Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
TÓM LƯỢC
Dưới đây là toàn bộ kết quả của công trình nghiên cứu khóa luận tốt nghiệp khóa
học của em về đề tài: “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty Cổ phần
Hạ Tầng Viễn Thông CMC”. Với mục đích bổ sung và hoàn thiện lý luận về văn hóa
doanh nghiệp, xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp công ty Cổ phần Hạ tầng
viễn thông trong thời gian tới nên em đã hoàn thành khóa luận này.
Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là: Nghiên cứu lý luận về văn hóa, văn hóa
doanh nghiệp, xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp. Đồng thời tiến hành
nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm giúp công ty có thể
hoàn thiện công tác xây dựng và phát triển văn hóa của mình.
Những kết quả mà khóa luận đã đạt được như sau:
Phần mở đầu: Đã nêu được tính cấp thiết của đề tài về mặt lý luận nói chung và
thực tiễn tại công ty nói riêng, xác lập và tuyên bố đề tài nghiên cứu, mục tiêu nghiên
cứu, phạm vi nghiên cứu, kết cấu các chương của khóa luận.
Chương I: Đã nêu được khái quát các khái niệm cơ bản; một số lý thuyết về văn
hóa, văn hóa doanh nghiệp, xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
Chương II: Đã giới thiệu được về công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC,
phân tích tác động của các nhân tố môi trường bên ngoài và bên trong tới việc xây
dựng và phát triển văn hóa công ty cổ phần Hạ Tầng Viễn Thông CMC, đưa ra các kết
luận cuối cùng theo chiều hướng đánh giá thực trạng tại công ty.
Chương III: Đã nêu dự báo những triển vọng và quan điểm giải quyết, đưa ra các
giải pháp nhằm xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp của công ty trong thời
gian tới.
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
1
1
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
LỜI CẢM ƠN
Trước hết em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến ban giám hiệu, phòng đào tạo,
các thầy cô giáo trong trường nói chung và các thầy cô giáo trong khoa Quản Trị

4
4
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Tên đầy đủ
CNTT Công nghệ thông tin
CP Cổ phần
DN Doanh nghiệp
DNVN Doanh nghiệp Việt Nam
GĐ Giám đốc
HĐQT Hội đồng Quản trị
ICT Công nghệ thông tin và truyền thông
KH Khách hàng
PR Public Relations (Quan hệ công chúng)
TPHN Thành phố Hà Nội
TT Trung tâm
Th.S Thạc sĩ
UNESCO United Nations Educational, Scientific and Cultural
Organization (Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên
Hợp Quốc)
VHDN Văn hóa Doanh nghiệp
WTO The World Trade Organisation (Tổ chức Thương Mại Thế
giới)
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
5
5
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Nước ta chính thức gia nhập vào tổ chức thương mại thế giới – WTO ngày

đạo quan tâm tới nhưng chưa thực sự được triển khai một cách sâu rộng, hiệu quả tới
các thành viên hay có những nghiên cứu cần thiết để phù hợp với tình hình thực tế của
doanh nghiệp. Do vậy việc tìm hiểu đề tài “Xây dựng và phát triển văn hóa doanh
nghiệp công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC” là một nghiên cứu mang tính cấp
thiết đối với doanh nghiệp. Việc lựa chọn đề tài này là đề tài làm đề tài khóa luận của
em cũng đã nhận được sự đồng tình ủng hộ và tạo điều kiện giúp đỡ của ban lãnh đạo,
các anh chị trong công ty.
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Qua quá trình tìm hiểu em thấy rằng đề tài “Xây dựng và phát triển văn hóa
doanh nghiệp tại công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC (CMC Telecom) chưa
từng có ai nghiên cứu về doanh nghiệp này. Đồng thời sau một thời gian nghiên cứu và
tham khảo các đề tài nghiên cứu về công tác kiểm soát của doanh nghiệp khác nhau
trong thời gian gần đây em đã tìm được một số sản phẩm như:
- Luận văn “Xây dựng và phát triển văn hóa tại công ty Cổ phần Hoàng Gia” năm 2011,
tác giả Phạm Thị Sen, Nguyễn Thị Bích Loan hướng dẫn – khoa Quản trị doanh
nghiệp. Luận văn đã nghiên cứu về xây dựng và phát triển một số giá trị văn hóa
doanh nghiệp điển hình tại công ty Cổ phần Hoàng Gia.
