A. phần mở đầu :
Thể dục thể thao là một nhân tố chuyên môn nhằm tác động có đích và hợp lý
đến quá trình phát triển thể chất của con ngời . Nó là bộ phận không thể thiếu đ-
ợc trong nền giáo dục xã hội chủ nghĩa.
Từ những quan điểm trên giáo dục thể dục thể thao trong trờng học là một bộ
phận quan trọng không thể tách rời của mục tiêu giáo dục đào tạo. Trong sự
nghiệp đổi mới của Đất nớc, TDTT đã đợc Đảng và Nhà nớc hết sức quan tâm,
bởi vì sức khoẻ không chỉ là vấn đề riêng của mỗi công dân, mỗi dân tộc, quốc
gia mà còn là một trong những nhân tố cơ bản tạo nên động lực phát triển đất n-
ớc.
Để đạt đợc mục tiêu yêu cầu của xã hội là rèn luyện sức khoẻ, nâng cao
thể lực cho thế hệ trẻ, đặc biệt là lứa tuổi Thiếu niên - Nhi đồng. Đối với công
tác giáo dục thể chất trong nhà trờng, ngời giáo viên Thể dục phải có trách
nhiệm hớng dẫn cho học sinh tập luyện TDTT. Trong hệ thống nội dung chơng
trình môn học Thể dục ở trờng phổ thông , phần thể thao tự chọn có thể xem là
phần tích cực nhất, chủ động nhất và phù hợp để ngời làm công tác giáo dục thể
chất có thể lựa chọn một nội dung( môn Thể thao) để trang bị, bồi dỡng và huấn
luyện cho học sinh của mình xem nh là một môn chuyên sâu chủ đạo và thông
qua đó phát hiện ra những năng khiếu của các em để bồi dỡng, tuyển chọn vào
đội tuyển học sinh mũi nhọn của nhà trờng. Do vậy cần cải tiến nội dung, phơng
pháp tổ chức giảng dạy, huấn luyện TDTT để nâng cao sức khoẻ, phát triển thể
chất
Trong năm học 2009-2010, trờng THCS Nguyễn Trờng Tộ đã có những học
sinh tham gia thi đấu các môn thể thao cấp Quận và Thành phố Trờng đã gặt hái
đợc những thành công nhất định. Để có đợc thành đó một phần là nhờ sự cố
gắng tập luyện của các em, một phần là nhờ phơng pháp huấn luyện của giáo
viên, đã không ngừng học hỏi đồng nghiệp, đúc rút kinh nghiệm từ thực tế, cho
đến nay tôi đã có thể xây dựng một phơng pháp huấn luyện, phục vụ cho công
tác chuyên môn.
Với lý do đó, tôi mạnh dạn thu thập, thống kê một số t liệu để tổng hợp thành
sáng kiến kinh nghiệm với chuyên đề :

luyện cơ sở.
a. Nhiệm vụ giảng dạy.
Học tập và nắm vững một cách toàn diện các động tác kỹ thuật chuẩn xác,
nắm vững cách cầm vợt, cách phát cầu và cách đánh cầu( cao sâu, thấp gần, bỏ
nhỏ, tại chỗ tạt cầu, đỡ đập cầu.) và các loại bớc chân nh xuất phát, di chuyển,
dừng và lùiĐối với các kỹ thuật cơ bản xây dựng đợc một biểu tợng động tác
tơng đối rõ ràng chuẩn xác.
b. Đặc điểm giảng dạy.
2
Ngời giáo viên nên coi trọng chuẩn mực hoá động tác, độ khó của bài tập và
yêu cầu về mặt cấu trúc kỹ thuật cần tơng ứng với tuổi tác và trình độ phát triển
cơ thể của học sinh ở thời kỳ này.Với tiền đề không tạo ra hoặc làm sâu sắc
thêm các động tác sai lầm, từng bớc sẽ tăng dần độ khó và đề ra các yêu cầu cao
hơn. Nên đặc biệt coi trọng huấn luyện giảng dạy các cấu trúc kỹ thuật đánh cầu
thuận tay, đánh cầu cao, đập cầu trên đầu và các loại bớc chân tơng ứng.
II. nội dung - động tác kỹ thuật cơ bản chủ yếu của cầu lông.
1. động tác tay.
