CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc
Thạnh Phú, ngày 29 tháng 12 năm 2012
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
- Tên sáng kiến: “ Một vài giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức học sinh trong trường THCS Trần Quốc, Toản huyện Cái Nước, tỉnh Cà
Mau”
- Họ và tên người thực hiện: Đoàn Thanh Lũy
- Thời gian được triển khai thực hiện: Từ ngáy 02/01/2011 đến 20/12/2012
1/- SỰ CẦN THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA TRIỂN KHAI SÁNG KIẾN
1.1 Sự cần thiết
Việt Nam đang trên con đường đổi mới, đang từng bước hội nhập kinh tế thế
giới. Hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề mà
chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa bị đe dọa, hội nhập kinh tế đưa vào nước ta
những sản phẩm đồi trụy, làm xói mòn những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của
dân tộc. Hiện nay là một số bộ phận thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng
về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệ cộng đồng,
thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kém phát triển, không có tính tự chủ dễ bị lôi
cuốn vào những việc xấu. Trong nhà trường phổ thông nói chung số học sinh vi phạm
đạo đức có chiều hướng gia tăng. Một số Cán bộ quản lý, giáo viên chưa thật sự là
tấm gương sáng cho học sinh, chỉ lo chú trọng đến việc dạy tri thức khoa học, xem
nhẹ, thờ ơ không chú ý đến việc giáo dục tình cảm đạo đức cho học sinh. Trước thực
tế trên, việc trang bị cho giới trẻ bản lĩnh, kỹ năng và kiến thức cơ bản về một lối sống
lành mạnh, sống có lý tưởng, biết yêu thương và sống vì mọi người là việc làm vô
cùng quan trọng.
Để có những việc thành công hơn nữa trên con đường phát triển đất nước,
chúng ta phải đào tạo được một thế hệ trẻ có đức, có tài giỏi về chuyên môn và khỏe
mạnh về thể chất. Sinh thời Bác Hồ từng nói: “Hiền dữ phải âầu là tính sẵn. Phần
nhiều do giáo dục mà nên”. Người luôn căn dặn và nhắc nhở Đảng ta “Bồi dưỡng đạo
đức cách mạng cho đời sau là một việc làm hết sức quan trọng và cần thiết” và Bác
đã nói: “Có tài mà không có đức là người vô dụng”. Trong các mặt giáo dục “Đức,
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH TRƯỜNG THCS TRẦN QUỐC TOẢN
Để công tác quản lý giáo dục đạo đức học sinh trường THCS Trần Quốc Toản
đạt hiệu quả cao, chúng tôi đã đề ra một số biện pháp sau:
3.1 Tăng cường công tác chỉ đạo của Chi bộ Đảng, Ban giám hiệu nhà
trường trong việc quản lý giáo dục quản lý học sinh
- Triển khai kị thời sâu rộng mọi Chỉ thị của Đảng và Nhà Nước, làm tốt công
tác giáo dục chính trị tư tưởng thông qua các buổi chào cờ hay các ngày lễ lớn của đất
Nước như ngày 3/2, 30/4, 19/5, 2/9.
- Phân công Đảng viên vào các vị trí quan trọng của Nhà Nước như: Cố vấn
Đoàn, Bí thư Đoàn, Tổ Phụ nữ, Tổ bộ môn… để các Đảng viên phát huy vai trò tiên
phong của mình trong các hoạt động quả lý, giáo dục đạo đức học sinh.
- Chi bộ Đảng, Ban giám hiệu nhà trường đã đưa ra kế hoạch gắn liền với việc
giáo dục đạo đức học sinh từng tháng, từng tuần theo các chủ điểm giao cho Đoàn
thanh niên, phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm triển khai thực hiện:
Đoàn Thanh Lũy Trang 2
Tháng Các hoạt động chính
9
- Vệ sinh trường lớp sạch sẽ, trang trí lớp học theo mẫu thống nhất, tạo môi
trường giáo dục xanh-sạch-đẹp
- Chấm lớp học thân thiện, trao giải
- Tổ chức tốt đợt quyên góp ủng hộ Tân binh lên đường nhập ngũ (Tùy theo
năm xã có đưa quân nhập ngũ)
- Tổ chức tuyên truyền các văn bản pháp luật, thi tìm hiểu Luật an toàn giao
thông vào tuần 03 của tháng 09, tổng kết vào trao giải trong tuần 01 của
tháng 10. Thực hiện sinh hoạt chuyên đề “An toàn giao thông”.
