CÂU 1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của CMVN,từ CMDT DCND đến CMXHCN;là kết quả của
sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa MLN vào điều kiện cụ thể
của nước ta.Đồng thời là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ
thời đại nhằm giải phóng dân tộc,gp giai cấp,giải phóng con người.
Vậy cơ sở nào để hình thành nên tư tưởng đó?
1/ Cơ sở khách quan:
+ Bối cảnh lịch sử VN cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX:phong kiến
đang trên đà suy thoái,triều đình nhà Nguyễn thi hành chính sách
đối nội,đối ngoại bảo thủ,phản động,thực hiện bế quan tỏa cảng ;
phong trào của các sĩ phu văn thân yêu nước (Phan Bội
Châu,Phan Chu Trinh đấu tranh yêu nước chống Pháp) đều thất
bại.
+Bối cảnh quốc tế: Năm 1958 các cuộc khai thác của thực dân
Pháp khiến cho xã hội nước ta xuất hiện thêm nhiều giai cấp và
tầng lớp xã hội.Chủ nghĩa tư bản từ giai đoạn cạnh tranh tự do
chuyển sang giai đoạn độc quyền đã xác lập quyền thống trị của
chúng trên phạm vi toàn thế giới.năm 1917 cách mạng T10 Nga
thành công,cuộc cách mạng vĩ đại này đã làm “thức tỉnh các dân
tộc châu Á”.
+Giá trị truyền thống Việt Nam: Chủ nghĩa yêu nước và ý chí bất
khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước;truyền thống đoàn
kết,nhân nghĩa,tương thân,tương ái,”lá lành đùm lá rách” trong
hoạn nạn,khó khăn; truyền thống lạc quan,yêu đời;truyền thống
cần cù,dũng cảm,thông minh,sáng tạo,ham học hỏi, tiếp nhận tinh
hoa văn hóa nhân loại….
+ Những bộ phận tư tưởng và văn hóa nhân loại tác động lớn đến
sự hình thành tư tưởng HCM đó là:tư tưởng và văn hóa phương
Đông;tư tưởng và văn hóa phương Tây
*Tư tưởng và văn hóa phương Đông:
sản nhiệt thành cách mạng,một trái tim yêu nước thương dân sâu
sắc,sẵn sàng chịu đựng những hy sinh cao nhất vì độc lập của Tổ
quốc vì tự do hạnh phúc của đồng bào.
Một con người bình dị mà với tâm hồn vô cùng cao thượng.
Tóm lại,tư tưởng HCM là sự gặp gỡ giữa trí tuệ lớn của HCM với trí tuệ
của dân tộc cà trí tuệ thời đại.Chính sự vận động,phát triển của tư
tưởng yêu nước.Việt Nam cuối thế kỷ XIX đến những năm 20 của thế kỷ
XX,khi bắt gặp chủ nghĩa Mác – Lenin, đã hình thành nên tư tưởng
HCM.
CÂU 2/ TRÌNH BÀY QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ
MINH.
Chúng ta có thể phân chia thành 5 thời kỳ như sau:
1/ Thời kỳ hình thành tư tưởng yêu nước,thương nòi (1890-
1911).Đây là thời kỳ HCM lớn lên và sống trong nỗi đau mất
nước,Người được sự giáo dục của gia đình,của quê hương,dân tộc về
lòng yêu nước,thương dân.
HCM cũng sớm tham gia phong trào đấu tranh chống Pháp,Người luôn
băn khoăn trước những thất bại của các sĩ phu yêu nước chống
Pháp,ham học hỏi,muốn tìm hiểu nhũng văn hóa tiên tiến của các cuộc
cách mạng dân chủ tư sản ở Châu Âu,muốn đi ra nước ngoài xem họ
làm gì để trở về giúp đồng bào thoát khỏi vòng nô lệ.
