B GIỄO DC V̀ ̀O TO
B T̀I NGUYểN V̀ MỌI TRNG
VIN KHOA HCăKHệăTNG THYăVNăVÀăBINăI KHÍ HU

HOÀNG TH NGUYT MINH

NGHIÊN CUăCăS KHOA HCăVÀă XUT
GII PHÁP TIÊU ÚNG, THOỄTăLăSỌNGăPHANăậ CÀ L

LUNăỄNăTINăSăAăLụ
Hµ néi - 2014
B GIỄO DC V̀ ̀O TO
B T̀I NGUYểN V̀ MỌI TRNG
VIN KHOA HCăKHệăTNG THYăVNăVÀăBINăI KHÍ HU
công trình nào khác.
Tác gi lun án Hoàng Th Nguyt Minh
ii LIăCMăNă

Lun án đc hoàn thành ti Vin Khoa hc Khí tng Thy vn và Bin đi
khí hu di s hng dn khoa hc ca PGS.TS. Lã Thanh Hà và PGS.TS. Hoàng
Minh Tuyn. Tác gi xin bày t lòng bit n sơu sc ti hai Thy đư tn tình giúp đ
vƠ hng dn tng bc trong nghiên cu và hoàn thin lun án.
Tác gi lun án xin cm n Vin Khoa hc Khí tng Thy vn vƠ Bin đi
khí hu vƠ các đn v trc thuc Vin đc bit là Phòng Khoa hc Ơo to và Hp
tác quc t, Trung tâm nghiên cu Thu vn vƠ TƠi nguyên nc đư tn tình giúp
đ, to mi điu kin thun li nht cho tác gi hc tp và nghiên cu hoàn thành
lun án.
Nhân dp này, tác gi cng xin đc bày t li cm n sơu sc ti các nhà
khoa hc, các thy giáo, Ban giám hiu Trng i hc TƠi Nguyên vƠ Môi trng,
bn bè vƠ đng nghip đư tn tình giúp đ, ch bo vƠ đng viên tác gi trong sut
quá trình hc tp, nghiên cu thc hin lun án.
Cui cùng, tác gi xin bày t lòng bit n đn b m vƠ ngi thân trong gia
đình, đc bit là chng vƠ con đư đng viên, khích l, to điu kin trong sut quá
trình hc tp đ tác gi hoàn thành lun án này.

Tác gi lun án
CHNG II: C IM CA SÔNG PHAN ậ CÀ L TRONG BÀI
TOỄN TIểU ÚNG THOỄT L 34
2.1 Gii thiu v lu vc sông Phan - Cà L 34
2.1.1 n v hành chính và dân s 34
2.1.2 c đim đa hình 35
2.1.3 c đim khí hu 35
iv 2.1.4 c đim sông ngòi 36
2.1.5 Tình hình thu thp s liu khí tng thu vn 39
2.2 Hin trng công trình tiêu thoát nc 41
2.2.1 H thng đê điu 41
2.2.2 Các công trình tiêu thoát nc 41
2.2.3 Hin trng tiêu thoát nc 44
2.3 Phân tích nguyên nhân úng, ngp trên lu vc sông 45
2.3.1 a hình thp trng dng da báo 45
2.3.2 H thng sông có lòng dn hp, nhiu cu cng vƠ đ un khúc ln 45
2.3.3 Lu vc nm trong khu vc ma ln  sn phía Tây ca dãy núi
Tam o 46
2.3.4 nh hng nc vt ca sông Cu 49
2.3.5 H thng tiêu thoát nc cha đáp ng đc yêu cu 53
2.3.6 Nhn xét, đánh giá chung 53
2.4 Phng pháp gii quyt bài toán ngp úng 55
2.4.1 Nguyên tc chung 55
2.4.2 La chn và gii thiu tóm tt mô hình tính toán 56
2.4.3 La chn s đ tính toán thu vn, thu lc cho lu vc sông Phan ậ
Cà L 58
2.4.4 Tính toán thu vn cho bƠi toán ngp lt 2008 59
2.4.5 Tính toán thu lc cho bƠi toán ngp lt 2008 63

