Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỞ ĐẦU
Đã từ lâu, chñ ®Ò ®îc nh¾c ®Õn rÊt nhiều tới văn hoá gia đình, văn hoá
ứng xử, văn hoá tâm linh, văn hoá làng hoặc giữ gìn bản sắc văn hoá dân
tộc…nhưng ít khi bµn luËn vÒ văn hoá doanh nghiệp. Vậy có nên đặt vấn
đề xây dựng và phát triển một môi trường văn hoá riêng gọi là văn hoá
doanh nghiệp hay không? Và cách xây dựng và phát triển văn hoá doanh
nghiệp đó như thế nào? Nhìn chung phần lớn các doanh nghiệp trẻ của
nước ta, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân chưa chú ý tới việc xây dựng
và phát triển một nền văn hoá đặc thù cho doanh nghiệp của mình là điều
hết sức thiếu sót trong hoạt động kinh doanh.
Một đất nước không phát triển và dẫn đến suy vong nếu không bảo tồn
được một nền văn hoá truyền thống-dân tộc. Một gia đình sẽ không thể
hạnh phúc và hưng thịnh nếu không có “gia phong” một lĩnh vực thuộc
văn hoá gia đình. Cũng như vậy, một doanh nghiệp sẽ không tồn tại sự
nghiệp của mình nếu không có một nền văn hóa đặc thù của ngành nghề
được gọi là văn hoá doanh nghiệp.
Như đã biết, doanh nghiệp tồn tại là để sản xuất của cải vật chất và
làm dịch vụ, mọi hoạt động kinh doanh sản xuất đều gắn liền với một
dây chuyền công nghệ nhất định. Để vận hành được các khâu của dây
chuyền này, trong doanh nghiệp phải có hệ thống tổ chức, quản lý chặt
chẽ từ khâu đầu đến khâu cuối. Điều này có nghĩa là trong các hoạt động
của doanh nghiệp mọi người đều phải tuân theo những giá trị, chuẩn
mực cụ thể nào đó và thực hiện những khuân mẫu văn hoá nhất định.
Như vậy, mỗi doanh nghiệp hoặc tổ chức kinh doanh là một không gian
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
văn hóa.
Sau 20 năm phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ
chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, số lượng doanh nghiệp Việt
Nam đã tăng từ vài chục nghìn lên 240000 doanh nghiệp, một bộ phận
lớn các doanh nghiệp Việt Nam đã trưởng thành, trụ vững và phát triển
cấp đẩy mạnh đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, xây dựng môi trường pháp
lý kinh doanh lành mạnh tạo điều kiện cho các doanh nghiệp xây dựng
và phát triển văn hóa doanh nghiệp…
Ngày nay, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước những cơ hội
mới. Toàn cầu hoá kinh tế đòi hỏi việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp
phải có những bước tính khôn ngoan, lựa chọn sáng suốt không thể để
xảy ra tình trạng quốc tế hoá văn hoá doanh nghiệp, mà phải dựa trên cơ
sở văn hoá doanh nghiệp để thu hút lấy tinh hoa của nhân loại, sáng tạo
ra văn hóa doanh nghiệp tiên tiến phù hợp với tình hình và bản sắc văn
hoá Việt Nam, làm sao nền văn hoá doanh nghịêp chúng ta hoà nhập chứ
đừng hoà tan.
Nhận thấy được những vấn đề còn tồn tại trên, em xin được đưa ý kiến
của mình về vấn đề xây dựng và phát triển văn hóa doanh nghiệp sau
khi Việt Nam ra nhập WTO. Trong quá trình làm đề tài này, do sự hiểu
biết có hạn nên không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong được
sự đóng góp ý kiến của thầy cô để bài viết của em được hoàn chỉnh hơn.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Em xin chân thành cảm ơn!
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
A. Tổng quan về Văn hoá doanh nghiệp
I.Bản chất Văn hoá doanh nghiệp
1.Khái niệm về Văn hoá
Văn hoá là một khái niệm mang nội hàm rộng lớn, liên quan đến mọi
mặt của cuộc sống, con người và do vậy có rất nhiều cách hiểu khác
nhau. Mỗi người họ nhìn nhận văn hoá dưới một góc độ khác nhau. Vì
vậy, việc có nhiều khái niệm văn hóa khác nhau không có gì đáng ngạc
nhiên, trái lại càng làm cho vấn đề được hiểu biết phong phú và toàn
diện hơn.
