LỜI NÓI ĐẦU
Cách đây gần 60 năm trong không khí vô cùng phấn khởi sau thắng lợi
của Cách mạng tháng 8. Mặc dù đất nước ta lúc đó đang trong hoàn cảnh thù
trong hoàn cảnh thù trong giặc ngoài, ngàn cân treo sợi tóc, nhưng dưới sự
lãnh đạo tài tình sáng suốt của Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
vận động nhân dân cả nước đã tiến hành cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra
Quốc hội khoá I. Trong quá trình phát triển của mình từ Quốc hội khoá I đến
Quốc hội các khoá sau, Quốc hội ngày càng thực sự thể hiện là cơ quan kết
hợp chặt chẽ và hài hoà hình thức dân chủ và hình thức dân chủ trực tiếp là
hiện thân của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Quốc hội là do nhân dân bầu
ra, có cơ cấu thành phần, tổ chức rộng rãi là đại biểu phản ánh tiếng nói và
quyền lực cho toàn dân, phát huy quyền làm chủ cho nhân dân. Cũng vì vậy
mà vị thế và vai trò cũng như uy tín của Quốc hội ngày càng được nâng cao.
Đặc biệt từ khi thành lập đến nay Quốc hội đã thể hiện hai thuộc tính
đặc biệt mà chỉ Quốc hội mới có đó là: Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất
của nhân dân và là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, quyết định các vấn
đề quan trọng nhất của đất nước.
Chính vì vậy mà em đã quyết định chọn đề tài:
" Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền
lực nhà nước cao nhất của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam". Để hiểu
rõ hơn về những thuộc tính đặc biệt quan trọng của Quốc hội nước CHXHCN
Việt Nam".
NỘI DUNG
I.Cơ sở lý luận
Trong bộ máy nhà nước ta, Quốc hội có vị trí đặc biệt quan trọng,
chiếm vị trí tối cao mà không một cơ quan nào trong nhà nước ta có được.
Theo bản Hiến pháp 1992, ở nước ta tất cả mọi quyền lực nhà nước thuộc về
nhân dân (Điều 2). Nhân dân có thể tự do thể hiện quyền lực của mình bằng
nhiều biện pháp dân chủ, trực tiếp, bán trực tiếp và gián tiếp. Bằng biện pháp
dân chủ gián tiếp nhân dân bầu ra các cơ quan đại diện (Quốc hội và hội đồng
nhân dân các cấp) để thực hiện quyền lực của mình, các cơ quan này đại diện
Khác với nghị viện tư sản Quốc hội nước ta đại diện cho ý chí, lợi ích
của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam. Đây là
một tổ chức chính quyền thể hiện rõ tính chất đại diện và tính chất quần
chúng. Các đại biểu Quốc hội là những công nhân, nông dân trí thức và những
người lao động ưu tú thuộc mọi dân tộc trong cả nước được nhân dân tín
nhiệm bầu ra và chịu trách nhiệm trước quần chúng nhân dân, họ có mối liên
hệ chặt chẽ với quần chúng nắm vững tâm tư, nguyện vọng của quần chúng,
do đó quyết định mọi vấn đề được sát và hợp với quần chúng đồng thời có
điều kiện thuận lợi để vận động quần chúng thi hành tốt các quy định của Nhà
nước. Nhiệm kỳ của Quốc hội là 5 năm, việc tuyển cử các đại biểu Quốc hội
mới đảm bảo cho nhân dân có thể lựa chọn và bổ sung những đại diện mới
vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của mình.
Với vị trí, tính chất như vậy, Quốc hội thực sự là cơ quan đại biểu cao
nhất của nhân dân và là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân và là cơ quan
quyền lực nhà nước cao nhất quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Với tinh thần như vậy, Điều 83 Hiến pháp 1992 đã quy định chức năng của
Quốc hội bao gồm những phương diện lớn như:
* Quốc hội là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp.
* Quốc hội quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối
ngoại, nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước, những
nguyên tắc chủ yếu về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, về quan hệ
xã hội và hoạt động của công dân.
* Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động
của Nhà nước nhằm đảm bảo cho những quy định của Hiến pháp và pháp luật
được thi hành triệt để và thống nhất bộ máy nhà nước hoạt động đồng bộ, có
hiệu lực và hiệu quả.
II. Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan
quyền lực nhà nước cao nhất của Nhà nước Cộng hoà XHCN Việt Nam.
Quốc hội cơ quan quyền lực cao nhất của Nhà nước, vị trí tối cao của
Quốc hội được quy định tại Chương V (Điều 83) Hiến pháp 1992:
toàn dân tộc trên cơ sở liên minh công nông và trí thức do giai cấp công nhân
lãnh đạo.
Chẳng hạn như: Trong thành phần quốc hội khoá X có 450 đại biểu
trong đó 118 đại biểu là phụ nữ, 78 đại biểu là người dân tộc, 68 đại biểu là
người ngoài Đảng, 84 đại biểu trẻ (dưới 40 tuổi) 108 đại biểu khoá IX tái cử,
55 đại biểu lực lượng vũ trang nhân dân.
Thành phần các đại biểu đại diện cho các thành phần xã hội khác nhau,
thuôc nhiều giai tầng trong xã hội đây chính là điểm khác căn bản về chất của
quốc hội Việt Nam và nghị viện của nhiều nước tư sản trên thế giới. Với cơ
cấu và thành phần quốc hội đa dạng như vậy Quốc hội đã thực sự thể hiện
rộng rãi khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở nước ta, đại diện cho quyền lợi và trí
tuệ của nhân dân, đất nước ta.
Về thẩm quyền Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn to lớn để
thiết lập một trật tự chính trị, pháp lý trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã
hội của đất nước như: Quốc hội có quyền quyết định ra các quy phạm pháp
luật có hiệu lực pháp lý cao nhất, điều chỉnh các quan hệ xã hội cơ bản nhất