4.2.1 Gii pháp chung 125
4.2.2 Gii pháp cho toƠn b h thng 126
4.2.3 Các bin pháp công trình c th cho tng vùng tiêu thoát 128
4.2.4 Các gii pháp phi công trình 130
4.3  xut nguyên tc vn hành h thng 132
4.3.1 Khung k hoch tiêu úng, thoát l trên lu vc sông Phan ậ Cà L 132
4.3.2  xut các đim kim soát l trên lu vc sông Phan- Cà L 133
4.4  xut c ch phi hp vn hành h thng tiêu thoát 139
4.4.1 Thi đim cnh báo 141
4.4.2 Thi đim bt đu tin hƠnh bm (vn hành h thng công trình) 141
4.4.3 Gii hn bm ti các v trí bo đm kinh t k thut 146
4.4.4 C ch phi hp đng b toàn h thng tiêu thoát 146
4.5 Kt lun chng 4 146
KT LUN VÀ KIN NGH 148
Các công trình đư công b có liên quan đn lun án 151
Tài liu tham kho 152
Ph lc 160

vi DANHăMCăCỄCăTăVÀăKụăHIUăVITăTT

BNNPTNT
B Nông nghip vƠ Phát trin nông thôn
BTNMT
B TƠi nguyên vƠ Môi trng
CP
Chính ph
GIS

ThƠnh ph
TX
Th xư
UBND
y ban nhơn dơn

vii DANHăMCăCỄCăBNG

STT
Tên bng
Trang
1.1 ánh giá v thiên tai th gii 12
1.2 Các bin pháp phi công trình và công trình 12
1.3 Din tích ngp úng đng bng sông Hng t 1980 - 2005 18
1.4 S ngi cht do thiên tai gây ra  Vit Nam t 1998 ậ 2008 21
1.5 Tng hp tình hình ngp úng đt canh tác nông nghip trên lu vc
sông Phan - Cà L 25
1.6 Mc nc ln nht trên sông Phan trong mt s nm 1971,1978,
1980, 2008 26
1.7 Mc nc ln nht trong sông trong trn l lch s X/2008 28
2.1 Thng kê các đn v hành chính trong lu vc 35
2.2 Phân phi ma tháng trung bình nhiu nm ti trm Vnh Yên 36
2.3 c trng hình thái lu vc ca mt s sông 38
2.4 Thng kê các h cha t nhiên và nhân to thuc vùng nghiên cu 39
2.5 Thng kê s liu khí tng thu vn trên lu vc sông Phan - Cà L 40
2.6 Các trm bm tiêu nc 41
2.7 Hin trng các tuyn đê sông CƠ L 42

Phng án hin trng 86
3.6 Kt qu tính toán thu lc các trng hp ậ PA1 92
3.7 ánh giá tác đng các trng hp ct dòng đn chiu dài sông và din
tích nh hng ca l 93
3.8 Kt qu tính toán din tích duy trì đ sâu ngp theo thi gian, PA1-TH4 95
3.9 Kt qu tính toán din tích ngp ln nht và hiu qu tiêu thoát,PA1-TH4 96
3.10 Kt qu tính toán thu lc h thng Sông Phan ậ Cà L, Phng án 2 99
3.11 Din tích ngp ng vi đ sâu và thi gian ngp ậ PA2 102
3.12 Kt qu tính toán din tích ngp ln nht và hiu qu tiêu thoát - PA2 103
3.13 Kt qu tính toán thu lc h thng Sông Phan ậ Cà L, Phng án 3 107
3.14 Kt qu tính toán din tích duy trì đ sâu ngp theo thi gian ậ PA3. 109
3.15 Kt qu tính toán din tích ngp ln nht và hiu qu tiêu thoát ậ PA3 110
3.16 Kt qu tính toán thu lc h thng Sông Phan ậ Cà L, Phng án 4 113
3.17 Kt qu tính toán din tích duy trì đ sâu ngp theo thi gian ậ PA4 116
3.18 Kt qu tính toán din tích ngp ln nht và yêu cu lng nc cn
tiêu theo PA4 117
3.19 So sánh kt qu tính các phng án tiêu thoát trên lu vc 119
4.1 Ch tiêu tiêu thoát nc cho tng vùng (theo loi hình tiêu) 123
4.2 Ch tiêu tiêu thoát nc cho tng vùng (theo đi tng tiêu) 123
4.3 Tng hp các gii pháp công trình đ xut 129
4.4 Tng hp quy mô công trình thit k 130
ix 4.5 Các đim kim soát vƠ theo dõi trên lu vc sông Phan ậ Cà L 134
4.6 Lu lng ln nht (Qmax) ti các đim kim soát 135
4.7 So sánh mc tng gim lu lng ln nht gia các phng án tính
vi phng án hin trng P = 10 % ti v trí các đim kim soát 135
4.8 Thng kê mc nc ln nht ti các đim kim soát ậ Phng án 4 138
x

