1

đại học quốc gia Hà Nội
Tr-ờng đại học kinh tế
*** Hồng thị minh
Phát triển du lịch
theo h-ớng bền vững ở khu vực tỉnh Hà
Tây cũ (nay thuộc Hà Nội) Luận văn thạc sỹ KINH Tế Chính trị


Hà Nội - 2008 1
MỤC LỤC
Mở đầu
1
CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
5
1.1. Du lịch và vai trò của nó trong đời sống kinh tế - xã hội của đát nƣớc.
5
1.1.1. Khái niệm du lịch
5
1.1.2. Những điều kiện để phát triển du lịch
7
1.1.3. Vai trò của phát triển du lịch đối với đời sống kinh tế - xã hội
13
1.2. Phát triển du lịch bền vững
15
1.2.1. Khái niệm phát triển du lịch bền vững
15

2.2.3. Môi trường sinh thái trong quá trình phát triển du lịch
55
2.3. Đánh giá chung về phát triển du lịch theo hƣớng bền vững ở
khu vực tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội)
59

2
2.3.1. Những thành tựu và tác động kinh tế - xã hội
59
2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân
60
CHƢƠNG 3: QUAN ĐIỂM ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU
LỊCH THEO HƢỚNG BỀN VỮNG KHU VỰC TỈNH HÀ TÂY CŨ (NAY
THUỘC HÀ NỘI)
65
3.1. Bối cảnh mới và ảnh hƣởng của nó đối với phát triển du lịch
theo hƣớng bền vững ở tỉnh Hà Tây (cũ)
65
3.2. Quan điểm định hƣớng phát triển du lịch bền vững ở Hà Nội
hiện nay
69
3.3. Các giải pháp phát triển du lịch theo hƣớng bền vững ở khu vực
tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội)
70
3.3.1. Hoàn thiện quy hoạch phát triển du lịch
70
3.3.2. Đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả đầu tư phát triển du lịch bền vững
71
3.3.3. Phát triển nguồn nhân lực
75

45
Bảng 4: Số lƣợng khách và doanh thu của ngành du lịch ở khu vực tỉnh
Hà tây cũ (nay thuộc Hà Nội)
50
4
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Toàn cầu hoá kinh tế đang là xu thế khách quan, Đảng ta nhất quán đường
lối hội nhập kinh tế quốc tế gắn liền với công cuộc đổi mới kinh tế theo cơ chế
thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Điều đó đặt ra cho ngành du lịch nói
chung và mỗi doanh nghiệp kinh doanh du lịch nói riêng phải ra sức nâng cao
sức cạnh tranh, mở rộng hợp tác quốc tế về du lịch cả chiều rộng lẫn chiều sâu,
từng bước tích luỹ kinh nghiệm hội nhập. Việt Nam trong tiến trình hội nhập
cùng phát triển đã được cộng đồng quốc tế đánh giá là điểm đến an toàn, được
ưa chuộng nhất Châu Á. Du lịch được khẳng định là một trong những ngành
kinh tế quan trọng, góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế liên
quan, thúc đẩy giao lưu, tăng cường hiểu biết giữa các quốc gia, giữa các dân
tộc.
Ngày nay, xét dưới góc độ kinh tế, du lịch đang trở thành ngành kinh tế
trọng điểm của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Sự cạnh tranh trên thị
trường du lịch trong nước và quốc tế ngày càng gay gắt. Do đó, làm thế nào để
thu hút khách du lịch đến với đất nước mình đang là một trong những vấn đề
quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế nói chung và du lịch nói riêng.
Thời gian qua, nhờ các chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, trong đó

này trong sự phát triển bền vững của du lịch Hà Nội. Vì vậy, tôi chọn đề tài:
“Phát triển du lịch theo hướng bền vững ở khu vực tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc
Hà Nội)” để thực hiện luận văn tốt nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu
Phát triển du lịch ở Việt Nam là một vấn đề được nhiều nhà hoạch định
chính sách và các nhà kinh tế quan tâm nghiên cứu. Điển hình như một số công
trình sau: “Một số vấn đề về du lịch Việt Nam”, Đinh Trung Kiên, Nhà xuất bản

