Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm gần đây, hoạt động ngân hàng ngày càng trở nên sôi động
và đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế đất nước đi lên,
bắt kịp sự phát triển của thương mại toàn cầu. Trong đó, không thể không kể đến sự
đóng góp của Ngân hàng thương mại. Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
tuy ra đời sau Ngân hàng Trung Ương, nghĩa là có quá trình ra đời ngược lại với
nhiều quốc gia khác trên thế giới nhưng nó cũng thực hiện đầy đủ các chức năng và
nghiệp vụ của Ngân hàng thương mại giống như các ngân hàng thương mại khác
trên thế giới. Với tư cách là tổ chức cung ứng vốn đáng tin cậy, nhanh chóng đối
với tất cả các cá nhân và thành phần kinh tế trong xã hội, Ngân hàng thương mại đã
trở thành trợ thủ đắc lực đối với sự phát triển của các ngành nghề trong nền kinh tế.
Từ khi ra đời cho đến nay, Ngân hàng thương mại Việt Nam đã sát cánh cùng đất
nước trong những giai đoạn thăng trầm, góp phần đáng kể đưa nền kinh tế nước
nhà đạt đến mức độ phát triển như hiện nay.
Trong khuôn khổ bài viết này, em xin đề cập đến “Hoạt động tín dụng của
hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay” với những thành tựu đã đạt
được và những hạn chế cần khắc phục, cũng như những giải pháp hữu hiệu nhằm
nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng trong toàn bộ hệ thống.
Vì hiểu biết có hạn và tài liệu thông tin sưu tầm chưa được đầy đủ nên bài
viết này chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót. Do vậy em rất mong nhận được những ý
kiến bổ sung chỉnh sửa của các thầy cô giáo.
Em xin chân thành cảm ơn!
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
NỘI DUNG
I. KHÁI LUẬN CHUNG
1- Quá trình ra đời, vai trò và chức năng của Ngân hàng thương mại
1.1- Quá trình ra đời của Ngân hàng thương mại
Từ xa xưa, khi con người phải tự mình chế tạo ra những sản phẩm phục vụ
cho nhu cầu sinh hoạt thì những sản phẩm đó có tính chất rất hạn chế. Dần dần, nhu

thống ngân hàng, chia làm hai nhóm: nhóm ngân hàng phát hành về sau trở thành
Ngân hàng Trung Ương và nhóm Ngân hàng trung gian.
Hoạt động ngân hàng ngày càng phát triển đòi hỏi phải phân chia ngân hàng
trung gian thành các ngân hàng hoạt động trong các lĩnh vực riêng: Ngân hàng
thương mại, Ngân hàng đầu tư, Ngân hàng tiết kiệm....
Trong thời đại ngày nay, việc kinh doanh tiền tệ không còn là độc quyền của
các ngân hàng mà còn có các tổ chức khác như công ty bảo hiểm, các hiệp hội tiết
kiệm cho vay, tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán.... Tuy nhiên, trong đó Ngân
hàng thương mại của bất cứ quốc gia nào vẫn là tổ chức tài chính lớn nhất, quan
trọng nhất bảo đảm cung cấp đầy đủ các dịch vụ cho khách hàng so với các tổ chức
khác trong giới kinh doanh tiền tệ.
Thực chất, Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh doanh theo luật định
( có đăng kí kinh doanh và được cấp giấy phép kinh doanh ) với nhiệm vụ chính là
nhận tiền gửi để cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện
thanh toán. Ngân hàng thương mại được phân biệt với ngân hàng khác vì tổng tài
sản của nó luôn là khối lượng lớn nhất trong toàn bộ hệ thống ngân hàng và Ngân
hàng thương mại là đơn vị duy nhất được phép mở tài khoản tiền gửi không kì hạn
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
cho công chúng. Hiện nay, Ngân hàng thương mại được xem như một ngân hàng
trung gian mà tỉ lệ vốn cho vay vào mục đích thương mại và công nghiệp chiếm tỉ
trọng lớn trong tổng số tài sản có của nó.
Ngân hàng thương mại có thể tồn tại ở nhiều dạng sở hữu khác nhau: có thể
được thành lập bằng 100% vốn của tư nhân, 100% vốn của Nhà nước hoặc hùn vốn
giữa tư nhân với nhà nước hoặc với người nước ngoài.
1.2- Chức năng của Ngân hàng thương mại
a) Chức năng trung gian tín dụng
Đây là chức năng đặc trưng và cơ bản nhất của Ngân hàng thương mại.
Trung gian tài chính là hoạt động cầu nối giữa cung và cầu vốn trong xã hội. Do
quan hệ tín dụng trực tiếp giữa các chủ thể thừa vốn và các chủ thể thiếu vốn gặp

