SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TẬP QUY LUẬT DI TRUYỀN SINH
HỌC 12"
1
1.Phần thứ nhất : Đặt vấn đề
Như chúng ta đã biết, đối với phương pháp dạy học lấy người thầy làm trung tâm đã dẫn
đến kiểu học thụ động thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ từ đó hạn chế đến chất lượng và
hiệu quả dạy học không đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Để khắc phục tình trạng đó,
người ta thấy cần phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh thông qua quá trình dạy
học dưới sự chỉ đạo, tổ chức của người thầy, người học phải tích cực, chủ động chính
mình chứ không ai có thể làm thay cho mình được.
Chương trình đổi mới giáo dục trên phạm vi toàn quốc trong những năm vừa qua đã và
đang được cả xã hội quan tâm sâu sắc. Một trong những nhiệm vụ cơ bản của đội ngũ nhà
giáo là không ngừng cải tiến phương pháp giảng dạy nhằm giáo dục học sinh lĩnh hội
kiến thức một cách chủ động, sáng tạo. Chính vì thế mà người giáo viên trực tiếp giảng
dạy phải biết thiết kế các hoạt động lên lớp một cách hợp lý, cụ thể phù hợp với từng đối
tượng học sinh, nhằm khơi dậy niềm say mê sáng tạo và khả năng khám phá thế giới
xung quanh.
Với vị trí và chức năng của môn học, môn Giáo dục công dân cần phải có những chuyển
biến mạnh mẽ về đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm “Phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo của học sinh” nhằm làm thay đổi quan niệm của học sinh coi đây là
môn học phụ và là một môn học mà ít được giáo viên và xã hội quan tâm. Từ đó giúp cho
học sinh và một bộ phận giáo viên hiểu đúng đắn môn Giáo dục công dân, phải hiểu nó là
một khoa học và được đối xử “bình đẳng” như các môn học khác, tác dụng của môn học
đối với việc hình thành phẩm chất, tư tưởng, đạo đức, phong cách của con người mới.
Xuất phát từ lí do trên tôi mạnh dạn chọn giải pháp khoa học “Thiết kế các hoạt động
dạy và học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập môn Giáo dục
công dân lớp 12”, với hi vọng đáp ứng một phần vào việc đổi mới phương pháp giảng
dạy mà ngành giáo dục đang thực hiện nói chung và của môn Giáo dục công dân nói
riêng.

học đó, tiết học đó học sinh cần nắm được kiến thức, kĩ năng, thái độ gì? mức độ như thế
nào? Từ đó thay đổi thói quen suy nghĩ tập trung vào điều giáo viên đặt ra học sinh phải
đạt được sau khi học xong bài đó.
3
Theo hướng phát huy vai trò chủ thể tích cực, chủ động, sáng tạo của người học thì mục
tiêu đề ra là cho học sinh, do học sinh thực hiện, chính học sinh thông qua các hoạt động
học tập tích cực phải đạt được những mục tiêu ấy, còn giáo viên là người chỉ đạo, tổ
chức, hướng dẫn, trợ giúp học sinh nắm được kiến thức của bài học.
Vì vậy, việc giảng dạy môn Giáo dục công dân trong nhà trường phổ thông không chỉ
nhằm trang bị cho học sinh những kiến thức mà còn phát huy ở học sinh tư duy sáng tạo,
hình thành ở học sinh kĩ năng, kĩ sảo và liên hệ với thực tế đời sống.
Việc phát triển năng lực trí tuệ và khả năng tự học của học sinh trong giờ học, học sinh
không chỉ được trang bị kiến thức trong sách giáo khoa mà còn hình thành phẩm chất, tư
duy của người lao động mới trong thời đại phát triển của khoa học công nghệ.
Tuy nhiên, đổi mới phương pháp giảng dạy không có nghĩa là gạt bỏ các phương pháp
truyền thống mà phải vận dụng một cách có hiệu quả các phương pháp dạy học hiện có
theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp với các phương pháp hiện đại.
a.2. Mục đích của đổi mới phương pháp dạy học.
Mục đích của việc đổi mới phương pháp dạy học nhằm giúp học sinh phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ
năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực
tiễn. Làm cho học là một quá trình kiến tạo, học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, khai
thác và xử lí thông tin, tự hình thành hiểu biết, năng lực và phẩm chất.
a.3. Đặc trưng của các phương pháp dạy học.
- Dạy học tăng cường phát huy tính tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo thông qua tổ chức
thực hiện các hoạt động học tập của học sinh.
- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp và phát huy năng lực tự học của học sinh.
- Dạy học phân hoá kết hợp với học tập hợp tác.
- Kết hợp đánh giá của thầy với đánh giá của bạn, với tự đánh giá.
- Tăng cường khả năng, kĩ năng vận dụng vào thực tế.