2. 12 Quá trình thc đo vƠ tính toán nm 2008 ti trm Mnh Tân 67
2. 13 Din tích duy trì ngp trn l cui tháng X/2008 68
2. 14 Bn đ ngp lt lu vc sông Phan ậ Cà L trn l cui X/2008 69
2. 15 Bn đ thi gian duy trì ngp lu vc sông Phan ậ Cà L X/2008 69
3.1 S đ tng th thit lp bƠi toán tiêu thoát nc 73
xi 3.2 S đ gii pháp k thut tiêu úng thoát l sông Phan ậ CƠ L 73
3.3 Bn đ ranh gii các vùng tiêu lu vc sông Phan ậ Cà L 77
3.4 Bn đ các khu công nghip trên lu vc sông Phan- Cà L 78
3.5 ng quá trình ma 3 ngƠy max trm Vnh Yên (7-9/X/1978) 80
3.6 ng quá trình ma 3 ngƠy max trm Tam o (7-9/X/1978) 80
3.7 S đ các phng án tính toán tiêu thoát 82
3.8 ng quá trình mc nc ti các v trí trên lu vc sông Phan-Cà
L - PAHT 84
3.9 Din tích duy trì ngp theo thi gian ậ PAHT 87
3.10 Phân b din tích vƠ đ sâu ngp lt ln nht ti các vùng - PAHT 87
3.11 Bn đ ngp lt lu vc Sông Phan ậ Cà L, PAHT 88
3.12 Bn đ thi gian duy trì ngp lu vc Sông Phan ậ Cà L, PAHT 88
3.13 Các trng hp ct dòng đc tính toán 91
3.14 S đ tng quan các trng hp tính toán ct dòng 91
3.15 Din tích duy trì ngp theo thi gian ti các vùng, PA1-TH4 96
3.16 Phân b din tích vƠ đ sâu ngp lt ln nht ti các vùng,PA1-TH4 96
3.17 Bn đ ngp lt lu vc Sông Phan ậ Cà L, PA1- TH4 97
3.18 Thi gian duy trì ngp theo đ sâu ti các vùngPA1- TH4 97
3.19 ng quá trình mc nc ti các v trí trên lu vc Phan-Cà L, PA2 100
3.20 Din tích duy trì ngp theo thi gian ti các vùng - PA2 103
3.21 Phân b din tích vƠ đ sâu ngp lt ln nht ti các vùng - PA2 103
3.22 Bn đ ngp lt trong lu vc Sông Phan ậ Cà L, PA2 104

