Email: [email protected]
1
SU DUNG
SỐ PHỨC TÍCH HỢP TRÊN MÁY TÍNH (CASIO FX570ES, 570MS) ĐỂ GIẢI NHANH BÀI
TOÁN TRẮC NGHIỆM HỘP ĐEN ĐIỆN XOAY CHIỀU
Email: [email protected]
I. Cơ sở lí thuyết và cách cài đặt số phức trên máy tính
1. Cơ sở lí thuyết
Phương trình: x=Acos( ωt + ϕ) sẽ biễu diễn dưới số phức với hai dạng:
x = A e
i( ωt + ϕ )
hoặc x= a + bi
Dạng thức Dạng phức trong máy FX 570ES,
570MS
Cảm kháng Z
L
L
iZ
Dung kháng Z
C

C
iZ−
Tổng trở:
()
2
CL
2
ZZRZ −+=
Z = R + i ( Z
L

Định luật ÔM
u
iuiZ
Z
=⇒=
2. Cách cài đặt máy tính 570ES dạng số phức để viết u,i
+B1: Shift 9 3 = = (Để cài đặt ban đầu)
+B2: Mode 2----> xuất hiện chữ CMPLX (cài đặt tính toán số phức)
+B3: Shift mode 2 ∇ 3 2 (Để cài đặt dạng mũ phức khi viết phương trình i hoặc u)
* Nếu tìm R,L, C thì bước 3 thay bằng: Shift mode 2 ∇ 3 1 (Để cài đặt dạng số phức
aib+ )
* Có thể cài đặt đến bước 2, sau đó bạn nhập các phép tính vào máy rồi :
+ bấm shift 2 3 = sẽ ra kết quả dạng mũ phức
oi
I ϕ∠ (hoặc
ou
U ϕ∠ ) khi viết phương
trình i ( hoặc u).
+ bấm shift 2 4 = sẽ ra kết quả dạng số phức aib+ khi cần tìm R, L hoặc C.
Sử dụng số phức tích hợp trong máy tính có thể giải nhanh bài toán trắc nghiệm như :
tổng hợp dao động điều hòa và rất nhiều bài toán khác trong phần điện xoay chiều. Trong
khuôn khổ bài viết này tôi chỉ xin giới thiệu cách : ’’Sử dụng số phức tích hợp trên máy
tính (Casio fx570ES, 570MS) để giải bài toán trắc nghiệm hộp đen điện xoay chiều’’
II. Giải nhanh các câu trắc nghiệm bài toán hộp đen
Phần kiến thức vận dụng để giải bài toán hộp đen bằng các phương pháp khác tôi
không trình bày ở đây. Tôi chỉ đưa ra ví dụ và cách sử dụng máy tính để tìm nhanh các
bài trắc nghiệm đó.
1. Tìm các phần tử trong hộp đen R và Z
L
(suy ra L) hoặc R và Z

.
C.
3
150;
2
RLH=Ω=
π
D.
4
10
503;
1,5
RCF
−
=Ω=
π

* Đầu tiên ta làm như sau:
+B1: Shift 9 3 = = (Để cài đặt ban đầu)
+B2: Mode 2----> xuất hiện chữ CMPLX (cài đặt tính toán số phức)
+B3: Shift mode 2 ∇ 3 1 (Để cài đặt dạng số phức aib+ )
* Sau đó tiến hành nhập vào máy:
() ()
200630
2230
¸¸:200630 : (2230)
¶:86,6150503150
u
Z
i

π
=π+utV
thì cường độ dòng
điện qua hộp là
3cos(100)()
2
π
=π+itA
. Đoạn mạch chứa
A.
3
10
40;
4π
−
=Ω=RCF B.
2
40;
5π
=Ω=RLH.
C.
3
10
202;
22π
−
=Ω=RCF. D.
2
202;
5π

3
10
40;40
4π
−
=Ω=Ω⇒=
C
RZCF
Ví dụ 3. Hộp kín X chỉ chứa một trong ba phần tử R, L, C. Nếu đặt vào hai đầu hộp kín
điện áp xoay chiều
2202cos(100)()
3
utV
π
=π−
thì cường độ dòng điện qua hộp là
2cos(100)()
3
itA
π
=π−
. Hộp X chứa
A.
4
10.CF
−
=π B. 1.LH=π C. 110.R =Ω D. 220.R =Ω
Email: [email protected]
3
A B

điện áp xoay chiều
2202cos(100)()
6
utV
π
=π+
thì cường độ dòng điện qua hộp là
2,22cos(100)()
3
π
=π−itA
. Hộp X chứa
A.
4
10.CF
−
=π B. 1.LH=π C. 110.R =Ω D. 220.R =Ω
() ()
220230
2,2260
¸¸:220230 : (2,2260)
¶:100
u
Z
i
ThaotcmySHIFTSHIFT
KÕtqui

∠
==

A.
3
10
150;
53π
−
=Ω=RCF. B.
3
150;
2π
=Ω=RLH.
C.
3
10
50;
53π
−
=Ω=RCF. D.
3
50;
2π
=Ω=RLH
() ()
100615
215
¸¸:100615 : (215)
¶:15086,6150503
u
Z
i

π
=−=Ω

+=


⇒

=
=





Ví dụ 6. Mạch điện như hình vẽ:

A B
C
0
X

Email: [email protected]
4
Biết
4
0
10
−
=

−
=Ω=RCF. D.
1
503;
2π
=Ω=RLH
() ()
100645
215
¸¸:100645 : (215)
¶:86,6150503150
u
Z
i
ThaotcmySHIFTSHIFT
KÕtquii

∠
==

∠−


−−−=


+=+




;
−
==
ππ
CFLH
Biết đặt vào hai đầu mạch điện áp xoay chiều u
AB
= 200cos100πt(V) thì cường độ dòng
điện trong mạch là 4os(100)()ictAπ= ; X là đoạn mạch gồm hai trong ba phần tử (R
0
, L
0

(thuần), C
0
) mắc nối tiếp. Các phần tử của hộp X là
A.
4
00
10
50;
π
−
=Ω=RCF. B.
4
00
10
50;
2π
−

uuu=−
Thao tác như sau: 200 (40090) 23shift−∠=
Kết quả sẽ là: 447,2135963,4349∠−
+ Bước 3: Tìm
447,2135963,4349
4
NB
NB
u
Z
i
∠−
==
A
C
B
N
M
X
Email: [email protected]
5
Kết quả sẽ là: 50100i− . Hộp X có 2 phần tử nên sẽ là
0
0
50;100=Ω=Ω
C
RZ . Từ đó tìm được
4
0
10