- Luận văn “Xây dựng và phát triển văn hóa tại công ty Cổ Phần Cung ứng thiết bị bưu
điện năm 2011, tác giả Nguyễn Thị Loan, Nguyễn Bích Loan hướng dẫn – khoa Quản
trị doanh nghiệp. Luận văn đã nghiên cứu về việc xây dựng một số giá trị văn hóa nổi
bật nhất tại công ty Cổ phần Cung ứng thiết bị bưu điện
- Luận văn “ Xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp tại công ty TNHH MTV
Thương mại Hà Tâm, 2011, tác giả Mai Xuân Thảo , Trần Hùng hướng dẫn – khoa
Quản trị doanh nghiệp. Luận văn đã chỉ ra rất chi tiết các những hạn chế mà công ty
gặp phải và hướng giải quyết những hạn chế đó.
- Luận văn “ Xây dựng và phát triển văn hóa kinh doanh tại công ty Cổ phần Dược
Trung ương Mediplantex, 2011, tác giả Đô Đình Trung, Bùi Hữu Đức hướng dẫn –
khoa Quản trị doanh nghiệp. Luận văn đã chỉ ra được những khó khăn mà công ty gặp
phải khi xây dựng và phát triển văn hóa công ty.
- Ngoài ra, còn rất nhiều sách, giáo trình về xây dựng và phát triển văn hóa doanh

• Thời gian: số liệu của công ty từ năm 2011-2013, giải pháp đề xuất đến năm 2018, tầm
nhìn năm 2020
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
5.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp
• Phương pháp điều tra
Phiếu điều tra là công cụ ghi chép và lưu giữ kết quả thu thập được trong cuộc
điều tra, trong đó in sẵn nội dung tiêu thức tìm hiểu. Phiều điều tra thường được thiết
kế gồm các câu hỏi dạng trắc nghiệm và dạng mở.
Tại công ty Cổ phần CMC Telecom em đã tiến hành phát phiếu điều tra đến các
đối tượng là các phó phòng, nhân viên công ty. Mẫu phiếu điều tra thực trạng xây
dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp được trình bày tại phần phụ lục 1. Ngoài ra,
em cũng điều tra khách hàng của công ty thông qua nhân viên lắp đặt, bảo trì, khách
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
8
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
hàng tích vào những câu hỏi dạng trắc nghiệm và sau đó trả lại qua các nhân viên này,
mẫu câu hỏi được trình bày cụ thể ở phụ lục 2.
• Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
Phỏng vấn là một phương pháp được sử dụng rộng rãi trong các việc nghiên cứu
xã hội. Khi sử dụng phương pháp này có thể đưa ra chủ đề phỏng vấn và có thể sử
dụng một danh mục chủ đề để khỏi bỏ sót trong khi phỏng vấn.
Em đã tiến hành phỏng vấn Phó Giám đốc Nguyễn Trung Kiên, và trưởng phòng
kinh doanh Nguyễn Tuấn Anh để thấy rõ hơn về hoạt động xây dựng và phát triển văn
hóa tại doanh nghiệp.
5.1.2. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
Là phương pháp thu thập dữ liệu đã được xử lý từ các nguồn của công ty, nguồn
từ báo chí, website, các tài liệu, sách vở. Qua việc thu thập những dữ liệu này để thấy
kết quả của công tác xây dựng văn hóa được tiến hành đem lại kết quả gì đối với môi
trường làm việc tại công ty.

Chương III: Đề xuất và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác xây dựng và phát
triển văn hóa tại công ty Cổ phần Hạ tầng viễn thông CMC
CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN
VĂN HÓA
1.1. Các khái niệm liên quan
1.1.1. Khái niệm văn hóa
Văn hóa là gì? Đây là một câu hỏi đã được đặt ra từ rất lâu và cũng có nhiều cách
tiếp cận nên việc cùng tồn tại nhiều khái niệm văn hóa khác nhau càng làm vấn đề
được hiểu biết một cách phong phú và toàn diện hơn. Dưới đây là một số khái niệm cơ
bản:
Theo Eduoard Heriot, một nhà văn nổi tiếng người Pháp định nghĩa về văn hóa
như sau: “Văn hóa là cái ta còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi, là cái vẫn còn
thiếu khi ta đã học tất cả”. Như vậy, văn hóa là một bản sắc của mỗi cá nhân, mỗi dân
tộc, mỗi quốc gia không ai có thể dễ dàng quên được. [1]
Theo cựu Tổng thống thư ký UNESCO Federico Mayor đã đưa ra một định
nghĩa: “Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm
hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
10
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ
thống giá trị, truyền thống và đức tin”.