4.9 Biu đ mc nc ln nht ti các đim kim soát ậ Phng án 4 138
4.10 Biu đ ch tiêu vn hƠnh tiêu thoát nc trên lu vc sông Phan ậ Cà L 139
4.11 S đ khi vn hƠnh tiêu thoát úng ngp 140
4.12 S đ vn hƠnh tiêu úng thoát l lu vc sông Phan ậ Cà L 143
4.13 Din bin mc nc ti các đim kim soát 1 144
4.14 Din bin mc nc ti các đim kim soát 2 144
4.15 Din bin mc nc ti các đim kim soát 3 144
4.16 Din bin mc nc ti các đim kim soát 4 145
4.17 Din bin mc nc ti các đim kim soát 51 145
4.18 Din bin mc nc ti các đim kim soát 52 145 1 MăU
1.ăt vnăđ
Sông Phan ậ Cà L là mt con sông nhánh ca sông Cu, chy qua đa bàn
tnh Vnh Phúc vƠ Thành ph Hà Ni đc ít ngi bit đn, nhng trong tơm trí ca
các nhà Thy vn, Thy li thì nó là con sông rt đc thù trong h thng sông ngòi
Vit Nam vì: 1) Nó mang nhng du n lch s ca con sông phân chm l đu tiên
ca nc ta; 2) Là mt con sông có đ un khúc ln nht; 3) Tuy là con sông không
ln nhng chy qua 3 dng đa hình min núi, trung du vƠ đng bng; 4) Lu vc
sông có tc đ đô th hóa mnh m ca nc ta; 5) Là khu vc ti, tiêu rt phc tp.
Nh lch s đư ghi nhn, vào nhng nm đu ca th k 20 (nm 1918-1919)
đ bo v Thành ph Hà Ni khi nhng trn l ln trên h thng sông Hng, sông
Phan ậ Cà L đc dùng lƠm ni phơn chm l. Ngi Pháp đư xơy dng h thng
cng vi 18 ca  khu vc Trung Hà, huyn Vnh Tng, tnh Vnh Phúc đ phơn l
vào khu vc huyn Vnh Tng, Yên Lc nhm tiêu thoát l sông Hng sang sông
Cu, nh trn l VIII/1918. Nhng hiu qu phân chm l không cao mƠ còn gơy

thu đng lc ca dòng sông nhm phc v phát trin bn vng kinh t - xã hi trong
lu vc sông Phan - Cà L.
 thc hin đc nhim v trên, lun án s dng cách tip cn h thng và
tng hp trên c s ng dng các thành tu v khoa hc, công ngh trong vic gii
quyt vn đ tiêu úng, thoát l mt cách hiu qu cho lu vc sông Phan ậ Cà L.
Kt qu nghiên cu ca lun án s b sung và hoàn thin thêm các kt qu nghiên
cu, xu hng tip cn ca bƠi toán tiêu úng, thoát l trên lu vc sông  Vit Nam.
Tính thc tin: Hin nay trên lu vc sông Hng - Thái Bình nói chung và
sông Phan ậ Cà L nói riêng đư có các vn bn v quy hoch phòng chng l sau đơy:
Quyt đnh s 92/2007/Q-TTg, ngƠy 21 tháng 6 nm 2007 ca Th tng
Chính ph v phê duyt “Quy hoch phòng, chng l h thng sông Hng, sông Thái
Bình”;
Quyt đnh s 172/2007/Q-TTg, ngƠy 16 tháng 11 nm 2007 ca Th tng
Chính ph v phê duyt “ Chin lc quc gia phòng, chng và gim nh thiên tai
đn nm 2020”;
Vn bn s 3963/BNN- ngƠy 3/12/2009 ca B Nông nghip và Phát trin
Nông thôn v vic tho thun quy hoch phòng chng l chi tit các tuyn sông có đê
trên đa bàn Thành ph Hà Ni đn nm 2020.
Trên c s các quy hoch có tính pháp lý trên, lun án nghiên cu, phân tích,
đánh giá vƠ lƠm rõ nguyên nhơn ch yu và nhng tác đng nh hng đn tình trng
ngp úng trên lu vc sông Phan - Cà L đ đ xut c s khoa hc và thc tin gii
quyt vn đ ngp úng phù hp vi quy hoch phòng chng l cho lu vc sông Phan
3 - Cà L.
Kt qu ca lun án s tr giúp các đa phng trong quy hoch phòng chng
l, b trí s dng đt hp lỦ (đc bit là thu li, nông nghip, đô th, công nghip,
giao thông) phc v phát trin kinh t - xã hi và bo v môi trng theo đnh hng
phát trin bn vng trong lu vc sông.

