1

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TIỂU LUẬN
MÔN: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

Đề tài: Triết lý phát triển của Tư tưởng Hồ Chí Minh
về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội – Ý
nghĩa với Việt Nam hiện nay.

Họ và tên : Trần Thị Quỳnh
Mã sinh viên: CQ523041
Lớp chuyên ngành : Marketing B
2

MỞ ĐẦU

Từ khi thực dân Pháp xâm lược (1858) và đặt ách thống trị ở
nước ta cho đến đầu thế kỷ XX, các ngọn cờ cứu nước theo hệ tư
tưởng phong kiến và tư sản đã liên tục dấy lên. Nhân dân ta đã chiến
đấu rất quyết liệt và anh dũng, song tất cả đã bị đàn áp đẫm máu và
thất bại. Bởi lẽ lãnh đạo các cuộc kháng chiến là các sỹ phu, văn
thân mang nặng ý thức hệ phong kiến hoặc ảnh hưởng của hệ tư
tưởng tư sản, đường lối cứu nước không rõ ràng. Thực tiễn lịch sử
các cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân ta đến đầu thế
4

NỘI DUNG CHÍNH

1. Quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí
Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội ở Việt
Nam.
Năm 1858, thực dân Pháp đã nổ súng xâm lược nước ta, sau khi
hoàn thành việc xâm lược và thiết lập bộ máy thống trị trên toàn bộ
đất nước Việt Nam, thực dân Pháp tiến hành công cuộc khai thác,
chúng cướp đoạt tài nguyên, bóc lột nhân công rẻ mạt, cho vay nặng
lãi và mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hoá của chính quốc,đã đẩy
nhân dân Việt Nam vào cảnh cùng cực. Chính quyền nhà Nguyễn
từng bước khuất phục trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp, lần
lượt kí các bản hiệp ước đầu hàng, thừa nhận nền bảo hộ của thực
dân pháp trên toàn cõi Việt Nam. Mâu thuẫn giữa nhân dân ta với
giai cấp địa chủ, phong kiến và giữa nhân dân ta với đế quốc thực
dân Pháp ngày càng trở nên sâu sắc. Nhiều cuộc khởi nghĩa yêu
nước đã diễn ra phát huy chủ nghĩa yêu nước và giá trị truyền thống
Việt Nam. Trong giai đoạn này, phong trào dân tộc và dân chủ với
nhiều tổ chức yêu nước theo xu hướng mới ra đời. Cho đến cuối thế
kỉ XIX, các cuộc khởi nghĩa vũ trang dưới khẩu hiệu “Cần Vương”

vua quan phong kiến thối nát, đòi Pháp sửa đổi chính sách cai trị
thuộc địa . Con đường cứu nước của Phan Chu Trinh chưa đúng đắn.
Ông không tán thành việc Phan Bội Châu dựa vào Nhật để chống
Pháp, nhưng bản thân ông lại đi theo đường lối dựa vào Pháp, yêu
cầu Pháp tiến hành cải cách, thực hiện tự do dân chủ, lật đổ chế độ
phong kiến, làm cho dân giàu, nước mạnh, tiến lên giải phóng dân
tộc- Đây là một điều "không tưởng" và thực tế đã chứng minh nó là
sách lược sai lầm. Ông không gặp thời. Lúc này Pháp rất mạnh, ta
không có gì để buộc Pháp phải thương lượng, thỏa hiệp với ta. Và
mãi tới ngày 19 tháng 6 năm 1919, ông cùng với Phan Văn Trường,
Nguyễn Thế Truyền và Nguyễn Tất Thành soạn bản "Yêu sách của
nhân dân An Nam" gửi cho Hội nghị Versailles, ký tên chung là
Nguyễn Ái Quốc, làm nổ ra "quả bom chính trị" chấn động tại nước
Pháp. Đó là dấu ấn cuối cùng của Phan Châu Trinh ở một phương
diện nào đó. Còn khởi nghĩa của người anh hùng Hoàng Hoa Thám
còn mang nặng “cốt cách phong kiến” chưa phải lối thoát rõ ràng
đúng đắn. Hàng loạt phong trào yêu nước nổ ra song đều thất bại.
Cuối thế kỷ XIX, đầu XX cách mạng nước ta bị khủng hoảng về
đường lối, tình hình đen tối như không có đường ra.Trong khi đó,
lịch sử thế giới giai đoạn này cũng có những biến chuyển to lớn, chủ
nghĩa độc quyền xác lập vị trí trên toàn thế giới, chủ nghĩa đế quốc
trở thành kẻ thù chung của các dân tộc thuộc địa. Cao trào cách
7

mạng thế giới với đỉnh cao là cách mạng Tháng Mười Nga đã làm
“thức tỉnh các dân tộc châu Á”.
Trên con đường cứu nước cứu dân, Hồ Chí Minh đã tìm thấy ở
chủ nghĩa Mác-Lênin con đường mới của cách mạng Việt Nam.
Người khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có
con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”. Đó là con