Do vậy ta có thể đưa ra một số khái niệm về văn hoá như sau:
Theo Unesco:
hiệu quả sản xuất, vừa chú ý tới quan hệ chủ thợ, quan hệ giữa người với
người. Nói rộng ra nếu toàn bộ nền sản xuất đều được xây dựng trên một
nền văn hoá doanh nghiệp có trình độ cao, nền sản xuất sẽ vừa mang bản
sắc dân tộc, vừa thích ứng với thời hiện đại hiện nay.
Mỗi người có cách nhìn nhận khác nhau, mỗi vấn đề được xem xét
dưới nhiều góc độ khác nhau. Do vậy, khái niệm văn hoá doanh nghiệp
có rất nhiều khái niệm và cho đến nay vẫn chưa có một định nghĩa chuẩn
nào được chính thức công nhận.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Theo tổ chức lao động quốc tế:
Văn hoá doanh nghiệp là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu
chuẩn, các thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi
mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết.
Theo ông Georges de Saite Marie:
Văn hoá doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, các
huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo
đức ta ọ thành nền móng sâu xa của doanh nghiệp.
Theo cách hiểu chung nhất:
Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hóa được doanh
nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh
doanh tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó.
Theo nhà xã hội người Mỹ E.N.Schein:
Văn hoá doanh nghiệp là tổng thể những thủ pháp và quy tắc giải
quyết vấn đề thích ứng bên ngoài và thống nhất bên trong các nhân viên,
những quy tắc đã tỏ ra hữu hiệu trong quá khứ và vẫn cấp thiết trong
hiện tại. Những quy tắc và những thủ pháp này là yếu tố khởi nguồn
trong việc tổ chức doanh nghiệp không đắn đo suy nghĩ về ý nghĩa của
những quy tắc và thủ pháp ấy mà coi chúng là đúng đắn ngay từ đầu.
3.Vai trò, lợi ích, ý nghĩa của văn hoá doanh nghiệp
3.1 Vai trò, lợi ích
c khuyn khớch tỏch bit ra v a ra sỏng kin thm chớ c cỏc
thnh viờn cp c sở. S khớch l ny s gúp phn phỏt huy tớnh nng
ng sỏng to ca cỏc thnh viờn, l c s cho quỏ trỡnh Hội nhập và phát
triển ca cụng ty. Mt khỏc nhng thnh cụng ca thnh viờn trong vic
s to ng lc gn bú h vi cụng ty lõu di v tớch cc hn.
3.2 í ngha
Nõng cao sc tp trung v sc cm hoỏ Vn hoỏ doanh nghip giỳp
cho cụng nhõn viờn ca doanh nghip quan tõm theo ui mc ớch,
nõng cao tinh thn on kt ra sc cụng tỏc, thc hin mc tiờu doanh
nghip ra mt cỏch t giỏc . Nh vy cụng nhõn viờn s phỏt huy
ngy cng tt hn nng lc ca mỡnh, trung thnh vi doanh nghip,
cng hin ti nng trớ tu cho doanh nghip
Nõng cao ý thc cng ng Vn hoỏ doanh nghip cú th bi dng
cụng nhõn viờn, hỡnh thnh t tng cng ng lm cho h thng nht ý
chớ v ho hp vi nhau. Nh vy, s tng cng sc mnh cho doanh
nghip thc hin mc tiờu kinh doanh.
on kt ni b
Vn hoỏ doanh nghip cú tỏc dng t mi quan h qua li gia cỏc
thnh viờn trong doanh nghip, dn dn hỡnh thnh nờn mt giỏ tr nh
hng, qua ú huy ng tp th cụng chc ng tõm hip lc phn u
cho mc ớch ca ton doanh nghip.
Khuụn mu hoỏ vn hoỏ
Khi ó hỡnh thnh c vn hoỏ doanh nghip thỡ nú s thuyt phc
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
một cách gián tiếp đến tư tưởng và hành vi của mỗi công nhân viên trong
doanh nghiệp, khiến cho họ tuân thủ một cách nhất quán các khuôn mẫu
văn hoá trong quá trình nhận thức cũng như trong giao tiếp xã hội. Nhờ
đó mà doanh nghiệp mới có thể ổn định và phát triển.
