ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
A. đặt vấn đề
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật nhằm phản ánh hiện thực khách quan bằng
những hình tợng có sức biểu cảm của âm thanh. ở nhà trờng THCS mục tiêu của môn
học âm nhạc là thông qua việc giảng dạy một số vấn đề sơ giản về nghệ thuật âm nhạc,
nhằm hình thành và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc của học sinh, tạo nên một
Trình độ văn hoá âm nhạc nhất định, từ đó góp phần đào tạo có chất lợng những lớp
ngời có ích cho xã hội.
Từ mục tiêu của môn học, chúng ta hiểu rằng: Môn âm nhạc ở trờng THCS
không nhằm đào tạo những ngời làm nghề âm nhạc, những diễn viên, những nhạc sĩ hay
ca sĩ mà mục đích chính là thông qua môn học này để tác động vào đời sống tinh thần
của các em nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ cho học sinh.
Muốn làm đợc điều đó nhất thiết các em phải đợc tiếp cận với âm nhạc đích thực, bản
thân các em phải là ngời đợc trực tiếp tham gia ca hát, đợc nghe nhạc chứ không phải là
đợc nghe những bài học lí thuyết khô cứng xoay quanh những kí hiệu âm nhạc đơn
thuần. Tuy môn âm nhạc trong trờng THCS với t cách là một môn học riêng lẽ song
mục đích của nó nhằm trang bị cho các em những kiến thức kĩ năng giúp khơi dậy sự
say mê sáng tạo trong hoạt động âm nhạc, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm
phong phú, tạo điều kiện để các em tham gia vào các hoạt động khác của nhà trờng.
Âm nhạc là một bộ môn năng khiếu giúp học sinh cảm thấy thoải mái, vui vẻ hơn
sau những giờ học căng thẳng từ đó phần nào thúc đẩy phong trào văn hóa văn nghệ
trong lớp, trong trờng thêm vui tơi lành mạnh, song giảng dạy âm nhạc cho tất cả các
đối tợng cũng cần có phơng pháp, nghệ thuật để truyền tải đợc nội dung vì đa số học
sinh có năng khiếu là rất ít. Đổi mới phơng pháp giáo dục nhằm tích cực hóa quá trình
học tập của học sinh thì ngoài sự nghiên cứu về phơng pháp truyền giảng, phơng pháp
tổ chức lớp học mỗi giáo viên cần phải nghiên cứu sử dụng các thiết bị công nghệ các
phần mềm hổ trợ dạy học để ứng dụng. Trong những năm trở lại đây, CNTT trong dạy
học đợc đẩy mạnh và đã đạt đợc hiệu quả tích cực. Một trong những yếu tố dễ nhận
thấy nhất là một giờ học có ứng dụng CNTT thì việc truyền đạt kiến thức - luyện tập kỹ
năng của giáo viên đợc cải thiện rất nhiều, học sinh dễ tiếp thu bài giờ học sinh động,

Với những tiến bộ nhanh chóng và kì diệu của kỹ thuật máy tính và kỹ thuật viễn
thông trong vài thập niên gần đây, CNTT thực sự đã xâm nhập sâu rộng vào khắp mọi
nơi đem lại những thành tựu to lớn tạo nên những chuyển biến cơ bản trong nền kinh tế,
giáo dục
Thực hiện chủ trơng của Đảng và nhà nớc, cùng với xu thế phát triển chung của
khoa học kỹ thuật, việc ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục trong những năm gần
đây đã đợc đẩy mạnh và có sự chuyển biến tích cực. Đặc biệt trong năm học này Bộ tr-
ởng Bộ giáo dục và đào tạo ra chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày 30/9/2008 về tăng
cờng giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012.
Đặc biệt năm học 2008-2009 đợc chọn là Năm học đẩy mạnh ứng dụng công nghệ
thông tin, đổi mới quản lí tài chính và triển khai phong trào thi đua xây dựng trờng học
thân thiện, học sinh tích cực. Hởng ứng chỉ thị của Bộ giáo dục và đào tạo phòng GD-
ĐT huyện Lệ Thủy đã có kế hoạch Đẩy mạnh vận dụng công nghệ thông tin giai đoạn
2008-2010. Nhận thức đợc tầm quan trọng của công nghệ thông tin trong năm học này
bản thân đã cố gắng để học hỏi và ứng dụng vào giảng dạy bớc đầu tạo bớc đột phá về
ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục và tạo tiền đề để phát triển hơn nữa trong
những năm tiếp theo góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục nhằm nâng cao chất lợng bộ
môn mình giảng dạy.
2. Cơ sơ thực tiễn.
a. Về phía nhà trờng.
Âm nhạc là một môn học độc lập trong chơng trình THCS. Vì vậy việc dạy và
học phải nghiêm túc, có kiểm tra, thi đánh giá cuối năm và kết quả là một trong những
tiêu chuẩn để xét lên lớp hay tốt nghiệp bậc học. Song thực tế hiện nay cho thấy rằng bộ
môn này cha đợc sự quan tâm của học sinh và phụ huynh.
Cơ sở vật chất cho việc dạy và học âm nhạc ở THCS còn thiếu thốn và nghèo nàn,
nhà trờng cha có phòng dạy âm nhạc riêng. Nhạc cụ, băng, đĩa nhạc kém chất lợng,
tranh ảnh để phục vụ cho việc dạy học bộ môn âm nhạc còn thiếu nhiều tuy đã đợc
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
2
ứ

