Phần mở đầu
I- Lý do chọn đề tài:
Đất nớc ta đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập
với các nớc trong khu vực và trên thế giới. Đếp đáp ứng yêu cầu ngày càng
cao của xã hội đối với giáo dục, từ những năm 1999- Bộ giáo dục và đào tạo
đã bắt đầu xây dựng kế hoạch cải cách chơng trình tiểu học hệ 165 tuần.
Năm 1995 Bộ đã khởi xởng đặt vấn đề cho chơng trình tiểu học năm 2000.
Sau 5 năm thực hiện, theo quyết định của Chính phủ năm 2002.
Chơng trình 2000 đã đợc tiến hành dạy trên phạm vi toàn quốc.
Nội dung chơng trình thay đổi đòi hỏi phơng pháp dạy học cũng phải
đổi mới Phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh trên cơ
sở khait hác triệt để các đặc điểm tâm sinh lý của học sinh tiểu học là ph-
ơng hớng đổi mới phơng pháp dạy và học môn Toán ở bậc tiểu học. Một
trong những biện phpá chủ yếu để đạt đợc mục đích trên là gây cho học sinh
hứng thú học tập. Tạo niềm tin, niềm vui bằng cách lôi cuốn các em vào
những trò chơi toán học hấp dẫn, phù hợp với trình độ nhận thức, đặc điểm
lứa tuổi các em trong giờ học táon, đặc biệt là ở các lớp đầu cấp.
Là một giáo viên tiểu học (hiện đang đợc phân công dạy lớp 3) bản thân
tôi nhận thấy rằng. Muốn dạy tốt chơng trình mới nói chung và chơng trình
toán 3 nói riêng không những ngời giáo viên phải nắm vững nội dung chơng
trình mà còn phải năng động, sáng tạo để vận dụng linh hoạt những phơng
pháp, hình thức tổ chức dạy học phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả dạy học.
Xuất phát từ những lý do trên tôi đã chọn đề tài.
Thit k trũ chi gúp phn i mi phng phỏp dy hc trong
gi hc toỏn lp 3.
II- Mục đích nghiên cứu:
1- Tìm hiểu hệ thống nội dung, phơng pháp, hình thức tổ chức dạy học
toán 3.
2- Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn của giáo viên và học sinh khi
thiết kế, sử dụng trò chơi trong giớ học toán.
3- Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ s phạm của bản thân, bớc

chất lợng dạy học, nâng cao hiệu quả đào tạo của giáo dục.
Trong quá trình dạy học nói chung và dạy học toán nói riêng giáo viên
là ngời tổ chức, hớng dẫn hoạt động học của học sinh, mọi học sinh đều hoạt
động học tập để phát triển nâng lực cá nhân. Giáo viên tổ chức, hớng dẫn
học sinh huy động vốn hiểu biết và kinh nghiệm bản thân để học sinh chiếm
lĩnh tri thức rôi vận dụng các tri thc đó trong thực hành. Tạo cho học sinh
thói quen làm việc tự giác, chủ động, không rập khuôn, máy móc, biết tự
đánh giá và đánh giá kết quả học tập của mình, của bạn. Đặc biệt là giúp học
sinh có niềm tin, niềm vui trong học tập. Đồng thời tạo điều kiện để học sinh
phát huy năng lực số trờng của mình, biết vận dụng kiến thức mới trong bài
học vào thực tế đời sống xã hội.
Đổi mới phơng pháp dạy học toán ở tiểu học không loại bỏ phơng pháp
dạy học truyền thống mà phải vận dụng một cách hợp lý mặt tích cực của
phơng pháp dạy học cũ để tổ chức cho học sinh hoạt động học tập theo kiểm
mới, tạo điều kiện cho từng học sinh đợc tham gia giải quyết vấn đề từ đó
mà thu nhận tri thức mời và rèn luyện kỹ năng mới.