6
Đại học Quốc gia Hà Nội, 2004; “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt
Nam 1995 - 2010”, Tổng Cục du lịch Việt Nam, nhà xuất bản Thống kê, 1994;
“Quản trị kinh doanh khách sạn”, Nguyễn Văn Mạnh, Hoàng Thị Lan Hương,
nhà xuất bản Lao động - xã hội, 2004;“Hoàn thiện hoạch định chiến lược xúc
tiến điểm đến của ngành du lịch Việt Nam”, luận án tiến sỹ của Nguyễn Văn
Đảng, 2007; … Bên cạnh đó còn có một số công trình nghiên cứu về phát triển
du lịch từng vùng hoặc từng địa phương cụ thể, Tiêu biểu là: “Hà Tây đẩy mạnh
phát triển du lịch làng nghề”, bài viết của Lại Hồng Khánh, 2005, Tạp chí Du
lịch Việt Nam; “Phát triển kinh tế du lịch ở vùng du lịch Bắc Bộ và tác động
của nó đối với quốc phòng - an ninh”, luận văn thạc sĩ kinh tế của Nguyễn Đình
Sản, 2007;
Tuy nhiên, vấn đề phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam nói chung, ở
một địa phương nói riêng mới chỉ được đề cập ở những khía cạnh riêng biệt của
nó trong một số công trình. Hiện nay, chưa có công trình nào nghiên cứu một
cách chuyên biệt và hệ thống về phát triển du lịch theo hướng bền vững ở Việt
Nam nói chung, ở các địa phương (trong đó có khu vực tỉnh Hà Tây cũ) nói
riêng. Chính vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Phát triển du lịch theo hướng bền
vững ở khu vực tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội)” vẫn còn rất cấp thiết, có ý
nghĩa lý luận và thực tiễn thiết thực.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là phân tích, đánh giá thực trạng phát triển

Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch theo hướng bền vững ở khu vực tỉnh
Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội).
Chương 3: Quan điểm định hướng và giải pháp phát triển du lịch theo hướng
bền vững ở khu vực tỉnh Hà Tây cũ (nay thuộc Hà Nội).

8
CHƢƠNG 1:
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1.3. DU LỊCH VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI
CỦA ĐẤT NƢỚC.
1.3.1. Khái niệm du lịch
Hoạt động du lịch xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử loài người. Từ xa xưa,
con người đã luôn có tính tò mò, muốn khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh,
bên ngoài nơi sinh sống của họ. Con người luôn muốn biết những nơi khác có
cảnh quan ra sao, muốn biết về các dân tộc, nền văn hoá, các loài động, thực vật
và địa hình những vùng khác hay quốc gia khác.
Ngày nay du lịch đã trở thành một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến.
Hội đồng Lữ hành và Du lịch quốc tế (WTTC) đã công nhận du lịch là một
ngành kinh tế lớn nhất thế giới. Đối với nhiều quốc gia thì du lịch là nguồn thu
lớn nhất và vô cùng quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội. Du lịch nhanh
chóng trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của nhiều quốc gia trên thế giới. Mặc
dù hoạt động du lịch đã có nguồn gốc hình thành từ lâu đời và phát triển với tốc
độ nhanh chóng, nhưng khái niệm “du lịch” vẫn được hiểu theo nhiều nghĩa
khác nhau ở các quốc gia khác nhau.

động đó phải đem lại lợi ích kinh tế - chính trị - xã hội thiết thực cho nước làm
du lịch và bản thân doanh nghiệp”.