Theo GS.TS Trần Ngọc Thêm: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật
chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn,
trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên xã hội” [9]
Từ đó, ta có thể thấy rằng mỗi quốc gia, mỗi xã hội, cộng đồng hay tầng lớp xã
hội đều có văn hóa riêng của mình. Văn hóa sinh ta cùng con người, có mặt trong bất
cứ hoạt động nào của con người, dù đó là hoạt động sản xuất, tinh thần, hay trong quan
hệ giao tiếp ứng xử hàng ngày của con người, với thiên nhiên.
Từ các khái niệm trên, ta có thể đưa ra khái niệm về văn hóa theo Chủ tịch Hồ

khác nhau. Mặt khác do có những nhu cầu và mong muốn khác nhau, họ hành động vì
những động cơ khác nhau, nhằm vào những mục tiêu khác nhau. Sự thống nhất trong
suy nghĩ và hành động chỉ có thể đạt được khi mọi người thừa nhận và tôn trọng
những quan điểm và thang bậc giá trị chung. Văn hóa doanh nghiệp hướng cho mọi
thành viên trong doanh nghiệp mình hành động vì những mục tiêu chung, hành động
một cách có hiệu quả mà nhà quản trị không cần phải quan tâm đến quá nhiều các chỉ
thị.
• Văn hóa doanh nghiệp góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp là một yếu tố góp phần tạo nên khả năng cạnh tranh của
doanh nghiệp, văn hóa doanh nghiệp biểu hiện thông qua những vấn đề sau đây:
- Tạo ra bầu không khí và tác phong làm việc tích cực
VHDN là sự kết tinh của hệ thống giá trị của doanh nghiệp được đa số thành viên
trong doanh nghiệp thừa nhận và ủng hộ, vị vậy nó là chất kết dính các thành viên
trong doanh nghiệp lại với nhau, ở nơi nào có được một văn hóa doanh nghiệp tích cực
và lành mạnh, coi trọng các giá trị tinh thần, ở nơi đó người ta cảm nhận thấy một bầu
không khí làm việc thân thiện, chan hòa, tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ và học
hỏi lẫn nhau. Chính bầu không khí làm việc lành mạnh là tác nhân tạo ra sức mạnh
cộng đồng, là “ thừa số chung” trong phép nhân các trí tuệ các nhân thành trí tuệ tập
thể.
Tác phong làm việc của đa số thành viên trong doanh nghiệp cũng mang nặng
dấu ấn của VHDN. Sự khẩn trương năng động hay thái độ thờ ơ với công việc và kết
quả chung không phải là biểu hiện của một số ít cá nhân, mà là sản phẩm được hình
thành sau một thời gian dài bởi “ý thức hệ” trong doanh nghiệp. Tác phong làm việc
khẩn trương, công nghiệp sẽ là tiền đề quan trọng để tạo ra những sản phẩm hàng hóa
cũng như dịch vụ khách hàng có chất lượng cao, phù hợp với tập quán tiêu dùng của
các tầng lớp dân cư trong thời đại công nghiệp hóa.
- Nâng cao đạo đức kinh doanh
Đạo đức kinh doanh là một phần quan trọng của văn hóa kinh doanh, đồng thời
cũng là một yếu tố của văn hóa doanh nghiệp. Trong thời đại hiện nay, chất lượng và

kinh doanh. Vai trò, tác dụng của nó không chỉ trong công tác quản trị nội bộ mà còn
cả trong quan hệ của doanh nghiệp, doanh nghiệp với xã hội, doanh nghiệp cần phải
tạo ra những sản phẩm và dịch vụ có hàm lượng văn hóa đậm đà, phải vươn tới việc
sáng tạo ra các giá trị nhân văn đậm đà, phải vươn tới việc sáng tạo ra các giá trị nhân
văn giàu bản sắc, qua đó quảng bá, nâng tầm giá trị của thương hiệu quốc gia, dân tộc.