- Tổ chức các hoạt động trên lớp để học sinh hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm như: nêu
vấn đề cần tìm hiểu, tổ chức các hoạt động tìm tòi, phát hiện nội dung kiến thức từ đó
hình kĩ năng, kĩ sảo và thái độ cho học sinh.
- Định hướng điều chỉnh các hoạt động của học sinh để học sinh nắm được chính xác các
khái niệm kiến thức của môn Giáo dục công dân từ đó nắm được nội dung, ý nghĩa và
trách nhiệm của nhà nước và của công dân.
- Động viên, khuyến khích tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh được tham gia một cách
tích cực, chủ động, sáng tạo vào quá trình khám phá và lĩnh hội kiến thức. Chú ý khai
thác vốn kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng đã có của học sinh, tạo niềm vui, hứng khởi,
5
nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cho học sinh, giúp các em phát huy tối
đa năng lực, tiềm năng.
- Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bài tập phát triển tư duy và
rèn luyện kĩ năng, hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụng kiến thức đã học vào giải
quyết các vấn đề thực tiễn.
- Sử dụng các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý, hiệu quả, linh
hoạt, phù hợp với nội dung, ý nghĩa bài học, phù hợp với đặc điểm và trình độ học sinh,
thời lượng dạy học và các điều kiện dạy học cụ thể của nhà trường và địa phương.
- Tạo điều kiện để học sinh vận dụng nhiều hơn kiến thức của mình để giải quyết một số
vấn đề có liên quan đến đời sống thực tiễn ở địa phương.
a.4.3. Yêu cầu đối với học sinh.
Để đạt được mục tiêu lấy người học làm trung tâm thay cho lấy người dạy làm trung tâm
thì người học phải thực hiện và đạt được các yêu cầu sau:
- Tích cực suy nghĩ, chủ động tham gia các hoạt động học tập để tự khám phá và lĩnh hội
kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thái độ và hành vi đúng đắn.
- Tích cực thực hành vận dụng kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, giải quyết các
tình huống và các vấn đề đặt ra từ thực tiễn, xây dựng và thực hiện các kế hoạch học tập
phù hợp với khả năng và điều kiện.
- Mạnh dạn trình bày và bảo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân, tích cực thảo luận, tranh luận,
đặt câu hỏi cho bản thân, cho thầy giáo và cho bạn.

