SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHÁNH SƠN
TRƯỜNG MẦM NON SƠN CA
Người thực hiện: Nguyễn Thị Anh
Chức vụ : Giáo viên
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
1
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Tô Hạp, ngày 5 tháng 4 năm 2012
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”
Chắc hẳn trong mỗi chúng ta ai cũng hiểu được ý nghĩa của câu nói này.
Vâng trẻ em chính là chủ nhân tương lai của đất nước, là búp măng non đang
từng ngày, từng ngày lớn lên mang theo những phẩm chất, trí tuệ, đạo đức của
con người Việt Nam. Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi luôn luôn được toàn xã hội
quan tâm cũng như tạo điều kiện để trẻ phát triển nhân cách một cách toàn diện.
Bản thân tôi là một giáo viên mầm non trực tiếp chăm sóc – giáo dục trẻ, ý thức
được vai trò và trách nhiệm của mình, tôi đã cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của
một người giáo viên, xứng đáng là người mẹ thứ hai của trẻ. Trong tất cả các
nhiệm vụ chăm sóc – giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non, thì nhiệm vụ chăm sóc –
giáo dục trẻ ở lứa tuổi 5 tuổi chuẩn bị bước vào lớp 1 là vô cùng quan trọng, đó
là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của trẻ.
Khi bước vào trường tiểu học tất cả đều trở nên xa lạ đối với trẻ về cả môi
trường, hoạt động chủ đạo, mối quan hệ, thời gian sinh hoạt trong một ngày. Như
chúng ta đã biết, ở trường mầm non trẻ đang sống trong một môi trường được sự
Một vấn đề ảnh hưởng đến kết quả học tập của trẻ ở lớp 1 đó là vấn đề từ
phụ huynh, phụ huynh đa phần chưa ý thức được tầm quan trọng của học tập đối
với con em mình, nên việc quan tâm, đốc thúc trẻ học là chưa cao. Nắm được
tình hình như vậy bắt buộc chúng ta phải chuẩn bị cho trẻ tính tự lập, ý thức cao,
không ỷ lại.
Vậy phải làm như thế nào để trẻ có thể học tập tốt ở tiểu học ? Đây quả thật
là câu hỏi không dễ dàng nếu chúng ta không chuẩn bị cho trẻ về mọi mặt. Tuy
nhiên việc chuẩn bị đó không phải một sớm một chiều, đó là cả một quá trình lâu
dài. Những sự chuẩn bị đó phải đảm bảo được tính khoa học, tính kế thừa.
Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố
và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị thay đổi đột ngột khi
chuyển sang hoạt động chủ đạo từ hoạt động vui chơi sang họat động học tập ở
trường tiểu học.
Xuất phát từ các lý do tôi đã nêu ở trên, bản thân tôi thấy việc chuẩn bị tâm
thế cho trẻ mầm non 5 tuổi vào lớp một là vô cùng cần thiết và quan trọng.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số phương pháp nâng cao hiệu quả việc chuẩn
bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1”.
II. NỘI DUNG:
1. Cơ sở khoa học:
* Tuổi mầm non là bậc thang đầu tiên, làm nền móng cho những bậc thang
tiếp theo của cuộc đời. Nhiều nhà Giáo dục đã nói đến vai trò cần thiết của
trường mầm non trong việc phát triển của trẻ. Để vào lớp 1, trẻ cần được chuẩn
bị tâm lý sẵn sàng đi học – hay còn gọi là “độ chín muồi”. Vì thế một trong
những yêu cầu quan trọng cần chuẩn bị để giúp trẻ vào học tốt chương trình tiểu
học là: Chuẩn bị tốt cho trẻ về các mặt: Đức – trí – thể - mỹ - lao động – ngôn
ngữ. Ngoài ra cần chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tinh thần để trẻ chuẩn bị vào lớp
1.
* Khi chuyển tiếp giữa bậc học mầm non và bậc học tiểu học phải đảm bảo sự
kế thừa, tính khoa học. Những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non
cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không
- Trẻ chưa có tính tự lập trong mọi hoạt động, còn ỷ lại hay chưa tự tin vào
bản thân mình dẫn đến việc chủ động thực hiện các công việc còn kém. Số
trẻ có tính tự lập, tự tin chỉ đạt 25 – 30%. 80% trẻ chưa có thái độ và cách
cư xử đúng với mọi người.
