Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
MỤC LỤC
A. MỞ ĐẦU Trang 2
I.ĐẶT VẤN ĐỀ Trang 2
1. Thực trạng Trang 2
2. Ý nghĩa và tác dụng Trang 2
3. Phạm vi nghiên cứu Trang 3
II. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH Trang 3
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn Trang 3
2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp Trang 4
B. NỘI DUNG Trang 6
I. MỤC TIÊU Trang 6
II. MƠ TẢ GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI Trang 6
1. Tính mới của đề tài Trang 6
2. Khả năng áp dụng Trang 6
3. Lợi ích kinh tế xã hội Trang 18
C. KẾT LUẬN Trang 19
* Tài liệu tham khảo Trang 21
* Nhận xét, đánh giá của HĐ nhà trường Trang 22
 Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
1
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
MỞ ĐẦU
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ.
1/ Thực trạng của vấn đề .
Hiện nay việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy học đã và đang thực hiện
trong tất cả các mơn học, riêng đối với phân mơn văn học việc ứng dụng cơng nghệ thơng
tin vẫn còn nhiều bất cập và hạn chế. Việc thiết kế một bài giảng điện tử đòi hỏi mất rất

tìm hiểu các thơng tin tài liệu phụ vụ cho việc nghiên cứu và giảng dạy cho mình. Chính
vì vậy mà cùng với sự phát triển của xã hội việc đưa cơng nghệ thơng tin vào trường học
là một việc làm hết sức cần thiết góp phần nâng cao chất lương giáo dục .
Việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong giờ Văn học sử góp phần chuyển tải được
nhiều nội dung cũng như giúp cho học sinh nắm bắt nhanh kiến thức , vừa học văn lại
vừa ơn lại sử dựa trên những hình ảnh minh họa. Đồng thời nó tạo cho học sinh cảm thấy
hứng thú trong giờ học đặt biệt là trong những trò chơi củng cố kiến thức ở cuối bài
thơng qua phần mềm Violet.
Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
2
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
Bên cạnh đó việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong giờ dạy học văn cũng góp
phần làm cho giáo viên nâng cao tay nghề giảng dạy, nâng cao trình độ chun mơn và
nâng cao hiểu biết của mình trong cơng nghệ thơng tin.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Năm học 2010 - 2011 là năm học mà Bộ giáo dục Đào tạo đẩy mạnh việc áp dụng
cơng nghệ thơng tin trong trường học. Từ đó đến nay tơi đã áp dụng nó trong suốt q
trình giảng dạy từ năm 2011 đến nay đối với những khối lớp được phân cơng : khối 7 ,
khối 8 và khối 9 ở Trường THCS Nhơn Hải – TP Quy Nhơn – Bình Định.
- Thời gian nghiên cứu : năm học 2011- 2012 ; 2012 – 2013; 2013 - 2014
II. PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
1. Cơ sở lí luận và thực tiễn
* Cơ sở lí luận
Trong nhà trường, tất cả các mơn học đều có tầm quan trọng nhằm giáo dục tồn
diện cho học sinh, nhưng mơn Ngữ văn là mơn giáo dục nhân bản khá quan trọng, bởi lẽ
“Văn học là nhân học”, nó tác động mạnh trong việc hình thành nhân cách thế giới quan
khoa học và giúp phát triển tư duy cho học sinh. Khơng chỉ ở nước ta mà hầu hết các
nước trên thế giới, vấn đề chất lượng dạy và học Văn ngày càng trở thành mối quan tâm
của các nhà sư phạm.
Tuy nhiên do nhiều ngun nhân khác nhau, mà đặc biệt là do phương pháp giảng