- Kiện toàn tổ chức thông qua đại hội các Chi Đội học sinh và Chi Đoàn giáo
viên – nhân viên, kiện toàn đội ngũ cờ đỏ, lấy nòng cốt là thanh niên BCH
của Chi đoàn
- Phát động thi đua chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam
10
kĩ năng ứng xử văn hóa theo tấm gương Hồ Chí Minh
- Sinh hoạt chuyên đề “ Chuyên đề “ Phòng chống tội phạm và tệ nạn xã
hội” (tuần 01,02), chuyên đề “Đảng đã cho ta một mùa xuân” (tuần 03),
chuyên đề “Thanh niên với lí tưởng cách mạng” (tuần 04)
02
- Phát động thi đua chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, 26/03
- Tuyên truyền pháp luật tổ chức thi luật Phòng chống bạo lực gia đình vào
tuần 03 của tháng 02
- Sinh hoạt chuyên đề “Mừng Xuân – Mừng đất nước ” (tuần 01), chuyên đề
“ Xây dựng trường học thân thiện” (tuần 02), chuyên đề “Đảng đã cho ta một
mùa xuân” (tuần 03), chuyên đề “Thanh niên với lí tưởng cách mạng” (tuần
04)
03
- Phối hợp với Công đoàn tổ chức các hoạt động văn nghệ, TDTT chào mừng
ngày 8/3 và ngày 26/3
- Sơ kết và trao giải cho các hoạt động
- Chấm và trao giải cuộc thi tìm hiểu Chống bạo lực gia đình vào tuần 02 của
tháng
- Sinh hoạt chuyên đề “CLB Tiếng Anh ” (tuần 01), chuyên đề “ Truyền
thống Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” (tuần 02), chuyên đề “CLB Toán học”
(tuần 03), chuyên đề “Thanh niên và tương lai” (tuần 04)
04
-Hoạt động TDTT chào mừng ngày 30/4 và 1/5. Thực hiện 5 nội dung của
cuộc thi đua xây dựng “trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
05
- Sinh hoạt chuyên đề “Bác Hồ kính yêu ” (tuần 01,02), chuyên đề “ Thanh
niên và TDTT” (tuần 03, 04).
Khi triển khai nhiệm vụ học tập đầu năm học, bao giờ Ban lãnh đạo nhà trường
cũng nêu lại những nghĩa vụ và quyền lợi của người giáo viên phải thực hiện, đặc biệt
quán triệt tới mỗi giáo viên “Người giáo viên phải là tấm gương sáng cho học sinh
3.1.3. Ứng xử khi mắc lỗi phải có thái độ ăn năn, hối hận, không cải lại khi thầy
cô giáo phân tích đúng sai, phải xin lỗi đúng lúc; sau khi mắc lỗi phải kịp thời sửa
chữa. Khi làm phiền thầy giáo, cô giáo, nhân viên nhà trường đảm bảo thái độ văn
minh, tế nhị, chân thành.
3.1.4. Ứng xử khi chia sẻ niềm vui, nỗi buồn của bản thân với thầy giáo, cô giáo
và ngược lại đảm bảo chân tình, giản dị, cởi mở, thân mật, tôn trọng bí mật cá nhân,
không khách sáo, cầu kỳ, giễu cợt.
Đối với bạn bè
3.2.1.Ứng xử trong xưng hô đảm bảo thân mật, cởi mở, trong sáng, không cầu
kỳ, không gọi nhau, xưng hô bằng những từ chỉ để dành gọi những người tôn kính
như: ông, bà, cha, mẹ…, không gọi tên gắn với tên cha, mẹ, những khiếm khuyết
ngoại hình hoặc đặt điểm cá biệt về tính nết…
Đoàn Thanh Lũy Trang 5
3.2.2. ứng xử trong chào hỏi, giới thiệu, bắt tay nhau đảm bảo thân mật, trong
sáng, không thô thiển, cục cằn, không làm ầm ĩ ảnh hưởng đến người xung quanh.