1.2.1.1. Các yếu tố hữu hình
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
13
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
Trong nhóm các yếu tố nền tảng của trình độ văn hóa doanh nghiệp, người ta có
thể dễ dàng nhận ra các yếu tố hữu hình của văn hóa như:
- Hình thức biểu hiện
Đó là những biểu hiện bên ngoài của văn hóa doanh nghiệp để khiến người khác
nhìn vào nhận ra doanh nghiệp qua những thứ mà có thể cảm nhận bằng các giác quan
một cách rõ ràng như: kiến trúc trụ sở, văn phòng, biểu hiện, tên gọi công ty, khẩu
hiệu, trang phục cán bộ nhân viên, ngôn ngữ sử dựng…. Tới thăm một doanh nghiệp
có trụ sở to đẹp, biểu hiện rõ ràng, bảo vệ đứng hai bên, thấy nhiều người ra vào ăn
mặc lịch sự… nhiều người có thể có thiện cảm và bước đầu đánh giá văn hóa doanh
nghiệp này có thể ở mức cao.
- Nội dung biểu hiện – chất lượng ban lãnh đạo và nhân viên
Hình thức cũng quan trọng, nhưng nội dung mới là cái quyết định văn hóa. Có
nhiều DN không có trụ sở to, chưa biết làm PR hay quảng cáo, nhưng đội ngũ lãnh đạo
và đa số nhân viên lại có nhiều phẩm chất tốt đẹp, đa số sống và làm việc theo pháp
luật, theo nội quy và các chuẩn mực của văn hóa Việt Nam. Văn hóa DN được xây
dựng bởi đa số các cá nhân trong DN. Cho nên, chất lượng ban lãnh đạo DN và các
nhân viên chủ chốt đóng vai trò quan trọng nhất trong việc định hướng và quản lý các
hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung và văn hóa DN nói riêng.
Nếu ai đó trong ban lãnh đạo tối cao như chủ tịch hay tổng giám đốc là người
thiếu các phẩm chất của nhà lãnh đạo như thiếu hiểu biết, thiếu đạo đức, thiếu kỹ năng,
có hành vi ứng xử thiếu văn hóa… thì rất khó có thể lãnh đạo DN xây dựng được một

làm giảm uy tín của nhiều nhóm sản phẩm khác, gây thiệt hại nhiều tỷ đô la cho quốc
gia.
Dù có muốn hay không muốn thì đạo đức kinh doanh là tiêu chí mà hầu hết các
khách hàng hay đối tác liên quan đều quan tâm. Nếu DN vi phạm đạo đức kinh doanh
như Vedan Việt Nam thì rõ ràng là chưa thực hiện trách nhiệm xã hội rồi tiếp đến là vi
phạm luật pháp. Văn hóa DN này cũng vì thế mà bị cộng đồng đánh giá rất thấp. Có
thể chỉ do một vài lãnh đạo và cán bộ kỹ thuật cố tình vi phạm để giảm chi phí và tăng
lợi nhuận, nhưng rõ ràng đa số cổ đông và nhân viên thông qua bộ máy quản lý DN
phải chịu trách nhiệm một phần vì các hành vi làm hủy hoại uy tín, niềm tin của khách
hàng. Như vậy, các yếu tố luật pháp, trách nhiệm xã hội và đạo đức đan xen nhau trong
văn hóa DN. Chấp hành tốt pháp luật là tiêu chí quan trọng thể hiện đạo đức kinh
doanh và trách nhiệm xã hội.
• Thái độ ứng xử
Thông thường nội quy công ty nào cũng có quy định về thái độ ứng xử trong nội
bộ DN và với tất cả các bên liên quan. Thái độ ứng xử của DN Việt Nam đa số là phù
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
15
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
hợp với các chuẩn mực đạo đức của Việt Nam như việc: Luôn vui vẻ khi tới công sở,
nghiêm túc trong công việc, thân thiện trong cuộc sống, lãnh đạo dân chủ, nhân viên
tích cực, không có thù hằn, nói xấu lẫn nhau … Tất cả các yếu tố này tạo nên không
khí làm việc và hợp tác trong DN.
• Hành vi giao tiếp
Lời chào hỏi chân thành, cái bắt tay lịch sự, ánh mắt tôn trọng… là các hành vi
giao tiếp quan trọng thể hiện văn hóa của các cá nhân trong DN. DN thường có một số
quy định thành văn và không thành văn về các hành vi giao tiếp. Các hành vi giao tiếp
này có ý nghĩa quan trọng vì nó luôn để lại ấn tượng quan trọng về lần gặp đầu tiên và
nó thể hiện các hành động mang tính văn hóa của DN. Vì vậy DN cần có quy định
thống nhất về các hành vi giao tiếp trong nội bộ, với khách hàng, bạn hàng và với các
cơ quan quản lý nhà nước. Trong quy chế văn hóa công sở của chính phủ có các hành

Trong các giá trị DN theo đuổi, nhiều DN và nhân viên đã nhận thức tầm quan
trọng của các giá trị tạm gọi là giá trị gia tăng trong quá trình hợp tác cùng làm việc
như: văn hóa hợp tác, văn hóa chia sẻ thông tin, kiến thức, kinh nghiệm, quan hệ cộng
đồng…
Cũng có nhiều DN chỉ cần làm giàu bằng bất cứ giá nào theo lý lẽ tự nhiên của
kinh doanh. Nhưng điều này chứng tỏ giá trị tiền bạc mà DN theo đuổi mới chỉ là biểu
hiện của sự giàu có về vật chất, chứ chưa phải là sự giàu có về tinh thần và văn hóa.
Lập luận lại, có tiền thì có thể mua được nhiều thứ có giá trị văn hóa như: văn phòng
tráng lệ, đội bóng lớn, đội văn nghệ, các tác phẩm nghệ thuật… Đúng là các giá trị văn
hóa, nhưng nó là của người khác, DN khác làm nên, chứ không phải là của DN dùng
tiền mua về.
1.2.1.4. Giá trị chung
Là những suy nghĩ và trạng thái xúc cảm đã ăn sâu vào tiềm thức, nết chung
trong tập thể tổ chức, đó là những niềm tin, nhận thức, tình cảm, các giá trị, hoạt động
ngầm kết dính các thành viên trong tổ chức.
• Niềm tin
Nếu không có niềm tin vào sứ mệnh, chiến lược và cam kết của ban lãnh đạo, thì
chắc chẳng có mấy nhân viên muốn đi theo DN để phấn đấu, chấp nhận thách thức và
xây dựng DN. Cũng có nhóm người có xu thế coi làm việc cho DN đơn thuần là công
việc, chỉ cần trả lương cao đầy đủ, còn nếu hết lương, thì đi làm cho DN khác. Có thể
điều này đúng với những người có tài và làm việc cho những DN lớn trên thế giới.
Nhưng với đa số các DN vừa và nhỏ, DN làm các ngành nghề sáng tạo, nếu ban lãnh
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
17
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
đạo và nhân viên không có niềm tin vào thành công trong tương lai, thì thật khó có sức
mạnh trong hợp tác.
Trong một số DN mới thành lập, đang học tập và sáng tạo ra các sản phẩm và
dịch vụ mới, tác giả đã chứng kiến nhiều hình ảnh thực tế đầy cảm động và ý nghĩa về
sức mạnh của niềm tin. Trong khó khăn vô cùng của lạm phát và khủng hoảng, DN

khác. Có DN tốn nhiều tiền của và thời gian cho các hoạt động nhằm quảng bá văn
hóa và thương hiệu cho DN nhưng lại không nắm chắc các nội dung thể hiện, các quy
ước về thuần phong mỹ tục của dân tộc và nhân loại, lại thiếu quản lý chặt chẽ, cho
nên đã để xảy ra các sự cố đáng tiếc, làm tổn hại uy tín của DN.
1.2.2. Các giai đoạn hình thành văn hóa doanh nghiệp
• Giai đoạn non trẻ
Nền tảng hình thành văn hóa doanh nghiệp phụ thuộc vào nhà sáng lập và những
quan niệm chung của họ. Nếu như doanh nghiệp thành công, nền tảng này sẽ tiếp tục
tồn tại và phát triển, trở thành một lợi thế, thành nét nổi bật, riêng biệt của doanh
nghiệp và là cơ sở để gắn kết các thành viên vào một thể thống nhất.
Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp phải tập trung tạo ra những giá trị văn hóa
khác biệt so với các đối thủ, củng cố những giá trị đó và truyền đạt cho những người
mới (hoặc lựa chọn nhân lực phù hợp với những giá trị này). Nền văn hóa trong những
doanh nghiệp trẻ thành đạt thường được kế thừa mau chóng do: (1) Những người sáng
lập ra nó vẫn tồn tại; (2) Chính nền văn hóa đó đã giúp doanh nghiệp khẳng định mình
và phát triển trong môi trường đầy cạnh tranh; (3) Rất nhiều giá trị của nền văn hóa đó
là thành quả đúc kết được trong quá trình hình thành và phát triển của doanh nghiệp.