2/ Thời kỳ tìm tòi con đường cứu nước giải phóng dân tộc (1911-
1920)
HCM ra đi tìm đường cứu nước,trước tiên HCM tìm đến Pháp,cách
mạng Mỹ,tham gia Đảng XH Pháp,tìm hiểu CMT10 Nga,học tập và tìm
hiểu chủ nghĩa MLN ,tham gia sáng lập ĐCS Pháp.Đây là thời kỳ HCM
đã có sự chuyển biến vượt bậc về tư tưởng cứu nước của HCM:” muốn
cứu nước thì phải giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác
ngoài con đường CMVS.
3/ Thời kỳ hình thành cơ bản về tư tưởng cách mạng VN(1921-
Tuyên ngôn độc lập về sự ra đời của nước VN DCCH do HCM công bố
trước đồng bào và toàn TG đã khẳng định : “Tất cả mọi người sinh ra
đều có quyền bình đẳng…quyền tự do và quyền được mưu cầu hạnh
phúc.”
5/ Thời kỳ tiếp tục phát triển mới về tư tưởng kháng chiến và kiến
quốc.Đây là thời kỳ HCM cùng TW Đảng lãnh đạo nhân dân vừa xây
dựng chế độ dân chủ nhân dân mà đỉnh cao là chiến thắng ĐBP, tiến
hành cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và xây dựng CNXH ở miền
Bắc.
Tư tưởng HCM trải qua hơn nửa thế kỷ hình thành và phát triển,là sản
phẩm tất yếu của cmVN trong thời đại mới,là ngọn cờ thắng lợi của dân
tộc VN trong cuộc đấu tranh vì độc lập,tự do,vì giải phóng dân tộc và
CNXH.
CÂU 3/ TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC,TRONG
THỰC TẾ ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TA ĐÃ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ NÀY
NTN?
Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của CMVN,từ CMDT DCND đến CMXHCN;là kết quả của
sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa MLN vào điều kiện cụ thể
của nước ta.Đồng thời là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ
thời đại nhằm giải phóng dân tộc,gp giai cấp,giải phóng con người.
Khái niệm dân tộc trong di sản tư tưởng HCM là khái niệm dân tộc quốc
gia,dân tộc thuộc địa.Tư tưởng HCM về vấn đề dân tộc có những nội
dung chính là:
1/Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả
các dân tộc. Theo Hồ Chí Minh,độc lập của Tổ quốc, tự do của nhân
dân là thiêng liêng nhất. Người đã từng khẳng định:”Tự do cho đồng
bào tôi,độc lập cho Tổ quốc tôi,đấy là tất cả những điều tôi muốn”
+ Tìm hiểu và tiếp nhận tuyên ngôn độc lập năm 1776 của
Mỹ,tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền năm 1791 của cách
giới thứ nhất vừa nổ ra, Hồ Chí Minh đã đem toàn bộ số tiền dành
dụm được từ đồng lương ít ỏi của mình ủng hộ quỹ kháng chiến
của người Anh.
+Người đề ra khẩu hiệu "giúp bạn là tự giúp mình" (ủng hộ kháng
chiến chống Nhật của Trung Quốc) và chủ trương phải bằng thắng
lợi của cách mạng mỗi nước mà đóng góp vào thắng lợi chung
của cách mạng thế giới.
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc trong thực tế
hiện nay
+Ra sức khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân
tộc,nguồn động lực mạnh mẽ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
+Quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh nhận thức và giải quyết vấn đề dân
tộc trên quan điểm giai cấp.
+Khẳng định rõ vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản, của Đảng
Cộng sản, kết hợp vấn đề dân tộc và giai cấp đưa cách mạng Việt Nam
từ giải phóng dân tộc lên CNXH.
+Chăm lo xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, giải quyết tốt mối quan hệ
giữa các dân tộc anh em trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng nêu: vấn đề dân tộc và
đại đoàn kết dân tộc luôn có vị trí chiến lược trong sự nghiệp cách
mạng.
+Trong công tác đền ơn, đáp nghĩa Hồ Chí Minh chỉ thị, các cấp bộ
Đảng phải thi hành đúng chính sách dân tộc, thực hiện sự đoàn kết,
bình đẳng, tương trợ giữa các dân tộc.