Toán lớp 3 là một phận không thể thiếu của chơng trình toán tiểu học.
Định hớng của phơng pháp dạy học toán 3 là dạy học dựa vào các hoạt động
học tập tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh. Cụ thể, giáo viên phải tổ
chức hớng dẫn cho học sinh hoạt động dới sự trợ giúp của dụng cụ, đồ dùng
học tập để từng học sinh hoặc từng nhóm học sinh phát hiện và chiếm lĩnh
nội dung học tập rồi thực hành vận dụng nội dung đó theo năng lực của từng
cá nhân.
3- Giải pháp đổi mới:
3.1 Đổi mới nhận thức của cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên:
Coi việc đổi mới phơng pháp dạy học nh điều kiện tiên quyết đảm bảo
thắng lợi của đổi mới giáo dục hiện nay. Khẳng định quyết tâm và trách
nhiệm của các cấp thuộc ngành giáo dục - đào tạo trong đổi mới cách dạy,
cách học ở tiểu học. Xác định đổi mới phơng pháp dạy học là một qúa trình
lâu dài, phải rất kiên trì, phải ủng hộ và khuyến khích, sự chi động, sáng tạo

- Từng bớc tổ chức các phòng chuyên dụng.
- Từng bớc tổ chức các phòng chuyên dụng phục vụ cho các đồ dùng
dạy học tự chọn ở tiểu học.
3.6) Đổi mới cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh:
Phối hợp nhiều hình thức kiểm tra , đánh giá kết quả học tập nh kiểm
tra thờng xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra viết. Phối hợp các hình thức tự
luận và trắc nghiệm.
3.7) Phối hợp về đào tạo bồi dỡng giáo viên.
Xuất phát từ nhu cầu phát triển của xã hội đòi hỏi nội dung chơng trình
thay đổi dẫn đến phơng pháp , phơng tiện dạy học phải đổi mới. Vì vậy giáo
viên phải có trình độ ngang tầm với sự phát triển chung của xã hội.
- Đồi với giáo viên cha có trình độ chuẩn cần cho đi đào tạo, bồi dỡng
để đảm bảo dạy đúng, dạy đủ các môn học theo chơng trình quy định.
- Đào tạo chuẩn, nâng cao trình độ tuyển sinh sát thực , có chính sách,
có chính sách thu hút ngời tài vào ngành nghề s phạmvì Thầy có giỏi, thị
trò mới giỏi.
- ậy nội dung, phơng pháp dạy học theo chơng trìnhvichs giáo khoa mới
ở tiêu học vào trớng phạm, đổi mới nội dung, phơng pháp trong trờng s
phạm.
II - ý nghĩa tác dụng của trò chơi học toán:
Học sinh tiểu học luôn luôn hiếu động, ham chơi, thích cái mới lạ nhng
lại chóng chán. Đối với trẻ trò chơi là phát hiện mới, kích thích tính tò mò,
muốn tìm hiểu khám phá. Do vậy quan điểm Thông qua hoạt động vui chơi
để tiến hành hoạt động học tập.
Phù hợp với nhà trờng tiểu học. Trong quá trìnhdạy học toán ở tiểu học
sử dụng trò chơi học tập có nhiều tác dụng, trò chơi học tập có nhiều tác
dụng nh: Giúp học sinh thay đổi hoạt động trong giờ học, làm cho giờ học
bớt cang thẳng, tạo cảm giác thoải mái, dễ chịu học sinh tiếp thu kiến thức
nhẹ nhàng, gây hứng thú học tập.
- Kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để học sinh tự thể hiện mình.

pháp giải quyết rồi tái hiện để giải quyết bài tập tơng tự một cách cứng nhắc
không tạo ra và duy trì sự hứng thú, tích cực học tập của học sinh.
Một số giáo viên đã bắt đầu chú ý đến việc thiết kế trò chơi trong việc
dạy học toán những cha sử dụng thờng xuyên mà chỉ mang tính chất đoíu
phó trong giờ thao giảng.