3.2.3.Ứng xử trong khi thăm hỏi, giúp đỡ bạn bè đảm bảo chân thành, tế nhị
không che giấu khuyết điểm của nhau, không xa lánh, coi thường người bị bệnh, tàn
tật. Đối với các bạn có hoàn cảnh khó khăn hoặc có ý định bỏ học không được coi
thường mà cần phải quan tâm, chia sẻ, động viên bạn kịp thời. Khi chúc mừng bạn
đảm bảo vui vẻ, thân tình, không cầu kỳ, không gây khó xử.
3.2.4. Ứng xử trong đối thoại, nói chuyện, trao đổi với bạn bè đảm bảo chân
thành, thẳng thắn, cởi mở, ôn tồn, không cãi vã, chê bai, dè bỉu, xúc phạm, khua chân
múa tay, nói tục, chửi thề, khạc nhổ… Khi có xích mích phải giải quyết tế nhị tránh
gây gỗ đánh nhau làm mất trật tự, an ninh trường học. Biết lắng nghe tích cực và phản
hồi mang tính xây dựng khi thảo luận, tranh luận.
3.2.5. Ứng xử trong quan hệ với ban khác giới đảm bảo tôn trọng, nhã nhặn,
không sấn sổ, săn đón, điệu bộ quá trớn.
3.2.6. Ứng xử trong học tập, người học được phát huy, bày tỏ quan điểm phát
huy tính tích cực, tự giác trong học tập. Đảm bảo nghiêm túc, trung thực không vi
phạm quy chế kiểm tra, thi cử.
Không vi phạm các nội quy, quy định chung ở nơi công cộng.
3.5.3.Ứng xử khi đến các cơ quan, công sở để giao dịch, liên hệ công việc đảm
bảo thái độ lễ phép, lịch sự, thẳng thắn, mạch lạc; không luồn cuối, gây mất trật tự;
nhã nhặn khi hỏi và được cảm ơn khi được phục vụ.
3.5.4. Ứng xử khi ở tập thể, ký túc xá đảm bảo trật tự, ngăn nắp, tôn trọng mọi
người, biết nhường nhịn, chia sẻ, cảm thông nhưng không vào hùa, bắt chước; phải
tuân thủ nội quy về giờ giấc, dọn vệ sinh khu vực ký túc theo sự phân công và có ý
thức giữ gìn vệ sinh chung; không vi phạm các quy định chung về trật tự, an ninh, các
mối quan hệ bên ngoài khu tập thể.
Ở trong lớp học
3.6.1. Ứng xử trong thời gian ngồi nghe giảng trong lớp học đảm bảo tư thế, tác
phong nghiêm túc, tôn trọng thầy giáo, cô giáo và bạn cùng lớp. Trong lớp phải chép
bài đầy đủ, hăng hái phát biểu xây dựng bài, không làm việc riêng, không làm các cử
chỉ như: vò đầu, gãi tai, quay ngang ngửa, phát ngôn tùy tiện, nhoài người, gục đầu,
không sử dụng tiếng địa phương và phương tiện liên lạc cá nhân…
3.6.2. Ứng xử khi cần mượn, trả đồ dùng học tập đảm bảo thái độ nghiêm túc,
lời nói nhẹ nhàng, không làm ảnh hưởng đến giờ học, không có các hành vi thô lỗ
như: lấy đồ dùng khi không được sự đồng ý, giật đồ dùng khi bạn đang sử dụng…
3.6.3 Ứng xử khi trao đổi, thảo luận về nội dung bài giảng đảm bảo thái độ cầu
thị, tôn trọng ý kiến người khác, không gay gắt, chê bai, mỉa mai những ý kiến khác
với ý kiến của bản thân.
3.6.4. Ứng xử trước khi kết thúc giờ học đảm bảo tôn trọng thầy giáo, cô giáo,
không nôn nóng gấp sách vở, rời chỗ ngồi để ra chơi, ra về; khi thầy cô giáo chưa kết
thúc bài giảng không được có thái độ bất bình, phải đảm bảo trật tự, không xô đẩy bàn
ghế, giữ vệ sinh chung.
3.6.5. Ứng xử khi bản thân bị đau ốm đột xuất đảm bảo kính đáo, tế nhị, hạn
chế làm ảnh hưởng đến mọi người; đảm bảo phải giữ vệ sinh cá nhân và tránh làm lây
lan bệnh cho người khác. Khi bị đau ốm nhẹ như: đau đầu, đau bụng… có thể liên hệ
với Y tế của trường để được cấp thuốc uống kịp thời, có thể lên lớp tiếp tục học.
