95
ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC: Tổ chức và quản lý hoạt động thông tin- thƣ viện
Đại học Quốc gia Hà Nội
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa: Thông tin - Thƣ viện Bộ môn: Thƣ viện - Thƣ mục

1. Thông tin về giảng viên.
1.1. Giảng viên 1:
Họ và tên: Trần Hữu Huỳnh
Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ, giảng viên chính.
Địa điểm làm việc: Bộ môn Thƣ viện –Thƣ mục, Khoa Thông tin Thƣ
viện
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin –Thƣ viện
Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại: 04-8583903; Mobile: 0913.505.534.
Email: [email protected]
Các hƣớng nghiên cứu chính: những kiến thức cơ sở cơ bản về tổ chức và
quản lý, các hình thức tổ chức quản lý hoạt động thông tin thƣ viện, giải quyết
những vấn đề lập kế hoạch, xây dựng định mức lao động khoa học, quản lý ngân
sách
1.2 Giảng viên 2:
Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Dung
Chức danh học hàm, học vị: Thạc sĩ
Địa điểm làm việc: Bộ môn Thƣ viện-Thƣ mục, Khoa Thông tin-Thƣ viện,
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Địa chỉ liên hệ: 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Điện thoại: 0912.105324
Email: [email protected]
Các hƣớng nghiên cứu chính: Thƣ viện học đại cƣơng, tổ chức phục vụ

+ Làm bài tập trên lớp: 3 h.
+ Thảo luận: 5 h
+ Tự học: 4 h.
Địa chỉ Khoa/ Bộ môn phụ trách môn học:
Văn phòng Khoa Thông tin –Thƣ viện
Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội.
Điện thoại: 04-8583903
3. Mục tiêu môn học.
Môn học” Tổ chức và quản lý hoạt động thông tin thƣ viện” cung cấp cho
sinh viên:
Về kiến thức.
Hiểu các khái niệm, mục đích ý nghĩa tổ chức và quản lý hoạt động thông
tin thƣ viện.
Nắm vững tổ chức lao động khoa học trong hoạt động thông tin thƣ viện.
Hiểu rõ cơ cấu tổ chức các loại hình và mạng lƣới thông tin thƣ viện ở
nƣớc ta, những nguyên tắc và phƣơng pháp quản lý cơ quan thông tin thƣ
viện.
Nắm vững kiến thức để xây dựng kế hoạch, thống kê, định mức lao động
khoa học, quản lý ngân sách, cơ sở vật chất thiết bị, thanh tra Những hình
thức tổ chức quản lý cơ quan thông tin thƣ viện truyền thống và hiện đại.
Về kỹ năng.
Thành thạo trong thống kê, xây dựng kế hoạch, định mức lao động, quản lý
nguồn ngân sách, cơ sở vật chất thiết bị trong hoạt động thông tin thƣ
viện.
Áp dụng công nghệ thông tin tạo ra các sản phẩm và dịch vụ thông tin chất
lƣợng cao đáp ứng nhu cầu của ngƣời dùng tin.
Có kỹ năng tƣ duy, phân tích, ra quyết định và giải quyết vấn đề.
Về thái độ.

97

dung và hình thức
tổ chức và quản lý
thông tin-thƣ viện
- Phân tích đƣợc
mục đích, ý nghĩa,
khái niệm về tổ
chức và quản lý
- Phân tích mục
đích,ý nghĩa, khái
niệm về tổ chức và
quản lý thông tin-
thƣ viện
- Phân tích đƣợc
nội dung và hình
thức tổ chức và
quản lý thông tin-
thƣ viện
- Đánh giá đƣợc
nội dung và hình
thức tổ chức và
quản lý
- Đánh giá đƣợc
nội dung và hình
thức tổ chức và
quản lý thông tin-
thƣ viện

Chương 2.
Tổ chức và
quản lý công

-Phân tích những
- Đánh giá đƣợc
tầm quan trọng
của tổ chức lao
động khoa học
trong cơ quan
thông tin-thƣ viện
- So sánh ƣu,
nhƣợc điểm của
các hình thức tổ
chức quản lý
thông tin thƣ viện

98
nguyên tắc và
phƣơng pháp quản
lý
nguyên tắc và
phƣơng pháp quản
lý
Chương 3.
Kế hoạch
công tác
thông tin -
thƣ viện
- Trình bày đƣợc
những nguyên tắc
của kế hoạch công
tác thông tin thƣ
viện

