MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay cùng với sự bùng nổ của CNTT, lượng tri thức của nhân loại
tăng nhanh như vũ bão. Chúng ta đã và đang bước vào kỷ nguyên của công
nghệ thông tin cùng với nền kinh tế tri thức, trong xu thế toàn cầu hoá. Điều đó
ảnh hưởng sâu sắc đến mọi hoạt động của đời sống xã hội ở tất cả các quốc
gia trên thế giới, đòi hỏi con người phải có nhiều kỹ năng và thái độ
tích cực
để tiếp nhận và làm chủ tri thức, làm chủ thông tin một cách sáng tạo. Vì vậy,
đổi mới giáo dục và đào tạo đang diễn ra trên qui mô toàn cầu, tạo nên những
biến đổi sâu sắc trong nền giáo dục thế giới cũng như ở Việt Nam theo hướng
hiện đại hóa, công nghệ hóa.
Chỉ thị số 58-CT/TW của Bộ Chính trị (Khoá VIII) khẳng định : “Ứng
dụng và phát triển công nghệ thông tin là nhiệm vụ ưu tiên trong chiến lược phát
triển kinh tế - xã hội, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng
cách phát triển so với các nước đi trước. Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn
hoá, xã hội, an ninh quốc phòng đều phải ứng dụng CNTT để
phát triển”.
Quyết định 698/QĐ-TTg ngày 21 tháng 6 năm 2009 của Thủ
Tướng Chính
phủ phê duyệt kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực CNTT đến năm
2015 và định hướng đến năm 2020 cũng nêu rõ: “Đẩy mạnh việc ứng dụng
CNTT trong trường phổ thông nhằm đổi mới phương pháp dạy và học theo
hướng giáo viên tự tích hợp CNTT vào từng môn học thay vì học trong môn tin
học. Giáo viên các bộ môn chủ động tự soạn và tự chọn tài liệu và phần mềm (mã
nguồn mở) để giảng dạy ứng dụng CNTT”.
Vì thế, việc ứng dụng CNTT vào trong dạy học đã được Bộ GD&ĐT
quan tâm nhiều mặt: từ tổ chức đào tạo kiến thức CNTT cho đội ngũ cán bộ
dy hc để
gúp phn xây dựng cỏc trờng THPT Lo Cai đạt chuẩn
quốc gia.
2. Tình hình nghiên cứu:
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn về tính cấp thiết phải t chc trin
khai ng dng CNTT vo ging dy. Tôi và các lónh đạo nhà trờng đó tập
trung
nghiªn cøu lý luËn: Ph©n tÝch nghiªn cøu c¸c tµi liÖu cã liªn quan
®Õn công
ngh thụng tin, ng dng cụng ngh thụng tin. Tìm hiểu thực tiễn việc
ng dng cụng ngh thụng ca một số trờng THPT trong tnh v một số
trờng
THPT ngoài tỉnh. Sử dụng phơng pháp chuyên gia, tổng kết kinh
nghiệm trong thực tiễn Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn tôi
nhận thấy
nếu thực hiện đợc các biện pháp trin khai ng dng CNTT
vo ging dy ợc
đề
xuất sau
đây
chắc chắn cht lng giỏo dc nói
chung, cht lng hot ng dy hc trờng THPT nói riêng sẽ hiệu quả
hơn.
3. Mc ớch sỏng kin.
xut cỏc bin phỏp t chc trin khai vic ng dng CNTT vo
ging dy trng THPT Lo Cai nhm nõng cao cht lng ging dy,
xây dựng và phát triển nền kinh tế tri thức, hội nhập với các nước trong
khu vực và trên toàn thế giới. Vì vậy họ đã thu được những thành tựu rất
đáng kể
trên các lĩnh vực như: Điện tử, sinh học, y tế , giáo dục,
Ở Việt Nam cũng đã có Chương trình quốc gia về CNTT (1996-
2000) và Đề án thực hiện về CNTT tại các cơ quan Đảng (2003-2005) ban
hành kèm theo Quyết định 47 của Ban Bí thư TƯ Đảng. Mặt khác, tại các cơ
quan quản lý nhà nước đã có Đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nước
(2001-2005) ban hành kèm theo Quyết định số: 112/2001/QĐ - TTg ngày
25/7/2001 của Thủ tướng Chính phủ về giáo dục
Bộ giáo dục và Đào tạo đã rất quan tâm đến ứng dụng CNTT trong
các nhà trường thông qua Chỉ thị nhiệm vụ các năm học đặc biệt từ năm
học 2008-2009 được chọn là năm học với chủ đề: “Năm học ứng dụng
công nghệ
thông tin và đổi mới quản lý tài chính” những năm học tiếp
theo Bộ giáo dục và Đào tạo vẫn tiếp tục chỉ đạo: “Đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục, thống nhất quản lý nhà nước về
ứng dụng CNTT trong Giáo dục - Đào tạo ”
Như vậy, ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường nói chung
và trong giảng dạy nói riêng là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước và
Bộ Giáo dục - Đào tạo định hướng hoạt động cho các nhà trường nhằm từng
bước thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa.