10
Như vậy, nên tách thuật ngữ du lịch thành hai phần để định nghĩa nó. Thứ
nhất, du lịch là sự di chuyển, là lưu trú qua đêm tạm thời trong thời gian rảnh
rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục đích phục hồi sức khoẻ,
nâng cao tại chỗ nhận thức về thế giới xung quanh, có hoặc không kèm theo việc
tiêu thụ một số giá trị tư nhiên, kinh tế, văn hoá và dịch vụ do các cơ sở chuyên
nghiệp cung ứng. Thứ hai, du lịch là một lĩnh vực kinh doanh các dịch vụ nhằm
thoả mãn nhu cầu nảy sinh trong quá trình di chuyển và lưu trú qua đêm tạm
thời trong thời gian rảnh rỗi của cá nhân hay tập thể ngoài nơi cư trú nhằm mục
đích phục hồi sức khoẻ, nâng cao tại chỗ nhận thức về thế giới xung quanh.
1.3.2. Những điều kiện để phát triển du lịch
Có thể thấy mọi quốc gia trên thế giới và bất kỳ một khu vực nào, muốn
phát triển được nền du lịch của mình đều phải dựa trên cơ sở của những điều
kiện nhất định. Những điều kiện này có quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau
tạo thành môi trường nền tảng cho du lịch phát triển.
1.3.2.1. Điều kiện an ninh chính trị và an toàn xã hội:
Môi trường chính trị hoà bình, ổn định sẽ đảm bảo cho việc mở rộng các
mối quan hệ kinh tế, khoa học - kỹ thuật, văn hoá… giữa các quốc gia. Bầu
không khí hoà bình trên thế giới ngày càng được cải thiện, các quốc gia đã
chuyển từ xu thế đối đầu sang đối thoại. Điều này làm cho du lịch tăng trưởng
một cách mạnh mẽ trong những năm gần đây.
Du khách chỉ muốn đến những đất nước hoặc những vùng du lịch có môi
trường chính trị bình ổn như không có nạn phân biệt chủng tộc, tôn giáo; không
có bạo động; không có nạn khủng bố… Ở những nơi này du khách cảm thấy an
toàn, yên tâm gặp gỡ dân bản xứ, giao thiệp và làm quen với phong tục tập quán
địa phương. Do đó, du lịch phát triển được là nhờ điều kiện chính trị hoà bình,
ổn định và ngược lại, điều kiện này càng được củng cố khi mở rộng và phát triển

12
mức sống của người dân không thấp nhưng chính quyền không hỗ trợ cho hoạt
động du lịch thì các hoạt động này cũng khó có thể phát triển được.
1.2.2.4. Nhu cầu du lịch
Khi trình độ kinh tế, xã hội và dân trí ngày càng phát triển thì nhu cầu của
con người không chỉ dừng ở mức ăn mặc, giải trí thông thường mà còn hướng
đến những nhu cầu cao hơn về thưởng thức cái đẹp, năng cao hiểu biết xã hội…
Du lịch chính là hoạt động giúp con người thoả mãn những nhu cầu đó. Vậy nhu
cầu du lịch là gì? Theo các chuyên gia tâm lý học thì nhu cầu là cái tất yếu, tự
nhiên, nó là thuộc tính tâm lý của con người, là sự đòi hỏi tất yếu của con người
để tồn tại và phát triển. Nếu được thoả mãn sẽ gây ra những xúc cảm dương tính
và ngược lại sẽ gây cảm giác ấm ức, khó chịu (xúc cảm âm tính).
Nhu cầu du lịch xét một cách tổng thể chính là một loại nhu cầu đặc biệt,
thứ cấp và tổng hợp của con người. Tính đặc biệt là do nó khác với những nhu
cầu hàng ngày của con người, khi tham gia du lịch du khách sẽ chi tiêu phóng
khoáng hơn, đòi hỏi chất lượng phục vụ tốt hơn. Tính thứ cấp vì con người chỉ
có thể đi du lịch khi đã thoả mãn những nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Tính tổng
hợp là vì trong mỗi chuyến du lịch du khách có nhiều nhu cầu khác nhau và để
thoả mãn những nhu cầu đó phải có sự phối hợp của nhiều ngành, nhiều lĩnh
vực.
Thực tế cho thấy, ngày nay du lịch đã trở thành một nhu cầu đại chúng và
các yếu tố tự thân chính làm gia tăng nhu cầu du lịch là thời gian nhàn rỗi, thu
nhập và trình độ giải trí.
Thời gian nhàn rỗi là điều kiện để con người thực hiện các chuyến đi du
lịch. Thông thường thời gian của dân cư được chia thành hai phần: thời gian
trong giờ làm việc và thời gian ngoài giờ làm việc. Xu hướng chung trong nền
kinh tế hiện đại ngày nay là giảm bớt thời gian làm việc và tăng tương ứng thời
gian nhàn rỗi. Nhiều nước đã chuyển sang chế độ một tuần làm việc 5 ngày,

