Thit k trũ chi gúp phn i mi phng phỏp dy hc trong gi Toỏn lp 2.
GVTH: Vũ Th Hng Trng Tiu hc TT Đồi Ngô - Lc Nam
1

S GIO DC O TO BC GIANG
PHềNG GIO DC - O TO LC NAM
TRNG TIU HC TT Đồi Ngô

Sáng kiến kinh nghiệm
Giáo viên giỏi cấp cơ sở
THIT K TRề CHI GểP PHN
I MI PHNG PHP DY HC
TRONG GI HC TON LP 2 Ngi thc hin :
Vũ Thị Hơng
Chc v: Giỏo viờnNm hc: 2011 2012
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.

lớp 2. Tìm hệ thống bài tập có thể thiết kế thành trò chơi.
2. Tìm hiểu những thuận lợi khó khăn của giáo viên và học sinh khi thiết kế, sử
dụng trò chơi trong giờ học toán.
3 - PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1 – Học sinh khối lớp 2 – Cụ thể là lớp 2E Trường Tiểu học TT §åi Ng«.
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
3

2 – Các phương pháp chỉ đạo của Ban giám hiệu.
3 – Tập thể giáo viên trường Tiểu học TT §åi Ng«.
4 - NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
1 - Tìm hiểu tầm quan trọng của đổi mới phương pháp dạy học.
2 - Tìm hiểu ý nghĩa , tác dụng của trò chơi toán học.
3 - Nghiên cứu tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học.
4 - Phân tích tổng hợp rút ra bài học kinh nghiệm.
5 – PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 – Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
2 – Phương pháp điều tra, quan sát.
3 – Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.
6 – KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU
- Lập kế hoạch từ đầu năm học.
- Thiết kế các trò chơi, đồ chơi để cho HS chơi.
- Cho học sinh lớp 2E chơi trò chơi còn lớp 2D không chơi trò chơi. Sau mỗi
lần chơi, thống kê kết quả đạt được của học sinh ở cả 2 lớp 2E và 2D.
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học : Học sinh Tiểu học
luôn luôn hiếu động, ham chơi thích cái mới lạ nhưng lại chóng chán. Đối với trẻ

học Toán. Vì vậy mà giờ học Toán còn trầm, học sinh còn thụ động trong học tập,
một số học sinh yếu kém còn ngại học Toán, đến giờ học Toán các em không hứng
thú dẫn đến kết quả học tập không cao. Do địa bàn ở TT §åi Ng«, trình độ dân trí
chưa đồng đều nên việc quan tâm đến việc học tập của con cái cña m«t sè gia ®×nh
chưa cao, tính tự giác học tập của các em chưa tốt.
2 / Thực trạng của lớp chủ nhiệm :

Năm nay tôi được phân công dạy lớp 2E trường Tiểu học TT §åi Ng«. Lớp tôi
có 27 học sinh trong đó có : 12 em nữ , 16 em nam. Trong 28 học sinh đó thì cã 21
đều ở nông thôn nên việc giao tiếp của các em còn hạn chế, không mạnh dạn tự tin.
Vì vậy ngay từ đầu năm tôi đã vạch ra kế hoạch phải làm sao cho lớp mình hoạt
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
5

động sôi nổi hơn trong giờ học, đặc biệt là trong giờ học Toán. Tôi thiết kế các trò
chơi trong giờ học Toán và trình bày với BGH được BGH đồng ý nên tôi đưa vào
áp dụng trong các giờ học Toán. Từ đầu năm lớp học rất trầm, khi tôi đưa trò chơi
học toán vào áp dụng trong giờ học thì không khí học tập khác hẳn, các em học tập
tích cực, những em chậm chạp như em Nói , Hiªn, Phóc… cũng năng động hơn.
Những em có tính tự ti như em S¬n, Nhµn, Trang cũng hoà nhập với các bạn hơn.
Qua 2 đợt thao giảng và thanh tra của nhà trường BGH đã đánh giá sáng kiến của
tôi có hiệu quả cao làm cho chất lượng của lớp vượt trội hơn trước rất nhiều. Tôi
nhận thấy rằng, sáng kiến của tôi đưa vào áp dụng không những giúp các em năng
động, sáng tạo mà còn giúp các em biết thương yêu giúp đỡ lẫn nhau, cùng giúp
nhau tiến bộ, các em biết nhường nhịn nhau và ngoan hơn trước rất nhiều. Vì vậy
tôi nhận thấy rằng đưa trò chơi vào giờ học Toán ở Tiểu học là cần thiết, nhất là
trong giờ học Toán của lớp 2.
CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
I. Nguyên tắc tổ chức trò chơi.

