Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan chuyên đề tốt nghiệp “Hoàn thiện kế toán tiền
lương và các khoản trích theo lương với người lao động tại Công ty Cổ
Phần Du Lịch và Thương Mại Toàn Cầu số 1” là công trình nghiên cứu của
bản thân. Những phần sử dụng tài liệu tham khảo đã nêu rõ trong phần tài
liệu tham khảo. Các số liệu, kết quả trình bày trong chuyên đề tốt nghiệp là
hoàn toàn trung thực, nếu sai tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chịu mọi
kỷ luật của khoa và nhà trường đề ra.
Hà Nội, ngày 6 tháng 6 năm 2012
Sinh viên
Nguyễn Thị Phương Hồng
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
MỤC LỤC
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 6
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO TIỀN LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 8
1.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN
TRÍCH THEO LƯƠNG 8
1.1.1 Khái niệm và vai trò của tiền lương 8
1.1.2 Các khoản trích theo lương 10
1.1.3 Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương cho
người lao động 12
1.2. CÁC HÌNH THỨC TIỀN LÝÕNG VÀ QUỸ TIỀN LÝÕNG CỦA DOANH
NGHIỆP 13
1.2.1. Các hình thức tiền lương 13
1.2.2. Quỹ liền lương 15
1.3. KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP 15
3.1. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO LƯƠNG 59
3.1.1. Những ưu điểm: 59
3.1.2. Những mặt còn tồn tại 61
TÀI LIỆU THAM KHẢO 66
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
3
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Trang
LỜI MỞ ĐẦU 6
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO TIỀN LƯƠNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP 8
1.1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN
TRÍCH THEO LƯƠNG 8
1.1.1 Khái niệm và vai trò của tiền lương 8
1.1.2 Các khoản trích theo lương 10
1.1.3 Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương cho
người lao động 12
1.2. CÁC HÌNH THỨC TIỀN LÝÕNG VÀ QUỸ TIỀN LÝÕNG CỦA DOANH
NGHIỆP 13
1.2.1. Các hình thức tiền lương 13
1.2.2. Quỹ liền lương 15
1.3. KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TRONG
CÁC DOANH NGHIỆP 15
1.3.1 Kế toán chi tiết tiền lương: 15
1.3.2 Kế toán tổng hợp tiền lương và các khoản trích theo lương cho người
lao động trong các doanh nghiệp 16
1.4. SỔ KẾ TOÁN TỔNG HỢP TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO
LƯƠNG. 24
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
5
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
LỜI MỞ ĐẦU
Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương là một công tác
quan trọng trong toàn bộ công tác kế toán. Đối với người lao động tiền
lương là nguồn thu nhập chủ yếu của họ, nó đảm bảo cuộc sống cho người
lao động. Tiền lương là phần thù lao để tái sản xuất sức lao động. Nó đóng
vai trò như là đòn bẩy kinh tế, kích thích, động viên người lao động gắn bó
với công việc. Ngoài ra các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội,
bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn… được doanh nghiệp và người lao động
có nghĩa vụ nộp theo quy định của nhà nước để trợ cấp cho người lao động
khi họ gặp tai nạn, ốm đau…
Đối với doanh nghiệp chi phí tiền lương là một bộ phận chi phí cấu
thành lên giá thành sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp sản xuất ra. Tổ chức
sử dụng lao động hợp lý, hạch toán tốt lao động và tính đúng thù lao của
người lao động quan tâm đến thời gian và chất lượng lao động, thanh toán
tiền lương và các khoản trích theo tiền lương kịp thời sẽ kích thích người
lao động quan tâm đến thời gian và chất lượng lao động; từ đó nâng cao
năng suất lao động, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành, làm tăng lợi nhuận cho
doanh nghiệp.
Xuất phát từ tầm quan trọng của lao động tiền lương, nên trong thời
gian thực tập tại Công ty Cổ Phẩn Du Lịch và Thương Mại Toàn Cầu số 1
em đã đi sâu tìm hiểu đề tài “Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản
trích theo lương với người lao động tại Công ty Cổ Phần Du Lịch và
Thương Mại Toàn Cầu số 1” để nghiên cứu thực tế và viết chuyên đề tốt
nghiệp này, với sự giúp đỡ của ban lãnh đạo Công ty, các anh chị trong
phòng kế toán công ty, các thầy cô giáo em hy vọng sẽ nắm bắt được phần
nào về sự hiểu biết đối với lĩnh vực kế toán tiền lương trong Công ty.
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
người lao động.
1.1.1.2 Vai trò của tiền lương:
Tiền lương có vai trò rất quan trọng và cần thiết trong hoạt động của
doanh nghiệp. Nó là đòn bẩy kinh tế khuyến khích tinh thần hăng say lao
động tạo mối quan tâm, gắn bó, chuyên tâm của người lao động tới công
việc của họ. Nói cách khác, tiền lương chính là một trong những nhân tố
thúc đẩy tăng năng suất lao động.