Chính vì vậy, trong giai đoạn này, việc thay đổi văn hóa doanh nghiệp hiếm khi
diễn ra, trừ khi có những yếu tố tác động từ bên ngoài như khủng hoảng kinh tế khiến
doanh số và lợi nhuận sụt giảm mạnh, sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp thất bại trên
thị trường. Khi đó, sẽ diễn ra quá trình thay đổi nếu những thất bại này làm giảm uy tín
và hạ bệ người sáng lập – nhà lãnh đạo mới sẽ tạo ra diện mạo văn hóa doanh nghiệm
mới.
• Giai đoạn giữa
Khi người sáng lập không còn giữ vai trò thống trị hoặc đã chuyển giao quyền
lực cho ít nhất 2 thế hệ. Doanh nghiệp có nhiều biến đổi và có thể xuất hiện những
xung đột giữa phe bảo thủ và phe đổi mới (những người muốn thay đổi văn hóa doanh
nghiệp để củng cố uy tính và quyền lực của bản thân).
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
19

hóa doanh nghiệp
• Văn hóa doanh nghiệp phải phù hợp với cả môi trường bên trong lẫn môi trường bên
ngoài.
1.2.4. Quy trình xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
20
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
Thông thường, văn hoá doanh nghiệp có thể hình thành sau khi tiến hành 4 bước
xây dựng sau:
Bước 1: Phổ biến kiến thức chung
Đây là bước chuẩn bị tinh thần quan trọng cho quá trình xây dựng văn hoá doanh
nghiệp. Nếu chỉ mỗi cấp lãnh đạo hiểu về văn hoá doanh nghiệp là chưa đủ. Một khi
tất cả nhân viên đều hiểu và thấy rõ lợi ích của văn hoá doanh nghiệp, công cuộc xây
dựng mới thành công.
• Giai đoạn này tập trung vào việc phổ biến kiến thức chung về văn hoá doanh nghiệp,
các yếu tố cấu thành, ý nghĩa của văn hoá doanh nghiệp cho mọi thành viên.
• Tuỳ theo quy mô, doanh nghiệp có thể tổ chức các buổi nói chuỵên và khoá học về văn
hoá, hoặc phát động các cuộc thi tìm hiểu, xây dựng cơ sở dữ liệu về văn hoá để nhân
viên tự tìm hiểu. Nên chuẩn bị trước nội dung cần phổ biến xuyên suốt giai đoạn này,
từ cơ bản đến nâng cao. Mục đích của những việc làm này là giúp cho các thành viên
về văn hoá doanh nghiệp và ý thức được lợi ích của nó đối với sự phát triển của bản
thân và doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể thuê các đối tác đào tạo, hoặc tự đào tạo về
nội dung này.
Bước 2: Định hình văn hoá doanh nghiệp
Văn hoá doanh nghiệp không hình thành cùng lúc với doanh nghiệp. Thông
thường, nó chỉ có thể được nhận dạng sau 3 năm hoạt động trở lên. Giai đoạn này phải
có sự chủ trì của người sáng lập và ban lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp.
• Kết quả của giai đoạn này sẽ xác định được những yếu tố của văn hoá doanh nghiệp,
bao gồm: Hệ tư tưởng (hoài bão và sứ mệnh của doanh nghiệp), hệ giá trị (triết lý kinh
doanh và giá trị cốt lõi); các chuẩn mực hành vi và các biểu trưng nhận dạng của

thể, những hành vi phù hợp với văn hoá doanh nghiệp. Hãy làm cho các thành viên
thấy rằng sẽ mất đi ý nghĩa nếu không có những yếu tố của văn hoá doanh nghiệp.