để lĩnh hội kliến thức.
Vậy, để đạt được yêu cầu nêu trên thì chúng ta phải đổi mới phương pháp giảng dạy,
nhưng vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy là việc đổi mới như thế nào chứ không
phải đổi mới bằng cách nào. Để chủ thể của quá trình học được cuốn hút vào các hoạt
động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều
mình chưa rõ, chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức được giáo viên sắp đặt
sẵn, đặt người học vào tình huống có vấn đề, vào thực tế cuộc sống, người học trực tiếp
thảo luận, quan sát, giải quyết vấn đề theo cách suy nghĩ của mình, thừ đó nắm được kiến
thức mới, không rập khuân theo khuân mẫu có sẵn, được bộc lộ và phát huy tiền năng
sáng tạo. Để làm được điều này giáo viên không chỉ đơn giản truyền đạt tri thức mà còn
hướng dẫn các hoạt động. Nội dung và phương pháp dạy học phải giúp cho đối tượng học
sinh biết hoạt động và tích cực tham gia các chương trình hoạt động.
Để đảm bảo được đổi mới chương trình giáo dục mà ngành đang thực hiện thì việc đổi
mới phương pháp giảng dạy có vai trò hết sức quan trọng. Cho nên đổi mới phương pháp
giảng dạy môn Giáo dục công dân phải phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo
của học sinh, loại bỏ thói quen học tập thụ động từ đó cuốn hút học sinh vào các hoạt
7
động do giáo viên thiết kế, tổ chức và chỉ đạo, qua đó học sinh có thể tự khám phá và
chiếm lĩnh nội dung bài học.
Vậy, để đảm bảo được yêu cầu này thì giáo viên phải huy, khai thác tối đa kinh nghiệm
sống của học sinh, tạo cơ hội cho học sinh bày tỏ quan điểm, ý kiến cá nhân về vấn đề
đang học, khuyến khích các em nêu những thắc mắc trong khi nghe giảng, đặt ra câu hỏi
cho thầy, cho bạn trao đổi, tranh luận, tạo nên mối quan hệ hợp tác trong giao tiếp giữa
thầy và trò, giữa trò với trò trong quá trình chiếm lĩnh nội dung học tập. Hợp tác trong
học tập sẽ làm tăng hiệu quả học tập, trong hoạt động hợp tác, tính cách, năng lực của
mỗi thành viên được bộc lộ uốn nắn, tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ được
phát triển. Sự hợp tác trong học tập sẽ giúp học sinh sẽ quen dần với sự phân công hợp
tác trong lao động xã hội và hình thành năng lực hợp tác cho người công dân trong một
thế giới phát triển.
Như vậy, đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phải nhằm góp

nhiên, thói quen học tập thụ động của học sinh cũng ảnh hưởng đến cách dạy của thầy.
Mặt khác, cũng có trường hợp học sinh mong muốn được học theo phương pháp dạy học
tích cực nhưng do giáo viên chưa đáp ứng được. Do vậy giáo viên cần phải được bồi
dưỡng, phải kiên trì cách dạy theo phương pháp dạy học tích cực, tổ chức các hoạt động
nhận thức từ đơn giản đến phức tạp, từ thấp đến cao, hình thành thói quen cho học sinh.
Trong đổi mới phương pháp phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp hoạt động
dạy với hoạt động học thì mới có kết quả. Phương pháp dạy học tích cực hàm chứa cả
phương pháp dạy và phương pháp học.
Như vậy, thực hiện dạy và học theo phương pháp dạy học tích cực không có nghĩa
là gạt bỏ các phương pháp truyền thống. Cần kế thừa và phát triển mặt tích cực của
phương pháp dạy học quen thuộc kết hợp với phương pháp mới cho phù hợp từng bài học
cụ thể.
b.2. Kết quả khảo sát thực tế.
Thông qua các năm học và năm học 2012-2013 tôi đã có kết quả khảo sát như sau:
- Về phía giáo viên: Đa số giáo viên coi đây là một môn phụ nên ít có sự quan tâm.
- Về phía học sinh: Các em coi đây là một môn học phụ nên chưa thực sự quan tâm, hoặc
chỉ là học đối phó đối với bộ môn trong quá trình học.
Qua thực tế đó, chúng ta cần thấy rằng cần phải có sự thay đổi căn bản trong cách nhìn
nhận về tầm quan trọng của bộ môn, đặc biệt trong xu thế toàn cầu hoá, nền kinh tế thị
trường. Vì vậy, phải có sự thay đổi trong cách dạy và học môn Giáo dục công dân. Vậy
thay đổi như thế nào? Đây không phải là câu hỏi dễ, Thay đổi từ cách nhìn nhận của một
bộ phận giáo viên, thậm chí là cả ở các cấp quản lý.
Để đạt được sự thay đổi đó, thì người giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Giáo dục công
dân phải có những đổi mới về phương pháp dạy học và hình thức tổ chức dạy học. Làm
sao gây được sự chú ý, say mê ham muốn tìm hiểu kiến thức của bộ môn một cách tích
cực và chủ động của học sinh. Từ đó giúp học sinh hiểu đúng tên của bộ môn “Giáo dục
công dân”.
9
Vậy để phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh trong học
tập môn Giáo dục công dân 12 thì người thầy phải:

+ Tái hiện: Giáo viên đặt câu hỏi, học sinh chỉ cần nhớ lại kiến thức và trả lời.
+ Giải thích – minh hoạ: Giáo viên lần lượt đưa ra câu hỏi và kèm theo ví dụ để học sinh
rễ hiểu, rễ nhớ.
+ Tìm tòi: Giáo viên dùng một hệ thống câu hỏi để dẫn dắt học sinh từng bước phát hiện
ra nội dung kiến thức. Giáo viên tổ chức cho học sinh trao đổi ý kiến, kể cả tranh luận
giữa giáo viên với học sinh và giữa học sinh với học sinh.
Ví dụ: Minh hoạ cụ thể cho phương pháp này bằng một đơn vị kiến thức cụ thể trong bài
2 – tiết 2:
Giáo viên sử dụng phương pháp vấn đáp tái hiện để kiểm tra bài cũ sau khi học xong tiết
2 – Bài 2: Thực hiện pháp luật.
Giáo viên đặt câu hỏi: Em hãy trình bày các dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật?
Đối với câu hỏi này học sinh chỉ cần nhớ lại kiến thức đã học để trả lời câu hỏi với 3 ý
sau.
- Là hành vi trái pháp luật: Hành động
Không hành động
- Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện
- Người vi phạm phải có lỗi: Lỗi cố ý : Cố ý trực tiếp
Cố ý gián tiếp
Lỗi vô ý: Vô ý do quá tự tin
Vô ý do cẩu thả
c.2. Phương pháp giải quyết vấn đề.
Đây là phương pháp xem xét, phân tích những vấn đề đang tồn tại giúp học sinh
vạch ra những cách thức giải quyết vấn đề, tình huống cụ thể gặp phải trong đời sống
11
GV HS
Giáo viên
Học sinh
Học sinh
hàng ngày. Đối với phương pháp này nhằm phát triển tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết
vấn đề của học sinh.

hợp.
Có thể phân biệt bốn mức độ đặt và giải quyết vấn đề
+ Mức 1: Giáo viên đặt vấn đề, nêu cách giải quyết vấn đề. Học sinh thực hiện cách giải
quyết vấn đề theo sự hướng dẫn của học sinh, sau đó giáo viên đánh giá kết quả làm việc
của học sinh.
+ Mức 2: Giáo viên nêu vấn đề, gợi ý để học sinh tìm cách giải quyết vấn đề. Học sinh
thực hiện cách giải quyết vấn đề với sự giúp đỡ của giáo viên khi cần. Giáo viên và học
sinh cùng đánh giá.
+ Mức 3: Giáo viên cung cấp thông tin tạo tình huống có vấn đề. Học sinh phát hiện và
xác định vấn đề nảy sinh, tự đề xuất các giả thuyết và lựa chọn giải pháp. Học sinh thực
hiện cách giải quyết vấn đề. Giáo viên và học sinh cùng đánh giá.
+ Mức 4: Học sinh tự lực phát hiện vấn đề nảy sinh trong hoàn cảnh của mình hoặc cộng
đồng, lựa chọn vấn đề giải quyết. Học sinh giải quyết vấn đề, tự đánh giá chất lượng, hiệu
quả, có ý kiến bổ sung của giáo viên khi kết thúc.
Cho nên, dạy học theo phương pháp đặt và giải quyết vấn đề, học sinh vừa nắm
được tri thức mới, vừa nắm được phương pháp lĩnh hội tri thức đó, phát triển tư duy tích
cực, sáng tạo, được chuẩn bị một năng lực thích ứng với đời sống xã hội, phát hiện kịp
thời và giải quyết hợp lý các vấn đề nảy sinh.
c.3. Phương pháp trực quan.
Quan niệm: phương pháp trực quan là phương pháp giáo viên sử dụng đồ dùng dạy
học để minh họa cho kiến thức thức bài giảng.
Là việc giáo viên sử dụng các phương tiện dạy học tác động trực tiếp đến cơ quan
cảm giác của học sinh nhằm đạt được hiệu quả cao.
Lưu ý khi sử dụng phương pháp trực quan.
+ Khi nêu ra các tài liệu trực quan cần phải phân tích, giảng giải và rút ra kết luận một
cách chính xác.
+ Tránh hình thành ở học sinh phương pháp tư duy máy móc.
+ Kết hợp phương pháp trực quan với các phương pháp khác.
Một số hình thức của phương pháp trực quan trong giảng dạy môn GDCD.
+ Sơ đồ, bản đồ, tranh ảnh, số liệu thống kê

