I- ĐẶT VẤN ĐỀ
Xây dựng và ban hành văn bản QPPL là một hoạt động mang tính quyền
lực nhà nước, là hình thức pháp lý quan trọng trong hoạt động của chính
quyền địa phương nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy
định của Hiến pháp và pháp luật. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật là
một trong những thẩm quyền của UBND các cấp hiện nay được pháp luật quy
định. Vậy nên thực trạng ban hành văn bản QPPL là một vấn đề đáng được
quan tâm và tìm hiểu.
II- NỘI DUNG
1. Thẩm quyền ban hành văn bản QPPL của UBND các cấp.
Xuất phát từ tính chất pháp lý của các văn bản quy phạm pháp luật, nội
dung, mục đích và thẩm quyền xây dựng và ban hành của các cơ quan chính
quyền địa phương, Hiến pháp 1992, luật Ban hành các văn bản QPPL năm
2001, luật Tổ chức HĐND và UBND 2003, luật Ban hành văn bản QPPL của
HĐND và UBND năm 2004 đã quy định: HĐND và UBND các cấp có thẩm
quyền xây dựng và ban hành các văn bản là Nghị quyết (HĐND), Quyết định,
Chỉ thị (UBND). Về thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật của
UBND được quy định cụ thể tại khoản 2, điều 2 , luật ban hành văn bản quy
phạm pháp luật của HĐND, UBND 2004 như sau:
2. Uỷ ban nhân dân ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong những
trường hợp sau đây:
a) Để thi hành Hiến pháp, luật, văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên,
nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp về phát triển kinh tế - xã hội, củng
cố quốc phòng, an ninh;
b) Để thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện các
chính sách khác trên địa bàn;
c) Văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên giao cho Uỷ ban nhân dân quy
định một vấn đề cụ thể.
2. Thực trạng việc ban hành quy phạm pháp luật của UBND các cấp.
Trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu về việc ban hành văn bản quy phạm pháp
luật để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội cụ thể ở địa phương là rất lớn.

lợi cho UBND các cấp thực hiện chức năng nhiệm vụ quyền hạn của mình.
2.2. Mặt hạn chế trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật của
UBND các cấp
Bên cạnh những thuận lợi có được thì việc ban hành văn bản quy phạm
pháp luật ở UBND các cấp còn một số hạn chế :
- Văn bản quy phạm pháp luật thường sao chép lại các quy định của Trung
ương nên nhìn chung tính khả thi sau khi ban hành không cao;
- Việc xây dựng Chương trình ban hành Nghị quyết của HĐND tỉnh;
Chương trình xây dựng Quyết định, Chỉ thị của UBND tỉnh chưa đảm bảo
đúng trình tự, thủ tục luật định. Số lượng văn bản đăng ký ban hành theo các
Chương trình này đạt tỷ lệ không cao, còn mang tính hình thức;
- Dự thảo văn bản gửi thẩm định không đúng quy định làm ảnh hưởng đến
thời gian thẩm định và bị động cho cơ quan thực hiện chức năng thẩm định.
Đội ngũ cán bộ làm công tác thẩm định ở địa phương còn nhiều hạn chế về
trình độ, năng lực. Nội dung thẩm định phần lớn về thể thức, kỹ thuật trình
bày văn bản, chưa đi sâu phân tích nội dung của văn bản;
- Công tác rà soát và hệ thống hoá văn bản quy phạm pháp luật ở UBND
các cấp hàng năm chưa được quan tâm đúng mức. Việc gửi văn bản phục vụ
cho công tác kiểm tra chưa kịp thời và chưa đầy đủ theo quy định của pháp
luật;
- Mặc dù nội dung thẩm định chủ yếu phát hiện các lỗi về hình thức, kỹ
thuật trình bày nhưng hầu hết các văn bản ban hành vẫn chưa đảm bảo về mặt
trình tự, thủ tục và thể thức, kỹ thuật trình bày theo quy định của pháp luật;
- Nhiều địa phương còn né tránh việc kiểm tra văn bản nên đã không ban
hành văn bản quy phạm pháp luật mà thay vào đó là ban hành nhiều văn bản
cá biệt có chứa quy phạm pháp luật;
3. Nguyên nhân và giải pháp.
3.1. Nguyên nhân hạn chế
Có thể khái quát các nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trong hoạt động
ban hành văn bản quy phạm pháp luật ở UBND các cấp như sau:

trong việc chấp hành không nghiêm pháp luật, ý kiến của cơ quan nhà nước
cấp trên; phản ánh sự nhận thức về mặt pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của
địa phương chưa đúng, chưa đầy đủ (thời gian vừa qua đã có 33 tỉnh, thành
phố trực thuộc trung ương cả nước ban hành Văn bản trái pháp luật: thành phố
Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Sơn La, Yên Bái, Bắc Ninh…).
Thứ hai, để bảo đảm tính ổn định và cơ sở pháp lý của các văn bản QPPL
do chính quyền địa phương xây dựng và ban hành, cần tiếp tục hoàn thiện hệ
thống pháp luật trên nguyên tắc của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
như: luật tổ chức HĐND và UBND; luật Doanh nghiệp, luật Đầu tư, luật Đất
đai, luật Ngân sách. Tuy nhiên, trước mắt nên phân cấp cho chính quyền một
số tỉnh đặc thù, có sự phát triển cao (thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí
Minh, Huế, Đà Nẵng) một số quyền hạn trong việc ban hành chính sách phát
triển kinh tế- xã hội tại địa phương: thẩm quyền cấp phép đầu tư nước ngoài;
thẩm quyền thu phí và lệ phí một số loại dịch vụ hoặc đóng góp từ người dân,
phù hợp với tình hình phát triển của địa phương; thẩm quyền xử lý các vi