1.1. Cách cầm vợt:
a. Cách cầm vợt thuận tay:
Để mặt vợt vuông góc với mặt đất, đặt hộ khẩu tay vào cạnh nhỏ của cán
vợt, ngón cái và ngón trỏ áp sát vào 2 mặt rộng của cán vợt, ngón trỏ và ngón
giữa hơi tách ra, ngón giữa và ngón vô danh, ngón út khép lại ôm lấy cán vợt,
lòng bàn tay không cần áp sát, đầu của cán vợt ngang với cơ cá nhỏ của cổ tay.
b. Cách cầm vợt tay trái:
Sự khác biệt chủ yếu giữa 2 cách cầm vợt là ngón cái và ngón trỏ đem cán
vợt hơi xoay ra ngoài, ngón trỏ khép vào góc giữa, mép trong của ngón cái
chống sát vào mặt rộng của cạnh trong của cán vợt, ngón giữa , ngón không tên
và ngón út khép lại ôm lấy cán vợt, đầu của cán vợt áp gần vào phần chân ngón
út, lòng bàn tay có khe hở với chuôi vợt, mặt vợt hơi ngữa ra sau.
1.2. Cách phát cầu:

* Động tác đa vợt: Hơi vung vợt ra sau một khoảng nhất định.
* Động tác đánh cầu: Cẳng tay đẩy, đa tay lên trên và ra trớc, đồng thời kéo
theo cổ tay đẩy ra trớc từ t thế gập cổ tay đến hơi duỗi cổ tay. Lợi dụng lực
chống của ngón tay cái dùng mặt vợt đánh vào mặt chếch nghiêng bên trái của
chuôi cầu.
* Động tác theo ra trớc: Sau khi đánh cầu cẳng tay tiếp tục vung lên trên đến
một độ cao nhất định, sau đó thu về trớc ngực.
1.3. Cách đánh cầu:
Cách đánh cầu chia thành 2 loại: Thuận tay và trái tay, cũng có thể dựa vào
sự khác nhau giữa điểm xúc cầu với bộ phận cơ thể mà phân thành 2 cách đánh:
Đánh cầu trên tay ( cao) và đánh cầu dới tay ( thấp).
Cách đánh cầu bao gồm: Cầu cao, đập cầu, bỏ nhỏ, vớt cầu, hất cầu, nhỏ
chéo góc, đẩy cầu, tạt cầu, đỡ cầu treo, đỡ cầu đập, chắn cầu
(1). Đánh cầu cao thuận tay:
* Động tác chuẩn bị: Chân trái phía trớc, chân phải phía sau, hai chân rộng
bằng vai, thân ngời nghiêng với lới. Trọng tâm rơi vào chân sau, tay trái giơ lên
tự nhiên, mắt tập trung nhìn vào cầu bay đến, tay phải cầm vợt theo cách cầm
vợt thuận tay, co tay và giơ lên phía trên của bên phải, mặt vợt quay về lới.
4
* Động tác đa vợt: Cánh tay cùng với động tác xoay ngời sang trái làm động
tác vung vòng tay lên trên, thân ngời vơn ra hết.
* Động tác đánh cầu: Cánh tay giơ lên cẳng tay nhanh chóng xoay trong, đồng
thời tiếp tục vung theo động tác vung của động tác dẫn vợt để vung tay lên trên
và ra trớc. Cổ tay tiếp tục làm động tác vòng theo hớng gập cổ tay. Ngón tay gập
lại dùng sức nắm chắc vợt, lấy mặt vợt thuận đánh vào phần sau của đế cầu.
Trong lúc tiếp cầu, tay cầm vợt duỗi thẳng tự nhiên, điểm đánh cầu ở phía trên
vai phải. Tay trái cũng nhịp nhàng gập tay đến cạnh thân để hỗ trợ động tác
quay ngời.
* Động tác theo ra trớc: Thân ngời theo quán tính quay ngời sang bên trái và
hơi ra trớc, chân phải bớc ra theo sự chuyển dịch của trọng tâm ra trớc, tay phải

(5). Chém cầu bên trái theo đờng thẳng:
Giống với động tác đánh cầu treo thuận tay đờng chéo góc, chỉ khác khi đánh
ở phía sau đế cầu là động tác đẩy cắt cầu.
(6). Đập cầu đờng thẳng thuận tay:
* Động tác chuẩn bị: Cơ bản giống động tác đánh cầu cao thuận tay.
* Động tác đa vợt: Điểm khác nhau là ở chỗ cùng lúc với thân ngời vơn
lên trên thì ngửa ngời ỡn ngực thành hình cánh cung ngợc.
* Động tác đánh cầu: Giống cơ bản với đánh cầu cao thuận tay. Điểm đánh
cầu ở phía trên đằng trớc vai( so với điểm đánh cầu cao thì hơi ra trớc). Cẳng tay
xoay trong, cổ tay hơi gập và nghiêng, phát lực đánh vào phần sau của đế cầu,
đánh cầu bằng mặt phải của vợt.
* Động tác ra trớc: Sau khi đập tiếp tục vung vợt để phía dới bên trái theo quán
tính sau đó thu vợt về trớc ngực.