thức mà giáo viên giao cho.
- Để phát huy tính tích cực hợp tác theo nhóm, cần đảm bảo một số yêu cầu sau đây:
14
Thực tiễn xã hội
Thực tiễn pháp luật
Quan hệ pháp luậtPháp luật
+ Nội dung thảo luận nhóm có thể giống nhau hoặc khác nhau.
+ Giáo viên nêu chủ đề thảo luận, chia nhóm, giao câu hỏi, yêu cầu thảo luận cho mỗi
nhóm, quy định thời gian và phân vị trí chỗ ngồi thảo luận cho các nhóm.
+ Phân nhóm trưởng và thư kí.
+ Các nhóm tiến hành thảo luận.
+ Đại diện các nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác chất vấn, trao đổi, bổ sung ý kiến.
+ Giáo viên tổng kết các ý kiến.
Phương pháp hoạt động nhóm giúp cho các thành viên trong nhóm chia sẻ những
băn khoăn, kinh nghiệm bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức mới.
c.5. Phương pháp liên hệ thực tế và tự liên hệ.
Nội dung môn học Giáo dục công dân bắt nguồn từ thực tế cuộc sống xã hội, nên trong
giảng dạy môn Giáo dục công dân phải có sự liên hệ với thực tế cuộc sống. Nhờ đó học
sinh hiểu được tại sao phải học vấn đề đó? Cần vận dụng kiến thức đã học vào thực tế
cuộc sống như thế nào?
Như vậy, liên hệ thực tế và tự liên hệ là phương pháp tạo ra những điều kiện thuận tiện
cho học sinh được nghĩ đến những vấn đề đang diễn ra trong cuộc sống có liên quan đến
nội dung bài học. Trên cơ sở đó, học sinh được bộc lộ thái độ, ý kiến, cách làm riêng của
mình, hoặc so sánh, đối chiếu với nội dung bài học để hiểu sâu sắc hơn điều cần học.
Cách tiến hành:
+ Giáo viên đặt câu hỏi gợi mở, học sinh liên hệ với thực tế cuộc sống (giáo viên đặt câu
hỏi yêu cầu học sinh tự liên hệ).
+ Giáo viên động viên học sinh liên hệ với thực tế cuộc sống.
+ Học sinh phát biểu ý kiến bằng những suy nghĩ của mình.
Yêu cầu đối với phương pháp này là:

tích cực, chủ động xây dựng kiến thức và rèn luyện kĩ năng, kĩ sảo vận dụng kiến thức
vào thực tiễn
- Đảm bảo tính hiệu quả: Không được lạm dụng máy chiếu hoặc thay đổi hình thức
“chép bảng” mà phải là công cụ thực sự giúp học sinh tìm tòi và vận dụng kiến thức.
- Đảm bảo tính thiết thực và phù hợp: chỉ sử dụng phương tiện trình chiếu và phần mềm
dạy học phù hợp với nội dung, hình thức và phương pháp cụ thể của mỗi bài, mỗi tiết.
Bên cạnh việc sử dụng phương pháp hiện đại này, trong quá trình soạn giáo án và giảng
dạy cần bổ sung một số câu hỏi mang tính tổng hợp trong quá trình tái hiện kiến thức cũ,
gợi mở dẫn dắt đến kiến thức mới trong sách giáo khoa.
16
Ví dụ: Sau khi học xong bài 1: Pháp luật và đời sống, Giáo viên đặt câu hỏi: Hãy tìm
trong số các hình ảnh sau đây, đâu là hành vi công dân được làm, phải làm và không
được làm?
Giáo viên sử dụng hình ảnh và sử dụng câu hỏi để hỏi học sinh về nội dung bài học.
Học và thi Nộp thuế