hiện nay.
Hiện nay việc thiết kế bài giảng bằng giáo án điện tử trong mơn Ngữ văn cũng đã được
thực hiện phổ biến rộng rãi nhưng kết quả mang lại khơng như mong muốn. Nhiều giáo
viên chưa sử dụng thành thạo kiến thức tin học cho chun mơn của mình, hoặc chưa cập
nhật các phần mềm phục vụ cho bài giảng như chưa biết cách đưa các clip , cài đặt âm
thanh vào bài học hoặc . Một số giáo viên lớn tuổi lại rất ngại cập nhật những kiến thức
mới về cơng nghệ, nên việc soạn bài bằng giáo án điện tử là một việc làm khó khăn. Có
rất ít tiết dạy văn được sử dụng giáo án điện tử. Hoặc nếu có thì chỉ làm cho có lệ qua
loa mà chưa có sự đầu tư về kỉ thuật cũng như về nội dung trình chiếu. Có một số bài
thiết kế rối rắm, học sinh rất khó trong việc ghi bài, hoặc một số giáo viên q sa đà vào
việc trình chiếu hình ảnh mà qn đi phần trọng tâm của tiết học đó là nội dung kiến thức
cần khai thác.
Xuất phát từ thực trạng trên, nên tơi mạnh dạn nghiên cứu đề tài này, đây là một
đề tài khơng mới nhưng với những kinh nghiệm nhỏ nhoi của mình trong việc ứng dụng
cơng nghệ thơng tin trong một tiết dạy văn học sử để các đồng nghiệp cùng đưa ra ý kiến
nhận xét và góp ý nhằm tạo được một bài giảng sinh động và hiệu quả.
2/ Các biện pháp tiến hành , thời gian tạo ra giải pháp.
Với việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy học đòi hỏi mỗi giáo viên cần
nắm vững các quy trình về soạn bài giáo án điện tử. Qua q trình soạn giảng và giảng
dạy, bản thân tơi rút ra một số kinh nghiệm khi thiết kế bài giảng điện tử, giáo viên cần
đạt được những u cầu cơ bản sau :
*u cầu về nội dung:
Bài giảng điện tử khi trình bày nội dung lí thuyết cần cơ đọng và được minh hoạ
sinh động có tính tương tác cao mà các phương pháp giảng bằng lời khó diễn tả .
*u cầu về phần câu hỏi giải đáp:
Câu hỏi nêu ra nhằm để cho học sinh có thể vừa nghe, (hoặc nhìn); giáo viên có thể
đưa hệ thống câu hỏi trên màn trình chiếu. Các câu hỏi nêu ra theo nhiều cấp độ (câu hỏi
từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp có tác dụng gợi mở, dẫn dắt học sinh nhằm hình
thành kiến thức mới. Có thể dùng nhiều câu hỏi: tái hiện, gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận
nhóm, dùng phiếu học tập …) nhằm phân loại được đối tượng. Có như vậy mới kích

Thực hiện đề tài này nhằm rút ra được những bài học kinh nghiệm qua thực tế giảng
dạy của bản thân và cũng để trao đổi cùng đồng nghiệp để việc đưa ứng dụng cơng nghệ
thơng tin vào mơn học của mình được tốt hơn.
Đồng thời tơi cũng mạnh dạn nêu lên những điều mình biết để các đồng nghiệp cùng
tham khảo, góp ý nhằm làm cho việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong mơn Ngữ văn
được hay và hiệu quả.
II/ MƠ TẢ GIẢI PHÁP
1/ Thuyết minh tính mới
Nếu như ở một tiết giảng dạy truyền thống bình thường thì việc chuẩn bị cho một tiết
lên lớp của mơn Ngữ văn đòi hỏi người giáo viên phải chuẩn bị đồ dùng dạy học rườm rà
( tranh ảnh, bảng phụ…), thì ở tiết dạy ứng dụng giáo án điện tử, việc chuẩn bị đồ dùng
rất dễ dàng và phong phú thơng qua việc tìm tư liệu, tranh ảnh trên mạng Internet. Người
giáo viên chỉ cần biết cách soạn bài bằng giáo án điện tử thì việc lên lớp cho một tiết dạy
rất dễ dàng và hiệu quả. Chính vì vậy việc soạn giảng bằng giáo án điện tử qua phần
mềm Powerpoint đem lại sự nhẹ nhàng cho giáo viên khi lên lớp và tạo được sự hứng
khởi cho học sinh trong tiết học. Thơng qua giáo án này người giáo viên cũng có thể tóm
tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy qua phần mềm Iminmap.
Muốn ứng dụng được cơng nghệ thơng tin trong mơn học đòi hỏi người GV cần
phải nắm vững các kiến thức về cách soạn giáo án Powerpoint, cách chọn màu chữ, màu
màn hình nền cho phù hợp với thị giác học sinh, cách chèn các hình ảnh,âm thanh, clip,
cách tạo hiệu ứng cho phơng chữ…
2/ Khả năng áp dụng
Việc áp dụng cơng nghệ thơng tin trong tin trong dạy học có thể áp dụng ở tất cả
các mơn học trong nhà trường. Tuy nhiên riêng ở mơn Ngữ văn , nó có thể áp dụng được
cho tất cả các phân mơn ( Văn, Tập làm văn , Tiếng Việt) và cho tất cả các tiết học. Tuy
nhiên ở các phân mơn còn lại như Tập làm văn, Tiếng Việt GV có thể vừa áp dụng việc
ghi bảng vừa áp dụng trình chiếu . Phần trình chiếu trên màn hình là phần bảng phụ . Tuy
nhiên , GV cũng khơng nên q lạm dụng việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong tất cả
các tiết học để tránh làm mất đi chất văn trong giờ học văn.
VD : Thiết kế bài: "Chị em Thúy Kiều " bằng phần mềm Powerpoint và Iminmap