Câu 4/TRÌNH BÀY TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ NHỨNG NGUYÊN
TĂC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI.LÀM THẾ NÀO ĐỂ XÂY DỰNG CHO
MÌNH ĐẠO ĐỨC MỚI.
Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của CMVN,từ CMDT DCND đến CMXHCN;là kết quả của
sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa MLN vào điều kiện cụ thể
bỏ,diệt trừ cái ác.
+Việc chống những cái xấu,cái sai phải được tiến hành bằng tự phê
bình và phê bình,bằng giáo dục,thuyết phục,bằng kỷ luật của Đảng,Nhà
nước.HCM đặc biệt coi trọng việc chống chủ nghĩa cá nhân,vì đó là một
căn bệnh cực kỳ nguy hiểm.
+Để việc xây và chống có hiệu quả,theo HCM phải tạo phong trào quần
chúng rộng rãi để qua đó mọi người tự bồi dưỡng và nâng cao phẩm
chất đạo đức của mình.
3/ Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời.
+HCM ví quá trình rèn luyện đạo đức “Cũng như ngọc càng sáng,vàng
càng luyện càng trong”.Cái ác luôn ẩn nấp trong mỗi con người,nếu xao
nhãng việc tu dưỡng để sa vào chủ nghĩa cá nhân thì có thể ngày hôm
qua có công với cách mạng,nhưng ngày hôm nay lại có tội với nhân
dân.
+Để có được đạo đức mới thì mọi người đều phải thực hành tu
dưỡng,suốt đời và gắn liền với hoạt động thực tiễn,trên tinh thần tự
giác,tự nguyện dựa trên lương tâm và trách nhiệm của mọi người trong
mọi môi trường,mọi hoàn cảnh.
Từ đó,HCM đã khái quát một luận điểm quan trọng: “Một dân tộc,một
Đảng và mỗi con người ngày hôm qua là vĩ đại,có sức hấp dẫn
lớn,không nhất thiết hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu
mến,ca ngợi nếu lòng dạ không còn trong sáng nữa,nếu sa vào chủ
nghĩa cá nhân.”
Chúng ta cần làm thế nào để xây dựng cho mình đạo đức mới?
+Cần tích cực, tự giác thực hiện nhiệm vụ được giao, tức là khi được
cấp trên giao cho việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, cũng phải đưa
cả tinh thần, lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn,nói đi đôi với
làm,vượt qua mọi khó khăn.
+Trong thực hiện nhiệm vụ được giao phải "có gan phụ trách", dám
nghĩ dám làm, chủ động sáng tạo để có kết quả cao nhất. Phải làm tròn
ngày của mỗi người.Người coi cần,kiệm,liêm,chính là bốn đức tính chủ
yếu của con người,nhất là đối với cán bộ đảng viên.Nó có quan hệ mật
thiết với nhau như bốn mùa của trời,4 phương của đất,thiếu một mùa thì
không thành trời,thiếu một phương thì không thành đất,thiếu một đức thì
không thành trời.
Cần,kiệm,liêm,chính,chí công vô tư có quan hệ mật thiết với
nhau.Cần,kiệm,liêm,chính sẽ dẫn đến chí công vô tư; ngược lại chí công
vô tư,một lòng một dạ vì những việc ích quốc lợi dân thì nhất định sẽ
thực hiện được Cần,kiệm liêm,chính.Và có chí công vô tư thì mới nêu
cao được chủ nghĩa tập thể,quét sạch được chủ nghĩa cá nhân.
3/ Yêu thương con người.
Đây là sự kế thừa truyền thống nhân nghĩa của dân tộc,kết hợp với chủ
nghĩa nhân đạo cộng sản,tinh thần nhân văn của nhân loại,cùng với sự
thể nghiệm của HCM qua hoạt động thực tiễn.Đó là một tình cảm rộng
lớn,trước hết dành cho những người cùng khổ,những người lao động bị
áp bức bóc lột không phân biệt màu da,sắc tộc…Xuất phát điểm tình
yêu thương con người ở HCM vừa sâu xa,vừa rất cụ thể và gần
gũi.Điểm nổi bật trong tình yêu thương con người của HCM đó là
thương yêu nhân dân.HCM là hiện thân của lối sống tình nghĩa,đề cao
tình yêu thương con người.Đồng thời,Người truyền cho con người sức
mạnh,tạo điều kiện cho họ phát triển toàn diện cá nhân.