Về phía học sinh: Do địa bàn miền núi vùng cao kinh tế còn nhiều khó
khăn. Đa số học sinh đến trờng gia đình chỉ quan tâm khi các em vào lớp 1
từ lớ 2,3 trờ lên phó mặcnhà trờng. Số học sinh tích cực học tập tự giác cha
nhiều. Mặc dù chơng trình2000 có quan tâm dứng mức tới việc rèn luyện
khả năngdiễn đạt, ứng xử, giải quyết các tình huống có vấn đề song bản
thân các emít đợc giao tiếp nên thờng thiếu tự tin, khả năng diễn đạt mạch
lạc yếu. Các em không có sân chơi lành mạnh cho la tuổi tiểu hcọ để đợc
bộc lộ, để đợc thể hiện mình.
Trò chơiđợc sử dụng trong học tập tạo hững thú cho các em, giúp các
em yêu thích say mê môn học nhng nếu không dùng thờng xuyên thích hợp
thì thao táccủa các em bỡ ngỡ,lúng túng.
Từ nhu cầu thực tế đặt ra, tôi nhận thaays việc thiết kế trò chơi góp
phần đổi mới phơng pháp dạy học, nâng caochats lợng, hiệu quả dạy học
môn toán nói chung và môn toán lớp 3 nói riêng.
Chơng II: Thiết kế trò chơi học toán lớp 3
I -Nguyên tắc thiết kế:
1. Nguyên tắc vừa sức, dễ thực hiện:
- Mỗi trò chơi phải củng cố đợc một nội dung toán học cụ thể trong ch-
ơng trình (Có thể là kiến thức kiểm tra bài cũ, kiến thức bài mới, kiến thức
thực hành luyện tập )
Toán 3 chơng trình 2000 đợc chia thành 5 mạch kiến thức: Số học và
yếu tố đại số, đại lợng và đo đại lợng, yếu tố hình học và yếu tố thống kê,
các dạng toán giải. Các trò chơi đợc xây dựng từ dạng bài tập có chọn lọc
của các tiết trong 5 mạch kiến thức nhng có thể mạng những cái tên gọi cảm,
gâyhứng thú góp phần hình thành, củng cố hoặc hệ thống kiến thức.

Khi tổ chức trò chơi giáo viên có thể chuẩn bị nội dung ghi trong bìa:
537, 162, 573,621, 126
Chọn đội chơi: Mỗi đội 5 em; các em tự đặt tên cho đội chơi của mình
(Ví dụ tên gọi tơng ứng với màu sắc của cờ hiệu nh: Đội xanh- đội đỏ)
* Cách chơi: Hai đội trởng lên nhận và phát triển cho mỗi bạn ở đội
mình. Giáo viên yêu cầu hai đội quan sát, tự so sánh các số vừa nhận đợc
trong nhóm với nhay (1-2 phút)
- Quy ớc, khi có hô lệnh và giờ 2 lá cừ trên 2 tay có về 2 phía (sang
ngang) yêu cầu các con nghe, giơ biển lên cao và xếp mỗi đội một hàng
ngang, điểm mốc bắt đầu từ cô giáo. Khi cô đa 2 lá cờ song song về phía tr-
ớc các con tập hợp hàng dọc.
- Giáo viên bắt đầu hô các cách khác nhau nh Tập hợp theo thứ tự từ
bé đến lớn, Tập hợp theo thứ tự từ lớn đến bé Sau 3,4 lần xếp hàng có thể
đổi biến của các em trong đội rồi tiếp tục chơi.
Ban th ký ghi kết quả và tổng kết điểm
Mỗi lần xếp hàng đúng thứ tự, xếp nhanh,không ồn ào lộn xộn ghi10
điểm. Xếp chậm, không thẳng hàng, mất trật tự trừ 2 điểm. Đội nào xếp sai
không ghi điểm.