II. Đặc điểm của văn hoá doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay
Việt Nam là một quốc gia có hàng nghìn năm văn hiến. Qua các thời
Thứ 4: Tính thực tiễn: Chỉ có thông qua thực tiễn, các quy định của
văn hoá doanh nghiệp mới được kiểm chứng, lúc đó văn hoá doanh nghiệp
mới phát huy được vai trò của nó trong thực tiễn và khi đó mới thực sự có ý
nghĩa.
III. Văn hoá doanh nghiệp của Mc Donald
Nhắc đến Mc Donađ, chắc có đến 60% dân số trên thế giới không còn
bỡ ngỡ, không còn lạ lẫm với thương hiệu này. Một doanh nghiệp đã rất
thành công không chỉ ở nước Mỹ mà ở hầu hết các nước trên thế giới.
Người ta đã thống kê cứ khoảng 9 phút lại có ở đâu đó mọc lên một cưả
hàng thức ăn nhanh của Mc Donald. Vậy chúng ta phải đặt ra câu hỏi là
tại sao doanh nghiệp đó lại phát triển mạnh mẽ đến như vậy. Để thành
công được như vậy, có rất nhiều nguyên nhân. Nhưng một trong số các
nguyên nhân đó là do Mc Donađ đã xây dựng một nền văn hoá doanh
nghiệp vô cùng vững mạnh.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Với phương châm đặt ra là:
Điều 1: Khách hàng luôn luôn đúng
Điều 2: Nếu khách hàng sai hãy xem lại điều 1
Chính vì luôn coi khách hàng là thượng đế nên toàn bộ nhân viên luôn
phục vụ khách hàng một cách nhanh chóng, thân thiện, cởi mở, nhiệt
tình( phục vụ khách hàng, chỉ cho khách hàng đứng đợi trong vòng 9
giây là có ngay sản phẩm cho khách.Khi làm việc nhân viên luôn phải
đeo bao tay, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ). Họ đã xây dựng được một doanh
nghiệp có nề nếp từ việc đồng phục(những nhân viên thường mang biển
hiệu công ty trước ngực cùng với tên tuổi,chức vụ cña mình), từ lời nói
đến thái độ cử chỉ phục vụ khách hàng. Họ còn đề cao cách trình bày
trang trí cửa hàng cũng đặc biệt hơn so với các cửa hàng khác. Không
những thế doanh nghiệp luôn bồi dưỡng đào tạo nâng cao tay nghề cho
cán bộ công nhân viên giáo dục tinh thần đoàn kết hợp tác giữa từng dây
chuyền, từng phân xưởng coi trọng xây dựng thiết chế văn hoá và đời
con người mà văn hoá doanh nghiệp là cái liên kết và nhân lên nhiều lần
các giá trị của từng nguồn lực riêng lẻ. Do vậy, có thể khẳng định văn
hoá doanh nghiệp là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp. Văn hoá
doanh nghiệp được thực hiện ở phong cách lãnh đạo của người lãnh đạo
và tác phong làm việc của nhân viên. Trong quan hệ làm ăn thì ngoài
việc quan tâm tới lợi nhuận của công ty họ còn đánh giá doanh nghiệp
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
qua văn hoá của doanh nghiệp đó.
Sự thành công của mỗi doanh nghiệp, đặc biệt là ở các nước châu Á
thường được dựa trên mối quan hệ cá nhân của người lạnh đạo, còn các
nước Tây Âu thì thành công của doanh nghiệp lại dựa trên các yếu tố
như khả năng quản lý các nguồn lực, năng xuất làm việc, tính năng động
của nhân viên … Ngoài những yếu tố chủ quan để xây dựng văn hoá
doanh nghiệp còn phải chú trọng tới những yếu tố khách quan. Đó là
việc tạo lập thị trường, lợi ích của người tiêu dùng, được thể hiện qua “
các nguyên tắc chỉ đạo để bảo vệ người tiêu dùng” là quá trình hội nhập
vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
Qua đó ta thấy vấn đề xây dựng văn hóa doanh nghiệp hiện nay còn
một số tồn tại như sau:
1 Nhiều doanh nghiệp chưa quan tâm xây dựng văn hoá doanh
nghiệp
Cụ thể là việc quan tâm đến xây dựng đời sống văn hoá của công
nhân, viên chức và người lao động chưa tương xứng với mức sống của
họ. Nhiều doanh nghiệp cho rằng người lao động chỉ cần có thu nhập cao
thì có thể giải quyết được tất cả. Lãnh đạo các doanh nghiệp thiếu tầm
nhìn hoặc không có chiến lược kinh doanh, đầu tư dài hạn. Chưa quan
tâm xây dựng thương hiệu sản phẩm. Các doanh nghiệp nhà nước vẫn
còn ảnh hưởng của bao cấp, chưa sẵn sàng chủ động để cạnh tranh bình
đẳng.