của mình vì đó là một sự đổi mới trong phơng pháp giảng dạy âm nhạc ở cấp THCS.
Hiện nay, ngoài các thiết bị nghe - nhìn rất phong phú và hiện đại; các phần mềm soạn
nhạc, hoà âm cũng đợc phát triển không ngừng. Việc nghiên cứu và ứng dụng một chức
năng nhỏ trong các phần mềm ấy đa vào trong dạy hát hoặc tập đọc nhạc rất thuận tiện
bởi tính năng chung của các phần mềm này là rất dễ sử dụng, không đòi hỏi ngời dùng
phải có kiến thức chuyên sâu về máy tính, ngời sử dụng chỉ cần tiếp cận và khai thác
một vài lần là có thể sử dụng thành thạo. Bên cạnh đó, ngoài sự hỗ trợ của các thiết bị
nghe - nhìn, giáo viên có thể kết hợp các phần mềm này trong giáo án điện tử, đảm bảo
việc truyền giảng kiến thức và luyện tập kỹ năng cho học sinh sẽ đợc thực hiện một
cách linh động, giờ học hát cũng nh giờ học tập đọc nhạc sẽ đợc thực hiện một cách nhẹ
nhàng nhng không kém phần sinh động, học sinh sẽ cảm thấy thích thú khi thực hành
bộ môn và kết quả giờ học sẽ đợc nâng cao rõ rệt.
Trên thị trờng hiện nay có rất nhiều phần mềm dùng để soạn nhạc, hoà âm phối
khí. Các phần mềm đều có lĩnh vực ứng dụng nhất định và có tính chuyên biệt khá rõ
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
3
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
nét nhng nhìn chung khi sử dụng đều có đặc điểm tơng đối giống nhau từ thao tác soạn,
chữa giai điệu, hoà âm, ghi âm nên việc sử dụng cũng khá dễ dàng. Các phần mềm này
đa số không đòi hỏi máy tính phải có cấu hình cao nên việc phổ biến cũng thuận lợi. Đa
số phần mềm soạn nhạc hiện nay đều chạy đợc trên môi trờng Windows nên việc cài
đặt, sử dụng rất thuận tiện.
Thiết bị dạy học môn âm nhạc cũng đơn giản và dễ tìm kiếm ngoài thị trờng. Một
trong những thiết bị cần thiết nhất cho bộ môn là đàn phím, hiện nay đã đợc trang bị và
sử dụng hiệu quả. Kế đến là thiết bị nghe - nhìn và thiết bị giao tiếp giữa đàn Organ với
máy tính (MIDI Cable). Nếu soạn giảng bằng giáo án điện tử thì các thiết bị trên đã đợc
tích hợp trong hệ thống máy tính nên việc giảng dạy một tiết học âm nhạc sẽ đợc thực
hiện một cách đơn giản, không cầu kì trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, phòng ốc.
1. Hớng dẫn sử dụng phần mềm ENCORE trong Âm nhạc:

ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
L u ý : Khi chép xong, ô ch nht s bin mt. Nu chúng ta mun vo li
sa li thì chuyn vo ch ghi li v Click chut di hng li nhc, ô ch nht s
xut hin. Vi bn nhc có nhiu li,chúng ta nên mi li trong mt ô ch nht
tin cho vic chnh sa.
- Chúng ta có th di v trí c dòng li mt cách d dng bng cách Click vo mi
tên v bm chut vo li nhc r n v trí thích hp.
Ví dụ: Tiết 13- Âm nhạc 8với bài TĐN số 4: Chim hót đầu xuân