13

tố cản trở du lịch phát triển.
Trên đây là những nhân tố làm nảy sinh nhu cầu du lịch. Để du lịch có thể
phát triển ổn định thì bất kỳ một quốc gia nào cũng phải quan tâm đến các nhân
tố này.
1.2.2.5. Tiềm năng du lịch
Không phải vùng nào cứ muốn là có thể phát triển được du lịch, mà việc tổ
chức các hoạt động du lịch lại phải xuất phát từ các điều kiện đặc trưng riêng.
Hay nói cách khác đó chính là các tiềm năng du lịch của từng vùng lãnh thổ.
Những tiềm năng du lịch này bao gồm:
Một là điều kiện tự nhiên và tài nguyên du lịch thiên nhiên. Bất kỳ một
vùng lãnh thổ nào cho dù có điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội rất phát triển mà
không có tài nguyên du lịch thì khó có thể phát triển được du lịch.
Điều kiện tự nhiên bao gồm các bộ phận hợp thành chủ yếu sau:
Vị trí địa lý (khoảng cách từ nơi du lịch đến các nguồn khách). Nếu nơi
nhận khách cách xa nơi gửi khách sẽ làm cho khách hàng phải trả thêm chi phí
đi lại, thời gian du lịch bị rút ngắn và làm cho sức khoẻ bị tổn hại vì đường đi
kéo dài. Ngày nay, với sự phát triển của ngành Giao thông vận tải (nhất là lĩnh
vực Hàng không) đã khắc phục đáng kể những khó khăn về khoảng cách đối với
du khách và nơi tiếp nhận khách.
Địa hình là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên cảnh quan du lịch.
Địa hình càng đa dạng, độc đáo càng có sức hấp dẫn đối với du khách. Trong đó
kiểu địa hình karst (núi và hang động), địa hình bờ nước là những tài nguyên du
lịch rất quý giá.
Những khu du lịch có khí hậu ôn hoà cũng thường được du khách lựa
chọn. Vì những nơi có quá nhiều gió, không khí quá lạnh hoặc quá nóng, mưa
quá nhiều… sẽ làm ảnh hưởng đến các hoạt động du lịch và sức khoẻ của du

15
khách. Mỗi loại hình du lịch đòi hỏi những điều kiện khí hậu khác nhau như
hoạt động du lịch tắm biển thích hợp với nhiệt độ từ 20

Ba là các điều kiện về sẵn sàng đón tiếp du khách. Nó bao gồm các điều
kiện về tổ chức (năng lực tổ chức, quản lý của bộ máy lãnh đạo địa phương và
trung ương, các thể chế quản lý, các tổ chức kinh doanh du lịch…), các điều
kiện về cơ sở vật chất - kỹ thuật du lịch như khách sạn, nhà hàng, công viên, hệ
thống giao thông,… Hiệu quả khai thác sử dụng các tài nguyên du lịch có tốt
hay không thì phần lớn là những điều kiện vật chất - kỹ thuật này quyết định.
Ngoài ra, các điều kiện về kinh tế cũng có ảnh hưởng đến sự sẵn sàng phục vụ
du khách. Vì nếu như kinh tế của địa phương đó phát triển thì sẽ cung ứng hàng
hoá tiêu dùng và dịch vụ tốt cả về số lượng và chất lượng, tạo ra nguồn vốn dồi
dào để đầu tư cho du lịch. Bởi đây là ngành kinh tế liên tục đổi mới.
Như vậy, đối với các quốc gia có tiềm năng du lịch phong phú, đa dạng sẽ
là những thuận lợi rất lớn để cho hoạt động du lịch phát triển. Những điều kiện ở
trên tuy có mối quan hệ tương tác với nhau, nhưng mỗi điều kiện lại có những
ảnh hưởng độc lập nhất định đến sự phát triển của du lịch. Do đó, nếu thiếu một
trong những điều kiện này sẽ làm cho hoạt động du lịch trì trệ, phát triển thiếu
cân đối, giảm sút hoặc hoàn toàn ngừng hẳn. Tất cả các điều kiện này được đảm
bảo sẽ giúp cho du lịch phát triển một cách mạnh mẽ và bền vững.
1.3.3. Vai trò của phát triển du lịch đối với đời sống kinh tế - xã hội
Du lịch có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống kinh tế - xã hội của
mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Nó là một trong những điều kiện góp phần phát
triển kinh tế, giảm đói nghèo, lạc hậu, cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc
sống cho dân cư.
- Du lịch góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhất là kinh tế nông thôn. Vì
hầu hết các địa bàn có hoạt động du lịch phát triển đều nằm ở các vùng nông
thôn của nước ta. ở nông thôn dân cư chủ yếu sống bằng nghê nông (trồng lúa,
hoa màu, chăn nuôi…), mà phần lớn là sản xuất quy mô nhỏ, lao động thủ công,
thu nhập thấp, thời gian nhàn rỗi nhiều, nên tình trạng thiếu việc làm, thừa lao