Thống kê
công tác
thông tin -
thƣ viện
- Nêu đƣợc ý
nghĩa, yêu cầu
công tác thống kê
- Trình bày đƣợc
nội dung và hình
thức thống kê
- Nêu rõ các loại
thống kê và biểu đồ
minh hoạ thống kê
- Nắm vững ý
nghĩa, yêu cầu
công tác thống kê
- Phân tích đƣợc
nội dung và hình
thức thống kê
- Phân biệt đƣợc
các loại thống kê
- Đánh giá đƣợc ý
nghĩa, yêu cầu
công tác thống kê
- So sánh đƣợc
các loại thống kê

Chương 5.
Cơ sở vật
chất thiết bị

- Xây dựng đƣợc
nội dung thiết kế
và bố trí khoa học
trong cơ quan
thông tin thƣ viện
- Đánh giá những
thiết bị thông tin
thƣ viện truyền

99
thông tin thƣ viện
truyền thống và
hiện đại
thƣ viện truyền
thống và hiện đại
thống và hiện đại
Chương 6.
Tài chính và
dự toán tài
chính công
tác thông tin
-thƣ viện
- Nêu rõ tầm quan
trọng của tài chính
- Chỉ ra đƣợc
nguồn tài chính ở
nƣớc ta và trên thế
giới
- Nêu đƣợc nội
dung của dự toán
- Nêu đƣợc mục
đích ý nghĩa, yêu
cầu công tác thanh
tra
- Chỉ ra đƣợc nội
dung và hình thức
thanh tra cơ quan
thông tin thƣ viện
- Nêu rõ đƣợc
những phƣơng
pháp thanh tra và
tiêu chuẩn đánh giá
công tác của cơ
quan TTTV
- Phân tích đƣợc
mục đích, yêu cầu
công tác thanh tra
- Phân tích đƣợc
nội dung và hình
thức thanh tra cơ
quan thông tin thƣ
viện
-Nắm vững những
phƣơng pháp
thanh tra và tiêu
chuẩn đánh giá
công tác của cơ
quan TTTV

1.1.2. Khái niệm tổ chức và quản lý.
1.2. Tổ chức và quản lý công tác thông tin-thƣ viện
1.2.1. Tổ chức công tác thông tin- thƣ viện.
1.2.2. Quản lý công tác thông tin- thƣ viện.
CHƢƠNG 2. TỔ CHỨC VÀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC THÔNG TIN -THƢ VIỆN
2.1. Tổ chức và quản lý hoạt động TTTV
2.1.1. Công tác kỹ thuật nghiệp vụ
2.1.2. Công tác hành chính quản trị.
2.2. Tổ chức lao động khoa học trong hoạt động TTTV
2.2.1. Mục đích ý nghĩa
2.2.2. Sự hoàn thiện chu trình
2.2.3. Những biện pháp và điều kiện
2.2.4. Các phƣơng pháp định mức lao động.
2.2.5. Các loại định mức lao động.
2.3. Những hình thức tổ chức quản lý thông tin –thƣ viện.
2.3.1. Tổ chức theo nhóm ngành khoa học
2.3.2. Tổ chức theo nhóm ngƣời dùng tin
2.3.3. Tổ chức theo ngôn ngữ
2.3.4. Tổ chức theo loại hình tài liệu
2.3.5. Tổ chức theo chức năng
2.3.6. Tổ chức phối hợp
2.4. Những nguyên tắc và phƣơng pháp quản lý.
2.4.1. Nguyên tắc quản lý
2.4.2. Phƣơng pháp quản lý
2.4.3. Tiêu chuẩn của cán bộ quản lý
2.4.Các mô hình tổ chức mạng lƣới.
2.4.1. Mô hình liên kết sao.
2.4.2. Mô hình liên kết sao kết hợp.
2.4.3. Mô hình liên kết nút.
2.4.4. Mô hình liên kết phân tán.

4.3.1. Số lƣợng trung bình
4.3.2. Số lƣợng tƣơng đối
4.4. Các loại thống kê.
4.4.1. Thống kê mạng lƣới
4.4.1. Thống kê phục vụ ngƣời dùng tin
4.4.1. Thống kê nguồn tin
4.5. Biểu đồ trong thống kê.
4.5.1. Biểu đồ gãy khúc
4.5.2. Biểu đồ hình cột
4.5.1. Biểu đồ hình tròn

CHƢƠNG 5. CƠ SỞ VẬT CHẤT THIẾT BỊ THÔNG TIN-THƢ VIỆN
5.1. Mục đích ý nghĩa.
5.2.Thiết kế và bố trí khoa học.
5.2.1. Công tác thiết kế
5.2.2. Bố trí khoa học
5.3. Thiết bị thông tin thƣ viện.
5.3.1. Thiết bị truyền thống
5.3.2. Thiết bị hiện đại

CHƢƠNG 6. TÀI CHÍNH VÀ DỰ TOÁN TÀI CHÍNH
6.1. Vai trò của tài chính.
6.2. Nguồn tài chính.
6.2.1. Ở nƣớc ta.
6.2.2. Các nƣớc trên thế giới
6.3. Dự toán tài chính.

