"People only see what they are prepared to see."
"People only see what they are prepared to see."
Ralph Waldo Emerson
Ralph Waldo Emerson
SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN
TỬ CUNG
BS. NGUYỄN QUANG TRỌNG
(Update 03/04/2009)
KHOA CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH
BỆNH VIỆN AN BÌNH - TP.HCM
NỘI DUNG
• Giải phẫu.
• Kỹ thuật.
• Tử cung bình thường.
• Dị tật bẩm sinh.
• Tắc nghẽn đường sinh dục.
• Bệnh lý cơ tử cung:
– U xơ tử cung.
– Sarcoma cơ tử cung.
– U cơ mỡ tử cung.
– Lạc nội mạc trong cơ tử cung.
• Bệnh lý nội mạc tử cung.
– Tăng sản nội mạc tử cung.
– Polyp nội mạc tử cung.
– Carcinoma nội mạc tử cung.
– Viêm nội mạc tử cung.
• Tài liệu tham khảo.
GIẢI PHẪU
Vòi trứng Đáy tử cung
Thân tử cung Cổ tử cung
TỬ CUNG VÀ PHẦN PHỤ NHÌN TỪ PHÍA SAU

của cổ TC một góc 90
0
– 120
0
mở về phía sau.
•Gọi là hyper-retroflexion khi góc này < 90
0
.
• TC trung gian (intermedial position) khi trục của thân
TC hợp với trục của cổ TC một góc 180
0
, tức là trục
của thân TC cũng là trục của cổ TC.
•TC ngả trước (anteversion) khi trục của thân TC
hợp
với trục của âm đạo
một góc 90
0
mở về phía trước.
•TC ngả sau (retroversion) khi trục của thân TC
hợp
với trục của âm đạo
một góc 90
0
mở về phía sau.
Ở 80% phụ nữ, tử cung có tư thế gập trước (anteflexion) và ngả
trước (anteversion), đây là tư thế ít có nguy cơ bị sa sinh dục.
TUỔI DÀI NGANG DÀY
TRẺ EM
# 3 cm < 3 cm 1-2 cm

2. Khảo sát tốt hơn siêu âm qua ngã bụng ở bệnh nhân béo phì.
3. Khảo sát tốt hơn siêu âm qua ngã bụng khi tử cung gập sau
(retroflexion).
4. Sử dụng tần số cao hơn, cho độ phân giải hình ảnh tốt hơn.
- Cho hình ảnh chi tiết hơn về nội mạc và cấu trúc cơ tử cung.
- Cho hình ảnh chi tiết hơn về buồng trứng và vòi trứng (bệnh lý).
- Cho hình ảnh chi tiế
t hơn về các tổn thương vùng chậu.
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rd Edition. 2005. p527-579
Arthus C. Fleischer et al. Sonography in Obstetrics and Gynecology –
Principles and Practice. 6
th
edition. 2001
CÁC NGUYÊN TẮC CẦN PHẢI TUÂN THỦ KHI
THỰC HIỆN SIÊU ÂM QUA NGÃ ÂM ĐẠO
1. BS phải giải thích và đạt được sự đồng thuận của bệnh nhân
trước khi tiến hành thăm khám.
2. Nếu là BS nam, buộc phải có một nữ nhân viên có mặt trong
phòng siêu âm trong suốt thời gian thăm khám cho bệnh
nhân, như là người giám sát.
3. Chống chỉ định ở bệnh nhân còn trinh hoặc khi bệnh nhân
không đồng ý thực hiện cuộc thăm khám.
4. Nếu khó khăn trong việc đưa đầu dò vào trong âm đạo (do
âm đạo quá hẹp), cần phải ng
ưng ngay cuộc thăm khám.
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rd Edition. 2005. p527-579
QUI ƯỚC VỀ CHIỀU HƯỚNG CỦA HÌNH SIÊU ÂM
QUA NGÃ ÂM ĐẠO
TỬ CUNG BÌNH THƯỜNG
•TC ở trẻ sơ sinh (neonatal uterus) có hình quả lê

C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rd Edition. 2005. p527-579
Các mũi tên ngắn: nội mạc, các đầu mũi tên: lớp cơ
trong, các mũi tên dài: các mạch máu vòng cung.
Peter M. Doubilet et al. Atlas of Ultrasound in Obstetrics and Gynecology. 2003
Caroline Reinhold, MD et al. Uterine Adenomyosis: Endovaginal US and MR Imaging
Features with Histopathologic Correlation. Radiographics. 1999;19:S147-S160
e: nội mạc, i: lớp cơ trong, tín hiệu màu: các mạch
máu vòng cung.
C.M.Rumack et al. Diagnostic Ultrasound. 3rd Edition. 2005. p527-579
1. Thời kỳ ra kinh (N
1
-N
5
): nội mạc rất mỏng, < 4mm, hồi âm dày.
2. Thời kỳ tăng sinh (N
6
-N
13
): nội mạc dày lên, 4-8mm, hồi âm có 3 lớp.
3. Thời kỳ rụng trứng (N
14
): nội mạc dày hơn, 6-10mm, hồi âm có 3 lớp.
4. Thời kỳ sau rụng trứng (N
15
-N
28
): nội mạc dày nhất, 7-14mm, hồi âm dày.
menstrual phase proliferative phase
secretory phase
periovulatory phase