4/ Tinh thần quốc tế trong sáng.
Đây là phẩm chất đạo đức nhằm vào mối quan hệ rộng lớn,vượt qua
khuôn khổ quốc gia dân tộc.Đó là tinh thần “Bốn phương vô sản đều là
anh em”, là tinh thần đoàn kết của nhân dân lao động các nước,với
những tiến bộ nhằm mục tiêu lớn của thời đại là hòa bình,độc lập dân
tộc,dân chủ và tiến bộ xã hội,là hợp tác và hữu nghị với tất cả các
nước,các dân tộc.
Theo HCM,tinh thần quốc tế trong sáng là tinh thần “giúp bạn là tự giúp
mình”,nó hoàn toàn xa lạ với chủ nghĩa Xô-Vanh hay chủ nghĩa dân tộc
CÂU 6/ PHÂN TÍCH NGUYÊN TẮC NÊU GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ
MINH.HỒ CHÍ MINH ĐÃ THỰC HIỆN ĐIỀU ĐÓ NHƯ THẾ NÀO?
Theo Hồ Chí Minh, nêu gương thì trước hết phải làm gương trong mọi
công việc từ nhỏ đến lớn, thể hiện thường xuyên, về mọi mặt, phải cần
kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, nói phải đi đôi với làm.
1/ Cần nêu gương trên ba mối quan hệ đối với mình, đối với người,
đối với việc. Đối với mình phải không tự đại, tự mãn, kiêu ngạo mà luôn
học tập cầu tiến bộ, luôn tự kiểm điểm để phát triển điều hay, sửa đổi
điều dở của bản thân, phải tự phê bình mình như rửa mặt hằng
ngày;đối với người, luôn giữ thái độ chân thành, khiêm tốn, đoàn kết,
thật thà, không dối trá, lừa lọc, khoan dung, độ lượng; đối với việc, dù
trong hoàn cảnh nào phải giữ nguyên tắc “dĩ công vi thượng”.
Khi nước nhà vừa giành được độc lập năm 1945, trước nạn đói đang
đến gần, Hồ Chí Minh kêu gọi toàn dân diệt “giặc đói” bằng một hành
động cụ thể, mười ngày nhịn ăn một bữa để lấy số gạo đó cứu những
người bị đói và chính Người đã làm gương thực hiện trước. Hồ Chí
Minh đã tiếp thu truyền thống “thương người như thể thương thân” của
dân tộc, nâng lên thành triết lý hành động cách mạng vì dân, vì nước
trong mỗi con người.
2/ Muốn nêu gương được thì nói phải đi đôi với làm và trong suốt
cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian khổ, hy sinh, Chỉ tịch Hồ Chí
Minh luôn là một tấm gương đạo đức mẫu mực cho mọi người học tập
và noi theo. Ở Người đã đạt tới sự thống nhất chặt chẽ giữ nói và làm,
giữa giáo dục đạo đức và nêu gương đạo đưc, đạt tới sự nhất quán
giữa công việc và đời tư, giữa đạo đức vĩ nhân và đạo đức đời thường.
Khi địa vị càng cao, uy tín càng lớn, Hồ Chí Minh càng ra sức hoàn
thiện, trở thành tấm gương đạo đức trọn ven. Hồ Chí Minh cho rằng:
“Nói chung thì các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm, và đối với
họ một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên
truyền”.
đấu, hy sinh vì đất nước, vì dân tộc, đời tư trong sáng, cuộc sống riêng
giản dị, người mà cả cuộc đời là một tấm gương lớn cho các thế hệ con
cháu mãi mãi noi theo.