Các doanh nghiệp chưa thực sự tâm huyết với việc xây dựng một nền
doanh nghiệp.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
2. Một số người đứng đầu cơ quan đơn vị chưa cập nhật kịp thời các
kiến thức quản lý hiện đại.
Lãnh đạo là người soi đường chỉ lối, chèo chống cả con thuyền
“doanh nghiệp” ra khơi. Vì thế mà lãnh đạo phải là người tinh thông
nhất, cập nhập thông tin nhanh chóng và hiện đại nhất, như thế mới có
những chiến lược mới cho doanh nghiệp. Thời đại công nghệ thông tin
hiện đại các doanh nghiệp cạnh tranh ngày càng khốc liệt hơn. Chính vì
thế mà thông tin là rất quan trọng ai nắm bắt nhanh nhẹn thông tin một
cách chính xác thì người đó nắm trong tay phần thắng.
Trong khi đó các nhà lãnh đạo hầu như còn rất hạn chế trong nhận
thức nội dung cũng như vai trò của văn hoá doanh nghiệp đối với sự phát
triển bền vững của doanh nghiệp. Họ chưa nhận thức được hết giá trị của
những danh hiệu, những thành tựu đã đạt được, đã tạo ra trong suốt quá
trình phát triển của doanh nghiệp, của ngành. Những hoạt động và sinh
hoạt các buổi nói chuyện về các chuyên đề văn hoá chưa phong phú và
cuốn hút người lao động.
Ngày nay, khi mà xu hướng hội nhập khu vực, thế giới càng ngày
càng phát triển rộng rãi, Việt Nam cũng không nằm ngoµi con số đó, thì
tất yếu cạnh tranh sẽ càng mãnh liệt hơn khốc liệt hơn. Doanh nghiệp
nào có lợi thế cạnh tranh tốt thì doanh nghiệp đó sẽ trụ vững trên thương
trường, doanh nghiệp nào yếu thì tất nhiên sẽ bị đánh bật ra khỏi thị
trường. Do đó, lãnh đạo phải là người có một tầm nhìn tốt. Để làm được
điều đó lãnh đạo phải thường xuyên học hỏi trau dồi được những phương
thức quản lý hiện đại của các nước phát triển, phải có lòng có quyết tâm,
kiên trì bền bỉ trong việc tìm tòi các phong cách quản trị hiện đại. Có
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
như thế mới đưa doanh nghiệp tiến xa bay cao được.
3.Tình trạng tham nhũng, lãng phí đang diễn ra ngày càng trầm
Lãnh đạo của nhiều doanh nghiệp chưa thật sự có một trình độ đầy đủ,
chưa thấy hết được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hiệu quả sản
xuất kinh doanh và yếu tố con người với nhu cầu phát triển toàn diện, cả
về thể lực, năng lực chuyên môn lẫn tâm hồn, tình cảm. Chính vì vậy, họ
chưa quan tâm đến đào tạo nguồn nhân lực cả về phẩm chất đạo đức, lý
luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ năng lực công tác. Điều này ảnh
hưởng không nhỏ đến hình thành văn hoá và phát triển doanh nghiệp.
Hàng năm có đến hàng nghìn doanh nghiệp mọc lên, nhưng một khi đã
đi vào hoạt động thì có rất nhiều yếu tố tác động vào. Để có thể đứng
vững và bước tiếp trên con đường thì quả thật là một điều mà doanh
nghiệp nào cũng mơ ước. Theo con số thống kê doanh nghiệp mới được
thành lập thì có đến 50% số doanh nghiệp đó sẽ bị phá sản trong vòng 3
năm, số 30% doanh nghiệp còn lại sẽ hoạt động với mức thu nhập chỉ đủ
để trang trải mọi chi phí. Còn 20% doanh nghiệp tiếp đó hoạt động có lợi
nhuận. Vậy thử đặt ra câu hỏi tại sao các doanh nghiệp lại hoạt động
kém như vậy. Trước hết, phải kể đến trình độ nhận thức của lãnh đạo, cái
tầm nhìn, phương pháp ra các quyết định, phương pháp xây dựng chiến
lược, chiến thuật của một nhà quản trị vẫn còn bị hạn chế rất nhiều. Hầu
như, chủ doanh nghiệp chưa từng có trải nghiệm cuộc sống chưa có kinh
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nghiêm trường đời, họ chưa có những bài học đau thương, chưa từng
nếm những vị đắng thất bại trong kinh doanh nên chưa có được những
kinh nghiêm trong kinh doanh… Vì vậy, đến khi đi vào hoạt động kinh
doanh họ chưa có kỹ năng để lãnh đạo, xử lý những vấn đề đó. Và tất
nhiên phá sản là mét hÖ qu¶ tÊt yÕu.