2. ứng dụng phần mềm ENCORE trong các phân môn cụ thể:
a. Đối với bài Tập đọc nhạc:
- Giáo viên sẽ tạo đợc một bài TĐN giống hệt nh bài TĐN đợc in trong SGK điều
này giúp học sinh dễ quan sát bởi vì các bài TĐN đều đợc trích từ các ca khúc và thờng
rất ngắn.
- Bài TĐN đợc thể hiện trên toàn màn hình giúp giáo viên có thể hớng dẫn cách
thực hiện các kí hiệu, cao độ, trờng độ dễ dàng và học sinh dễ nắm bắt. Phần mềm
ENCORE khi thực hiện bài tập đọc nhạc sẽ có tiếng phách gõ và đợc hiển thị trên màn
hình một cách chính xác và rõ ràng. Chức năng biểu diễn theo các kí hiệu âm nhạc đợc
soạn sẵn đợc thực hiện tự động, học sinh dễ dàng theo dõi bài và nắm bắt cao độ, trờng
độ, các âm hình tiết tấu.
Với phần mềm này, nếu giáo viên tạo đợc bản tập đọc nhạc giống với cách trình
bày trong sách giáo khoa thì hiệu quả bài dạy sẽ rất tốt. TĐN là một phân môn khó với
đa số học sinh, các em chuẩn bị bài ở nhà và khi quan sát trên màn hình với cách trình
bày giống y hệt các em đã soạn thì việc thực hành bài TĐN sẽ đợc tiến hành một cách
dễ dàng.
Phần mềm này có khả năng hiển thị toàn màn hình, do đó giáo viên có thể tận
dụng tối đa diện tích của màn hình chiếu để hiển thị bài TĐN rõ ràng, sử dụng công cụ
Custom View trên thanh công cụ và nhập vào tỉ lệ % tơng ứng. Để tạo chú ý ở một số kí
hiệu, hình nốt đặc biệt, hay đơn giản là muốn đổi màu sắc cho toàn bộ bài TĐN để lôi

Ví dụ : Học bài hát Nối vòng tay lớn ở lớp 9

Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
7
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
Nối vòng tay lớn
Ngoài phần mềm ENCORE còn có phần mềm CakeWalk Pro Audio cũng rất
thuận lợi cho việc dạy hát. Đây là một phần mềm chuyên dùng trong hòa âm và ghi âm,
phần mềm này có khả năng trình diễn các bài nhạc MIDI với chất lợng rất tốt.
c. Đối với Âm nhạc thờng thức:
- Chúng ta có thể ứng dụng phần mềm ENCORE để trình chiếu các tác phẩm của những
nhạc sĩ đợc giới thiệu trong SGK Âm nhạc 6-7-8-9.
- Cũng nh một bài hát hay một bài TĐN đối với các tác phẩm trong Âm nhạc thờng
thức cũng vậy chúng ta có thể đánh hoàn chỉnh một tác phẩm để khi chúng ta trình bày
tác phẩm đó có thể trình chiếu tác phẩm lên màn hình để học sinh tiện theo dõi.
Ví dụ: Tiết 7 - Âm nhạc 6 có phần ÂNTT - Nhạc sĩ Văn Cao và bài hát Làng tôi
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
8
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
Do đặc trng của phân môn âm nhạc thờng thức đó là: Khi giới thiệu một tác phẩm âm
nhạc thờng kèm theo những hình ảnh và thông tin về tác giả nên ngoài phần mềm
ENCORE còn có phần mềm PROSHOW GOLD với chức năng chụp những hình ảnh
hay tạo một đoạn phim về nhạc sĩ đó.Ví dụ: Nhạc sĩ Văn Cao3. Một số thiết bị công nghệ khác ứng dụng trong dạy học môn âm nhạc:
Ngoài các phần mềm đợc khai thác và ứng dụng, trong giảng dạy bộ môn âm nhạc
cũng đòi hỏi những thiết bị nghe - nhìn khác. Một trong những thiết bị đợc sử dụng

