I ĐẶT VẤN ĐỀ
Pháp luật là công cụ để nhà nước quản lí hầu như tất cả các mặt, các lĩnh vực
của đất nước vì vậy pháp luật có những vai trò quan trọng đối với từng lĩnh vực
trong hoạt đông của đất nước, xã hội. Pháp luật không chỉ là vũ khí chinh trị để giữ
vững an ninh, trật tự an toàn xã hội, là cơ sở pháp lí để bộ máy nhà nước tổ chức
và hoạt động; pháp luật còn là phương tiện để giáo dục con người, tạo ra môi
trường pháp lí thuận lợi cho việc hình thành nhưng quan hê mơi trong xã hội, đồng
thời củng cố, mở rộng mối quan hệ quốc tế, tạo điều kiện cho những công cụ điều
chỉnh quan hệ xã hội khác phát triển vì xã hội công bằng, văn minh tốt đẹp hơn. Và
pháp luật cũng có một vai trò to lớn đối với kinh tế. Một nền kinh tế có thể phát
triển bền vững ổn định thì phải có một hệ thống pháp luật về kinh tế phù hợp, chi
tiết. Sau đây là những phân tích về vai trò của pháp luật đối với kinh tế.
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận
a Khái niệm pháp luật
Theo quan điểm Mác – Lênin thì pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự mang tính bắt
buộc chung do nhà nước ban hành hoặc thùa nhận nhằm điều chỉnh các mối quan
hệ xã hội theo mục tiêu, định hướng cụ thể.
Pháp luật là công cụ mà giai cấp cầm quyền sử dụng để thục hiên chức năng quản
lí và hợp pháp hóa quan hệ thông trị đội với xã hội. Vì vậy pháp luật có ảnh hưởng
đối với mọi lĩnh vực xã hội.
b Khái niệm kinh tế
Kinh tế là tổng thể nón chung những quan hệ sản xuất của một hình thái kinh tế -
xã hội nhất định, là hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất.
1
c Mối quan hệ của pháp luật và kinh tế
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mac – Lê nin pháp luật là hiện tượng thuộc
kiến trúc thượng tầng của xã hội, kinh tế là hiện tượng thuộc cơ sở hạ tầng của xã
hội nên pháp luật phụ thuộc vào kinh tế. Kinh tế quyết định sự ra đời tồn tại và
phát triển của pháp luật. Pháp luật là sự phản ánh trình độ phát triển của kinh tế, là
cơ sở pháp lí cho sự tồn tại và pháp triển các quan hệ kinh tế - xã hội. Các quy định

Pháp luật điều chỉnh các hơp đồng kinh tế, quy định trình tự và thủ tục giải
quyết các tranh chấp hợp đồng kinh tế, quy định chặt chẽ, cụ thể để bảo vệ các lợi
ích kinh tế chính đáng của các chủ thể. Nhờ các quy định đó mà nhà nước có thể tổ
chức và quản lí được nền kinh tế, tạo điều kiện cho nền kinh tế tăng trưởng trong
sử ổn định, cân đối và điều tiết nền kinh tế theo hướng mà nhà nước mong muốn.
Pháp luật bảo đảm cho các quan hệ kinh tế vận hành trong điều kiện ổn định, an
toàn; điều chỉnh các quan hệ đó theo hướng phát triển lành mạnh. Nói cách khác
pháp luật la hình thức pháp lí cho các quan hệ kinh tế tồn tại và phát triển. Vai trò
tích cực của pháp luật đối với sự phát triển của kinh tế khi nó tác động cùng chiều
với sự phát triển kinh tế.
Sự quản lí của nhà nước đối với nền kinh tế chỉ có thể được thực hiện và phát
huy đầy đủ nhất, có hiệu quả nhất khi được xác lập dưới một hình thức pháp luật
nhất định và được bảo đảm thực hiện bởi một cơ chế pháp luật thích hợp. Có thể
nói trong thời đại hiện nay pháp luật đã trở thành một bộ phận cấu thành của nền
kinh tế. Thiếu pháp luật, nền kinh tế nhất là kinh tế thị trường rất khó vận hành
3
hoặc vận hành không hiệu quả. Các hoạt động kinh tế sẽ trở thành hỗn loạn không
thể kiểm soát được.
Ta có thể thấy vai trò to lớn của các văn bản quy phạm pháp luật trong viêc tạo
ra hành lang pháp lí cho sự ra đời va vận hành của các quan hệ kinh tế mới trong
điều kiện nền kinh tế thị trường, hợp tác và hội nhập nền kinh tế thế giới.
b Sự ảnh hưởng tiêu cực của pháp luật đến sự phát triển của kinh tế
Khi pháp luật phản ánh không đúng, pháp luật được xác định không phù hợp
với các điều kiện, yêu cầu của nền kinh tế, những quy định pháp luật quá cao hoặc
quá thấp so với trình độ phát triển của kinh tế thì chúng sẽ kìm hãm sự phát triển
của kinh tế, thậm chí làm cho nền kinh tế phát triển lệch hướng và mang lại những
tác hại nhất định cho nên nếu pháp luật mà không phù hợp với sự phát triển của
nền kinh tế thì nó sẽ làm cho nền kinh tế tụt hậu so với tiến trình phát triển kinh tế
của thế giới.
Nếu các quy định của pháp luật cao hơn trình độ của kinh tế thì nền kinh tế sẽ

năm 1980 cũng quy định “Nhà nước thực hiện chế độkhám bệnh và chữa bệnh
không phải trả tiền”. Quy định nền kinh tế nước ta có 2 hình thức sở hữu là sở hữu
quốc doanh và sở hữu tập thể, theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung cao độ. Những
quy định đó đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển kinh tế.
Pháp luật hiện hành còn thiếu nhiều cơ sở pháp lí để đảm bảo cho các thành
phần kinh tế có thể chủ động, bình đẳng, tự do tổ chức sản xuất kinh doanh những
ngành nghề mà pháp luật không cấm, nhiều văn bản quy phạm pháp luật đã lạc hậu
nhưng vẫn chưa được sửa đổi hoặc hủy bỏ dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ và mâu
5