-Cách tip cn theo phân tích “Nhân - Qu”
Hng tip cn này xem xét, gii quyt vn đ có tính h thng theo trình t
đ gii quyt mt cách logic trên nguyên tc: 1) Làm rõ hin trng vn đ (nêu thc
4 trng ngp úng); 2) Phân tích nguyên nhân ch yu gây ngp úng; 3) Tn ti trong
gii quyt (phân tích cách gii quyt hin có vƠ phơn tích vì sao cha tho mãn); 4)
 xut gii pháp; 5) Kt qu (phân tích la chn gii pháp).
- Cách tip cn k tha trên quan đim lch s
Các công trình nghiên cu (hin đư vƠ đang thc hin  nhiu Ngành, Vin
nghiên cu, c quan  Trung ng vƠ đa phng) bao gm phng pháp lun,
phng pháp tính toán, công ngh, ngun s liu và kt qu. Lun án dành mt dung
lng ln tp trung phân tích chn lc và ci tin, hoàn thin nhng vn đ đ to
nn và chn đim xut phát nhm thc hin nhng phng pháp, công ngh mi.
b)ăPhngăphápănghiênăcu
S đ khi v cách tip cn vƠ phng pháp nghiên cu ca lun án đc
trình bày trong di đơy:

Hình 1.1 S đ tip cn vƠ phng pháp nghiên cu ca lun án
Hin trng ngp úng
Phơnătíchăđánhăgiáănguyênănhơn
Xây dngăphngăán
Phơnătíchăthyăvn,ăthyălcăvƠă
đánh giá và la chn gii pháp
 xut gii pháp
Phi công
trình
Công trình
Giám sát

lc các kt qu nghiên cu, điu tra c bn trc đơy có liên quan đn ni dung ca
lun án trên nguyên tc “k tha nhng không trùng lp”. Hc hi kinh nghim
phòng chng l, lt trong các cng đng dơn c trên lu vc, trao đi và tham vn
các chuyên gia, nhng nhà qun lý v nhng ni dung có liên quan đn úng lt trên
lu vc sông Phan ậ Cà L.
5) Phng pháp phơn tích h thng: Nhn din nguyên nhân chính gây ra úng
lt trên lu vc; tng hp, phân tích các bin pháp, gii pháp, c ch chính sách, k
thut theo hng t đu ngun đn ca ra, t sông nhánh đn dòng chính. ng thi
kt hp gia các gii pháp phi công trình và công trình, gia b phn và tng th.
6. Cu trúc lun án
 th hin ni dung và kt qu nghiên cu ca lun án, ngoài phn m đu
và kt lun, các ni dung chính ca lun án đc cu trúc thƠnh 4 chng bao gm:
Chng 1: Tng quan nghiên cu v tiêu úng, thoát l trên th gii vƠ trong
nc
Chng 2: c đim ca sông Phan - CƠ L trong bƠi toán tiêu úng thoát l
Chng 3: Xác lp c s khoa hc vƠ thc tin cho vic tiêu úng, thoát l lu
vc sông Phan ậ CƠ L
Chng 4:  xut gii pháp tiêu úng, thoát l lu vc sông Phan ậ CƠ L
6 Tóm tt ni dung chính ca các chng:
- Chng 1: Tng quan v tình hình vƠ xu hng nghiên cu tiêu úng, thoát l
trên th gii và  Vit Nam, t đó đnh hng la chn cách tip cn gii quyt bài
toán tiêu úng, thoát l trên lu vc sông Phan ậ Cà L.
- Chng 2: LƠm rõ hin trng, tính đc thù ca lu vc sông Phan ậ Cà L,
nguyên nhơn cng nh các vn đ tiêu úng thoát l trên lu vc góp phn đnh hng
bài toán tiêu úng - thoát l trên lu vc nghiên cu. T đó, to c s đu vào cho gii
quyt bài toán tng th v tình hình ngp úng trên lu vc.
- Chng 3: ánh giá đnh lng hiu qu bƠi toán tiêu úng thoát l theo mi