- 80% trẻ chưa có sự hiểu biết nhiều về bản thân, gia đình, môi trường xung
quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian. Đa số trẻ chưa biết so
sánh, phân tích, tổng hợp. Chưa có các biểu tượng về toán, chữ cái và chữ
viết.
- Khả năng vận động còn chậm chạp. Số trẻ bị suy dinh dưỡng chiếm 45%,
số trẻ thấp còi chiếm 35%. Trẻ không chịu ngủ trưa vì theo thói quen ở
nhà trẻ hay theo bố mẹ lên rẫy hoặc đi chơi.
- Khả năng cảm nhận cái đẹp xung quanh cuộc sống còn hạn chế, khả năng
cảm thụ âm nhạc yếu, chỉ có 20% trẻ biết tạo ra sản phẩm tạo hình đẹp
mắt.
- 85 % trẻ chưa có các thao tác trong hoạt động học tập, các kỹ năng tự
phục vụ.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
4
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
- Cháu biết Tiếng Việt nhưng còn ít và vẫn sử dụng chủ yếu vốn tiếng
Raglay để giao tiếp. Giáo viên chưa học qua tiếng Raglay nên giao tiếp
với trẻ còn gặp khó khăn. Khả năng tiếp thu chữ cái và chữ viết còn chậm.
- Cháu không thích lên lớp 1 vì sợ xa các bạn, xa trường mầm non và sợ
phải học.
III- CÁC PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN:
Nắm được tình hình của trẻ, và những thuận lợi, khó khăn như trên tôi đã
đưa ra những phương pháp nhằm giúp trẻ chuẩn bị tốt tâm thế để vào lớp 1 như
sau:
1. Chuẩn bị về mặt tình cảm – xã hội.
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
ở trường …, về các mối quan hệ giữa bạn bè, thầy cô giáo từ đó kích thích lòng
mong mỏi,yêu mến, háo hức được đến trường học tập của trẻ.
Để làm được điều này tôi đã xin ý kiến nhà trường tổ chức một buổi thăm
quan trường tiểu học cho các cháu.
Trẻ tham quan trường tiểu học
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
6
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Trẻ hứng thú khi được trải nghiệm.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
7
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Mặc dù lên lớp 1 học ở trường khác, những các hoạt động học tập vẫn có những
môn học các con yêu thích ở trường mầm non.
2. Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt trí tuệ.
Như tất cả chúng ta đều biết, để làm tiền đề cho trẻ mẫu giáo lớn bước vào
lớp 1 một cách tốt nhất không thể không chuẩn bị tốt cho trẻ về tri thức. Bởi tri
thức là vô cùng quan trọng và cần thiết cho trẻ. Trẻ có một trí tuệ tốt, trẻ thông
minh, nhanh trí, nắm bắt được những kiến thức do cô giáo truyền đạt ở lứa tuổi
mẫu giáo sẽ rất thuận lợi cho trẻ bước vào lớp 1. Điều này được thực hiện thông
qua các hoạt động học tập
Phát triển tốt về mặt trí tuệ, sự hiểu biết vể bản thân, gia đình, môi trường
xung quanh, các biểu tượng về thời gian, không gian đồng thời có kỹ năng thực
hiện hoạt động trí óc như biết so sánh, phân tích, tổng hợp. Đó là những điều
kiện cần thiết, là hành trang để trẻ tiếp thu, lĩnh hội chương trình học tập ở
được tốt hơn.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
9
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Tiết học toán của trẻ.
Trong lớp có rất nhiều cháu kiến thức về toán còn yếu, vì thế tôi cùng cô giáo
ở lớp đã lên kế hoạch cụ thể rèn trẻ yếu để trẻ tiếp thu kiến thức về toán đồng
đều với các bạn ở lớp, đáp ứng yêu cầu so với độ tuổi.