17
động ở khu vực này là rất lớn. Do đó, nếu phát triển được du lịch thì sẽ thu hút

khác. Du lịch muốn phát triển được phải dựa trên cơ sở của một sâu chuỗi: giao
thông vận tải (sân bay, bến cảng, cầu phà…), nhà hàng, khách sạn, các cơ sở y
tế, bưu điện, hệ thống cấp - thoát nước… có chất lượng tốt, hiện đại. Do đó, du
lịch cũng có vai trò trong việc nâng cấp hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật quốc
gia.
- Du lịch thu hút các nguồn vốn nhàn rỗi trong dân cư và các nguồn đầu tư
từ nước ngoài thông qua các dự án xây dựng các khu du lịch tổng hợp, các khu
du lịch trọng điểm.
- Du lịch cũng thu hút một bộ phận lớn dân cư tham gia vào các dịch vụ,
xây dựng, bán sản phẩm du lịch… nên có khả năng giảm tình trạng thất nghiệp ở
các địa phương. Ngoài ra, du lịch còn có vai trò trong việc hạn chế nguồn di dân
từ nông thôn ra thành thị để tìm kiếm những cơ hội việc làm và môi trường sống
tốt hơn.
- Khôi phục và bảo tồn các giá trị văn hoá truyền thống lâu đời thông qua
việc phát triển các loại hình du lịch văn hoá: du lịch làng nghề, các lễ hội, các di
tích lịch sử…
Có thể thấy, du lịch là một trong những ngành mang lại cho đời sống kinh
tế - xã hội của đất nhiều giá trị tích cực. Tác động của nó là rất sâu rộng.
1.2. PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG
1.2.1. Khái niệm phát triển du lịch bền vững
“Phát triển bền vững” là một khái niệm rất mới, nó phản ánh xu thế của
thời đại và định hướng tương lai của nhân loại. Các tổ chức nghiên cứu kinh tế,
môi trường khác nhau cũng đưa ra nhiều khái niệm khác nhau về phát triển bền
vững. Năm 1987, Uỷ ban thế giới về Môi trường và Phát triển đã công bố báo
cáo: Tương lai chung của chúng ta. Báo cáo này đã đề cập và phân tích mối

19
quan hệ chặt chẽ giữa môi trường và phát triển. Trong đó “môi trường là nơi
chúng ta đang sống; phát triển là những gì chúng ta làm để cố gắng cải thiện tất
cả mọi thứ ở bên trong nơi chúng ta sống, và do vậy hai vế này không thể tách

Trên cơ sở đó, có thể hiểu phát triển du lịch bền vững là sự đáp ứng đầy đủ
nhất, tiện nghi nhất các nhu cầu của khách du lịch, tạo sức hút du khách đến với
các vùng, điểm du lịch, đồng thời bảo vệ và năng cao chất lượng của ngành này
cho tương lai. Nó được định ra để hướng việc quản lý toàn bộ các tài nguyên,
các điều kiện tự nhiên, môi trường sinh thái và các điều kiện kinh tế, xã hội, văn
hoá kèm theo, theo cách mà chúng ta có thể thoả mãn các nhu cầu về kinh tế, xã
hội và thẩm mỹ, đồng thời duy trì tính toàn vẹn về văn hoá, các quá trình sinh
thái chủ yếu, sự đa dạng sinh học và các hệ thống duy trì nuôi dưỡng sự sống.
1.2.2. Nội dung phát triển du lịch bền vững
Hiện tại có ba trụ cột của phát triển bền vững đã được thừa nhận và bất kỳ
một ngành kinh tế nào cũng phải hướng tới đạt được cả ba mục tiêu căn bản đó:
- Sự bền vững về kinh tế, nghĩa là tạo sự tăng trưởng, hiệu quả và ổn định
cho tất cả các tầng lớp trong xã hội và đạt được hiệu quả giá trị cho tất cả mọi
hoạt động kinh tế.
- Sự bền vững xã hội, đó là tôn trọng nhân quyền và sự bình đẳng cho tất
cả mọi người trong xã hội. Đó là sự phát triển nội sinh do chính xã hội đó thực
hiện chứ không phải là một sự phát triển ngoại sinh, sống nhờ hoàn toàn vào
nguồn lực từ bên ngoài. Nó đòi hỏi phải phân chia lợi ích một cách công bằng,
với trọng tâm là giảm đói nghèo.
- Sự bền vững về môi trường, có nghĩa là bảo vệ và quản lý các nguồn tài
nguyên, đặc biệt là nguồn tài nguyên không thể thay mới, không thể tái sinh và
quý hiếm đối với cuộc sống con người.