102
6.3.1. Các khoản thu
6.3.2. Các khoản chi


7. Hình thức tổ chức dạy học
7.1. Lịch trình chung

Nội dung
Lên lớp
Thực
hành
Tự
học
Tổng
Lý
thuyết
Bài
tập
Thảo
luận
Nội dung 1, tuần 1. Lý thuyết chung
về tổ chức và quản lý công tác thông
tin -thƣ viện.
2

2
Nội dung 2, tuần 2. Tổ chức và quản

2
Nội dung 6, tuần 6.Những nguyên tắc
và phƣơng pháp quản lý ( tiếp theo)

2
2
Nội dung 7,tuần 7. Kế hoạch công
tác thông tin thƣ viện
2

2
Nội dung 8, tuần 8.Thống kê công
tác thông tin thƣ viện và kiểm tra giữa
kỳ
1
1
2
Nội dung 9, tuần 9.Thống kê công

2
Nội dung 13, tuần 13. Thanh tra công
tác thông tin- thƣ viện.
1

1 2
Nội dung 14, tuần 14. Tham quan cơ
quan thông tin - thƣ viện.

2
2
Nội dung 15, tuần 15.Ôn tập và giải
đáp thắc mắc của sinh viên
1

1 2

Tổng

18


- Giới thiệu chung về môn học,
lịch trình môn học, các yêu cầu
- Đọc phần giới
thiệu môn học. 104
môn học.
- Các khái niệm: tổ chức, quản lý
nói chung và tổ chức, quản lý
công tác thông tin thƣ viện nói
riêng.
- Nhiệm vụ của tổ chức và quản
lý công tác thông tin thƣ viện.
- Các yếu tố cơ bản của tổ chức
và quản lý.
- Đọc tài liệu số 1
từ trang 2 đến
trang 11.

Nội dung 2, tuần 2: Tổ chức và định mức lao động công tác thông tin -thƣ
viện.
Hình thức
tổ chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính

gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý
thuyết

1 giờ
- Tổ chức lao động khoa học.
Những biện pháp và điều kiện
của tổ chức lao động khoa học.
- Định mức lao động (các
phƣơng pháp định mức, các loại
định mức lao động ).
- Đọc tài liệu
số 1 từ trang
18 đến trang
24.

Bài tập

1giờ
- Giảng viên yêu cầu sinh viên
làm bài tập về tổ chức lao động
và định mức lao động ở cơ quan
thông tin hoặc thƣ viện.


Lý
thuyết

1 giờ
Cơ cấu tổ chức các loại hình thƣ
viện ở Việt Nam ( thƣ viện khoa
học, thƣ viện phổ thông).
- Cơ cấu tổ chức thƣ viện khoa
học
- Cơ cấu tổ chức thƣ viện phổ
thông.
- Đọc tài liệu
số 1 từ trang
26 đến trang
32.

Thảo
luận
1 giờ
- Những vấn đề phát sinh trong
quá trình xây dựng định mức lao
động, phƣơng hƣớng giải quyết
- Sinh viên
thảo luận
đƣa ra giải
pháp.
Nội dung 5, tuần 5 :Tổ chức quản lý công tác thông tin thƣ viện

số 1 từ trang
32 đến 35.
- Đọc tài liệu
số 1 từ trang
35 đến 46.

Giảng viên
chuẩn bị
nội dung
của buổi
thảo luận
nhóm ở
tuần 6

106
Tự học,
tự
nghiên
cứu -Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
bài ở nhà để
thảoluận
nhóm


báo cáo thu
hoạch qua
khảo sát. Nội dung 7, tuần 7: Kế hoạch công tác thông tin thƣ viện

Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý
thuyết
2 giờ
-Mục đích, ý nghĩa của kế hoạch.
- Những nguyên tắc của kế hoạch
- Phân tích những chỉ tiêu của kế
hoạch ( Chỉ tiêu số lƣợng và chất
lƣợng ).
- Phân tích các loại kế hoạch
( chuyên ngành, từng vùng, từng
cơ quan, hàng năm). Giới thiệu


Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Ghi chú
Lý
thuyết
1 giờ
- Mục đích, ý nghĩa của thống
kê.
- Phân tích các quá trình thống
kê .
- Phân tích số lƣợng trung bình
và số lƣợng tƣơng đối trong
thống kê.
- Giới thiệu các loại biểu mẫu
trong thống kê.
- Đọc tài liệu
số 1 từ trang
63 đến 74.