Sau 5 phút kết thức trò chơi đội nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc
* Trò chơi có thể sử dụng tơng tự ở tiết 94 (bài tập 2 trang 12, sách giáo
khóa 1), tiết 130 (bài tập 3- trang 58 sách giáo khoa tập 2).
2- Trò chơi thứ 2: Nhanh tay kéo tay
- Phát triển năng lực t duy (trí tởng tợng, tính cẩn thận
* Chuẩn bị: Tùy từng bài cụ thể giáo viên chuẩn bị nội dung ghi trong
phiếu học tập.
Ví dụ: Tiết 9 (trang 11 sách giáo khoa tập 1)
Giáo viên chuẩn bị một số phiếu có hình vẽ sau để học sinh chơi trò
chơi:
- Học sinh, bút màu
* Cách chơi: chơi thi đua giữa các nhóm

Sau một lợt, giáo viên có thể đổi biển lẫn lộn để các em tiếp tục chơi
hoặc nhóm khác chơi.
(Trò chơi có thể sử dụng tơng tự ở tiết 128)
4- Trò chơi thứ 4: Giành cờ chiến thắng
* Mục đích chơi: Củng cố khái niệm giảm đi một số lần và gấp lên một
số lần.
- Luyện cách xử lý linh hoạt
* Chuẩn bị chơi:
Giáo viên chuẩn bị một số phiếu học tập có thể có nội dung nh sau:
Phiếu này ứng với trờng hợp mỗi dãy bàn có 5 bàn học sinh)
* Cách chơi: Giáo viên phát cho các học sinh ngồi đầu dãy, mỗi em một
phiếu. Em ngồi đầu dãy làm phép tính đầu tiên rồi viết kết quả vào hình tròn
sau đó chuyểng ngay phiếu cho bạn thứ hai trong dãy để tính tiếp. Cứ nh vậy
cho đến học sinh cuối vùng của dãy.
Nếu nhóm nào về đích trớc (làm nhanh và đúng nhất, thì thắng cuộc,
giành đợc cờ chiến thắng đợc phần thởng bút chì, thớc kẻ.
Trong trờng hợp các đội cùng làm xong một lúc thì đội nào kết quả
đúng, trật tự khi chơi sẽ thắng cuộc.
(Trò chơi có thể sử dụng trong tiết 33- trang 37, tiết 29 trang 33, sách
giáo khoa phần 1) .
5- Trò chơi thứ 5: (Su tầm trong Hệ thống trò chơi củng cố 5 mạch
kiến thức toán tiểu học của tác giả Trần Ngọc Lan)
* Mục đích chơi: Giúp học sinh nắm vững cấu tạo số tự nhiên có 4 chữ
số.
* Chuẩn bị chơi: Giáo viên chuẩn bị 4 con xúc sắc bằng gỗ hình lập ph-
ơng trên các mặt có ghi các số trong khoảng 0-0
Học sinh chuẩn bị giấy nháp, bút và quan sát sẵn sàng.
* Cách chơi: Chơi theo kiểu đồng đội, mỗi đội 3 em (2 đội thi đua) cả
lớp quan sát, khuyến khích, cổ vũ. Hai đỗi xếp thành 2 hàng, giáo viên đứng
giữa và gieo đồng chơi 4 con súc sắc. Các em ở 2 đội sẽ bàn nhau (hoặc

* Thời gian chơi ( 5 - 7 phút )
* Chuẩn bị: Chọn hai đội chơi, mỗi đội tự đặt tên cho mình.
Từ Ban giám khảo, th ký, các emcònlại cổ vũ cho đội mình.