21
Vì vậy, để phát triển bền vững về du lịch thì chúng ta cần phải đảm bảo
cho sự phát triển du lịch trong mối tác động qua lại của cả ba cực nói trên.
Đối với phát triển bền vững về kinh tế, du lịch tăng trưởng sẽ đóng góp
một phần lợi nhuận không nhỏ vào ngân sách Nhà nước, thúc đẩy cơ cấu kinh tế
chuyển dịch ngày càng hợp lý hơn.
Đối với phát triển bền vững về xã hội, du lịch cần phải đảm bảo đem lại lợi

địa phương. Cần phải chia sẻ công bằng giữa phúc lợi và chi phí trong việc trong
việc bảo vệ tài nguyên và môi trường giữa các cộng đồng và các nhóm liên
quan, giữa người giàu và người nghèo, giữa thế hệ hiện tại và thế hệ mai sau. Do
đó, nguyên tắc này thể hiện trách nhiệm và đạo đức của con người đối với sự
phát triển nói chung.
1.2.3.2. Cải thiện chất lƣợng cuộc sống con ngƣời
Mục tiêu của sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững là không ngừng nâng
cao chất lượng cuộc sống của con người. Cho nên, du lịch muốn phát triển bền
vững thì cũng phải quan tâm đến chất lượng cuộc sống của dân cư. Trên thực tế
du lịch phát triển thì sẽ có khả năng tạo ra nhiều việc làm (phục vụ trong các
nhà hàng, khách sạn, hướng dẫn du khách, bán hàng lưu niệm…), góp phần
giúp địa phương giải quyết được vấn đề thất nghiệp tại chỗ, tăng thêm đáng kể
thu nhập cho dân cư. Khi người dân có thêm thu nhập thì họ còn có điều kiện để
cải thiện đời sống vật chất, văn hoá, tinh thần (nâng cao trình độ văn hoá, vui
chơi, giải trí…) và hạn chế các tệ nạn xã hội.
1.2.3.3. Phát triển du lịch gắn liền với việc bảo vệ sự sống và bảo tồn tính đa
dạng
Du lịch muốn phát triển được thì phải phụ thuộc chủ yếu vào các tiềm
năng tự nhiên và nhân văn. Vì vậy, sự phát triển du lịch phải trên cơ sở bảo vệ

23
được cấu trúc, chức năng và tính đa dạng của toàn bộ những tiềm năng này.
Trong khi sử dụng các tài nguyên du lịch, các tổ chức phải tôn trọng tính đa
dạng của thiên nhiên và văn hoá - xã hội tại nơi diễn ra hoạt động phát triển du
lịch. Đảm bảo sự phát triển về nhịp độ, quy mô và các loại hình kinh doanh du
lịch không làm ảnh hưởng đến sự nhạy cảm của tính đa dạng tự nhiên và tính đa
dạng của văn hoá - xã hội bản địa. Đảm bảo không phá hủy đa dạng sinh thái tự
nhiên. Khuyến khích đa dạng kinh tế - xã hội bằng việc lồng ghép du lịch vào
các hoạt động của cộng đồng địa phương. Không khuyến khích việc thay thế các
ngành nghề truyền thống lâu đời bằng một nghề chuyên môn hoá phục vụ du