1.1 Dữ liệu không gian:
- Bản đồ nền: bản đồ số các tỉnh hạ du sông Đồng Nai Sài Gòn gồm các lớp:
c. Quy hoạch chỉnh trị:
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
3
- Các phơng án quy hoạch chỉnh trị các khu vực trọng điểm: Biên Hòa, Thanh
Đa, Nhà Bè, Mơng Chuối, Soài Rạp.
d. Công trình bảo vệ bờ:
- Thông tin, hình ảnh về các công trình bảo vệ bờ đã xây dựng và công trình dự
kiến xây dựng.
e. Kết quả nghiên cứu:
- Thông tin về những tài liệu thu thập, tài liệu tham khảo phục vụ thực hiện đề tài
KC.08.29
- Các kết quả, chuyên đề nghiên cứu của đề tài.
4. Khả năng ứng dụng của Chơng trình quản lý CSDL
cho nghiên cứu, khai thác và quản lý hạ du sông Đồng
Nai - Sài Gòn:
- Các thông tin lu trữ trong Chơng trình quản lý CSDL là nguồn tài liệu quan
trọng phục vụ cho những nghiên cứu tiếp theo về hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài
Gòn. Việc thu thập và quản lý các tài liệu cơ bản một cách có hệ thống trong chơng
trình sẽ giúp truy xuất và khai thác thông tin đợc thuận tiện và nhanh chóng.
4.1. ứng dụng cho nghiên cứu và dự báo sạt lở, phòng tránh giảm nhẹ thiên tai:
Chơng trình đã tập hợp các tài liệu, các kết quả nghiên cứu về diễn biến lòng
dẫn, hình thái sông hạ du Đồng Nai - Sài Gòn, xác lập đợc quy luật biến đổi lòng dẫn.
CSDL là nguồn tài liệu đầu vào, kết hợp với các công cụ khác nh mô hình toán Mike
11, Mike 21C tính toán dự báo sạt lở.
4.2. ứng dụng cho công tác quản lý, khai thác:
Chơng trình Quản lý CSDL lu trữ các tài liệu cơ bản (địa hình, địa mạo, địa
chất, thủy văn, bùn cát, ) tài liệu quy hoạch chỉnh trị sông các khu vực trọng điểm, tài
thu nhỏ
b. Di chuyển bản đồ:
Bấm chọn
, nhấn giữ chuột để di chuyển bản đồ đến vị trí mới
c. Chọn đối tợng trên bản đồ
Chỉ chọn đợc đối tợng thuộc lớp dữ liệu dang truy cập
- Bấm chọn
, nhấp chọn vào đối tợng cần xem thông tin
d. Xem toàn bộ bản đồ
- Bấm chọn
, toàn bộ bản đồ sẽ thu gọn trong khung nhìn.
e. Xem bản đồ theo tỷ lệ xác định:
Bấm chọn
, xuất hiện hộp hội thoại và nhập tỷ lệ của bản đồ muốn xem
f. In bản đồ:
- Bấm chọn
, xuất hiện hộp thoại. Khai báo khổ giấy, hớng in, lề in.
- Chọn <Option> để chọn tỷ lệ in và khu vực cần in
- Chọn <Printer> để chọn máy in
- Chọn OK
g. Bật/ tắt hiển thị các lớp bản đồ
- Bấm chọn
, xuất hiện hiện hộp thoại
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
5
- Đánh dấu chọn vào ô <Show> để hiển thị lớp bản đồ
hoặc để di chuyển hoặc xoay đối tợng
- Bấm chuột tại vị trí mới trên bản đồ hoặc có thể bấm giữ chuột và kéo đến vị trí mới
b. Xóa đối tợng
- Chọn đối tợng, nếu cần chọn nhiều đối tợng thì bấm giữ đồng thời phím Shift
- Bấm chọn
để xóa
- Chọn <Yes> nếu muốn xóa, <No> nếu không đồng ý xóa
c. Thay đổi thuộc tính đối tợng
- Chọn đối tợng cần thay đổi
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
6
- Bấm chọn , xuất hiện hộp thoại
- Thay đổi các thuộc tính về màu kích cỡ, kiểu chữ,
Chọn <OK> nếu chấp nhận thay đổi, <Cancel> để bỏ qua những thay đổi
5.12.4. Liên kết đối tợng không gian và dữ liệu
a. Tạo liên kết
- Chọn dữ liệu cần liên kết
- Chọn đối tợng trên bản đồ
- Bấm nút <Liên kết>
- Sau khi tạo xong liên kết, khi ta bấm vào đối tợng trên bản đồ thì dữ liệu tơng
ứng sẽ xuất hiện. Ngợc lại, bấm chọn vào dữ liệu thì đối tợng tơng ứng trên bản đồ
sẽ đợc chọn
b. Bỏ liên kết
- Chọn dữ liệu cần bỏ liên kết
- Chọn đối tợng trên bản đồ
- Bấm nút <Bỏ liên kết>
5.1.2.5 Lu các thay đổi trên bản đồ
5.2.3.1 Mục Hồ chứa thợng nguồn
a.Để khai thác thông tin:
- Chọn <hồ chứa> trong danh sách cần xem thông tin
Chọn mục cần
khai thác, cập nhật
thôn
g
tin
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
8
- Chọn <Xem lu lợng>, khi đó màn hình sẽ xuất hiện:
- Nhập khoảng thời gian cần xem dữ liệu trong ô <Từ ngày> và <đến ngày>.