trình tập hát sẽ đợc tiến hành nhanh hơn, thời gian còn lại tuỳ vào khả năng của học
sinh mà giáo viên có thể luyện tập để phát triển năng khiếu cho các em.
III. Kết quả đạt đợc:
Qua một thời gian tìm tòi và ứng dụng công nghệ thông tin trong bộ môn âm nhạc tôi
thấy rằng:
-Đa số các em hứng thú với môn học này và bản chất của nó đã vui vẻ, thoải mái bây
giờ lại đợc xem những hình ảnh động nên lại càng thích thú, say mê hơn.
-Việc học tốt trong những giờ học chính khóa cũng phần nào giúp các em mạnh dạn và
tự tin hơn trong các hoạt động ngoại khóa.
- Chất lợng bộ môn đợc nâng cao rõ rệt. Cụ thể nh sau:
Khối Năm học
Giỏi Khá TB Yếu Kém
SL % SL % SL % SL % SL %
6
2007-2008 06 10.9% 13 23.6% 34 61.8% 02 3.7% / /
HKI 2008-2009 09 16.4% 18 32.7% 28 50.9% / / / /
7
2007-2008 06 12.0% 17 34.0% 25 50.0% 2 4.0% / /
HKI 2008-2009 11 22.0% 25 50.0% 14 28.0% / / / /
8
2007-2008 04 7.0% 20 35.1% 30 52.6% 3 5.3% / /
HKI2008-2009 07 12.3% 36 63.2% 14 24.5% / / / /
9
2007-2008 06 9.2% 21 32.3% 38 58.5% / / / /
HKI 2008-2009 13 20.0% 33 50.8% 19 29.2% / / / /
- Từ kết quả đó phần nào giúp bản thân mạnh dạn hơn nữa trong việc tìm tòi để sử dụng
công nghệ thông tin trong bộ môn do mình giảng dạy.

Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
10

hội cũng là thách thức đối với đất nớc nói chung và toàn ngành giáo dục nói riêng. Để
tiếp cận đợc với khoa học kĩ thuật thì không ai khác ngành giáo dục phải phát huy vai
trò xung kích của mình. Muốn vậy, mỗi thầy cô giáo phải sẵn sàng đón nhận những cái
mới, tìm hiểu và ứng dụng nó trong lĩnh vực công tác của mình để tạo sự chuyển biến
tích cực trong giáo dục và chất lợng giảng dạy . Đặc biệt, khi mà toàn ngành đang đổi
mới toàn diện về giáo dục thì việc đa CNTT vào nhà trờng nhất là ứng dụng trong việc
dạy học các bộ môn nói chung, với môn âm nhạc nói riêng là điều tất yếu để nâng cao
chất lợng dạy học. Đổi mới phơng pháp dạy học góp phần nâng cao chất lợng bộ môn
gắn liền với ứng dụng CNTT trong giảng dạy.
Hởng ứng chủ đề năm học đa CNTT vào nhà trờng nhằm phục vụ tốt cho việc
dạy và học là nhiệm vụ hàng đầu của các nhà trờng. Trong đó, vai trò của ngời thầy
giáo là then chốt là điều kiện tiên quyết để thực hiện tốt nhiệm vụ này nhằm nâng cao
chất lợng giáo dục toàn diện theo mục tiêu giáo dục phổ thông.
Ngời thực hiện: Võ Xuân Toàn - Trờng THCS Văn Thủy
11
ứ
ng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Âm nhạc ở tr ờng THCS
Trên đây là những kinh nghiệm thực tế trong năm giảng dạy vừa qua, việc ứng
dụng CNTT có thể nói là không mới mẻ gì so với các ngành nghề khác nhng với giáo
dục do còn hạn chế nhiều mặt nh thiết bị, kinh phí nên cũng còn gặp nhiều khó khăn.
Bản thân đã tích cực tìm hiểu, nghiên cứu và thử nghiệm những phần mềm mới, sử
dụng các thiết bị công nghệ sẵn có ở đơn vị công tác, ứng dụng trong giảng dạy và bớc
đầu đã đạt đợc những kết quả nhất định nên cũng mạnh dạn đa ra mong các bạn đồng
nghiệp góp ý, bổ sung để đề tài này hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn!
Văn Thủy, ngày 10 tháng 01 năm 2009
Ngời thực hiện:
Đánh giá của Hội đồng khoa học nhà trờng:
Xếp loại: Võ Xuân Toàn
TM/Hội đồng khoa học
Chủ tịch: