SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
" MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIẢNG DẠY HIỆU QUẢ TIẾT
LANGUAGE FOCUS LỚP 9 "
1
I- ĐẶT VẤN ĐỀ :
Ngày nay ngoại ngữ rất quan trọng mà đặc biệt là môn Tiếng Anh, Tiếng Anh
không những giúp ta tiếp thu nền khoa học kỹ thuật tiên tiến trên thế giới, nó còn giúp ta
thiếp thu những tinh hoa văn hoá của nhân loại. ngoài ra nó còn là chiếc cầu nối hoà bình,
hữu nghị giữa các nước trên thế giới, giúp các dân tộc hiểu nhau hơn, thân thiện hơn.
Mục tiêu giáo dục của chúng ta hiện nay là giáo dục học sinh phát triển toàn diện,
đầy đủ kiến thức khoa học tự nhiên và khoa học xã hội trong đó ngoại ngữ là môn học
không thể thiếu được, và mục tiêu của việc học ngoại ngữ là để giao tiếp, nên học sinh
cần phải hội đủ các kỹ năng mới thực hiện tốt được quá trình giao tiếp. Trong đó kỹ năng
sử dụng ngữ pháp thì không thể xem nhẹ được trong quá trình giao tiếp.
Qua những năm áp dụng phương pháp đổi mới trong giảng dạy môn Tiếng Anh ở
trường THCS với chương trình thay sách, đã có nhiều thầy cô giáo có những kinh nghiệm
sáng kiến phục vụ tích cực cho công tác dạy bộ môn Tiếng Anh và cho từng kỹ năng
riêng. Tuy nhiên trong quá trình áp dụng và giảng dạy theo phương pháp mới, chương
trình thay sách mới, tôi đã gặp và còn nhiều trăn trở, luôn suy nghĩ và tìm hướng giải
quyết vấn đề mà tôi thấy rất cần thiết với thực tế học sinh lớp 9 đó là: “Nắm chắc ngữ
pháp Tiếng Anh” nhằm nâng cao chất lượng bài kiểm tra cũng như nâng cao chất lượng
dạy học môn Tiếng Anh và đây cũng chính l;à điều kiện để nâng cao chất lượng đại trà
bộ môn.
Với vấn đề đặt ra như vậy, từ năm học 2009 - 2010 tôi đã nghiên cứu tìm hướng
giải quyết và áp dụng thực hiện từ năm 2010 - 2011 đến nay, với đối tượng nghiên cứu là
học sinh khối lớp 9 mà tôi đang trực tiếp giảng dạy.
2
II- CƠ SỞ LÝ LUẬN:
- Ngày nay việc dạy ngữ pháp theo phương pháp giao tiếp không còn theo lối phân
tích từ loại, phân tích câu theo phương pháp cũ. Hầu hết thời gian dành cho các bài tập
không thể vận dụng tốt được các cấu trúc ngữ pháp và các điểm ngữ pháp vào các dạng
bài tập từ đó làm cho tiết học căng thẳng và học sinh không có thời gian để thực hành tốt
các kỹ năng yêu cầu thông qua các bài tập trong SGK.
- Chính vì vậy, việc phân loại và chọn lọc các hoạt động, các kỹ thuật giảng dạy để
vận dụng phù hợp vào từng bài tập là việc quyết định sự thành công và hiệu quả của tiết
dạy. Bên cạnh đó việc thiết kế kế hoạch củng cố bài học sau phần giảng dạy ngữ pháp là
điều cần thiết để kiểm tra mức độ hiểu bài và vận dụng của học sinh bằng các bài tập cụ
thể. Để các em vận dụng vào bài kiểm tra đạt kết quả tốt. Chính vì lẽ đó mà tôi đã có
nhiều trăn trở và trao đổi với một số đồng nghiệp của mình nghĩ ra một vài thủ thuật giúp
học sinh lớp 9 luyện tập tốt kỹ năng ngữ pháp để vận dụng vào bài kiểm tra thông qua tiết
học Language Focus.
IV- NỘI DUNG NGHIÊN CỨU:
1. Phương pháp thực hiện tiết dạy ngữ pháp:
4
- Hầu hết các cấu trúc ngữ pháp của Tiếng Anh lớp 9, các em đều được học hoặc
được giới thiệu qua ở các lớp dưới có thể là 6, 7 và chủ yếu là ở lớp 8, lên lớp 9 các em
được học tiếp và mở rộng, cũng có không ít cấu trúc mới hoàn toàn và mặc dầu học sinh
đã được giới thiệu qua các cấu trúc và các điểm ngữ pháp ở tiết học Listen and Read.
Nhưng đến tiết Language Focus, chúng ta cũng cần phải dạy theo tiến trình của 1 tiết dạy
ngữ pháp “ P-P-P” mà chúng ta đã được tập huấn và tôi đã thực hiện theo 3 giai đoạn:
* Giới thiệu hình thái và ý nghĩa của cấu trúc (presentation)
* Rèn luyện (Practice)
* Củng cố bằng các bài tập và hoạt động hoặc trò chơi tiếp theo sau rèn luyện
(production)
- Mỗi giai đoạn có yêu cầu riêng và đặc thù loại bài tập riêng của nó. Như vậy khi nghiên
cứu lên kế hoạch giảng dạy giáo viên cần phải nghiên cứu kĩ dạng bài tập, nhận dạng
đúng để lựa chọn kĩ thuật phù hợp trong điều kiện giảng dạy, đối tượng học sinh và hoàn
cảnh thực tế để tiết dạy đạt hiệu quả cao.