làm ngp 3 triu ha, nh hng ti 28,5 triu ngi vƠ 145 ngƠn ngi cht; l nm
1998 làm cht 3.000 ngi, 23 nghìn ngi mt tích, 240 triu ngi b l uy hip,
phá hu 5 triu ngôi nhà, thit hi khong 21 t USD. Tính chung, trong 55 nm gn
đơy l lt đư nh hng đn 9,3 triu ha đt canh tác, trung bình mi nm lƠm cht
khong 5.000 ngi [91], [95].
Gii pháp khc phc: Chin lc phòng, chng l ca Trung Quc lƠ “Tng
cng cha l  thng ngun; bo v các vùng nh hng l  trung lu vƠ h lu
các sông ln; phi hp cha l, gim l  trung lu; chun b tt kh nng chng l
trc mùa ma l”.
Gii pháp phi công trình: Chính ph Trung Quc đư thc hin mt lot các
chin lc nhm phc hi nhng vùng b l lt và ci thin vic phòng chng l lt,
bao gm trng rng, cng c các đê chính, tái đnh c cho nhng khu vc d b l lt.
Các gii pháp công trình ch yu tiêu thoát l ca Trung Quc hin nay là:
Cng c h thng đê khong 278.000 km các loi; xây dng h cha thng lu vi
86.000 h cha các loi vi tng dung tích 566 t m
3
đ bo v cho khong 12 triu
ha đt canh tác khi ngp lt; 98 khu vc cha l vi kh nng cha khong 120 t
m
3
nc; khong 2.000 trm bm ln vƠ trung bình đ tiêu úng.
8 2. Ti Bangladesh: Là quc gia thng xuyên đi mt vi l lt do nm 
vùng thp đng bng sông Hng, trong đó phn ln din tích thp hn 10m so vi
mc nc bin. Din tích ngp khong 25-30 % din tích c nc, có khi lên ti 50-
70 % vi các trn l ln,nh trn l 1998 đư làm ngp 2/3 din tích đt nc, 783
ngi cht, thit hi đn 1 t USD. Nm 1970 nc dâng kt hp vi l ln làm cht
và mt tích 300 ngƠn ngi, nm 1991 lƠ 130 ngƠn ngi [37], [92]