Đoàn Thanh Lũy Trang 7
phụ trách.
+ Chỉ đạo để mỗi giáo viên chủ nhiệm phải nhận lớp phải phân loại tìm hiểu kỹ
hoàn cảnh gia đình, tính tình, năng lực của từng học sinh, sau đó đề ra biện pháp giáo
dục sao cho hiệu quả. Ngoài các hoạt động chung của nhà trường khuyến khích để các
lớp có hoạt động riêng phù hợp, đổi mới thường xuyên giờ sinh hoạt lớp tránh hiện
tượng nhàm chán.
+ Giáo viên chủ nhiệm phải có sổ theo giỏi học sinh, nắm bắt kịp thời các vi
phạm của học sinh, khi xử lý phải có tính giáo dục cao, biết khơi dậy các em phần tích
cực, tạo điều kiện cho các em sủa chữa khuyết điểm, lập thành tích mới. Tránh hiện
tượng thành kiến với học sinh. Giáo viên chủ nhiệm phải có trách nhiệm thông tin
Đoàn Thanh Lũy Trang 8
những trường hợp đặc biệt của lớp mình với Ban giám hiệu để cùng tìm ra biện pháp
giải quyết. Giáo viên chủ nhiệm phải phối hợp tốt với các lực lượng như bảo vệ, giáo
viên bộ môn, Ban giám hiệu để cùng quản lý giáo dục học sinh. Tăng cường mối quan
hệ với phụ huynh học sinh để kịp thời phát hiện, uốn nắn những hành động, biểu hiện
bất thường trong lối sống của học sinh.
3.3. Không ngừng nâng cao ý thức trách nhiệm của giáo viên bộ môn trong
hoạt động quản lý giáo dục đạo đức của học sinh
Trách nhiệm giáo dục đạo đức học sinh không chỉ là của riêng giáo viên chủ
nhiệm lớp, mà còn là trách nhiệm chung của tất cả các thành viên trong hội đồng giáo
dục nhà trường. Ngoài việc đề cao vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp Ban giám hiệu
nhà trường còn coi trọng vai trò của giáo viên bộ môn trong việc thực hiện nhiệm vụ
này. Giáo dục đạo đức cho học sinh là một quá trình thường xuyên, liên tục, diễn ra ở
mọi lúc, mọi nơi. Một giờ dạy trên lớp không chỉ là đơn thuần là truyền thụ kiến thức
khoa học cho học sinh mà còn giáo dục các em những hành vi, cử chỉ, tình cảm, nhân
sinh quan, thế giới quan khoa học. Các môn học ở trường THCS đều góp phần vào
việc giáo dục đạo đức học sinh. Ở đây vai trò của người giáo viên bộ môn rất lớn và
thông qua các bài giảng của mình có thể giáo dục được tình yêu quê hương đất nước,
yêu thiên nhiên, yêu khoa học, biết sống nhân ái với mọi người.
Chỉ đạo được giáo viên bộ môn nhận thức được trong việc giáo dục đạo đức
học sinh.
+ Thực hiện tốt công tác tiếp tục cụ thể hóa phong trào “ 5 xung kích trong phát
triển kinh tế xã hội và bảo vệ tổ quốc” trong Đoàn thanh niên. Tổ chức các cuộc thi
sáng tạo, cổ vũ, động viên học sinh đề xuất các ý tưởng sáng tạo, sáng kiến, giải pháp
học tập, rèn luyện, vui chơi, giải trí, trong hoạt động Đoàn, Hội và nhà trường, ứng
dụng CNTT trong giảng dạy và học tập. Ủng hộ nạn nhân nhiểm chất độc dioxin được
1.756.000đ .
+ Thực hiện tốt công tác tăng cường liên kết và đẩy mạnh công tác xã hội hóa
trong triển khai phong trào “4 đồng hành với thanh niên lập thận, lập nghiệp”
+ Đoàn trường tổ chức giao lưu với học sinh nghèo vượt khó qua đó giáo dục
cho các em biết noi gương các bạn vượt khó vươn lên trong học tập.
+ Đoàn trường kết hợp với giáo viên chủ nhiệm giáo dục kĩ năng sống , sự hiểu
biết về giới, về tình bạn, tình yêu.