5. Hình thành môi trường văn hoá doanh nghiệp một cách tự phát
Một quốc gia không thể tồn tại và phát triển nếu không bảo tồn, gìn
giữ được nền văn hoá truyền thống của mình. Cũng như vậy một doanh
nghiệp sẽ không phát triển bền vững nếu không có văn hoá đặc thù.
Nhận thấy được giá trị của văn hoá doanh nghiệp một số doanh nghiệp
trước tiên ta phải đi xem xét tại sao văn hoá doanh nghiệp hiện nay còn
yếu, chưa toàn diện.
1 Văn hoá doanh nghiệp tách rời văn hoá cộng đồng xã hội
Một trong những bất cập đó là chất lượng của hệ thống giáo dục. Sản
phẩm của hệ thống giáo dục là các kỹ sư, các công nhân viên… Phần
đông họ rất thiếu hiểu biết về kiến thức xã hội, ý thức cộng đồng doanh
nghiệp của rất nhiều trong số họ hầu hết không mấy quan tâm tới bản
thân, bạn bè, gia đình, thậm chí những vấn đề lớn của quốc gia, thế
giới.Hä thờ ơ với hoặc không mấy quan tâm tới sự sống còn, tồn tại hay
không tồn tại, hiệu quả hay lãng phí của cái cộng đồng mà họ gắn bó
suốt 8 tiếng quý báu. Đó là một điều hoàn toàn rất phi lý. Hệ quả của nó
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
là nhiều «ng chñ, kỹ sư, cư nhân lại làm việc kém hơn các nhân viên có
làm việc. Điều này giải thích tại sao có một số lượng lớn các kỹ sư cử
nhân thất nghiệp trong xã hội ngày nay.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
2 Xã hội chưa quan tâm tới việc hỗ trợ các doanh nghiệp
trong việc xây dựng nền văn hóa của họ
Trên thực tế chưa có cơ quan nào thực sự quan tâm tới việc hỗ
trợ hoạt động của các doanh nghiệp hoặc nếu có sự hỗ trợ chẳng qua chỉ
có hai năm vận hành tổ chức kinh tế bé nhỏ của mình và chỉ được một
đại diện nhà nước duy nhất quan tâm, nhưng được phân công về ®Þa ph-
¬ng nơi doanh nghiệp đang kinh doanh. Bên cạnh đó các công ty trong
nước lại cạnh tranh với nhau giành giật nhân viên của nhau. Điều đó tạo
cho người lao động trong các doanh nghiệp nhỏ một tâm lý cực kỳ bất
ổn. Các doanh nghiệp tư nhân của Việt nam không coi trọng thư tiến cử,
giới thiệu của doanh nghiệp cũ nơi người giử đơn vào cho mình. Mặc dù
khi phỏng vấn mỗi ứng cử viên đều nghĩ ra những lý do rất thuyÕt phôc
cho việc bỏ việc cũ, họ cũng không coi trọng loại giấy tờ này như một
chứng chỉ có giá trị. Tập quán này tạo cho những nhân viên không được
Người Việt Nam đã rất đoàn kết gắn bó trong cạnh tranh các thế lực
ngoại bang những truyền thống đó dường như mờ đi trong thời kỳ mở
cửa. Cần có sự tuyên truyền giáo dục ngay trong gia đình nhà trường các
em hoc sinh cần được giáo dục để họ hiểu rằng không thể sống tách rời
cộng đồng môi trường gia đình thân thương. Họ phải biết tôn trọng cộng
đồng nhỏ nơi họ sẽ làm việc là các công sở hoặc không nên đem các câu
chuyện bực mình nơi công sở về nhà kể cho con cái nghe khi họ chưa đủ
trưởng thành, nghề nghiệp, sắp xếp công việc, khách hàng ảnh hưởng tới
tâm hồn non nớt của các em để rồi các em lớn lên với thời gian như thế.
Copyright: Tài liệu đại học ©