Chơng trình sẽ hiển thị các thông tin về mực nớc, lu lợng xả của hồ và tự động
tính các giá trị, min, max, trung bình.
- Để xuất các dữ liệu sang dạng Excel, bấm
- Để xem biểu đồ các đờng Qxả ~t, bấm
Chọn khoảng thời
gian gian xem d
ữ
liệu
Xuất dữ liệu
- Chọn hồ chứa cần cập nhật, nếu cha có hồ này thì ta thêm vào trong <Danh
sách các hồ chứa>
- Bấm <Xem lu lợng>
- Di chuyển đến dòng cuối cùng của bảng dữ liệu (dùng thanh cuộn hoặc dùng
phím PageDown)
- Nhấp chuột vào dòng cuối cùng để nhập số liệu
5.2.3.2 Mục Thủy văn
- Bấm chọn<Thủy văn>
- Bấm chọn trạm thủy văn cần xem
- Chọn thông tin cần xem: <Mực nớc>, <Lu lợng>, <vận tốc>, <bùn cát>
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
10
- Bấm để xem chi tiết
Xem thông tin <Mực nớc>.
Có 2 chế độ xem: <Theo giờ> và <Theo năm>
Xem <Vận tốc>:
- Bấm chọn<Vận tốc>, xuất hiện màn hình nh sau
- Nhập khoảng thời gian đo
- Từng mặt cắt sẽ có một file ma trận số liệu vận tốc ở dạng Excel. Nhấp đúp
vào ô ký hiệu mặt cắt sẽ xuất hiện file Excel này
- Đồng thời mỗi mặt cắt sẽ có file ảnh trờng phân bố vận tốc tơng ứng. Nhấp
đúp vào ô <Ghi chú> sẽ xuất hiện file ảnh này
Chọn khoảng thời
ngang của năm đó
- Để xem file bình đồ, chọn < Mở file Cad bình đồ>
- Để xem file mặt cắt ngang, chọn <Mở file Cad mặt cắt>
Để cập nhật thêm thông tin về địa hình:
- Chọn năm có số liệu gắn kết
- Nhấp đúp vào ô <Mặt cắt (Acad)> và <Bình đồ <Acad> để chỉ ra đờng dẫn đến
các file tơng ứng
5.2.3.5 Mục xói, bồi
- Chọn<Xói, bồi> trong màn hình chính, xuất hiện cửa sổ
- Chọn <Sạt lở> hay <Bồi lắng> để xem thông tin
Đề tài KC 08.29: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp KHCN để ổn định lòng dẫn hạ du hệ thống sông Đồng Nai - Sài Gòn
phục vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ
Chơng trình quản lý cơ sở dữ liệu
12
Mỗi vị trí xói, bồi sẽ có thông tin về vị trí, tốc độ, và hình ảnh minh họa. Để
xem hình ảnh minh họa, nhấp đúp vào ô <Ghi chú> sẽ xuất hiện ảnh.
Để thêm thông tin, gắn kết hình ảnh cũng làm tơng tự nh trên.
Xem ảnh
minh họa
Vị trí sạt l
ở
Thôn
g
tin về
v
ị
trí s