+Tiếp tục giới thiệu cho học sinh toàn trường tìm hiểu về hai cuống nhật ký:“
Mãi mãi tuổi 20” và “ Nhật ký Đặng Thùy Trâm” để giúp các em biết sống có lý
tưởng, xa rời những thói hư tật xấu, sống có hoài bảo, ước mơ biết hướng mục đích
phấn đấu của mình vào những mục đích cao đẹp. Qua đó giúp các em bài tỏ được cảm
xúc của mình đồng thời thầy cô chỉ ra những lời khuyên với các em về kỹ năng sống
hay những phương pháp học tập có hiệu quả với các bộ môn khác nhau.
Mỗi dịp 26/3 nhà trường chỉ đạo Đoàn thanh niên tổ chức một buổi hội trại
xuân với mục đích cho học sinh được bộc lộ các năng khiếu sở trường của mình, giúp
các em tự tin hơn trong các hoạt động tập thể, sau này khi ra cuộc sống các em dễ hòa
nhập cộng đồng và làm việc hiệu quả hơn.
- BCH Đoàn trường phối hợp với đội thanh niên xung kích tham gia nhắc nhở
việc bảo vệ môi trường và làm vệ sinh vào đầu buổi học. Tham gia chống ách tắc giao
thông ở cổng trường vào các buổi tan học.
3.5. Tăng cường mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường và xã hội
Điều 82, chươngVI: Luật giáo dục quy định về trách nhiệm của gia đình: “Mọi
người trong gia đình có trách nhiệm xây dựng gia đình văn hóa, tạo môi trường thuận
lợi cho việc phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất”. Cũng trong chương 6,
trường gia đình và xã hội trong việc giáo dục đạo đức học nên trong những năm qua
trường THCS Trần Quốc Toản đã đạt được nhiều kết quả khả quan:
Hai năm trở lại đây nhà trường đều được cấp trên công nhận danh hiệu Tập thể
xuất sắc. Năm 2010-2011 được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen và tiếp tục năm
học 2011-2012 Tập thể lao động xuất sắc được Chủ tịch UBND tỉnh tặng Bằng khen.
Tỷ lệ được xét và công nhận tốt nghiệp THCS ổn định năm sau cao hơn năm
trước: Năm học 2010-2011 đạt 97,6%; Năm học 2011-2012 đạt 100%.
Chất lượng giáo dục đạo đức ngày có có sự chuyển biến rõ rệt. Trong nhiều
năm nhà trường không có ma túy, không có học sinh vi phạm pháp luật.
Đoàn Thanh Lũy Trang 11
Xếp loại đạo đức học sinh cụ thể như sau: Năm học 2011-2012 học sinh xếp
loại đạo đức Tốt 81,5%; Đạo đức Khá chiếm 16%; Đạo đức Trung bình 2,5%. Ý thức
tu dưỡng rèn luyện của học sinh ngày càng tốt hơn.
Có được những kết quả trên đòi hỏi sự nổ lục cố gắng của tất cả các lực lượng
trong nhà trường, sự ủng hộ của gia đình và chính quyền địa phương có học sinh học
tập tại trường. Kết quả đó có tác dụng lớn động viên tập thể Hội đồng sư phạm nhà
trường cố gắng nhiều hơn nữa trong công tác giáo dục đặc biệt là giáo dục đạo đức.
5/- ĐÁNH GIÁ PHẠM VI ẢNH HƯỞNG CỦA SÁNG KIẾN
Sáng kiến ““ Một vài giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
đạo đức học sinh trong trường THCS Trần Quốc Toản, huyện Cái Nước, tỉnh Cà
Mau” góp phần vào công tác giáo dục đạo đức học sinh từ năm 2011-2012 đến nay.
Qua quá trình thực hiện sáng kiến này, bản thân tôi thấy được ý nghĩa của các
giải pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức học sinh. Từ đó ý thức
chấp hành nội quy và chất lượng cuối năm của học sinh đặc biệt là về xếp loại đạo đức
cuối năm của trường có diễn biến tốt một cách rõ rệt tại trường.
Sáng kiến này có thể điều chỉnh, bổ sung để thực hiện tại các trường Trung học
cơ sở trong toàn huyện Cái Nước và các trường trong tỉnh Cà Mau có cùng điều kiện
tương tự.
6/- MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Đạo đức hiện nay của học sinh trường THCS có chiều hướng giảm sút, việc