Với chức năng này, ngân hàng thương mại sẽ cung cấp cho khách hàng
những công cụ thanh toán thuận lợi như séc, uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, thẻ tín
dụng.. .. Nhờ thế các chủ thể kinh tế tiết kiệm được rất nhiều chi phí lao động, thời
gian lại đảm bảo được thanh toán an toàn. Do đó, chức năng này thúc đẩy lưu thông
hàng hoá, đẩy nhanh tốc độ thanh toán và tốc độ lưu chuyển vốn, góp phần tăng
trưởng kinh tế. Hơn nữa, việc thanh toán qua hệ thống ngân hàng không dùng tiền
mặt đã làm giảm lượng tiền mặt trong lưu thông và tiết kiệm chi phí khác như in
ấn, đếm nhận.. .. Đối với các ngân hàng thương mại, chức năng này góp phần tăng
thêm lợi nhuận cho ngân hàng thông qua việc thu lệ phí thanh toán đồng thời làm
tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng thể hiện số dư có tài khoản tiền gửi của
khách hàng. Chức năng này là cơ sở để hình thành chức năng tạo tiền của ngân
hàng thương mại.
c. Chức năng tạo tiền.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Chức năng này được thực hiện dựa trên nguyên tắc nếu các ngân hàng thực
hiện việc cho vay và thanh toán bằng chuyển khoản thì hệ thống ngân hàng sẽ tạo
ra một lượng tiền gửi mới làm cho tổng cung ứng tiền của nền kinh tế tăng lên.
Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng số vốn huy
động được để cho vay. Khách hàng sử dụng số tiền cho vay để mua hàng hoá,
thanh toán dịch vụ trong khi số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của họ vẫn
được coi là một bộ phận của tiền giao dịch. Để thực hiện chức năng này, ngân hàng
thương mại phải làm được chức năng trung gian thanh toán, mở tài khoản tiền gửi
thanh toán cho khách hàng thì số tiền trên tài khoản này mới coi là một bộ phận của
lượng tiền giao dịch.
Tuy nhiên, các ngân hàng thương mại không thể tạo tiền một cách tuỳ ý, mà
thực tế, khả năng tạo tiền còn bị giới hạn bởi tỉ lệ dự trữ dư thừa và tỉ lệ rút tiền của
công chúng so voứi lượng tiền gửi thanh toán.
Với chức năng này, hệ thống ngân hàng thương mại đã làm tăng phương tiện
thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả xã hội. Chức năng

ở mỗi nơi, hoạt động của ngân hàng thương mại lại có các hình thức khác nhau.
Vậy ở Việt Nam, ngân hàng thương mại hoạt động như thế nào?
2- Ngân hàng thương mại Việt Nam
Trước đây, do đất nước bị đô hộ nên nền kinh tế nước ta bị kìm kẹp trăm bề.
Ngân hàng Đông Dương được xây dựng để phục vụ cho lợi ích của quân Pháp xâm
lược. Vì thế, đại đa số nhân dân không thể trông chờ gì ở các chính sách của ngân
hàng mà ngược lại, việc phát hành tiền tuỳ tiện lại càng gây khó khăn cho người
dân.
Từ năm 1947, hệ thống tín dụng của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà bắt
đầu được xây dựng và đi vào hoạt động. Nhiệm vụ đầu tiên của nó là góp vốn cho
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
nhân dân phát triển sản xuất công nghiệp và nông nghiệp, làm giảm tình trạng cho
vay nặng lãi... Vốn hoạt động dựa vào ngân sách Nhà nước.
Năm 1951, chính phủ ra sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia
Việt Nam nhằm thực hiện chức năng quản lí Nhà nước về tiền tệ, tín dụng, ngoại
hối... Đây là ngân hàng đầu tiên thực sự là của nhân dân, phục vụ cho lợi ích của
nhân dân. Ngân hàng quốc gia Việt Nam được tổ chức theo quy mô lớn, quản lý
hoạt động kinh doanh theo nguyên tắc tập trung thống nhất, giữ vị trí trụ cột trong
hệ thống tiền tệ, tín dụng của nước ta. Ngân hàng quốc gia Việt Nam đã từng bước
trưởng thành, lớn mạnh. Hoạt động của ngân hàng đã góp phần đáng kể trong xây
dựng, củng cố và hoàn thiện hệ thống tiền tệ, tín dụng, thích ứng với yêu cầu của
từng thời kì phát triển, phát huy vai trò là công cụ có hiệu lực của Đảng và Nhà
nước trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế.
Tiếp theo sự ra đời của Ngân hàng quốc gia là sự ra đời của hàng loạt ngân
hàng mới dưới sự kiểm soát của nó. Những ngân hàng này hoạt động dựa trên ba
chức năng của ngân hàng thương mại, thực hiện những nhiệm vụ dưới sự chỉ đạo
của Ngân hàng quốc gia góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Ngân hàng thương mại từ lúc ra đời đến nay đã đóng vai trò vô cùng quan
trọng trong nền kinh tế. Các ngân hàng thương mại Việt Nam với nhiều hoạt động

Để thực hiện các nghiệp vụ dài hạn, ngân hàng thương mại để cho các tổ
chức chuyên ngành như Ngân hàng Đầu tư và Phát triển, Ngân hàng Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn... được tự do hoạt động với các nguồn vốn vay chủ yếu qua
phát hành trái phiếu và tài trợ cho đầu tư qua huy động tiết kiệm gián tiếp. Các
ngân hàng này có những nhiệm vụ khác nhau nhưng chủ yếu là củng cố và phát
triển các ngàng kinh tế, từ công nghiệp đến nông nghiệp. Từ lúc ra đời, các ngân
hàng này đã hoạt động hết sức tích cực, thực hiện cho vay vốn đối với các cá nhân,
tổ chức trên toàn quốc. Đồng thời, nó cũng thực hiện đúng các chủ trương, chính
9