CÂU 7/ PHÂN TÍCH CHUẨN MỰC ĐẠO ĐỨC THEO TƯ TƯỞNG HỒ
CHÍ MINH: CẦN,KIỆM,LIÊM,CHÍNH,CHÍ CÔNG VÔ TƯ.LÀM THẾ NÀO
ĐỂ BẢN THÂN THỰC HIỆN ĐƯỢC NHỮNG CHUẨN MỰC ĐÓ.
Tư tưởng HCM là một hệ thống quan điểm toàn diện sâu sắc về những
vấn đề cơ bản của CMVN,từ CMDT DCND đến CMXHCN;là kết quả của
sự vận dụng sáng tạo và phát triển chủ nghĩa MLN vào điều kiện cụ thể
của nước ta.Đồng thời là sự kết tinh tinh hoa văn hóa dân tộc và trí tuệ
thời đại nhằm giải phóng dân tộc,gp giai cấp,giải phóng con người.
Đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của Hồ Chí
Minh trong sự nghiệp cách mạng.Trong số những chuẩn mực đạo
đức,Người có nhắc đến Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Đây là những phẩm chất đạo đức gắn liền với hoạt động hàng ngày của
con người.
Cần là lao động cần cù, siêng năng, lao động có kế hoạch, sáng tạo
năng suất cao; lao động với tinh thần tự lực cánh sinh, không lười biếng,
không ỷ lại, không dựa dẫm. Cần còn là làm việc một cách thông minh,
sáng tạo, có kế hoạch, khoa học. Theo Bác, con người có đức cần thì
việc gì, dù khó khăn đến mấy, cũng làm được.
Kiệm là tiết kiệm sức lao động, tiết kiệm thì giờ, tiết kiệm tiền của của
nhân dân, của đất nước, của bản thân mình. Tiết kiệm từ cái nhỏ đến
cái to; “Không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi”. Kiệm trong tư
tưởng của Người còn đồng nghĩa với năng suất lao động cao.Bác giải
thích, tiết kiệm không phải là bủn xỉn. Khi không đáng tiêu xài thì một hạt
gạo, một đồng xu cũng không nên tiêu, nhưng khi có việc cần làm lợi
cho dân, cho nước thì hao bao nhiêu của, tốn bao nhiêu công cũng vui
lòng, như thế mới là kiệm.
Liêm là “luôn luôn tôn trọng giữ gìn của công và của dân; không xâm
Chí công vô tư là tính tốt có thể gồm 5 điều: nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm.
Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là
để người cách mạng vững vàng qua mọi thử thách. Người còn chỉ ra
mối quan hệ: Cần, kiệm, liêm, chính tốt sẽ dẫn tới chí công vô tư, và chí
công vô tư, một lòng vì dân, vì nước thì nhất định sẽ thực hiện được
cần, kiệm, liêm, chính.
Bản thân Người chính là hiện thân của những phẩm chất đó để chúng ta
học tập.Tư tưởng và tấm gương đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm,
chính, chí công vô tư của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là những giá trị đạo
đức cao đẹp của thời đại.
Tiếp tục học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh,ngày
nay chúng ta cần
Thể hiện ở ngày những hành động cụ thể, những việc tốt trong
cuộc sống: như sinh viên trước khi tan học thì tắt điện, giữ vệ sinh,
bảo vệ của công,chăm chỉ học tập,nói không với các tệ nạn xã hội.
Rèn luyện cho mình lối sống đạo đức, thử soi xem đã làm được
bao nhiêu phần trăm, tự đánh giá, từ đó giúp đỡ những người
xung quanh, những người còn chưa làm tốt.
Tích cực học tập nâng cao trình độ bản thân để trang bị được
những kiến thức phục vụ cho bản thân và xã hội.
Bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô
tư, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Thẳng thắn, trung thực, bảo vệ chân lý, bảo vệ đường lối, quan
điểm của Đảng, bảo vệ người tốt; chân thành, khiêm tốn; không
chạy theo chủ nghĩa thành tích, không bao che, giấu giếm khuyết
điểm của bản thân
Thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư phải kiên quyết
chống bệnh lười biếng, lối sống hưởng thụ, vị kỷ, nói không đi đôi
với làm, nói nhiều, làm ít.