(7). Đập cầu đờng chéo góc bên trái đầu:
* Động tác chuẩn bị: Cơ bản giống động tác đánh cầu cao bên trái đầu.
* Động tác đa vợt: Cơ bản giống động tác đánh cầu cao bên trái đầu.
* Động tác đánh cầu: Mặt vợt đánh cầu là chính diện, không kèm động tác cắt,
đánh vào phần sau bên trái của đế cầu.
* Động tác ra trớc: Vợt theo quán tính thu về trớc thân.
(8). Bỏ nhỏ thuận tay:
* Động tác chuẩn bị: Nghiêng ngời với lới tay thuận, chân phải ở đằng trớc, gối
hơi co, mũi bàn chân chạm đất, tay phải cầm vợt ở trớc thân.
* Động tác đa vợt: Bớc ra trớc 1 bớc về phía cầu bay đến, nâng cao trọng tâm,
cẳng tay phải giơ lên phía trên đằng trớc, vợt đa ra trớc hơi ngửa vợt, chếch với
lới để đón cầu đến. Động tác trớc khi đánh cầu này cần thể hiện tính thống nhất
của động tác bỏ nhỏ, cắt cầu, móc cầu chéo, đẩy cầu( để đối phơng không phán
đoán ra ý đồ).
6
* Động tác đánh cầu: Tranh thủ điểm cao để đánh cầu, cầm vợt lỏng, cổ tay hơi
co, hất hoặc cắt hất cạnh chéo của đế cầu. Trong quá trình đánh cầu, tay trái

ớng di chuyển là sang bên trái.
2.2. Bớc chân di chuyển sang 2 bên( đỡ đập cầu).
7
a. Bớc chân di chuyển sang bên phải: Khi cầu gần trung tâm, dùng bớc đạp
lớn đến vị trí đánh cầu. Nếu cầu tơng đối xa trung tâm thì bớc một bớc đạp nhỏ
sau đó chân phải lại bớc vợt một bớc.
b. Bớc chân di chuyển sang bên trái: Giống với cách di chuyển sang bên
phải . Khi cầu xa trung tâm thì chân trái bớc một bớc nhỏ trớc, rồi quay ngời về
phía bên trái, chân phải bớc một bớc vợt lớn đến vị trí đánh cầu. Nếu cầu gần
trung tâm thì chân trái bớc vợt một bớc là đủ.
2.3. Bớc chân bật nhảy lên cao:
Sau khi bớc đến vị trí, để tranh thủ đánh cầu ở trên không, có thể dùng 1 chân
hoặc 2 chân bật nhảy đánh cầu ở khoảng không vào lúc lên cao trớc khi rơi
xuống gọi là đánh cầu trong lúc nhảy lên. Chủ yếu sử dụng các bớc chân bật
nhảy. Loại bớc chân này đợc sử dụng nhiều trong tấn công đột kích ở 2 vạch
cuối sân và 2 cạnh biên.
2.4. Bớc chân di chuyển lùi sau:
a. Bớc chân lùi thuận tay( khu vực bên phải sân): Nói chung dùng lùi
nghiêng ngời có lợi cho việc vung vợt đánh cầu sau khi đến vị trí. Sử dụng bớc
chụm chân để bật nhảy.
b. Bớc chân để đánh cầu trên đỉnh đầu( ở khu vực bên trái sân ): Cơ bản
giống bớc chân lùi sau thuận tay, chỉ khác ở phơng hớng di chuyển sang bên
trái.
Tóm lại: Bớc chân có quy luật di chuyển nhất định . Nắm vững các quy luật
này trên sân sẽ thể hiện đợc thanh thản nhẹ nhàng nh ý. Nhng điểm rơi của cầu
đến luôn biến hoá, bớc chân phải tuỳ cơ ứng biến, linh hoạt điều chỉnh. Loại
điều chỉnh này không làm phá vỡ tính quy luật của các bớc chân mà phải làm
cho các bớc chân càng linh hoạt hơn.
III. phơng pháp giảng dạy các động tác tay chủ yếu.
1. Phơng pháp giảng dạy và huấn luyện nhằm mục đích hình thành động

* Tăng cờng động tác vung vòng cẳng tay: Động tác sẽ kéo theo sự xoay trong
và xoay ngoài của cánh tay.
* Chú ý hoàn thành động tác của cánh tay, ngăn ngừa động tác cánh tay giơ
thẳng lên và trực tiếp vung ra sau rồi mới vẩy tay ra trớc.
* Giáo viên có thể theo thứ tự dới đây để đối chiếu kiểm tra các khâu của động
tác, kịp thời sữa chữa sai sót.