Đối với chính phủ tiền lương là một trong các chính sách kinh tế vĩ
mô, được sử dụng như là một công cụ để định hướng, điều hành các hoạt
động kinh tế - xã hội, bảo vệ lợi ích của người lao động tạo điều kiện thuận
lợi cho các doanh nghiệp phát huy tối đa quyền làm chủ trong các hoạt động
sản xuất, kinh doanh,tạo ra môi trường xã hội công bằng, lành mạnh.
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
8
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
Đối với doanh nghiệp: tiền lương là một trong những yếu tố đầu vào
của sản xuất, liên quan đến chính sách thu hút, duy trì và nâng cao hiệu quả
sử dụng lao động phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp trong từng thời kỳ. Quản lý tốt quỹ lương sẽ chiếm sẽ giúp cho nhà
quản lý có thể lập các kế hoạch kinh doanh cụ thể cho các giai đoạn tiếp
theo của doanh nghiệp một cách hợp lý, đem lại hiệu quả kinh tế cao trong
tương laic ho doanh nhiệp.
Đối với người lao động: tiền lương là vấn đề quan trọng nhất, liên
quan đến việc làm và trả lương phù hợp, đảm bảo duy trì và phát triển cuộc
sống của người lao động.
1.1.1.3 Yêu cầu quản lý của tiền lương và các khoản trích theo lương
cho người lao động:
Tổ chức tốt công tác hoạch toán lao động tiền lương giúp cho doanh
nghiệp quản lý tốt quỹ tiền lương, bảo đảm việc trả lương và trợ cấp BHXH
- Nhân tố trình độ lành nghề
- Nhân tố điều kiện lao động
- Nhân tố Nhà nước
- Nhân tố khu vực
*) Nguyên tắc 4: Trả lương chi người lao động phải đảm bảo thúc
đẩy được quá trình phát triển kinh tế của xã hội, thực hiện được quá
trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.
1.1.2 Các khoản trích theo lương.
1.1.2.1 Quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH).
Được hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền
lương cấp bậc và các khoản phụ cấp (chức vụ, thâm niên ) của công nhân,
viên chức, lao động thuộc đối tượng đóng BHXH thực tế phát sinh trong
tháng. Theo chế độ hiện hành, tỷ lệ trích Quỹ BHXH là 24% trong đó 17%
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
10
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
do đơn vị hoặc chủ sử dụng lao động đóng góp và được tính vào chi phí
kinh doanh, 7% còn lại do người lao động đóng góp và được trừ vào lương
tháng. Quỹ BHXH được dùng để chi trả cho người lao động trong các
trường hợp ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử
tuất. Quỹ này do cơ quan BHXH quản lý.
1.1.2.2 Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT).
Được hình thành bằng cách trích theo tỷ lệ quy định trên tổng số tiền
lương của công nhân, viên chức, lao động thuộc đối tượng đóng BHYT
thực tế phát sinh trong tháng. Theo chế độ hiện hành, tỷ lệ trích Quỹ BHYT
là 4.5% trong đó 3% do đơn vị hoặc chủ sử dụng lao động đóng góp, tính
vào chi phí kinh doanh và 1.5% do người lao động đóng góp và được trừ
vào thu nhập của người lao động. Quỹ này sử dụng để thanh toán các khoản
tiền khám, chữa bệnh, viện phí, thuốc thang…cho người lao động trong thời
gian ốm đau, sinh đẻ, tai nạn lao động. Quỹ này do cơ quan BHXH quản lý.
1.1.3 Nhiệm vụ của kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương cho
người lao động.
Để phục vụ điều hành và quản lý lao động tiền lương trong doanh
nghiệp phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Tổ chức ghi chép, phản ánh, tổng hợp số liệu về số lượng lao động, thời
gian lao động, kết quả lao động của từng người, từng bộ phận một cách
chính xác, kịp thời, tính lương và các khoản khác, phân bổ chi phí nhân
công cho đúng các đối tượng sử dụng.
- Hướng dẫn, kiểm tra các nhân viên hạch toán ở các phân xưởng, các bộ
phận sản xuất - kinh doanh, các phòng ban thực hiện đầy đủ các chứng từ
ghi chép ban đầu về lao động, tiền lương. Mở sổ cần thiết và hạch toán
nhiệm vụ lao động tiền lương theo đúng chế độ, đúng phương pháp.
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
12
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
+ Lập báo cáo về lao động và tiền lương kịp thời chính xác.