Slie 5
Những nội dung cần hỏi GV có thể tạo hiệu ứng và cho trình chiếu ở phần bên phải
của màn hình , rồi sau đó chốt lại ở phần bên trái để HS biết mà ghi vào vở của mình.
Sau khi chốt kiến thức GV nên cài hiệu ứng làm biến mất những nội dung giảng ở phần
bên phải màn hình để làm cho HS khỏi phân tán mà tập trung vào phần đã chốt lại ở bên
trái màn hình.
Slie 6
Còn những slie khơng có phân chia màn hình ra làm hai phần thì GV khơng nên
cài biểu tượng ghi bài để HS biết slie này là phần giảng , nên tập trung nghe và phát biểu
chứ khơng cần phải ghi nội dung ở slie này
Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
9
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
Trong slie 7 GV hướng dẫn HS tìm hiểu bố cục của đoạn trích , có thể cài xuất hiện
và tiêu biến nhiều hiệu ứng cho nhiều nội dung khác nhau trên cùng một slie
Slie 7

Sau đó GV có thể khái qt lại bằng slie tiếp theo để có sự liên tục và HS cũng dễ theo
dõi
Slie 8
Để phân tích nhân vật GV có thể chèn thêm những hình ảnh minh họa cho phần
phân tích thêm sinh động và hấp dẫn
Slie 9
Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
10
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014

Sau khi phân tích xong chốt ý chính vào slie ghi bài để HS theo dõi nắm bắt và ghi được
nội dung đã phân tích
Slie 10

Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
15
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
Slie 19
Cuối cùng slie củng cố bài học, phần củng cố bài GV cho HS tự củng cố bằng sơ đồ tư
duy sau đó HS tự trình bày nhận xét và cuối cũng GV thống nhất lại nội dung trong sơ
đồ tư duy bằng cách trình chiếu sơ đồ tư duy được thiết kế bằng phần mềm Iminmap.
Vậy việc sử dụng phần mềm này cũng đã góp phần hiệu quả cho việc tạo được một sơ đồ
đẹp và trình chiếu bằng những hiệu ứng đã cài đặt sẳn theo bố cục của bài học. Việc làm
này vừa mang tính khoa học lại vừa nhanh ít tốn thời gian của GV
Slie 20
Slie 21
Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
16
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
Kết thúc tiết học là các slie hướng dẫn về nhà GV ghi những nội dung cần học và
chuẩn bị ở nhà cho tiết học hơm sau để HS theo dõi và chuẩn bị bài cho tốt. Ở slie này
GV khơng cần cài hiệu ứng cũng được .
Slie 22
3/ Lợi ích kinh tế - xã hội
Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
17
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014
Từ việc thiết kế bài giảng điện tử vào q trình giảng dạy, bản thân tơi nhận thấy việc
đổi mới phương pháp giảng dạy mơn Ngữ văn nói chung và văn học sử nói riêng theo
hướng ứng dụng cơng nghệ thơng tin và các thiết bị dạy học hiện đại đã mang lại những
hiệu quả nhất định.
- Bài học trở nên sinh động, thu hút sự chú ý của học sinh do có nhiều minh họa sống
động, cụ thể như: âm thanh, hình ảnh, video clip trong các giờ văn học sử và phần giới
thiệu tác giả, tác phẩm ở bài đọc hiểu văn bản. Giáo viên dùng các sơ đồ, bảng biểu giúp