Tuy nhiên, việc tổ chức triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học ở tỉnh Lào Cai còn hạn chế và chưa có ai nghiên cứu vì thế đây là
đề
tài mang tính mới.
thức, rèn luyện kỹ năng và kỹ xảo trong hoạt động học tập của học sinh từ
đó giúp các em không chỉ lĩnh hội mà còn biết cách lĩnh hội tri thức tạo
ra sự phát triển tâm lý, hình thành nhân cách.
1.3.2. Khái niệm công nghệ
Theo quan điểm truyền thống: Công nghệ là tập hợp các phương
pháp, quy trình, kỹ năng, kỹ thuật, công cụ, phương tiện dùng để biến đổi
các nguồn lực thành sản phẩm.
Theo quan điểm hiện đại: Công nghệ là tổ hợp của bốn thành phần
có tác động qua lại với nhau và cùng thực hiện bất kỳ quá trình sản xuất
và dịch vụ nào:
- Thành phầntrang thiết bị bao gồmcác thiếtbị, máy móc, nhà xưởng,
- Thành phần kỹ năng và tay nghề: Liên quan đến kỹ năng nghề
nghiệp của từng người, hoặc của từng nhóm người.
- Thành phần thông tin: Liên quan đến các bí quyết, các quá trình,
các phương pháp, các dữ liệu, các bản thiết kế.
- Thành phần tổ chức: Thể hiện trong việc bố trí, sắp xếp và tiếp thị.
1.3.3. Khái niệm CNTT.
CNTT là một lĩnh vực khoa học rộng lớn nghiên cứu các khả năng và
các phương pháp thu thập, lưu trữ, truyền và xử lý thông tin một cách tự
động dựa trên các phương tiện kỹ thuật (máy tính điện tử và các thiết bị
thông tin khác).
1.3.3.1. Khái niệm tin học.
“Tin học là một lĩnh vực khoa học nghiên cứu cấu trúc và tính chất
của thông tin khoa học, cùng với việc thu thập, xử lý, lưu trữ, biến đổi và
truyền gửi chúng”.
CNTT và tin học đều là lĩnh vực khoa học rộng lớn nhưng có nhiều
chuyên ngành hẹp. Khi nói đến đưa tin học và CNTT vào nhà trường nghĩa là:
- Tăng cường đầu tư cho việc giảng dạy môn tin học cho cán bộ, giáo
viên và học sinh.
- Sử dụng CNTT làm công cụ hỗ trợ việc dạy và học các môn học
bách khoa điện tử, hoá học ảo, công thức vật lý ảo…
Hầu hết các trường đã được trang bị các phương tiện kỹ thuật như: Ti
vi, đầu máy quay đĩa, đèn overhead, projecter, máy computer…, trong đó
máy computer là phương tiện kỹ thuật quan trọng nhất. Máy tính đã được
đưa vào nhà trường như là một công cụ để khai thác điểm mạnh của kỹ
thuật này, hỗ trợ quản trị và giảng dạy.
Tin học hoá quá trình dạy học, giáo dục đóng vai trò cốt lõi của sự đổi
mới, cải cách giáo dục cũng như để đổi mới quản lý giáo dục.
Tuy nhiên, tin học hoá quá trình dạy học không có nghĩa là chúng ta
cắt bỏ hoàn toàn phương pháp giảng dạy truyền thống.