+ Tham gia phân tích tình hình quản lý, sử dụng lao động cả về số lượng,
thời gian, năng suất. Trên cơ sở đó, đề xuất các giải pháp thích hợp để nâng
cao hiệu quả sư dụng lao động.
+ Phân tích tình hình quản lý, sử dụng quỹ tiền lương, xây dựng phương
án trả lương hợp lý nhằm kích thích người lao động nâng cao năng suất lao
động, tiết kiệm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm.
1.2. CÁC HÌNH THỨC TIỀN LÝÕNG VÀ QUỸ TIỀN LÝÕNG CỦA
DOANH NGHIỆP.
1.2.1. Các hình thức tiền lương.
1.2.1.1. Tiền lương theo thời gian.
Tiền lương theo thời gian thường áp dụng để trả lương cho lao động
làm việc theo giờ hành chính như: văn phòng, hành chính quản trị, tổ chức
lao động , thống kê, kế hoạch, tài vụ - kế toán… trả lương theo thời gian là
hình thức trả lương cho người lao động căn cứ vào thời gian làm việc thực
sản phẩm trực tiếp
không hạn chế
=
Số lượng sản phẩm
hoàn thành đúng quy
cách, phẩm chất
x
Đơn giá tiền lương
quy định cho I sản
phẩm
- Trả lương theo sản phẩm gián tiếp áp dụng để trả lương cho công
nhân phục vụ sản xuất (vận chuyển vật liệu, sản phẩm, bảo dưỡng máy
móc, thiết bị…).
- Trả lương theo sản phẩm có thưởng là việc kết hợp trả lương theo sản
phẩm (sản phẩm trực tiếp hoặc sản phẩm gián tiếp) với chế độ tiền thưởng
trong sản xuất (thưởng năng suất chất lượng, thưởng tăng năng suất lao
động, thưởng tiết kiệm chi phí…).
- Trả lương theo sản phẩm lũy tiến là việc trả lương trên cơ sở sản
phẩm trực tiếp, mức độ hoàn thành định mức sản xuất càng cao thì suất
lương lũy tiến càng lớn.
1.2.1.3. Tiền lương khoán.
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
14
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
Tiền lương khoán là hình thức trả lương cho người lao động theo khối
lượng và chất lượng công việc mà họ hoàn thành.
Ngoài chế độ tiền lương, các doanh nghiệp còn tiến hành xây dựng chế
độ tiền thưởng cho các cá nhân, tập thể có thành tích trong hoạt động sản
xuất kinh doanh.
1.2.2. Quỹ liền lương.
việc hoàn thành của đơn vị hoặc cá nhân người lao động làm cơ sở để kế
toán lập bảng thanh toán tiền lương hoặc tiền công cho người lao động.
1.3.2 Kế toán tổng hợp tiền lương và các khoản trích theo lương cho
người lao động trong các doanh nghiệp.
1.3.2.1 Tài khoản sử dụng trong hạch toán tiền lương.
Tài khoản 334 - phải trả người lao động: phản ánh các khoản thanh
toán với người lao động của doanh nghiệp về tiền lương, tiền công, phụ cấp,
BHXH, tiền thưởng và các khoản khác thuộc về thu nhập của họ.
Bên Nợ:
- Các khoản khấu trừ vào tiền công, tiền lương của người lao động.
- Tiền lương, tiền công và các khoản khác đã trả cho người lao động.
- Kết chuyển tiền lương người lao động chưa lĩnh.
Bên Có: Tiền lương, tiền công, bảo hiểm xã hội và các khoản khác
phải trả cho người lao động thực tế phát sinh trong kỳ.
Số dư Có: Tiền lương, tiền công và các khoản khác phải trả cho người lao
động
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
16
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
Số dư Nợ (nếu có): Số trả thừa cho người lao động.
Tài khoản 334 có 2 TK cấp 2:
- Tài khoản 3341 “Phải trả công nhân viên”.
- Tài khoản 3348 “Phải trả lao động khác”.
Ngoài ra, tài khoản 334 phải hạch toán chi tiết theo 2 nội dung: Thanh
toán lương và thanh toán các khoản khác, các tài khoản khác có liên quan
như: TK111, 112, 138, 431…
Tài khoản 335 – chi phí phải trả: phản ánh các khoản chi phí trích
trước về tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất và các khoản trích
trước khác
Bên nợ: phản ánh các khoản ghi giảm chi phí phải trả
Bên có:
- Trích KPCĐ, BHXH, BHYT, BHTN theo tỷ lệ quy định (32,5%).
- Các khoản được cấp về BHXH và KPCĐ.
Tài khoản 338 có thể có số dư bên Có hoặc bên Nợ.
Số dư Có: Số tiền trích các quỹ còn phải nộp, còn được chi.
Số dư Nợ (nếu có): Số tiền vượt chi chưa được thanh toán hoặc cấp
bù.