* Cách chơi: Chơi thi đua giữa hai nhóm, đại diện 2 em ỏa tù tì xem bên
nào ra đề trớc. Nhóm trứ nhất nêu tên một phép nhân, chia, đã học hay phép
tính cộng đã học các số tròn trục, tròn trăm. Nhóm thứ 2 trả lờikết quả, nếu
nói sai thì khán giả đợc trả lời
Sau khi trả lời, nhóm thứ 2 nêu nhanh một phép tính khác yêu cầu nhóm
thứ nhất trả lời, Tiến hành tơng tự sau 5 phút thì dừng lại, bạn th ký tổng hợp
xem 2 nhóm có bao nhiêu kết quả đúng, mỗi kết quả đúng ghi 10 điểm,
nhóm nào đợcnhiều điểm thì xẽ thắng.
8. Trò chơi 8: Lắp hình
* Mục đích yêu cầu: Giúp HS rèn luyện kĩ năng nhân phẩm với số tròn
chục, tròn trăm, nhân số có 2 chữ số với số có 1 chữ số.
- Phát triển năng lực t duy, giúp các em có tinh thần Đoàn kết
* Cách chuẩn bị: Giáo viên chuâne bị một số tấm bìa nhỏ hình vuông
nh sau :
* Cách chơi: Chơithi đua giữa các nhóm, chia lớp thành các nhóm nhỏ
giáo viên phát cho mỗi nhóm 9 tấm bìa.Các nhóm thi đua ghép các phép tính
với kết quả để tạo thành 1 hình vuông lớn, mhóm nào ghép xong trớc xẽ đợc
phần thởng ( trò chơi có thể sử dụng trong tiết 7 ) tùy theo trình độ đối tợng
HS, giáo viên có thể thay đổi nội dung đã ghi trong các tấm bìa.
9. Trò chơi 9: Bác mặt nạ thông thái
* Mục đích chơi: Giúp HS cũn cố lại thứ tự thực hiện phép tính trong
biểu thức
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, khả năng diễn đạt mạch lạc, tự tin
* Chuẩn bị chơi: Giáo viên chuẩn bị 4 hình mặt nạ, một bên có hình
mặt cời, một bên có hình mặt mếu, 4 bảng con.
* - Chọn 3 đội chơi mỗi đội khoảng 3 em, chọn bạn th] ký, Ban giám
khảo, các em còn lại là cổ động viên.

* Chuẩn bị: Học tập có vẽ mô hình đồng hồ và thời gian tơng ứng
- Giáo viên chuẩn bị phiếu có nội dung nh hình vẽ.
- Bảng phụ có nội dung giống phiếu học tập.
* Cách chơi: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, các nhóm tự bàn bạc, thảo
luận và nối theo mẫu. Các nhóm thi đua xem nhóm nào xếp đúng, nhanh
nhất sau 3 - 4 phút yêu cầu các nhóm dừng bút, giáo viên chữa bài trên bảng
phụ.
Các nhóm đổi chéo bài và chấm điểm, mỗi đờng đi đúng sẽ đợc 10
điểm, nhóm nào nhiều điểm nhất sẽ thắng cuộc.
2. Trò chơi 2: Su tầm cũng cố trò chơi 5 mặt kiến thức ở tiểu học tác
giả Trần Ngọc Lan
* Yêu cầu: Ngời chơi biết cách xem giờ, nắm vững nguyên tắc quay của
đồng hồ, có tinh thần hợp tác, ý thức tổ chức, tác phong nhanh nhẹn.
* Thời gian chơi: 5 - 10 phút
* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 2 đội chơi, mỗi đội 18 em yêu cầu mỗi
em tự chuận bị cho mình một cái mũ trên đó ghi số từ 1 đến 12. Năm em
mang mũ có hình mũi tên, một em mang mũ hình bông hoa ( đứng làm trụ
quay của 2 kim giờ - phút ) chẳng hạn nh hình vẽ.