Thảo

địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Bài tập
1 giê
- Giảng viên yêu cầu sinh viên
phân tích các quá trình thống kê,
số lƣợng trung bình và số lƣợng
tƣơng đối trong thống kê, những
tiêu chí đánh giá. Cho ví dụ.
- Qua số liệu sinh viên tính toán
thể hiện qua biểu đồ. Thảo
luận
1 giê
- Các nhóm sinh viên trình bày
kết quả nghiên cứu và tính toán.
- Sinh viên trình
chiếu kết quả tính 108
- Giảng viên nhận xét và thảo
luận cùng với nhóm.
-Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị bài ở nhà
để thảo luận nhóm
Nội dung 11, tuần 11: Cơ sở vật chất thiết bị thông tin thƣ viện

Hình thức
tổ chức
dạy học
Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Bài tập
1 giờ
- Giảng viên yêu cầu sinh viên
thiết kế và bố trí khoa học ở cơ
quan thông tin- thƣ viện.
- Giảng viên đƣa ra bài tập tình
huống và số liệu cụ thể đề nghị
SV giải quyết.

Lý
2 giờ
- Vai trò của tài chính trong hoạt
- Đọc tài liệu số 1 109
thuyết
động, phân tích nguồn tài chính
trên thế giới và ở nƣớc ta.
- Quá trình xây dựng dự toán tài
chính cho hoạt động của cơ quan
thông tin-thƣ viện.(các khoản thu
và chi).
từ trang 83 đến 87.

Nội dung 13, tuần 13: Thanh tra công tác thông tin –thƣ viện.

Hình
thức tổ
chức dạy
học
Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi

Thời
gian,
địa
điểm
Nội dung chính
Yêu cầu sinh viên
chuẩn bị
Ghi
chú
Bài tập - Chuẩn bị các câu
hỏi hoặc thắc mắc
cần giải đáp vào
tuần 15. Tự học,
tự
nghiên
cứu
2 giờ
Tham quan cơ quan thông tin-
thƣ viện .
Nhận xét những
hình thức tổ chức
và quản lý hoạt
động thông tin-
thƣ viện.

1 giờ
- Ôn tập giải đáp thắc mắc.
8. Chính sách đối với môn học và các yêu cầu khác của giảng viên

Các bài tập phải làm đúng hạn. Nếu không đúng hạn sẽ bị trừ điểm (Trừ 1
điểm nếu nộp muộn từ 1-2 ngày; trừ 2 điểm nếu nộp muộn từ 3-4 ngày;
trừ 3 điểm nếu nộp muộn tử 5 ngày trở lên).
Thiếu một điểm thành phần (bài tập, bài kiểm tra giữa kỳ), hoặc nghỉ quá
20% tổng số giờ của môn học, không đƣợc thi hết môn.

9. Phƣơng pháp, hình thức kiểm tra-đánh giá kết quả học tập môn học

9.1. Kiểm tra - đánh giá thường xuyên

Thái độ và ý thức kỷ luật đối với các buổi học trên lớp, thảo luận (đi học
đầy đủ, đúng giờ).
Ý thức chuẩn bị bài trƣớc khi đến lớp.
Ý thức tham gia phát biểu xây dựng bài hoặc trong các buổi thảo luận.
Nộp các bài tập đúng hạn.

9.2. Kiểm tra - đánh giá định kỳ

STT
Hình thức kiểm tra
Tỷ lệ
đánh giá
Đặc điểm

3
Về nội dung: những vấn đề đƣợc giải quyết tốt, có số
liệu chứng minh thuyết phục
60%

111
4
Trình bày đẹp và nộp đúng hạn
10%

- Tiêu chí đánh giá bài tập nhóm.
TT
Tiêu chí đánh giá
Tỷ lệ đánh giá
1
Cấu trúc logic: đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, kết luận
10%
2
Văn phong logic, chặt chẽ, khoa học
20%
3
Nội dung: những vấn đề đƣợc giải quyết tốt có số liệu
chứng minh thuyết phục
50%
4
Nộp đúng hạn và có báo cáo kết quả làm việc nhóm:
lịch làm việc chi tiết, nhiệm vụ thực hiện, đánh giá kết
quả của từng cá nhân và nhóm.
20%


- Thi giữa kỳ:
- Thi hết môn:
- Thi lại:
Duyệt Chủ nhiệm Bộ môn Giảng viên
TS. Nguyễn Huy Chƣơng ThS. Trần Hữu Huỳnh