Siêu tỷ phú Billgates đã đưa ra 3 lời khuyên “vàng” trong giới trẻ
Việt Nam là: “Mọi công việc đòi hỏi phải có học, được đào tạo. Tiếp đó
hãy làm việc chăm chỉ, học hành chăm chỉ, điều quan trọng là làm việc cho
bản thân và đất nước của mình. Ngành máy tính khiến các bạn có nhiều cơ
hội. Hãy sử dụng Internet như một công cụ học hành. Dù lĩnh vực nào
hãy sử dụng máy tính, Internet. CNTT sẽ là tương lai của đất nước các
bạn. Với số hoá các bạn sẽ khiến Việt Nam tăng trưởng nhanh chóng”.
1.4. Tổ chức triển khai ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy học.
Tổ chức, triển khai ứng dụng CNTT vào dạy học là công việc, là
nhiệm vụ của các nhà quản lý giáo dục nói chung và của mỗi nhà quản lý
các cơ sở giáo dục đào tạo nói riêng.
Muốn tổ chức triển khai ứng dụng CNTT vào hoạt động dạy học có
hiệu quả thì trước hết nhà quản lý phải nắm chắc các quan điểm chỉ đạo của
Đảng và Nhà nước về phát triển giáo dục, phát triển CNTT trong nước và
trong ngành giáo dục.
Bộ Chính trị ra chỉ thị 58 CT/TW chủ trương: “Ứng dụng và phát triển
CNTT là một nhiệm vụ ưu tiên trong lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, là
phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển so
với khu vực. Mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh,
quốc phòng đều phải ứng dụng CNTT để phát triển”.
(ở Việt Nam đầu thế kỷ XXI) sẽ theo các hướng:
- Dạy tin học như một môn học chính thức ở tất cả các cấp học, bậc
học (từ tiểu học đến Trung học phổ thông). Việc duy trì tin học trong trường
phổ thông sẽ tạo ra một nguồn nhân lực thế hệ mới, có kiến thức về tin học
tốt để chuẩn bị cho việc tin học hoá xã hội, một xã hội văn hoá điện tử
(egovernment, commerce, e-education, e-busines, ) để tạo nguồn nhân lực
cho CNTT.
- Dạy nghề tin học ứng dụng cho học sinh phổ thông cần phân biệt
việc dạy tin học như một môn học trong nhà trường phổ thông với việc dạy
tin học như một môn nghề ở các trung tâm hướng nghiệp dạy nghề.
- Sử dụng CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho đổi
mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học, cấp học, ngành
học.
- Việc sử dụng máy tính như là một công cụ làm việc trong quá trình
học tập đem lại những lợi ích cho người học: Tin học giúp cho việc học liên
môn tốt.
- Việc sử dụng tin học như một công cụ sư phạm trong quá trình giảng
dạy đem lại những lợi ích sau:
Giáo viên có thể có nhiều kiểu phương pháp, nhiều con đường mới
hơn và hiệu quả hơn để cải tiến hoặc thay thế những phương pháp giảng
dạy truyền thống không còn phù hợp nữa.
Giáo viên có thể sử dụng máy tính để giảng dạy phù hợp với nguồn
lực và khuynh hướng của từng học sinh.
- Sử dụng đa phương tiện (Multimedia) thể hiện sự đổi mới trên 3
lĩnh vực sư phạm then chốt là:
Gia tăng đáng kể vai trò chủ động của học sinh trong việc tiếp cận
kiến thức, do đó phải nhấn mạnh đến phương pháp học để chiếm lĩnh kiến
thức.
Áp dụng sư phạm, phân hoá, đáp ứng thực tiễn không đồng nhất của
học sinh thông qua việc học sinh tự học.
phỏp nõng cao cht lng, i mi phng phỏp, trong ú tớch cc ng
dng CNTT theo ch trng ca ng.
i hi ng b tnh Lo Cai ln th XIII nhim k 2005 - 2010 ó
ch rừ: M rng quy mụ, nõng cao cht lng v hiu qu Giỏo dc - o
to tt c cỏc ngnh hc, cp hc , n nm 2010, 100% cỏc trng
THPT ni mng internet v Quyt nh s 908/Q UBND ngy 23 thỏng 4
nm 2007 ca UBND Tnh Lao Cai v vic Qui hoch phỏt trin cụng ngh
thụng tin tnh Lao Cai giai on 2006-2010 v nh hng n nm 2020 ch
rừ vic ng dng CNTT trong giỏo dc trờn a bn tnh Lao Cai; Ch th v
vic y mnh ng dng cụng ngh thụng tin trong hot ng ca cỏc c
quan nh nc tnh Lao Cai ngy 25 thỏng 01 nm 2010 cng khng nh
Vic ng dng CNTT trong cỏc hot ng ca c quan nh nc l nhim
v
quan trng, cp bỏch.
Quỏn trit tinh thn Ngh quyt ca cỏc cp u ng; Chớnh quyn,
Chi b cỏc nh trng THPT tnh Lao Cai nhim k 2005-2010 ó xỏc nh:
Khơi dậy và phát huy tiềm năng trong cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh,
cha m học sinh và cộng đồng dân c tham gia phát triển giáo dục góp
phần
tÝch cùc x©y dùng nhµ tr−êng ®¹t chuÈn Quèc gia.
Nhờ thế, trong những năm qua, việc đầu tư cho sự nghiệp giáo dục
được các cấp ủy Đảng, Chính quyền quan tâm hơn trước. Chủ trương ứng
dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy được các nhà trường, các ban,
ngành, đoàn thể xã hội, nhân dân nhận thức và hưởng ứng tích cực. Các
trường THPT trên địa bàn tỉnh Lao Cai có những bước chuyển biến đáng kể,
chất lượng ở tất cả các mặt giáo dục từng bước được nâng lên, cơ sở vật
chất, thiết bị dạy học từng bước được trang bị, nhà trường khang trang
hơn, đội ngũ vững mạnh hơn.
2.1.2. Nguyên nhân thành công
hiệu quả.
Kết quả ứng dụng CNTT ở một số trường chỉ dừng lại ở mức dạy
mẫu, dạy thử chưa có phong trào thường xuyên và chưa trở thành yêu cầu
bắt buộc đối với giáo viên do vậy còn rất hạn chế.
2.2. Thực trạng công tác tổ chức triển khai ứng dụng CNTT ở
trường THPT số 1 thành phố Lao Cai
Trong nhiều năm triển khai thực hiện ứng dụng CNTT trong nhà
trường, tuy nhiên từ năm học 2008 - 2009 đến nay gắn với công tác xây
dựng trường THPT số 1 thành phố Lào Cai đạt chuẩn quốc gia và thực hiện
đề án xây dựng nhà trường trở thành đơn vị Anh hùng Lao động thời kỳ đổi
mới, lãnh đạo nhà trường cũng đã áp dụng một số biện pháp nhằm đẩy
mạnh các hoạt động quản lý chuyên môn, xây dựng cơ sở vật chất, trang
thiết bị, huy động các nguồn lực giúp nhà trường xây dựng các điều kiện
thiết yếu để
xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia và phấn đấu xây dựng
trường THPT số
1 thành phố Lào Cai trở thành đơn vị Anh hùng Lao
động thời kỳ đổi mới nhờ đó đã đạt được một số thành quả ban đầu rất
đáng kích lệ; đặc biệt là nhận thức của cộng đồng xã hội về tầm quan
trọng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học có nhiều
chuyển biến và đúng đắn hơn. Một số
biện pháp mà lãnh đạo nhà trường đã
áp dụng có hiệu quả là:
Trong những năm gần đây nhà trường đã tham mưu tích cực với
Thành uỷ, UBND thành phố thực hiện chủ trương kiên cố hoá trường học,
phát huy sức mạnh toàn dân, tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm
trang thiết bị dạy học.
nhất 5 giáo án dạy học tích cực có ứng dụng CNTT được thực hiện /năm
học, các giáo viên trên 45 tuổi phải soạn và dạy được ít nhất 2 giáo án dạy
học tích cực có ứng dụng CNTT/ năm học.
Năm học 2010 -2011, thực hiện công văn số 1400/SGD&ĐT-GDTrH
ngày 06 tháng 12 năm 2010 của Sở Giáo dục & Đào tạo Lào Cai về việc thi
sử dụng thiết bị dạy học và đồ dùng dạy học tự làm việc ứng dụng công
nghệ
thông tin trong dạy học trong nhà trường được đẩy mạnh hơn.
Tuy nhiên, việc soạn giáo án tích cực có ứng dụng công nghệ thông
tin chưa được tất cả các giáo viên ủng hộ, trình độ tin học của giáo viên còn
hạn chế và còn mất rất nhiều thời gian cho việc soạn bài. Đây là một số khó
khăn rất lớn cản trở việc ứng dụng CNTT vào dạy học.
2.3. Đánh giá chung
2.3.1.
Ưu điểm
Qua những phân tích ở trên cho thấy lãnh đạo các nhà trường đã thể
hiện được sự cố gắng của mình trong việc tổ chức triển khai ứng dụng
CNTT trong dạy học góp phần tích cực đổi mới phương pháp dạy học,
từng bước nâng cao chất lượng giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại
hóa.
2.3.2. Tồn tại
Công tác tổ chức triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy
học là một chủ trương lớn, với những yêu cầu về chất lượng giáo dục cao
cho nên đòi hỏi lãnh đạo các nhà trường cần phải có những biện pháp toàn
diện hơn, triệt để hơn và đúng hướng hơn mới đáp ứng được tình hình
thực tế hiện nay. Một số tồn tại như:
- Các biện pháp đã bám sát được mục tiêu của việc ứng dụng công
nghệ thông tin trong dạy học nhưng hiệu quả chưa cao.
- Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên chưa đồng
Do chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan
trọng của việc ứng dụng CNTT vào giảng
dạy
77 96,2 1
2
Do trình độ tin học còn hạn chế
75 93,7 2
3
Do khả năng thiết kế bài giảng điện tử còn
hạn chế
72 90 3
4
Ít quan tâm vào việc đổi mới phương pháp
dạy học
70 78 4
5
Do thói quen cũ chi phối
66 82,5 7
* Nguyên nhân khách quan
6
Do chưa có phong trào, do chưa được
khuyến khích
68 85 6
7
Do thiếu phương tiện
71 88,7 5
8
Do tuổi cao
29 36,3 10
9
AHLĐ thời kỳ đổimới.
CH ƯƠ NG 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC TRIỂN KHAI
VIỆC ỨNG DỤNG CNTT VÀO GIẢNG DẠY CỦA HIỆU
TRƯỞNG TRƯỜNG THPT Ở LÀO CAI
3.1. Những định hướng về phát triển giáo dục và phát triển
CNTT trong trường THPT ở Lào Cai
Cấp ủy Đảng, chính quyền, các đoàn thể trong nhà trường và nhân
dân, các tổ chức kinh tế - xã hội, các gia đình và các cá nhân đều có trách
nhiệm tích cực góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục nói chung và việc
ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường nói riêng .
Tiếp tục tham mưu với Đảng bộ, chính quyền thành phố, tỉnh đầu tư
cơ sở vật chất xây dựng nhà trường đạt chuẩn quốc gia theo hướng chuẩn
hóa, hiện đại hóa.
Tiếp tục tuyên truyền sâu rộng để nâng cao nhận thức của các cấp ủy
Đảng, chính quyền, các tổ chức và cộng đồng dân cư về vị trí, vai trò quan
trọng của giáo dục và đào tạo trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Xây dựng cơ chế phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể, các hội với nhà
trường trong việc tổ chức triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà
trường.
3.2. Các biện pháp tổ chức triển khai việc ứng dụng CNTT vào
hoạt động giảng dạy học của hiệu trưởng trường THPT ở Lào Cai.
Trên cơ sở nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động dạy học mà đi
sâu vào nghiên cứu việc tổ chức triển khai ứng dụng CNTT vào giảng dạy
của hiệu trưởng trường THPT số 1 thành phố Lào Cai và các hiệu trưởng
của khối THPT ở Lào Cai đề tài xin đề xuất một số biện pháp sau:
3.2.1. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về đổi mới
phương pháp giáo dục phổ thông theo hướng hiện đại hoá ứng
dụng CNTT vào giảng dạy
Nhận thức của cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà trường là vô cùng quan
2
giảng dạy, ngoài các biện pháp trên các nhà trường cần tích cực tiếp tục
tham mưu
2
Copyright: Tài liệu đại học ©