* Luật chơi: Hai đội xếp thành vòng tròn nh hình vẽ bông, trớc khi bắt
đầu, nếu thấy cần thiết giáo viên có thể gợi ý bởi các câu hỏi. Khi đồng hồ
chạy thì kim đồng hồ chỉ gì? kim ngắn chỉ gì?, kim dài chỉ gì?cô giáo hô hai
đội chủ ýbây giừ là 12 giờ 15 phút hãy mau thể hiện , hãy mau thể hiện Cô
và hai bạn đợc chọn làm th ký quan sát kết quả thể hiện của hai đội (các chữ
số ngồi im, trự kim ngồi im, thực chất có 5 bạn gồm kim ngắn và kim dài 3
bạn là di chuyển. Khi nghe cô hô chú ý thì năm bạn đứng dậy, khi nghe hô
xong thì nhẹ nhàng di chuyển sao cho tời vị trí cần thiết rồi ngồi xuống. Cứ
nh vậy sau 3 - 4 phút lần chơi có cùng các bạn th ký tổng kết xem đội nào
duy chuyển nhanh, gọn, mỗi lần thì đợc 10 điểm, nếu quay đúng giờ nhng
lộn xộn, lúng túng trừ 2 điểm, đội nhiều điểm hơn sẽ thắng, đội thua sẽ phải
đọc 3 lần bài.

toán lớp 3 nói riêng là rất cần thiết. Bởi vì sử dụng trò chơi học tập không chỉ
giúp học sinh nắm đợc, củng cố đợc nội dung kiến thức toán một cách nhẹ
nhàng mà còn giúp học sinh phát triển năng lực t duy, phát triển trí tởng t-
ợng, khả năng diễn đạt mạch lạc và nhất là tạo hứng thú học tập, tạo niềm
vui, lòng say mê học tập. Từ đó rèn luyện đức tính chăm chỉ, tự tin, năng
động sáng tạo góp phần rèn luyện cho học sinh có những đức tính, phẩm
chất và phong cách làm việc của ngời lao động mới. Mặc dù đã rất cố gắng
nhng do thời gian nghiên cứu cha nhiều, kinh nghiệm và trình độ của bản
thân còn hạn chế nên trong phạm vi đề tài này tôi mới xây dựng đợc một số
trò chơi nhằm góp phần đổi mới phơng pháp, nâng cao hiệu quả dạy học sự
trên đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh lớp ba, dựa vào nội dung chơng
trình cũng nh điều kiện thực tế ở địa phơng tôi công tác. Tuy vậy đây cũng là
việc làm thiết thực giúp nâng cao nghiệp vụ s phạm cho bản thân đã tham gia
công tac giảng dạy tốt hơn. Bớc đầu tập dợt giúp tôi chuẩn bị tâm thế tiếp tục
tìm hiểu, nghiên cứu nội dung, phơng pháp, hình thức tổ chức dạy học toán
trong chơng trình tiểu học ở cá lớp khác.
II- ý kiến đề xuất
Đổi mới hình thức tổ chức dạy học là một trong các giải pháp quan
trọng để đổi mới phơng pháp dạy học. Trò chơi học tập là một hình thức dạy
hữu ích đối với trẻ tiểu học. Song hiện nay đa số giáo viên tiểu học còn thờ ơ
hoặc mơ hồ với việc sử dụng trò chơi trong giờ học toán. Vì vậy để góp phần
làm phong phú hình thức tổ chức dạy học thì bản thân ngời giáo viên cần
yêu nghề, tâm huyết với nghề để có thể khắc phục những khó khăn về cơ sở
vật chất, tâm huyết với nghề để có thể khắc phục những khó khăn về cơ sở
vật chất, phơng tiện dạy học, năng động, linh họat phát huy vốn có ở địa ph-
ơng sử dụng vật liệu đơn giản để tự tạo ra các đồ dùng trực quan, Đạo cụ
thích hợp sử dụng trong các trò chơi học tập tạo hứng thú học tập cho học
sinh.
+ Đề nghị Ban soạn thảo chơng trình tiểu học cần biên soạn các tài liệu
hớng dẫn, thiết kế trò chơi trong giờ học phổ biến rộng rãi để giáo viên tham