có những điều kiện cần thiết cho việc dạy học của mình như phải có một trình độ về vi
tính về cơng nghệ thơng tin nhất định , biết sử dụng phần mềm Imin map, Powerpoint.
Việc này đòi hỏi người GV phải ln ln tìm tòi, học hỏi , sáng tạo nhằm nâng cao năng
lực chun mơn của mình thì mới đáp ứng được.
Việc sử dụng cơng nghệ thơng tin giúp giáo viên đổi mới phương pháp dạy học,
giúp học sinh học tập tích cực đó chính là một trong những cách làm thiết thực triển khai
nội dung dạy học có hiệu quả - nội dung quan trọng nhất trong năm nội dung của phong
trào thi đua “Xây dựng Trường học thân thiện, học sinh tích cực” mà Bộ Giáo dục
và Đào tạo phát động.
Hiện nay ở tất cả các trường học trong thành phố đều đã được trang bị đầy đủ
những cơ sở vật chất cho việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy học như đèn
chiếu, màn hình, máy vi tính … Đó là những điều kiện thuận lợi giúp cho GV thực hiện
tốt u cầu đổi mới phương pháp đưa cơng nghệ thơng tin vào trong mơn học.
2. Những triển vọng trong việc vận dụng và phát triển giải pháp
Năm 2011, ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy và học đã được triển khai ở tất cả
các trường THCS của Phòng GD – ĐT Thành phố Quy Nhơn .Kết quả ghi nhận ban
đầu cho thấy: Việc vận dụng cơng nghệ thơng tin trong dạy học làm cho HS cảm thấy
hứng thú hơn so với tiết học bình thường, góp phần làm cho giờ học sinh động . Đồng
thời cũng góp phần vào việc nâng cao chất lượng giảng dạy và theo kịp tầm của thời đại
CNH - HĐH của đất nước , theo kịp sự phát triển của cơng nghệ thơng tin trong dạy học.
3. Đề xuất , kiến nghị
a) Đề xuất :
Ứng dụng cơng nghệ thơng tin và đổi mới phương dạy học đang được tất cả các
giáo viên hưởng ứng thực hiện. Song trong q trình giảng dạy khơng phải bất kì một
phân mơn hay một bài nào cũng có thể ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào bài dạy. Muốn
ứng dụng cơng nghệ thơng tin đạt hiệu quả đòi hỏi mỗi giáo viên phải biết lựa chọn một
phần hay một nội dung thật phù hợp của một bài học.
b) K iến nghị :
Khi sử dụng các phầm mềm thiết kế giáo án điện tử phải thận trọng, cân nhắc để
lựa chọn các hiệu ứng phù hợp về màu sắc, kiểu chữ, cỡ chữ, cách chạy chữ, thiết kế màn

2. Dạy tốt học tốt các mơn học bằng bản đồ tư duy của Trần Đình Châu, Đặng
Thị Thu Thủy – Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
3. Sách giáo viên, sách giáo khoa Ngữ văn 9.
4. Tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm Iminmap5 , Violet – Bùi Quốc Anh
( Chun viên phòng GD – ĐT TP Quy Nhơn)
5. Giáo trình soạn giáo án điện tử bằng phần mềm Powerpoint của tác giả Nguyễn
Sơn Hải - Trung tâm tin học Bộ Giáo dục - Đào tạo
6. Một số tài liệu khác trên mạng Internet.



Đề tài: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học văn học sử
21
Trường THCS Nhơn Hải Năm học 2013- 2014

NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHUN MƠN
TRƯỜNG THCS NHƠN HẢI