(Từ các phế liệu như: Vỏ hộp bánh kẹo, đầu gỗ, đầu nứa, nắp chai, giấy bìa…) sao
cho đồ dùng vừa đảm bảo tính khoa học, tính giáo dục, tính thẩm mỹ nhưng ít tốn
kém.
Từ các nguyên tắc trên, tôi đã căn cứ vào nội dung kiến thức trong sách giáo
khoa, căn cứ vào thời gian, mục tiêu đề ra ở mỗi tiết học cũng như đối tượng học
sinh, môi trường học tập ở đơn vị trường Tiểu học TT §åi Ng« nơi tôi đang công
tác để thiết kế các trò chơi sử dụng trong giờ học toán lớp 2.
II. Quy trình tổ chức trò chơi.

Trò chơi toán học thông qua 5 bước:
- Giới thiệu tên trò chơi.
- Phổ biến luật chơi.
- Tiến hành chơi.
- Thảo luận rút ra kiến thức.
- Đánh giá kết luận.
III. Tiến hành chơi trò chơi.
A. Trò chơi có nội dung số học và yếu tố đại số.
1 – Trò chơi thứ nhất : XẾP HÀNG THỨ TỰ
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
7

* Mục đích chơi: Giúp học sinh củng cố cách so sánh và sắp xếp các số theo thứ
tự từ bé đến lớn và ngược lại .
* Thời gian chơi: 5 phút
* Chuẩn bị chơi
:
Giáo viên - chuẩn bị 2 lá cờ hiệu (Cờ giấy nhỏ, 2 lá có màu khác nhau)
Học sinh - mỗi đội 5 mảnh bìa (Có kích thước 10 x 15 cm) trong mỗi mảnh bìa có
ghi các số.

bài tập số 3 trang 139. So sánh các số trong phạm vi 1000 bài tập số 4 trang 148-
149.
Kết quả đạt được như sau:
HS biết so sánh 2 số tự
nhiên
HS không biết so sánh 2 số tự
nhiên

lớp sĩ số
SL % SL %
2E 28 28 100 0 0
2D 29 26 89.7 3 10.3

2 – Trò chơi thứ 2: KẾT BẠN

* Mục dích yêu cầu :
- Rèn luyện, củng cố kỹ năng tính nhẩm nhanh các phép tính cộng, trừ hoặc nhân,
chia (số tròn chục, tròn trăm).
- Luyện tác phong nhanh nhẹn, tinh mắt.
* Chuẩn bị
: Giáo viên chuẩn bị 10 đến 15 tấm bìa hình chữ nhật kích thước 10 x15
cm ; có dây đeo . Mỗi tấm đều ghi một phép tính hoặc kết quả tương ứng .
Ví dụ
: Tiết PhÐp céng (kh«ng nhí) trong ph¹m vi 1000 bài tập số 3 trang 155.
Nội dung ghi trong thẻ như sau :
500 + 100 300 + 100 900 600

600 + 300 400 + 600 400 800

200 + 300

HS chưa nắm được cách thực
hiện phép tính hoặc tính còn
chậm, sai
lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 26 96,42 2 7,14
2D 29 24 82,75 5 17,24

3 – Trò chơi thứ 3: GIÀNH CỜ CHIẾN THẮNG

* Mục đích chơi:
- Củng cố khái niệm giảm đi một số lần và gấp lên một số lần.
- Luyện cách xử lý linh hoạt.
* Chuẩn bị chơi
: Giáo viên chuẩn bị một số phiếu học tập có thể có nội dung như
sau:
- Phiếu 1
+ 15 + 11
+25
+ 9 + 20 - Phiếu 2 :

Gấp 2 lần giảm 4 lần gấp 5 lần

15


một số lần
HS chưa biết tìm số dạng giảm
đi một số lần hoặc gấp lên một
số lần hay tính còn chậm

lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 28 100 0 0
2D 29 25 86,2 4 13,7
4 – Trò chơi thứ 4 : PHÂN TÍCH SỐ

* Mục đích chơi:
- Giúp học sinh củng cố cách phân tích số có bốn chữ số thành tổng của các trăm,
chục, đơn vị và ngược lại.
- Phát triển năng lực phân tích, tổng hợp ;
- Rèn tác phong nhanh nhẹn .
30

Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
11

* Chuẩn bị chơi : Giáo viên chuẩn bị 2 bảng phụ hoặc 2 tờ giấy rô ki có nội dung
ghi giống nhau . Một số mảnh giấy ghi kết quả tương ứng .
Ví dụ : Viết số thích hợp vào chỗ chấm.
…… = 900 +50 +2 755 = …….+……+…

…… = 900 +90 +9 605 =…….+…….+……

12

tạo số

SL

% SL %
2E 28 27 96,42 1 3,57
2D 29 24 82,75 5 17,24
5. Trò chơi thứ 5 : GIẢI ĐÁP NHANH
* Mục đích chơi:
- Luyện kỹ năng tính nhẩm các phép tính cộng, trừ (tròn chục, tròn trăm,), nhân
chia trong bảng.
- Rèn kỹ năng tính toán nhanh nhạy.
* Thời gian chơi
: 5-7 phút
* Chuẩn bị
: Chọn 2 đội chơi, mỗi đội tự đặt tên cho mình (thỏ Trắng - thỏ
Nâu…).
- Cử ban giám khảo, thư ký, các em còn lại cổ vũ cho đội mình.
* Cách chơi
: Chơi thi đua giũa hai nhóm. Đại diện 2 nhóm oản tù tì xem bên
nào ra đề trước. Nhóm thứ nhất nêu tên một phép nhân, chia đã học hay một phép
tính cộng trừ các số tròn chục, tròn trăm, nhóm thứ hai trả lời kết quả . Nếu nói
sai thì khán giả (các em ở dưới) được quyền trả lời.
Sau khi trả lời, nhóm thứ hai nêu nhanh một phép tính khác yêu cầu nhóm thứ
nhất trả lời. Tiến hành tương tự sau khoảng 5 phút thì dừng lại, ban thư ký tổng hợp
xem hai nhóm có bao nhiêu kết quả đúng. Mỗi kết quả đúng ghi 10 điểm. Nhóm
nào nhiều điểm sẽ thắng cuộc.
Trò chơi này được sử dụng ở tiết bảng nhân, bảng chia 2,3,4,5 có bài tính nhẩm, sử

60 10

20:2 5x1020x2 10
100x1
30:3 4
0
100:1

* Cách chơi
: Chơi thi đua giữa các nhóm. Chia lớp thành hai nhóm (mỗi nhóm
10 em). Giáo viên phát cho mỗi nhóm 10 miếng bìa như hình vẽ trên. Các nhóm
thi đua ghép các phép tính với kết quả để tạo thành hình vuông lớn. Nhóm nào
ghép xong trước và đúng sẽ thắng.
(Nếu 2 nhóm ghép xong cùng một lúc thì nhóm nào giữ trật tự trong khi làm sẽ
thắng).
Trò chơi có thể sử dụng ở tiết ôn tập bảng nhân, nhân, chia sè trßn chôc với số
có một chữ số (không nhớ) . Tuỳ trình độ, đối tượng học sinh mà giáo viên có thể
thay đổi nội dụng trong tấm bìa.
Trò chơi được sử dụng trong tiết ôn tập bảng nhân
Kết quả đạt được như sau:
HS biết nhẩm kết quả để
ghép hình
HS nhẩm chậm hoặc chưa
biết nhẩm
lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 28 100 0 0
3B 29 28 96,55 1 3,44
7 -
Trò chơi thứ
7 :
BÁC MẶT NẠ THÔNG THÁI

HS tính giá trị biểu thức
nhanh và chính xác
HS tính giá trị biểu thức chậm
hoặc sai
lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 26 92,85 2 7,14
2D 29 24 82,75 5 17,24

B. Trò chơi có nội dung §ại lượng và đo đại lượng
1 - Trò chơi thứ 1: TRỔ TÀI MUA SẮM

* Mục đích:
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
16

- Giúp người chơi nắm vững kỹ năng tính toán 4 phép tính, nắm vững một số
đơn vị tiền Việt Nam.
- Biết ứng dụng để trao đổi hàng hoá khi cần thiết. Biết một vài nguyên tắc tối
thiểu khi trao đổi.
* Chuẩn bị
: Giáo viên chuẩn bị cho hai đội, mỗi đội: 12 000 đồng gồm các loại
tiền: 500 đồng 6 tờ, 1000 đồng 7 tờ, 200 đồng 5 tờ, 100 đồng 5 tờ.
Chuẩn bị một số đồ dùng học tập như: Nhãn vở 1500 đồng / 1 tờ gồm 10
chiếc, thước kẻ 1000 đồng / 1 chiếc, bảng đen 2500 đồng / 1 chiếc, vở viết 2 000
đồng / 1 quyển, bút bi 1 000 đồng / 1 chiếc, ….
Trong đó sẽ ghi sẵn giá vào giấy và dùng băng dính đính vào các đồ vật, bày

% SL %
2E 28 26 96,42 2 7,14
2D 29 22 78,86 7 24,13
C Trũ chi cng c ni dung Hỡnh hc.

1
Trũ chi th nht
:
HI HOA TON HC

* Mc ớch chi
: Giỳp hc sinh nh lõu cỏc cụng thc tớnh chu vi ca hỡnh tam
giác, hỡnh ch nht. T ú vn dng linh hot, kt hp vi k nng tớnh nhm
tớnh chu vi ca hỡnh vi s o cho trc
- Phỏt trin kh nng din t rừ rng, mch lc.
* Chun b
: Giỏo viờn chun b mt cõy cnh t lờn bn giỏo viờn lm cõy hoa.
Treo sn trờn cõy cỏc bụng hoa c ct bng giy mu trong cú ghi ni dung cõu
hi.
(Tu theo ni dung bi hc giỏo viờn chn ni dung ghi trong hoa)
Vớ d: Khi dy bi ny cn: ễn tp hỡnh hc cui nm giỏo viờn cú th chn
ni dung:
1. Mun tinh chu vi ca hỡnh tam giác
Ta lây các cnh cộng lại ra ngay khú gỡ ?
Bn hóy cho bit hai cõu th trờn ỳng hay sai? Hóy tớnh nhm nhanh chu vi
ca hỡnh tam giác m cnh bng 30 cm ?

ỏp ỏn:
cõu th trờn đã đúng chu vi ca hỡnh tam giác m cnh bng 30 cm là
30 + 30 + 30 = 90(cm)

Kết quả đạt được như sau:
HS nắm chắc quy tắc tính chu
vi các hình và vận dụng vào
tính toán
HS vận dụng quy tắc tính chu
vi, các hình chưa thành thạo
lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 25 89,28 3 10,71
2D 29 24 82,75 5 17,24
4.
Trò chơi thứ 4
:
GHÉP HÌNH

a: Mục đích chơi
: Rèn kỹ năng nhận diện hình, ghép hình.
- Phát triển năng lực tư duy, trí tưởng tượng, tính cẩn thận.
b: Chuẩn bị : Giáo viên chuẩn bị một số hình tam giác vuông cân. Phát cho mỗi
nhóm 4 hình tam giác vuông.
Hình vẽ:
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.

Trò chơi này được sử dụng ở tiết luyện tập bài số 5 trang 68 SGK, sử dụng ở
tiết luyện tập bài số 5 trang 124, sử dụng ở tiết số luyện tập chung bài số 5 trang
135, sử dụng ở tiết luyện tập bài số 5 trang 141, sử dụng ở bài số 5 trang 149. sử
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
20

dụng ở bài số 4 trang 155, sử dụng ở bài số 5 trang 166, sử dụng ở bài số 5 trang
178.
Giáo viên chuẩn bị nhiều hình tam giác vuông cân, phát cho mỗi nhóm 8 hình
tam giác. Khi giáo viên hô “ Bắt đầu” các nhóm thi ghép hình như hình giáo viên
treo ở trên bảng. Trò chơi trong thời gian 5 phút, nếu đội nào ghép đúng hình và
nhanh thì sẽ thắng cuộc, được thưởng một tràng vỗ tay.
Qua 2 trò chơi thứ ba và thứ tư ta có kết quả khảo sát như sau:
HS biết nhận diện và ghép
hình
HS biết nhận diện hình nhưng
ghép hình còn chậm
lớp sĩ số
SL

% SL %
2E 28 28 100 0 0
2D 29 28 96,55 1 3,44
D: Trò chơi rèn luyện, ứng dụng kĩ năng giải toán.
1 – Trò chơi thứ nhất: TÌM ĐỘI VÔ ĐỊCH
* Mục đích chơi: Rèn luyện kỹ năng giải các bài toán có phép tính đơn giản,.
* Chuẩn bị: Giáo viên chia lớp thành 2 đội, mỗi đội cử ra 3 bạn đại diện lên chơi.
Các bạn còn lại làm cổ động viên.
Cô viết sẵn tóm tắt lên giấy kẻ ô ly gồm đủ 3 dạng. Phô tô làm 2 bản cho mỗi

nhiều hơn là thắng cuộc.
Trò chơi đư
ợc sử dụng trong tiết ôn tập về giải toán (tiếp theo) trang 176 SGK.
2
Trò chơi thứ 2
:
VƯỢT CHƯỚNG NGẠI VẬT

* Mục đích: Rèn luỵên kỹ năng giải các bài toán với các mối quan hệ trực tiếp và
đơn giản.
* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị 1 tờ giấy rô ky (hoặc bảng phụ) có vẽ hoặc dán
hình tượng trưng, gắn hoa hoặc túi nhỏ để đựng đề toán mà hai đội cần giải.
Ví dụ : Đề 3

Đề 2 Đề 2

Đề 1 Đề 1

Đội Vàng Anh Đội Vành Khuyên
Đề 1
: Năm nay An 4 tuổi, tuổi chị gấp 2 lần tuổi An . Hỏi năm nay chị mấy tuổi?
Đề 2: Tóm tắt 3 cây
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
22

Cây cam


% SL %
2E 28 25 89,28 3 10,7
2D 29 21 72,41 8 27,59

* Qua các số liệu thống kê trên, tôi thấy đối với lớp 2E được áp dụng trò chơi toán
học thì chất lượng giờ học đã cao hơn học sinh rất hứng thú với học toán. Lớp 2D
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
23

không được áp dụng trò chơi toán học nên chất lượng của học sinh thấp hơn. Trong
khi đó thời gian, trí tuệ, kinh phí đầu tư cho việc thiết kế trò chơi lại không nhiều,
dễ làm.
IV -HƯỚNG DẪN CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG CHO CÁC TRÒ CHƠI
1
.
Các trò chơi có sử dụng bìa giấy

Giáo viên sưu tầm các vỏ đồ hộp bánh kẹo, vỏ đồ hộp giấy đựng hàng … sau đó
cắt theo kích thước phù hợp (ví dụ: 15 x 20 cm) rồi dán giấy trắng hoặc giấy màu để
ghi số. Có thể sử dụng lâu dài mà chỉ cầnthay lượt giấy đã viết số.
2. Trò chơi thứ 6:

GV có thể tạo nên những tấm bìa nhỏ (như đã trình bày ở phần trước) bằng cách
sau:
Trên tấm bìa to hình vuông, giáo viên kẻ thành các ô và viết các số, phép tính như
hình vẽ dưới đây. Sau đó cắt thành 9 hình vuông nhỏ.

Hình vẽ

60
100

80x1 80 100

30x2

100:1
3. Trò chơi số 4 :
Thiết kế trò chơi góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong giờ Toán lớp 2.
GVTH: Vò Thị Hương Trường Tiểu học TT §åi Ng« - Lục Nam
24

Làm súc xắc bằng gỗ có thể khó khăn do dung cụ tiện gọt còn thiếu. Có thể
làm súc xắc bằng bìa cứng theo hình vẽ sau và dán lại, viết các chữ số vào các mặt.
Hình vẽ:

5

1

6

2

3


* Học lực: - Giỏi 15 em = 53,6 %
- Khá: 12 em = 42,8 %.
- Trung bình : 1 em = 3.5 %

* Hạnh kiểm: Thực hiện đầy đủ : 28 em đạt 100 %.

* Chữ viết: A: 13 em = 46.42 %B : 13 em = 46.42 %

C: 2 em = 7.14 %

* Học sinh lên lớp lần một 28 em = 100%
PHN IV: PHN KT LUN
1 / Kt lun chung v sỏng kin.
Qua quỏ trỡnh ỏp dng sỏng kin: Thit k trũ chi gúp phn i mi
phng phỏp dy hc trong gi Toỏn lp 2 bn thõn tụi nhn thy vic a
hỡnh thc trũ chi vo gi hc toỏn Tiu hc núi chung v gi hc toỏn lp 2 núi
riờng l rt cn thit. Bi vỡ s dng trũ chi hc tp khụng ch giỳp hc sinh nm
c, cng c c ni dung kin thc toỏn mt cỏch nh nhng, m cũn giỳp hc
sinh phỏt trin nng lc t duy, phỏt trin trớ tng tng, kh nng din t mch
lc. Nht l to hng thỳ hc tp, to nim vui, lũng say mờ hc tp cho hc sinh.
T ú rốn luyn c tớnh chm ch,t tin, nng ng sỏng to gúp phn rốn luyn
cho hc sinh phm cht v phong cỏch lm vic ca ngi lao ng mi. Mc dự ó
c gng nhng thi gian ỏp dng cha nhiu, kinh nghim v trỡnh bn thõn cũn