Tham gia giao thông
17

Sản xuất rượu giả Kinh doanh buôn bán
c.7. Sử dụng phiếu học tập, bài tập thảo luận.
Đây là một công việc quan trọng nhằm tạo ra sự hứng thú say mê học tập của học sinh
nhằm đạt đến mục tiêu cuối cùng là phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh.
Bài tập, đặc biệt là bài tập tình huống Giáo dục công dân không chỉ giúp học sinh củng
cố, vận dụng, khắc sâu kiến thức mà còn là nguồn tri thức là phương tiện giúp học sinh
lĩnh hội kiến thức mới.
Nếu nội dung lệch thì sẽ dẫn đến kết quả học sinh có những đáp án không đúng hoặc lan
man khó đưa ra những kiến thức cơ bản trọng tâm, cho nên người dạy phải thiết kế phiếu
học tập sao cho phù hợp với nội dung bài học.
c.8. Tiến trình soạn thảo một giáo án theo hướng đổi mới, phát huy tính tích cực, chủ

có ý nghĩa quan trọng, góp phần tạo nên tính hiệu quả và chất lượng bài giảng.
c.8.2. Xây dựng kế hoạch bài học theo phương pháp dạy học tích cực.
Xây dựng kế hoạch dạy học cho một tiết học cụ thể, thể hiện mối quan hệ tương
tác giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với học sinh nhằm giúp học sinh đạt được
những mục tiêu của tiết học.
c.8.2.1 Các bước xây dựng kế hoạch bài học.
* Phải xác định được mục tiêu bài học tức là căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu
cầu về thái độ trong chương trình.
* Nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu tham khảo để:
- Hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học.
- Xác định những kiến thức, kĩ năng, thái độ cơ bản
- Xác định trình tự lô gic của bài học
* Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh.
19
- Xác định được những kiến thức, kĩ năng mà học sinh đã có và cần có.
- Dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án cần giải
quyết một cách hợp lý.
* Lựa chọn phương pháp dạy học, hình thức tổ chức dạy học, các phương tiện thiết bị dạy
học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng
tạo và phát triển năng lực tự học.
* Xây dựng kế hoạch bài học: Xác định mục tiêu, thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức
hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng loại hoạt động của giáo viên và hoạt
động của học sinh.
c.8.2.2 Cấu trúc của một kế hoạch bài học được thể hiện ở các nội dung sau:
* Mục tiêu bài học.
Giáo viên phải nêu rõ được yêu cầu mà học sinh cần đạt được về kiến thức, kĩ năng và
thái độ.
- Về kiến thức. (gồm 6 mức độ)
+ Nhận biết: Nhận biết thông tin, ghi nhớ, tái hiện thông tin
+ Thông hiểu: Giải thích được, chứng minh được