3. Chuẩn bị tốt cho trẻ về thể lực.
Bác Hồ của chúng ta có nói “Một tâm hồn minh mẩn trong một cơ thể cường
tráng”, thật vậy một điều kiện quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học
tập của học sinh là thể lực. Thể lực phát triển tốt tạo điều kiện thuận lợi cho
những tư chất, những yếu tố sinh học với tư cách là tiền đề vật chất của sự phát
triển nhân cách. Chuẩn bị về mặt thể lực cho trẻ không đơn thuần là sự chuẩn bị
về lượng phát triển chiều cao và trọng lượng cơ thể mà còn là sự chuẩn bị về
chất, năng lực làm việc bền bỉ, dẻo dai, có khả năng chống lại sự mệt mỏi của
thần kinh, cơ bắp, độ khéo léo của bàn tay, tính nhanh nhạy của các giác quan.
Để có được thể lực tốt, cần tạo một chế độ sinh hoạt, ăn uống, nghỉ ngơi, luyện
tập cho trẻ một cách khoa học và hợp lý cả về thời gian cũng như phù hợp với
đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ giúp trẻ tích cực tham gia vào các hoạt
động học tập và vui chơi đạt kết quả tốt nhất.
- Xác định được tầm quan trọng của vấn đề này ngay từ đầu năm tôi đã bàn với
cô giáo cùng lớp để thống nhất cách làm việc và vạch ra kế hoạch cụ thể để thực
hiện tốt yêu cầu này như sau: Bám theo kế hoạch của nhà trường ngay từ những
ngày đầu trẻ đến lớp chúng tôi đã tiến hành cân, đo và khám sức khoẻ định kỳ
cho trẻ. Chấm biểu đồ tăng trưởng, trên cơ sở đó phân loại sức khoẻ theo kênh,
chiều cao theo cấp độ và phân loại theo bệnh tật của trẻ. Tôi theo dõi, ghi kết quả
lên bảng sức khoẻ để phụ huynh tiện theo dõi. Sau đó tôi trao đổi cụ thể với phụ
huynh của những trẻ có tình trạng sức khoẻ yếu, thể trạng nhỏ, ăn chậm… để
ngoài trời, các trò chơi vận động, hoạt động góc, hoạt động thể chất
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
12
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Trẻ chơi các trò chơi vận động rèn luyện cho cơ thể.
Cho trẻ vận động nhiều là tốt, tuy nhiên tôi cũng không lạm dụng quá, trong
các vận động tôi luôn đảm bảo tính động tĩnh luân phiên nhau tạo cho trẻ có thời
gian hoạt động phù hợp. Làm được tất cả các điều trên tôi đã chuẩn bị cho trẻ tốt
về mặt thể lực: Trẻ được vận động hợp lý, ăn, ngủ tốt sẽ có một thể lực tốt, trẻ
khoẻ mạnh da dẻ hồng hào, tăng cân đều, vận động lâu mỏi, ít ốm đau, hạn chế
được các bệnh truyền nhiễm và đặc biệt quan trọng là trẻ sẽ tích cực tham gia
vào các hoạt động mà cô giáo tổ chức.
4. Chuẩn bị về mặt thẩm mỹ cho trẻ.
Sự chuẩn bị toàn diện cho trẻ không thể không nhắc tới sự chuẩn bị về mặt
thẩm mỹ, bởi lẽ trẻ có cơ thể khỏe mạnh, có những quy tắc ứng xử phù hợp với
mọi người, có sự hiểu biết về cuộc sống xung quanh. Thông qua các tiết học, tiết
khám phá cô cần giáo dục cho trẻ thích tìm hiểu và biết bộc lộ cảm xúc phù hợp
trước vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống, các tác phẩm nghệ thuật. Thông qua
những giờ hoạt động âm nhạc giáo dục trẻ thích nghe nhạc, nghe hát, chăm chú
lắng nghe và nhận ra những giai điệu khác nhau của bài hát, của bản nhạc. Giáo
dục trẻ hát đúng và biết thể hiện sắc thái tình cảm qua các bài hát mà trẻ yêu
thích. Giáo dục trẻ biết vận động nhịp nhàng, phù hợp với nhịp điệu của bài hát,
biết sử dụng các dụng cụ âm nhạc để gõ theo tiết tấu của bài hát. Giáo dục trẻ
biết chọn và sử dụng các nguyên vật liệu đa dạng, biết phối hợp màu sắc để tạo
ra sản phẩm tạo hình có nội dung, bố cục, màu sắc hài hòa.