1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp
1.3.1. Các nhân tố bên ngoài doanh nghiệp
 Văn hóa dân tộc và các yếu tố môi trường văn hóa – xã hội
Văn hóa kinh doanh là một bộ phận của văn hóa dân tộc, văn hóa xã hội. Vì vậy,
sự phản chiếu của văn hóa dân tộc, văn hóa xã hội lên nền văn hóa kinh doanh là một
điều tất yếu. Mỗi cá nhân trong một nền văn hóa kinh doanh đều phụ thuộc vào một
nền văn hóa dân tộc cụ thể, với một phần tuân theo các giá trị văn hóa dân tộc cụ thể,
với một phần nhân cách tuân theo các giá trị văn hóa dân tộc. Mức độ coi trọng tính cá
nhân hay tính tập thể, khoảng cách phân cấp xã hội, tính linh hoạt chuyển đổi giữa các
tầng lớp xã hội, tính đối lập giữa nam quyền và nữ quyền, tính thận trọng,… là những
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
22
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
nhân tố của văn hóa xã hội tác động mạnh mẽ đến văn hóa kinh doanh. Hoạt động kinh
doanh luôn tồn tại trong một môi trường xã hội nhất định nên nhất thiết nó phải chịu
ảnh hưởng của văn hóa xã hội. Các yếu tố của nền văn hóa xã hội như hệ giá trị, tập
tục, thói quen, nghi lễ, lối sống, tư tưởng tôn giáo, cơ cấu dân số, thu nhập của dân
chúng, vai trò của các tổ chức kinh tế, chính trị, xã hội,… đều tác động mạnh mẽ đến
hoạt động của doanh nghiệp.
 Các yếu tố thuộc về môi trường kinh doanh của doanh nghiệp
• Các đối tác và khách hàng
Mỗi doanh nghiệp đều có tập khách hàng nhất định. Trong quá trình giao tiếp và
trao đổi với khách hàng, các giá trị văn hóa của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng và
cần phải thay đổi cho phù hợp với khách hàng. Với các đối tác, doanh nghiệp cũng có
thể phải thay đổi một số nét văn hóa để tạo thuận lợi cho mối quan hệ giữa hai bên.
Ngoài ra doanh nghiệp cũng có thể học hỏi những nét văn hóa của các đối tác.
• Các đối thủ cạnh tranh
Khi hoạt động trên thương trường doanh nghiệp sẽ gặp phải sự cạnh tranh quyết

phải được thiết lập một cách phù hợp, từ đó mới hình thành nên các quan điểm, niềm
tin và các giá trị văn hóa.
Ngoài ra, một hệ thống cơ cấu tổ chức phù hợp còn giúp lưu giữ và phát huy
những giá trị văn hóa của doanh nghiệp, làm cho văn hóa của doanh nghiệp ngày càng
phát triển hơn.
• Phong cách lãnh đạo và hình tượng nhà lãnh đạo
Định hình và phát triển những chuẩn mực cho một doanh nghiệp, trách nghiệm
trước hết thuộc về người lãnh đạo doanh nghiệp. Nhà lãnh đạo doanh nghiệp là vị nhạc
trưởng in đậm dấu ấn cá nhân và dấu ấn tập thể lãnh đạo và quản lý doanh nghiệp lên
toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Người lãnh đạo doanh nghiệp phải xác định rõ
chiến lược hoạt động của doanh nghiệp trên thương trường, xác lập quy tắc ứng xử
trong đối nội và đối ngoại. Về đối nội, người lãnh đạo phải tập trung xây dựng được
quy trình hoạt động và tổ chức điểu hành, tổ chức kiểm tra các hoạt động của doanh
nghiệp. Trong đối ngoại, người lãnh đạo phải tạo dựng được uy tín, thương hiệu cho
doanh nghiệp.
• Sứ mệnh và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp
Sứ mệnh và mục tiêu chiến lược cũng là yếu tố quyết định phương hướng phát
triển của văn hóa doanh nghiệp, đến việc hình thành một kiểu văn hóa mới hoặc làm
thay đổi cơ bản các yếu tố văn hóa đã lỗi thời. Bên cạnh đó, tính minh bạch trong
doanh nghiệp cũng là nhân tố cơ bản ảnh hưởng tới sự phát triển văn hóa doanh
nghiệp.
GVHD: THS. Dương Thị Thúy NươngĐại học Thương Mại
24
Nguyễn Thị Hà My – 46K1 Khóa luận tốt nghiệp
• Lịch sử hình thành và truyển thồng văn hóa của doanh nghiệp
Đây là một yếu tố cốt lõi có vai trò quyết định tới sự phát triển các giá trị văn hóa
doanh nghiệp. Nếu như doanh nghiệp có lịch sử hình thành và truyền thồng văn hóa
tốt đẹp, bền vững thì việc phát triển các yếu tố văn hóa được coi như có một điểm tựa
vững chắc hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phát triển. Việc xây dựng và phát
huy các yếu tố văn hóa điển hình phải dựa trên tinh thần kế thừa những tinh hoa của