Phơng pháp cầm vợt động tác cánh tay - động tác cổ tay - động tác cẳng
tay - thân ngời - động tác lờn bụng - động tác chân.
IV. bớc chân cơ bản của cầu lông và cách tập luyện:
1. Bớc chân cơ bản của cầu lông và cách tập luyện:
9
Tập luyện bớc chân chia nhỏ: Là bài tập đem các bớc chân tổng hợp trên sân
của môn cầu lông phân chia thành các loại bớc chân có phơng hớng vận động
riêng lẻ để tiến hành huấn luyện.
Chủ yếu bao gồm các bài tập bớc chân lên lới thuận tay và trái tay, bài tập bớc
chân đỡ cầu đập thuận tay và trái tay, bài tập bớc chân lùi sau đánh cầu thuận
tay và trái tay, bài tập bớc chân lùi sau đánh cầu đỉnh đầu, bài tập đập cầu sát l-
ới( bớc chân liên kết sân trớc sân sau) và bài tập bớc chân đánh cầu ngợc vợt.
2. Những sai lầm thờng mắc và phơng pháp sữa chữa.
a. Sai lầm thờng gặp của bớc chân khi lên lới:
Bớc vợt lớn cuối cùng chạm đất bằng mủi bàn chân, khi bớc vợt lên để đầu
gối chân bớc ra phải tự nhiên duỗi chân theo hớng ra trớc, không thể gập gối
duỗi chân. Khi chân trớc chạm đất bàn chân hơi xoay ngoài.
b. Sai lầm thờng gặp của bớc chân lùi sau:
Sau khi bật nhảy đánh cầu rơi xuống chạm đất, trọng tâm ngửa ra sau làm
ảnh hởng đến việc di chuyển về vị trí ban đầu.
Phơng pháp sữa chữa: Chân chạm đất trớc nên kéo dài ra phía sau đồng thời
làm cạnh trong của phần gốc ngón chân cái của mũi bàn chân chạm đất trớc, sau
đó mới đến cạnh trong của bàn chân mới chạm đất để bảo đảm cho cơ thể sau
khi chân chạm đất thân ngời ngả ra trớc, thuận lợi cho di chuyển về vị trí ban

- Việc trang bị kiến thức, kỹ chiến thuật và phơng pháp tập luyện cho học sinh
cần đợc tiến hành liên tục có tính hệ thống, tính kế thừa và cần đợc tiến hành
ngay từ đầu năm, đầu khoá học( lớp 6).
- Ngời giáo viên cần phải có kế hoạnh phân bố lịch trình, giáo án và phơng pháp
giảng dạy phù hợp với từng lứa tuổi và trình độ của từng học sinh.
- Do điều kiện sân bãi nhỏ hẹp, dụng cụ tập luyện còn hạn chế.Thiếu về số lợng,
cha đảm bảo về chất lợng cho nên nhà trờng cùng các cấp lãnh đạo cần quan
tâm hơn nữa đến việc bổ sung, củng cố trang thiết bị dụng cụ dạy và học.
- Cần thờng xuyên tổ chức các giải thi đấu thể thao tại trờng ở nhiều nội dung để
thông qua đó khuyến khích cho các em tập luyện TDTT, rèn luyện thân thể,
nâng cao thể lực. Đồng thời có điều kiện tuyển chọn ra những tài, những năng
khiếu để bồi dỡng , đào tạo và phát triển để thi đấu đạt kết quả cao ở các kì thi.
Trên đây là kết quả của quá trình nghiên cứu, tổng hợp trong năm qua đã đợc
thực tiễn chứng minh, cho đến nay tôi đã xây dựng và biên soạn thành tập san
sáng kiến kinh nghiệm với chuyên đề:
Giới thiệu một số bài tập cơ bản trong phơng pháp giảng dạy
môn cầu lông( môn thể thao tự chọn) ở trờng THCS. Đây là công việc
còn đang băn khoăn suy nghĩ cha tìm ra giải pháp phù hợp, nên chắc chắn sẽ
còn nhiều thiếu sót cần bổ sung. Kính mong ý kiến đóng góp của quý thầy, cô
11
và các bạn đồng nghiệp để SKKN đầy đủ hơn có thể trở thành tài liệu tham khảo
phục vụ cho chuyên môn.
Hà Nội 2010
Giáo viên: Công Thành Sơn
Mục LụC
A.phần mở đầu
B.phần cơ bản
I. nhiệm vụ, đặc điểm và yêu cầu giảng dạy kỷ thuật cơ bản chủ
yếu của môn cầu lông.
1. Nhiệm vụ, đặc điểm và yêu cầu giảng dạy giai đoạn ban đầu