“Quy hoch châu th” vi k hoch xây dng các con đê, xơy các đp chn nc bin
dâng, bt hu ht các ca sông  phía Tây Nam.
Nm 1959, Lut Châu th đc ban hành d án châu th kt thúc vƠo nm
1997 sau gn 50 nm thc hin, đc coi là công trình chng lt ln nht th gii vi
15 hng mc công trình chính, bao gm h thng đê sông, đê bin vi chiu dài
16.492 km; h thng cng chn nc dâng do bão, cng tiêu nc và âu thuyn dài
3.200 m; to đc 3 h cha nc ngt rt ln có th đm bo ngun nc ngt n
đnh cho c đt nc trong tng lai.
V chng lt cho sông: Sông Rine khi chy vào lãnh th Hà Lan chia thành
nhiu phân lu. T ngƠn xa, đ ngn chn l lt các sông nƠy dơng cao trong mùa l
(mùa đông) mi bên b sông xây dng hai đê kiên c. ê lin k dòng sông đc gi
lƠ đê mùa hè (mùa có ít ma, lt), có nhim v ngn lt nh trong mùa hè vƠ đê bên
ngoƠi lƠ đê mùa đông (mùa l lt chính) đơy lƠ đê chính cách xa sông, có nhim v
không cho nc trƠn vƠo đng.
Nhng bin pháp kim soát l đc thc hin: Gim bt cng sut l bng
vic nâng cao kh nng thm nc ca đt, tr nc, m rng đng thoát l, trng
rng và khôi phc vùng b l, phát trin các công trình tiêu. ng thi xây dng đê
điu vƠ tng chng l, nâng cp h thng d báo đ báo l sm, đa sông ngòi vƠo
phát trin đô th, bao gm tr nc vƠ thoát nc ti đô th. Quy hoch không gian
trong phòng chng l: Bn đ phân vùng ngp l, quy hoch dơn c, hng dn
phòng chng cho ngi dân.
4. Ti Hoa K: LƠ nc chu nhiu thiên tai, l lt. L nm 1993 lƠ l lch s
vi chu k lp li 500 nm trên sông Mississippi, đư lƠm 47 ngi cht, 45 nghìn
ngôi nhà b tàn phá, khong 74 nghìn ngi phi s tán, thit hi 16 t USD [37],
[107].
Ngp úng thng xuyên xy ra  h lu sông Mississippi do đa hình trng
dòng chy t thng lu trƠn v kt hp vi nh hng ca thu triu.
Quan đim tip cn trong phòng chng l ca Hoa K là gim thiu ti đa các
tn tht vƠ các tác đng xu ca l. Các bin pháp c th gm: Nâng cao nhn thc
ca cng đng; H tr cng đng ch đng trong phòng, chng, gim nh tác hi ca

đng thoát nc, h cha, lp đt h thng máy bm đ gim bt ngp lt trong khu
vc thng xuyên b l; quy hoch tng th h thng cng thoát nc (1978); quy
hoch tng th công trình trên sông (Cc thu li và d án phòng chng l lt, 1980).
6. Ti Australia:T nm 1840 đn 2011, Australia đư xy ra 9 trn l ln và
l nm 2011 là mt thm ha cha tng thy trong lch s, làm hn 70 đô th chìm
trong nc l, 200.000 dân b nh hng, hn 80 ngi cht, thit hi 13 t USD
[37], [106].
Các sông nông và chy qua nhng cánh đng bng phng, vì vy khi có l ln,
nc lt tràn sông làm ngp mt vùng rng ln và kh nng tiêu thoát l chm. Bên
cnh đó, các thành ph và th trn chim 80 % din tích cách bin 50 km góp phn
11 lƠm cho l lt càng tr nên trm trng.
Các bin pháp phòng chng l lt: T th k XVIII đư tin hành phân vùng
ngp l cho 5 thƠnh ph, th trn; sau nm 1950 xây dng các công trình nh h
thng đê điu, cng x l đ bo v hai b và lòng sông; nm 1970, các khu đô th
đc xây dng ti nhng vùng ngp l khin công trình mt tác dng, chính quyn đư
có s chuyn đi quan trng t bin pháp công trình sang phi công trình, c th:
Qun lỦ đt đai, giáo dc cng đng, xây dng chính sách hn ch thit hi do l, bo
him l lt, xây dng h thng báo đng l. Trong nhng nm gn đơy, các bin pháp
tiêu thoát l đc xem nh lƠ mt phn quan trng trong qun lý tng hp lu vc.
7. Ti Thái Lan: Nhng trn l ln đư xy ra vào nhng nm 1917, 1942,
1955, 1964, 1972, 1975, 1980, 1983, 1995 và 2011. Trn l xy ra tháng X/1995 trên
lu vc sông Chao Phraya đư làm ngp vùng đt vi din tích hn 60.000 ha, kéo dƠi
30 ngày và thit hi khong 11.858 triu baht.Trn l lch s nm 2011 lƠ "trn l lt
ti t nht tính v lng nc và s ngi dân chu nh hng" t trc đn nay làm
1/3 s tnh và 3/4 din tích đt nc b ngp, hn 500 ngi thit mng, 2 triu ngi
b nh hng, thit hi 5 t USD [37].
Thái Lan là mt nc đang phát trin, đa hình tng đi ging Vit Nam,