2. Giải quyết vấn đề:
2.1- Giới thiệu hình thái và nghĩa của cấu trúc: (presentation)
S: He (she) minds “ I wish I were taller”
T: What tense was used in the clause after WISH?
S: past tense
- Tiếp theo giáo viên giới thiệu cấu trúc và mục đích sử dụng của WISH
7
b. Dùng thị giác:
-Giáo viên dùng đồ vật, hình vẽ hoặc tranh ảnh có thể kết hợp với nét mặt, điệu bộ giúp
gây ấn tượng về hình ảnh để học sinh liên hệ trực tiếp với ý nghĩa của câu.
Ví dụ: Unit 10: section Language Focus 1/Page 89-90 ( ôn lại modals: may/might)
- Giáo viên có thể sử dụng 1 vật thật là 1 hộp quà để ôn lại modals: may/might.
T: This is a present. Do you know what it is?
S : No
T: However, you can guess. What may it be?
S
1:
It may be a pen
S
2
: It may be a doll/ a box of cookies (etc)
- Giáo viên có thể để cho thêm 1 vài học sinh nữa đoán tiếp với cách sử dụng
may/might để đoán. Giáo viên ghi một trong các câu các em đoán lên bảng
“It may be a pen
It might be a doll” rồi giúp học sinh ôn lại hai động từ này bằng công thức và cách dùng
của chúng:
Form: may/might + V(Bare –infinitive)
Use: - may/might is used to talk about present or future possibility
8
- Might is normal a little/less sure than May
c. Dùng cách so sánh đối chiếu các cấu trúc ngữ pháp:
- Việc đối chiếu cấu trúc mới với cấu trúc học sinh đã biết giúp cho học sinh củng cố lại
- Sau đó giáo viên chốt ý lại cho học sinh cách sử dụng các liên từ trong tiếng Anh.
Ví dụ 2: Unit 8: Setion Language Focus 3,4/Page 71-72
10
- Ở phần này các em được học cấu trúc ngữ pháp “Adverb clause of concession” dùng
với “although/though/eventhough”- với tiếng mẹ đẻ thì có nghĩa là “mặc dầu – nhưng
mà”.
- Giáo viên giới thiệu sau đó yêu cầu học sinh dịch nghĩa:
T: Thu Ha is not satisfied with her preparations for Tet. Thu Ha has decorated her house
and made plenty of cakes.
* Combine two sentences into one by using a connective – EVEN THOUGH
S
1
: Thu Ha is not satisfied with her preparations for Tet, eventhough
She has decorated her house and made plenty of cakes
S
2
: Eventhough Thu Ha has decorated her house and made plenty of cakes, she is not
satisfied with her preparations for Tet.
T: Viet namese?
S
1
: Thu Hà không hài lòng với việc chuẩn bị tết của mình mặc dầu cô ấy đã trang hoàng
nhà cửa và làm rất nhiều bánh.
S
2
: Mặc dù Thu Hà đã trang hoàng nhà cửa và làm rất nhiều bánh, nhưng cô ấy không hài
lòng với việc chuẩn bị tết của mình.
- Với cách nói của học sinh thứ 2 (S
2
thì các em dễ bị nhầm lẫn cách sử dụng theo lối
bước cần thiết và bắt buộc trong việc dạy ngữ pháp và bước tiếp theo không thể thiếu
được đó là giúp các em biết vận dụng mẫu câu mình đã học vào bài tập cụ thể. (practive)
13
- Các bài tập rèn luyện mẫu câu đã được biên soạn trong SGK – phần Language Focus, ở
nhiều dạng khác nhau nhằm thông qua kiến thức ngôn ngữ để rèn luyện các kỹ năng cho
học sinh. Tuy nhiên các bài tập đó là những công cụ mà giáo viên phải biết cách hướng
dẫn học sinh sử dụng chúng để hoàn thiện mục tiêu học tập bộ môn.
- Để thực hiện bước này tôi sử dụng một số kỹ thuật trong quá trình hướng dẫn học sinh
rèn luyện.
a. Bài tập thay thế: (substitution drill): (Xem giáo án minh hoạ phần phụ lục trang15)
- Dạng bài tập này học sinh luyện nghe-nói theo bài mẫu trên cơ sở sử dụng cấu trúc đã
được học. Giáo viên tạo điều kiện cho học sinh luyện tập về không gian, thời gian và các
phương tiện hỗ trợ dạy học như: tranh ảnh, posters, và tổ chức rèn luyện theo cặp,
nhóm Dạng bài tập này thường được thực hiện dưới dạng một đoạn đối thoại giữa 2
hoặc 3 nhân vật do vậy giáo viên cần phải hướng dẫn bài mẫu một cách cụ thể, rõ ràng để
học sinh luyện tập dễ hơn và khắc sâu được kiến thức ngôn ngữ đã đựơc học.