mới.
Tiến trình lên lớp của giáo viên (một tiết dạy) được thực hiện theo các bước cơ bản sau
(gồm 5 bước):
- Ổn định tổ chức lớp
- Kiểm tra bài cũ
+ Kiểm tra việc nắm vững bài học cũ
+ Kiểm tra việc chuẩn bị bài học mới (soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị bài mới)
- Tổ chức và dạy học bài mới
+ Giáo viên giới thiệu bài mới: nêu nhiệm vụ học tập và cách thức thực hiện để đạt được
mục tiêu bài học, tạo động cơ học tập cho học sinh.
+ Giáo viên tổ chức, hướng dẫn học sinh suy nghĩ, tìm hiểu, khám phá và lĩnh hội nội
dung bài học, nhằm đạt được mục tiêu bài học với sự vận dụng phương pháp dạy học phù
hợp.
- Luyện tập, củng cố
21
Giáo viên hướng dẫn học sinh củng cố, khắc sâu những kiến thức, kĩ năng, thái độ đã có
thông qua hoạt động thực hành luyện tập có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình
thức khác nhau.
- Dặn dò nhắc nhở
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập, củng cố bài cũ
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài mới
Qua thời gian thực hiện giải pháp khoa học tôi đã đạt được kết quả cụ thể như sau:
- Học sinh hứng thú say mê, tích cực, chủ động suy nghĩ trong việc tìm tòi kiến thức.
- Học sinh mạnh dạn, chủ động tranh luận cởi mở, sôi nổi, tự tin đưa ra ý kiến của mình,
lắng nghe ý kiến đóng góp, phê bình của các bạn từ đó giúp học sinh hoà đồng với cộng
đồng tạo cho học sinh tự tin hơn
- Trong quá trình học tập lĩnh hội kiến thức của bài học và từ đó biết vận dụng kiến thức
của bài học vào thực tiễn cuộc sống ở địa phương và giải thích được các hiện tượng xảy
ra ở địa phương mình.
- Học sinh lĩnh hội và nắm được kiến thức bài học một cách nhanh nhất, chắc chắn và

20
62,
5
2 6,2 0 0 0 0
TỔNG 61 25 41 32
52,
5
4 6,5 0 0 0 0
+ Kết quả học kì II năm học 2012 – 2013
Lớp SS
Loại
Giỏi
Loại
Khá
Loại
T.Bình
Loại
Yếu
Loại
Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
12A 29 15
51,
7
14
48,
3
0 0 0 0 0 0
12E 32 12
37,

tự liên hệ, điều tra, tìm hiểu, phân tích, đánh giá các sự kiện của lớp học, nhà trường, địa
phương và của đất nước.
Trong quá trình thiết kế bài giảng môn Giáo dục công dân 12, chúng ta không được tuyệt
đối hoá một phương pháp giảng dạy nào, mà phải kết hợp cả phương pháp truyền thống
với các phương pháp hiện đại gắn với nhiều hình thức tổ chức dạy học để giờ học đạt
được hiệu quả cao.
Phương pháp dạy học theo hướng tích cực đã khắc phục được tình trạng học sinh chỉ tiếp
thu kiến thức một cách thụ động trước sự hướng dẫn của giáo viên, tạo cho học sinh hoạt
động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn để giải quyết những vấn đề đặt
ra dựa trên kiến thức cũ, kinh nghiệm sống, qua sự dẫn dắt của giáo viên.
Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đã thực sự kích thích hoạt
động tư duy của học sinh, hình thành ý thức ham muốn học tập, say mê nghiêm cứu, có
sự cố gắng trong việc nắm kiến thức, từ đó khắc sâu hơn nội dung bài học.
Tuy nhiên, đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá các hoạt động học tập
của học sinh, đặc biệt trong môn Giáo dục công dân nói chung và Giáo dục công dân 12
nói riêng là một quá trình khó khăn và không dễ dàng. Việc phát triển các phương pháp
tích cực đòi hỏi giáo viên phải đổi mới mục tiêu bài học, đổi mới cách soạn bài, đổi mới
cách kiểm tra đánh giá học sinh.
2. Ý kiến đề xuất
- Đối với Bộ, sở giáo dục và đào tạo.
+ Tăng cường công tác kiểm tra, rút kinh nghiệm để từng bước nâng cao và hoàn
thiện sách giáo khoa cho phù hợp với đối tượng học.
+ Có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tổ chức bồi dưỡng sâu hơn cho
giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn.
- Các cấp quản lí cần quan tâm hơn nữa đối với môn học này.
- Đối với nhà trường
24
+ Quan tâm, tạo điều kiện cho giáo viên được tham gia giao lưu, học hỏi các trường
bạn.
+ Bổ sung thêm sách, báo tham khảo phòng thư viện cho giáo viên và học sinh.