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
18
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
1.3.2.2 Kế toán tổng hợp tiền lương và các khoản trích theo lương.
Hàng tháng căn cứ vào bảng thanh toán tiền lương và các chứng từ liên
quan kế toán tổng hợp số tiền lương phải trả công nhân và phân bổ vào chi
phí sản xuất kinh doanh theo từng đối tượng sử dụng và ghi:
Nợ TK622 (Chi tiết đối
tượng):
Phải trả cho CNTT sản xuất, chế tạo sản
phẩm đối hay thực hiện các lao vụ, dịch
vụ
Nợ TK627 (Chi tiết phân xưởng): Phải trả cho nhân viên phân xưởng.
Nợ TK641: Phải trả cho nhân viên bán hàng.
Nợ TK642: Phải trả cho nhân viên quản lý doanh nghiệp
Có TK334: Tiền lương, phụ cấp lương và các khoản có tính chất tiền
lương phải trả cho người lao động.
- Tiền ăn ca phải trả cho người lao động trong kỳ, kế toán ghi:
Nợ TK622 (Chi tiết đối tượng): Phải trả cho lao động trực tiếp
Nợ TK 627(Chi tiết phân xưởng): Phải trả nhân viên quản lý phân xưởng
Nợ TK641: Phải trả cho nhân viên bán hàng
Nợ TK 642: Phải trả cho nhân viên quản lý doanh nghiệp
Có TK334: Tổng số tiền ăn ca phải trả cho người lao động.
Có TK 141: Số tạm ứng trừ vào lương
Có TK138: Các khoản tiền phạt, tiền bồi thường vạt chất…
- Thanh toán thù lao (tiền công, tiền lương,…), BHXH, tiền thưởng cho
người lao động, kế toán ghi:
Nợ TK334: Các khoản đã thanh toán
Có TK 111: Thanh toán bằng tiền mặt
Có TK 112: Thanh toán chuyển khoản
- Trường hợp đến kỳ thanh toán vì lý do nào đó, người lao động chưa
lĩnh, kế toán lập danh sách để chuyển thành sổ giữ hộ, kế toán ghi:
Nợ TK 334: Phải trả cho người lao động
Có TK 338 (3388): Phải trả khác.
- Khi thanh toán số tiền trên cho người lao động, kế toán ghi:
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
20
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
Nợ TK 338 (3388): Phải trả khác
Có TK 111, 112
- Định kỳ hàng tháng, kế toán trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ
theo tỷ lệ quy định, ghi:
Nợ các TK 622 (chi tiết): Phần tính vào chi phí nhân công trực tiếp (24%)
Nợ TK 627: Phần tính vào chi phí sản xuất chung (24%)
Nợ TK 641: Phần tính vào chi phí bán hàng (24%)
Nợ TK 642: Phần tính vào chi phí quản lý doanh nghiệp (24%)
Nợ 334: Phần trừ vào thu nhập của công nhân, viên chức, lao động (10,5%)
Có TK 338: Tổng số BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ phải trích
(32,5%)
Trong đó:
3382 – Trích kinh phí công đoàn (2%)
3383 – Trích bảo hiểm xã hội (24%)
3384 – Trích bảo hiểm y tế (4,5%)
trợ cấp thôi việc, mất việc làm cho người lao động trong năm tài chính, thì
phần chênh lệch thiếu được hạch toán vào chi phí quản lý doanh nghiệp
trong kỳ, khi chi kế toán ghi:
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
23
Chuyên đề tốt nghiệp Học viện Ngân hàng
Nợ TK 642: Chi phí quản lý doanh nghiệp
Có TK 111, 112…
Sơ đồ 1.2: Kế toán tổng hợp quỹ dự phòng trợ cấp mất việc làm
TK 111, 112 TK 351 TK 642
1.4. SỔ KẾ TOÁN TỔNG HỢP TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH
THEO LƯƠNG.
Tùy theo hình thức sổ kế toán doanh nghiệp áp dụng, kế toán tổng hợp tiền
lương và các khoản trích theo tiền lương sử dụng chủ yếu các sổ sau đây:
- Hình thức Nhật ký chung:
Sơ đồ 1.3: Trình tự ghi sổ Nhật ký chung
Sinh viên: Nguyễn Thị Phương Hồng Lớp:KTB – K11
Bảng lương, bảng
phân bổ tiền lương và
BHXH
Sổ nhật ký đặc
biệt
Sổ Nhật ký
chung
Sổ, thẻ kế toán
chi tiết TK
334,338
Sổ cái TK
334,338
334,338
Chứng từ ghi sổ theo
phần hành của
334,338
Sổ đăng ký
chứng từ ghi
sổ
25
Copyright: Tài liệu đại học ©