5. Chuẩn bị một số kỹ năng lao động cần thiết cho hoạt động học tập.
Hiện nay việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong các bậc học đã
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
13
trẻ được như vậy tôi đã tạo môi trường chữ viết trong lớp phong phú tạo điều
kiện cho trẻ được “Tắm mình trong chữ viết” và giúp trẻ làm quen chữ cái một
cách tự nhiên như: Cảnh quan ngoài lớp học, tạo cây có gắn các chữ cái. Các góc
chơi trong lớp,
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
14
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Trẻ học chữ cái bên ngoài lớp học.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
15
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
Trẻ học chữ cái trong lớp
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
16
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
ở những góc chơi này nên có các loại sách báo và vật liệu như :Tranh ảnh về thế
giới xung quanh như: con người, nghề nghiệp, thế giới động vật, thế giới thực
vật,… dưới các tranh ảnh cần có chữ viết to. Sách, tranh truyện với các lại giấy
bìa tốt, bền, ít trang, nội dung đơn giản, màu sắc đẹp, chữ to,…các bài thơ ngắn,
các câu chuyện có nội dung lặp đi lặp lại để trẻ dễ nhớ, dễ thuộc. Ở góc học tập
tôi trang bị thêm giấy, vở để cháu tự do tập viết, tập can chữ theo ý thích của
mình. Ngoài ra tôi còn chuẩn bị những chữ cái để trẻ có thể đọc và ghép các vần
đơn giản. Hay khi làm ký hiệu của các cháu tôi làm bằng tên của các cháu, đó
cũng là một cách tạo điều kiện cho các cháu làm quen với chữ cái một cách hứng
thú nhất. Tôi cũng chú trọng cho các cháu tô chữ cái, xem và nghe đọc các loại
sách, phân biệt phần mở đầu, kết thúc của sách. Cho trẻ làm quen với cách đọc
và viết tiếng Việt: Hướng đọc, viết từ phải sang trái, từ dòng trên xuống dòng
khi lên học tiểu học thì không phải lúc nào trẻ cũng ở gần cô giáo mà có lúc trẻ
tự chơi, tự do một mình hoặc chơi với các bạn…Thông qua việc tổ chức sinh
nhật cho trẻ ở lớp ngoài ý nghĩa cho trẻ biết quan tâm, yêu quý bạn bè, thích
tham gia vào hoạt động tập thể nó còn có thể góp phần giúp trẻ hiểu rằng mình
đã bước sang 6 tuổi, đã lớn khôn và chững chạc lên nhiều để chuẩn bị vào lớp 1.
Chuẩn bị cho trẻ tốt về mặt tinh thần sẽ cho trẻ có tâm lý thoải mái, tự tin, sẵn
sàng bước vào lớp 1 không lo sợ, rụt rè, thiếu tự tin.
Tóm lại: Vậy việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 ta phải làm tốt cả 7 yếu tố
trên. Cả 7 yếu tố này đều rất quan trọng, không thể tách rời nhau được và không
thể thiếu một trong các yếu tố đó trong quá trình chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp
1.
IV- NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1. Những kết quả đạt được.
* Về Tình cảm – xã hội:
- 90% Các cháu tự tin, mạnh dạn, có tính tự lập và sáng tạo trong công việc. 10%
cháu có khả năng hoàn thành các công việc được phân công.
-100% Trẻ có thái độ, và cư xử đúng đắn đối với mọi người.
* Về trí tuệ:
- Trẻ thông minh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, hồn nhiên và đạt được yêu cầu của độ
tuổi thông qua kết quả khảo sát các môn học, 98% trẻ đạt yêu cầu về kiến thức.
100% trẻ đủ điều kiện lên lớp 1.
