Biên soạn:
Nguyễn Nam Thắng, Giảng viên Chính
03/16/15 1TS Nguy n Nam Th ngễ ắ
Nội dung
Nội dung
-
Khái lược về phép biện chứng
-
Hai nguyên lý của Phép biện chứng duy vật
-
Ba quy luật cơ bản của Phép biện chứng duy vật
-
Sáu cặp phạm trù cơ bản của phép biện chứng duy vật
03/16/15 2TS Nguy n Nam Th ngễ ắ
Khái lược về phép biện chứng
Khái lược về phép biện chứng
-
Biện chứng là gì?
-
Biện chứng chủ quan?
-
Biện chứng khách quan?
-
Phép biện chứng?
03/16/15 3TS Nguy n Nam Th ngễ ắ
Phép biện chứng (PBC)
Phép biện chứng (PBC)
-
PBC là lý luận và phương pháp nhận thức các sự
vật, hiện tượng của thế giới trong sự vận động và phát
triển của chúng

03/16/15 6TS Nguy n Nam Th ngễ ắ
PBC duy tâm khách quan
PBC duy tâm khách quan
-
Xuất hiện từ thời cổ đại trong triết học duy tâm
-
Platon (427-347 trước công nguyên)
-
Sau này được phát triển trong triết học duy tâm cổ
điển Đức
-
Gioócgiơ V.Ph. Hêghen (1770-1831)
-
=> Phương pháp biện chứng dựa trên lập trường duy
tâm khách quan- Biện chứng của Ý niệm, Ý niệm
tuyệt đối
03/16/15 7TS Nguy n Nam Th ngễ ắ
PBC duy vật
PBC duy vật
-
PBC duy vật do C.Mác và Ph.Ăngghen sáng tạo ra và
được V.I. Lênin phát triển
-
Đây là phương pháp nhận thức thế giới một cách biện
chứng dựa trên lập trường thế giới quan duy vật
-
Duy vật triệt để
-
Biện chứng triệt để
-

Quan điểm siêu hình về mối liên hệ

Sự vật, hiện tượng tồn tại độc lập, tách
biệt nhau, giữa chúng không có sự liên hệ,
hoặc nếu có thừa nhận sự liên hệ thì đó
chỉ là bề ngoài, thụ động, một chiều,
không có sự chuyển hóa giữa các hình
thức liên hệ

Thực vật, động vật, con người,… không
có mối liên hệ với nhau
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 12
Quan điểm duy vật biện chứng về
Quan điểm duy vật biện chứng về
mối liên hệ
mối liên hệ

Mọi sự vật, hiện tượng trên thế giới đều
có mối liên hệ chằng chịt với nhau

Mối liên hệ là phạm trù triết học dùng để
chỉ sự quy định, sự tác động, sự chuyển
hóa lẫn nhau giữa các sự vật, hiện tượng
hay giữa các mặt của một sự vật, hiện
tượng trong thế giới
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 13
Nguồn gốc của mối liên hệ
Nguồn gốc của mối liên hệ

Quan điểm duy tâm cho rằng nguồn gốc

-
…
Tuy nhiên, sự phân loại mối liên hệ chỉ là tương đối
Một vấn đề đặt ra là: Vai trò của các mối liên hệ?
Mối liên hệ nào là quyết định? Mối liên hệ nào là
quan trọng? Tại sao?
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 16
Ý nghĩa phương pháp luận
Ý nghĩa phương pháp luận
-
Quan điểm toàn diện
-
Quan điểm lịch sử - cụ thể
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 17
Quan điểm toàn diện
Quan điểm toàn diện
-
Phải xem xét tất cả các mối liên hệ, các khâu trung
gian của sự vật, hiện tượng
-
Phải nắm được và đánh giá đúng vị trí, vai trò của
từng mối liên hệ trong quá trình cấu thành sự vật, hiện
tượng
-
Xem xét sự vật phải có trọng tâm, trọng điểm, không
dàn trải, cào bằng các loại liên hệ của sự vật, hiện
tượng
-
Toàn diện khác với ngụy biện, phiến diện, chiết
trung chủ nghĩa


Phát triển là một phạm trù triết học dùng để
chỉ quá trình vận động từ thấp đến cao, từ
đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện
đến hoàn thiện hơn

Nguồn gốc của sự phát triển là ở trong bản
thân sự vật, hiện tượng, do mâu thuẫn của nó
quy định
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 21
Tính chất của sự phát triển

Khách quan, vốn có của bản thân sự vật,
hiện tượng

Đó là sự thay đổi về chất

Kế thừa có phê phán, có lọc bỏ, cải tạo
chứ không hình thức, máy móc

Bao hàm cả sự thụt lùi đi xuống, nhưng
khuynh hướng chung là đi lên, tiến bộ
theo đường xoáy ốc
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 22
Ý nghĩa phương pháp luận
Ý nghĩa phương pháp luận

Phải có quan điểm phát triển khi xem xét, nhận
thức sự vật, hiện tượng


biến và lặp lại giữa các mặt, các yếu tố, các
thuộc tính bên trong của sự vật, hiện tượng hay
giữa các sự vật, hiện tượng với nhau

Quy luật có tính khách quan, con người chỉ có
thể nhận thức, chứ không thể xóa bỏ được quy
luật

Quy luật hình thành trong sự vận động của các
sự vật, hiện tượng

Quy luật được phát hiện bởi nhận thức khoa học
03/16/15 TS Nguy n Nam Th ngễ ắ 25

Trích đoạn Muốn thay đổi bản chất của sự vật thì phải giả

---