Ví dụ: Unit 2: Setion Language Focus 1/Page 19-20
- Giáo viên sử dụng bảng phụ (posters) ghi đoạn đối thoại mẫu giữa Nga và Mi và bảng
thông tin thay thế, đồng thời sau đó giáo viên lưu ý bằng cách gạch chân những thông tin
nào cần và có thể đựơc thay để 1 số học sinh yếu dễ nhận ra và từ đó giúp các em dễ dàng
hơn khi luyện tập với bạn.
T: Look at the dialogue between Nga and Mi
14
Nga: Come and see my photo album
Mi: Lovely! who
,
s this girl?
Nga: Ah! It
’
s Lan, my old friend
tác dụng tích cực trong việc kích thích sự hưng phấn cho HS.
Với những thủ thuật thông thường có thể áp dụng cho mục đích bài học này là :
Dialogue build, Dictation, Gap fill, Matching, Network, Finding friends, Find
someone who, Ordering words, Write-it-up, Language games, Mindmap. Chúng tôi
quan tâm đến việc sử dụng hiệu quả và hợp lí thủ thuật Language games, tất nhiên trên
cơ sở có sự chuẩn bị kế hoạch tiết dạy kĩ càng để chủ động thời gian và không quá lạm
dụng khiến có thể " cháy giáo án ".
16
Thủ thuật này bao gồm các trò chơi như : Chain game, Noughts & crosses,
Pelmanism, Guessing game, Rub out and remember, Lucky numbers, Mindmap
Những bài tập có thể sử dụng Language games chẳng hạn như :
Unit 1 : section L.F 2 / P.12
Lucky numbers ( group work - Time : 10' )
- Teaching aids: pictures ( p.12 ) and the poster :
1. make / a cake
2. L.N
3. go / shopping
4. buy / flowers
5. hang / colorful lamps
6. LN
7. L.N
8. paint / a picture of HaNoi
17
- Divide the class into 2 groups.
- For a lucky number, Ss will get 2 points without answering any questions.
For other numbers, Ss have to write the things Lan and her friends did to prepare for the
party, using the words given. 2 points for a correct sentence.
Ex. : make / a cake
Lan made a cake. Etc.
19
Ex. : 1
She asked me how old I was.
etc.
Unit 5 : section L.F 4 / P. 46
Chain game ( Time : 10')
S1 : My father likes watching sports but my mother doesn't. She loves listening to music.
S2 : My father likes watching sports, my mother loves listening to music but my sister
doesn't. She enjoys playing games.
S3 : My father likes watching sports, my mother loves listening to music, my sister enjoys
playing games but my brother doesn't. He likes watching advertisements.
etc.
Unit 6 : section L.F 3 / P. 55
Noughts and Crosses ( Group work - Time : 10' )
- Teaching aids : the chart :
(1) pleased /work hard (2) excited / go / DaLat (3) sorry / break bicycle
(4)disappointed/not phone (5) amazed/win first prize (6) sure / like film
(7)happy / pass exam (8)afraid / not help you (9)delighted/show/good
20
- Divide the class into teams : 0 & X
- Model sentence :
(1) I'm pleased that you are working hard.
(2) I'm excited that I can go to DaLat
(3)
Unit 7 : section L.F 1 / P.62
Mindmap ( Group work - Time 5')
21
- Ask each group to think of connectives that they have learnt
- Each student from B writes one main clause.
- Take 2 pieces of paper from 2 teams to have a complete conditional
sentence.Call on some students to pick up 2 pieces of paper from two teams and call out
the sentences.
Trên đây chỉ là một số thí dụ minh họa bài tập được thực hiện ở dưới hình thức trò chơi
để gây sự hứng thú học tập cho học sinh cũng như đảm bảo nguyên tắc HS giữ vai trò
trung tâm với phương pháp phù hợp tâm sinh lý HS. Các bài tập khác chúng tôi cũng đưa
vào những trò chơi tương tự. Ngay cả một số bài tập thêm ở bước củng cố ( Production )
trên lớp.
VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
Qua thời gian thực hiện như trên, các tiết dạy bài " LANGUAGE FOCUS " ở các lớp tôi
phụ trách luôn tạo được sự hứng thú và tham gia tích cực từ học sinh, đồng thời tôi thực
24
hin c vic rốn luyn ng phỏp theo phng phỏp giao tip. Chớnh vỡ vy hc sinh
nm c kin thc ngụn ng v nõng cao c kh nng vn dng. T ú cht lng
im bi thi ca hc sinh t trờn 85%, cht lng b mụn luụn gi c mc cao :
bỡnh quõn trờn 88% t trung bỡnh tr lờn.
1) Trc khi ỏp dng : ( HK I - Nm hc : 2010 2011)
Tổng số
học sinh
Tiếp cận tốt và biết
cách vận dụng các kiến
thức ở phần Language
Focus để làm tất cả các
bài tập.
Gặp khó khăn
trong việc tiếp
cận và vận dụng
các kiến thức ở
phần Language