* Về thể lực:
- Các cháu trong lớp tôi đều khoẻ mạnh, da dẻ hồng hào, vận động nhanh nhẹn,
có khả năng đề kháng với các bệnh dịch. Trong đợt dịch “ Tay – chân – miệng”
vừa qua lớp tôi không bị cháu nào.
- Kết quả khám sức khoẻ cuối năm cho thấy 90% trẻ có cân nặng bình thường,
10 % trẻ suy dinh dưỡng vừa. 90% trẻ có chiều cao bình thường, 10% trẻ thấp
còi độ 1.
- Tuy vẫn còn 10% cháu suy dinh dưỡng và thấp còi đội 1, nhưng những cháu đó
rất nhanh nhẹn, và có những kỹ năng, nhận thức, ngôn ngữ đảm bảo tốt cho việc
- Để việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1 được tốt yêu cầu giáo
viên phải nắm chắc đặc điểm tâm lý của lứa tuổi. Giáo viên phải đọc và nghiên
cứu những tài liệu và sách về tâm sinh lý lứa tuổi để đảm bảo có phương hướng,
biện pháp hình thức đúng đắn trong quá trình giáo dục trẻ , và bảo đảm cho giáo
viên không chỉ là cô giáo mà còn là người bạn gần gũi thân thiết với trẻ.
- Phải biết bàn bạc, phối hợp ăn ý, nhịp nhàng với các giáo viên cùng lớp và
cùng thống nhất với nhau về cách làm việc thì kết quả đem lại mới cao.
- Cần có sự tuyên truyền và phối hợp với phụ huynh.
- Phải biết bám sát vào sự chỉ đạo và yêu cầu của ban giám hiệu thông qua các
buổi họp tổ chuyên môn, họp định kỳ, họp sơ kết trên cơ sở đó có kế hoạch, biện
pháp, hình thức phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp mình.
- Cần có ý kiến báo cáo đề xuất kịp thời cho Ban giám hiệu trong quá trình chăm
sóc giáo dục trẻ để đảm bảo cho trẻ được chăm sóc tốt về thể chất và tinh thần.
- Phải biết lắng nghe, tham khảo, học hỏi kinh nghiệm, góp ý của Ban giám hiệu
cùng đồng nghiệp để chọn lọc ý kiến tiếp thu ý kiến hay.
Trên đây là kinh nghiệm chuẩn bị tâm thế cho trẻ mẫu giáo lớn vào lớp 1. Rất
mong được sự góp ý của ban giám hiệu và chị em đồng nghiệp.
V. KẾT LUẬN:
Việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp 1 được sự hưởng ứng, đồng thuận
của Ban giám hiệu nhà trường, các đồng nghiệp, các bậc phụ. Công việc này đã
được tìm hiểu và đưa vào thực hành tại lớp Lá 1 trường mầm non Cơn Ca. Dù
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
19
SKKN “ Phương pháp chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ 5 – 6 tuổi vào học lớp
1”
kết quả chưa đạt được tuyệt đối nhưng phần nào cũng giúp cho các con em dân
tộc thiểu số Raglay có tâm thế sẵn sàng khi bước vào lớp 1, lớp mà không riêng
gì ai, tất cả các trẻ em và chúng ta đều phải trải qua. Bước đầu đã chuyển biến
được sự nhìn nhận của phụ huynh, của tất cả mọi người trong công việc chuẩn bị
tâm thế cho trẻ vào lớp 1. Qua việc chuẩn bị tâm thế cho trẻ, không chỉ tạo cho
1. Chuẩn bị về mặt tình cảm – xã hội.
2. Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt trí tuệ.
3. Chuẩn bị tốt cho trẻ về thể lực.
4. Chuẩn bị về mặt thẫm mỹ cho trẻ.
5. Chuẩn bị một số kỹ năng lao động cần thiết cho hoạt động học tập.
6. Chuẩn bị về mặt ngôn ngữ.
7. Chuẩn bị tốt cho trẻ về mặt tinh thần.
IV – NHỮNG KẾT QUẢ BƯỚC ĐẦU VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM.
1. Những kết quả đạt được.
2. Bài học kinh nghiệm:
IV – KÊT LUẬN.
Giáo viên: Nguyễn Thị Anh - Trường MN Sơn Ca.
22