giai cấp công nhân Việt Nam mà đội tiên phong của nó là Đảng
Cộng sản có sức mạnh lãnh đạo đưa sự nghiệp cách mạng đó đến
thành công. Con đường cách mạng độc lập dân tộc gắn liền với chủ
nghĩa xã hội là lý tưởng cao đẹp nhất của thời đại nhằm giải phóng
dân tộc, xã hội và con người một cách triệt để. Con đường đó cực kỳ
khó khăn, gian khổ, phức tạp và lâu dài nhằm xây dựng một xã hội
phồn vinh, có kỷ cương, lối sống lành mạnh và văn hóa cao; có quan
hệ hữu nghị và bình đẳng với các quốc gia dân tộc trên thế giới. Hồ
Chí Minh kết luân: nhân dân Việt Nam không thể cứu nước, giải
phóng dân tộc bằng con đường cách mạng dân chủ tư sản; độc lập
dân tộc không thể gắn liền với con đường phát triển tư bản chủ
nghĩa.
9

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, độc lập dân tộc là một khát vọng
mang tính phổ biến. Nó bao hàm một nội dung rất rộng: đó là độc
lập thật sự, độc lập hoàn toàn, độc lập dân tộc gắn liền với thống
nhất Tổ quốc; gắn liền với tự do, dân chủ, ấm no hạnh phúc cho
nhân dân. Từ khi Pháp xâm lược Việt Nam, nền độc lập dân tộc bị
mất, nhân dân bị đè nén, thống trị của ngoại bang. Xuất phát từ hoàn
cảnh Việt Nam là một nước thuộc địa nửa phong kiến, Hồ Chí Minh
thấy rõ mâu thuẫn chủ yếu, nổi bật, cấp bách cần giải quyết là mâu
thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc xâm lược cùng
bọn tay sai bán nước, Hồ Chí Minh nhấn mạnh nhiệm vụ dân tộc,
xác định mục tiêu cốt yếu của cách mạng dân tộc dân chủ ở nước ta
là giành lại độc lập cho dân tộc, trong khi không quên nhiệm vụ dân
chủ nhân dân, song khi thực hiện nhiệm vụ này trước hết phải nhằm
phục vụ nhiệm vụ dân tộc. Có thể khẳng định rằng, Đảng Cộng sản
lãnh đạo cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là nhân tố quyết định
nhất đảm bảo cho cách mạng tiến hành triệt để, phát triển lên cách

tác và làm bạn với tất cả các nước.
11

3. Sự gắn bó hữu cơ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội trong cách mạng xã hội chủ nghĩa
a. Độc lập dân tộc là điều kiện, tiền đề để xây dựng chủ nghĩa
xã hội.
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là một tất yếu
lịch sử là sự lựa chọn duy nhất đúng mà Bác Hồ, Đảng ta, nhân dân
ta đã lựa chọn. trải qua các thăng trầm của lịch sử, những biến động
của thời cuộc, những chao đảo ngả nghiêng của các quốc gia Đông
Âu, tính đúng đắn của con đường cách mạng mà Hồ Chí Minh tiếp
nhận từ chủ nghĩa yêu nước chân chính với thế giới quan cách mạng
của chủ nghĩa Mác-Lênin đã làm nên nền tảng tư tưởng của Đảng ta
trong 70 năm đấu tranh cách mạng và đổi mới đất nước hôm nay.
Vấn đề giải phóng dân tộc phải được giải quyết bằng cách mạng vô
sản gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội. chỉ có chủ nghĩa xã hội
mới có thể giải quyết triệt để vấn đề độc lập dân tộc, mới có thể đem
lại tự do hạnh phúc thực sự cho mọi người, cho tất cả các dân tộc và
toàn thể loài người trên trái đất. Chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ
nghĩa cộng sản mới có thể xóa bỏ vĩnh viễn ách áp bức, bóc lột và
thống trị của chủ nghĩa tư bản, mới thực hiện sự giải phóng hoàn
toàn và triệt để đối với giai cấp công nhân và nhân dân lao động của
tất cả các dân tộc trên thế giới ra khỏi bất công, tiến tới tự do, dân
chủ công bằng và bình đẳng cho con người và loài người. Như vậy,
mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là mối quan hệ
12

giữa hai giai đoạn, hai thời kỳ của cùng một quá trình cách mạng và
đồng thời cũng là mối quan hệ giữa hai loại mục đích: mục đích

khăn, nhưng với tinh thần thà hy sinh tất cả chứ nhất định không
chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ. Quân và dân ta đã
làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu, càng chứng
tỏ đường lối đúng đắn của Đảng ta.
* Thời kỳ 1954 - 1969
Ở thời kỳ này độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện qua chủ trương: một Đảng
Cộng sản lãnh đạo thực hiện đồng thời hai nhiệm vụ chiến lược ở
hai miền: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, hoàn thành cách
mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam, tiến tới thống nhất Tổ quốc, đưa
cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Đây là một sáng tạo lý luận của
Hồ Chí Minh.
Ngày 2-9-1969, Hồ Chí Minh qua đời. Theo chỉ dẫn của
Người, nhân dân ta đã đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào. Với
chiến dịch lịch sử mang tên Hồ Chí Minh, mục tiêu của thời kỳ này
được hoàn thành vào ngày 30-4-1975
14

5. Những điều kiện bảo đảm cho độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội của cách mạng Việt Nam
- Thứ nhất, trong suốt quá trình cách mạng, sự lãnh đạo của
Đảng phải được giữ vững, củng cố và tăng cường. Xuất phát từ quan
điểm xây dựng chủ nghĩa xã hội là một nhiệm vụ khó khăn hơn đánh
đổ đế quốc, phong kiến, Hồ Chí Minh khẳng định trong thời kỳ xây
dựng chủ nghĩa xã hội Đảng phải mạnh hơn bao giờ hết.
- Thứ hai, khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công
- nông - trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng phải được củng cố và
mở rộng. Hồ Chí Minh luôn đòi hỏi Đảng, Nhà nước và mỗi người
dân cần nêu cao trách nhiệm trong việc làm cho “rừng cây đại đoàn
kết ấy đã nở hoa kết trái và gốc rễ nó đang ăn sâu lan rộng khắp toàn

chủ yếu của 15 năm đổi mới, Báo cáo chính trị đã chỉ rõ bài học thứ
nhất là: “Trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân
tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh”. Sự lựa chọn của Đảng ta, của nhân dân ta là
hoàn toàn chính xác. Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, với Việt
Nam không chỉ là mục tiêu, là nhu cầu, là cương lĩnh hành
16

động, là ngọn cờ hiệu triệu, mà còn là động lực, là niềm tin sắt
son của dân tộc Việt Nam ta. Độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã
hội là sự gắn kết hai sức mạnh thành một sức bật mới; là cội nguồn
thắng lợi của cách mạng Việt Nam hôm qua, hôm nay và mai sau.
Thế kỷ XXI mở đầu thiên niên kỷ thứ ba của một thế giới đầy
biến động, cũng đồng thời mở ra một kỷ nguyên hội nhập, đua tranh
gay gắt của cộng đồng quốc tế. Dù thời cuộc biến đổi xoay vần ra
sao, dù phải đối mặt với xu thế toàn cầu hoá, thì hệ giá trị độc lập
dân tộc và chủ nghĩa xã hội hệ giá trị độc lập dân tộc và chủ nghĩa
xã hội, trong ý thức và trong hành động vẫn là mục tiêu, lý tưởng, là
quốc bảo phù hợp với xu thế thời đại; sẽ đưa nhân dân ta tiếp tục
giành thêm nhiều thắng lợi to lớn hơn nữa trong sự nghiệp đổi mới,
đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng chủ nghĩa xã hội
và bảo vệ vững chắc Tổ Quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ, văn minh, đưa đất nước ta sánh vai cùng các
nước trong khu vực và trên thế giới.
Trước nguy cơ “diễn biến hòa bình” trước việc một số thế lực
lợi dụng vai trò giúp đỡ, viện trợ, đặt nhân quyền cao hơn chủ quyền
để can thiệp vào công việc nội bộ của các nước, hiện nay, hơn lúc
nào hết, chúng ta cần quán triệt lời dạy của Hồ Chí Minh: mỗi một
người phải nhớ rằng có độc lập mới tự lập, có tự cường mới tự do.
Hồ Chí Minh khẳng định: “Cố nhiên sự giúp đỡ của các nước bạn là

Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội gắn liền với nhau là con
đường tất yếu của dân tộc Việt Nam. Khẳng định tính tất yếu của nó
không có nghĩa là không cần đến điều kiện, không cần tạo ra những
điều kiện để tạo ra những điều tất yếu đó. Độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội là tất yếu vì rằng, đó là quy luật phát triển của
xã hội Việt Nam, sớm hay muộn rồi xã hội Việt Nam sẽ tiến đến chủ
nghĩa xã hội, không ai có thể ngăn cản nổi. Điều này không những
đúng đối với Việt Nam mà còn đúng với thế giới. Những khúc vận
động quanh co của lịch sử, những thất bại là điều thường thấy trên
đường đi tới đích. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là
tất yếu chỉ khi nó gắn với các điều kiện bảo đảm đó và nó nằm ngay
trong yếu tố chủ quan của chính sự hoạt động của hệ thống chính trị,
trong đó quan trọng nhất là phụ thuộc vào chính yếu tố chủ quan của
Đảng Cộng sản Việt Nam. Xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam, do
đó, trở thành yếu tố then chốt bảo đảm cho dân tộc Việt Nam phát
triển đúng hướng, đúng quy luật, bảo đảm và giữ vững ngọn cờ
chiến lược độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.