I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Để thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ của môn học, người giáo viên trong
mỗi tiết dạy cần phải quán triệt sâu sắc các nguyên tắc cơ bản:
- Nguyên tắc tính Đảng.
- Nguyên tắc tính khoa học.
- Nguyên tắc tính thực tiễn.
Đó là luận điểm xuất phát có tính quy luật chỉ đạo toàn bộ quá trình giảng dạy của
người giáo viên nói chung và việc học tập môn GDCD của các em học sinh nói riêng.
Thực tế cho thấy rằng việc áp dụng kinh nghiệm “Cần quán triệt sâu sắc các
nguyên tắc cơ bản vào trong việc giảng dạy môn GDCD ở nhà trường phổ thông
trung học” đã giúp cho tiết dạy, giờ dạy của cá nhân tôi, sinh động hơn, hấp dẫn hơn
và đạt hiệu quả cao hơn. Chính vì vậy tôi xin được trình bày với các bạn đồng nghiệp
một số kinh nghiệm của bản thân đã được đúc rút từ trong thực tế giảng dạy môn
GDCD ở nhà trường THPT. Tôi hi vọng rằng, những sáng kiến đó sẽ giúp cho kinh
nghiệm giảng dạy của các bạn càng thêm phong phú.
II. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Trong việc giảng dạy môn GDCD ở nhà trường THPT, một yêu cầu tổng quát
đặt ra cho mỗi người giáo viên là truyên thụ chính xác, đầy đủ các tri thức khoa học
về chủ nghĩa Mác-LêNin, các đường lối chủ trương chính sách của Đảng tới đối
tượng học sinh THPT còn ít tuổi, vốn sống thực tiễn nghèo nàn, khả năng tư duy khái
quát chưa cao.
Chính vì vậy việc quán triệt các nguyên tắc, tính Đảng, tính khoa học, tính thực tiễn
vào trong việc giảng dạy môn GDCD ở nhà trường THPT vùng 3 nói riêng và ở các
trường THPT nói chung là một luận điểm có tính chỉ đạo toàn bộ hoạt động dạy của
người giáo viên và hoạt động học của người học sinh.
III. CƠ SỞ THỰC TIỄN
* Thứ nhất: Xuất phát từ những thực tế trên, bản thân tôi là một giáo viên
THPT, mặc dù dạy môn GDCD cũng luôn trăn trở về đổi mới phương pháp giảng dạy
1
của mình, về đối tượng giảng dạy của mình… để làm sao đó cho mỗi giờ giảng phải
đạt kết quả cao nhất.

hệ kiến thức với thực tiễn để phân tích đánh giá và tìm hiểu các câu chuyện có liên
quan đến bài học để kể cho các em nghe. Qua đó sẽ làm tăng tính hấp dẫn, tính thuyết
phục của bài giảng.
II. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. Những ảnh hưởng về phẩm chất và năng lực của người thầy, cô giáo trong
giáo dục đạo đức cho học sinh.
Giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là một việc làm rất quan trọng đối với sự tồn vong
của một dân tộc, bởi thế hệ trẻ là người chủ tương lai của nước nhà và điều này
được thông qua:
Thứ nhất:Nguyên tắc tính Đảng
Một số yêu cầu cơ bản trong việc bảo đảm nguyên tắc tính Đảng:
- Trước tiên phải trung thực với chủ nghĩa Mác-LêNin: Điều đó đòi hỏi người
giáo viên GDCD phải là một chiến sĩ trên mặt trận văn hoá - tư tưởng của Đảng. Do
đó cần phải trung thực với chủ nghĩa Mác-LêNin mà sự trung thực ở đây không phải
trung thực trên từng câu, chữ mà là trong thực chất hành động cách mạng và khoa
học vốn là hai mặt đặc tính căn bản kết hợp làm một số trong bản thân của chủ nghĩa
Mác-LêNin.
Trung thực với chủ nghĩa Mác-Lênin đòi hỏi người giáo viên GDCD phải công
khai giữ vững lập trường của giai cấp công nhân của Đảng mà giảng dạy. Lê Nin có
nói rằng: Chủ nghĩa duy vật bắt buộc chúng ta mỗi khi đánh giá một sự kiện phải
công khai dứt khoát đứng về một tập đoàn xã hội nhất định (quan điểm giai cấp).
Trung thực với chủ nghĩa Mác-Lênin là yêu cầu quan trọng bậc nhất đối với
người giáo viên GDCD. Nó đòi hỏi mỗi người giáo viên phải không ngừng học tập
nâng cao trình độ hiểu biết một cách thấu đáo về chủ nghĩa Mác-Lênin, về đường lối
chính sách của Đảng, đồng thời phải không ngừng rèn luyện bồi dưỡng lòng nhiệt
tình cách mạng. Trong hai điều đó thì nhiệt tình cách mạng là cái gốc.
3
* Ví dụ:
Khi giảng dạy bài 2 thế giới vật chất tồn tại khách quan thì cần khẳng định được
tính đúng đắn của chủ nghĩa duy vật về nguồn gốc con người và xã hội loài người.

vô sản.
2. Nguyên tắc tính khoa học
Như chúng ta đã biết việc giảng dạy môn GDCD là một khoa học xét cả về mặt
nội dung tri thức và cả hình thức tổ chức.
Do đó, việc xây dựng tư tưởng chính trị và phẩm chất đạo đức cách mạng, cho
học sinh không phải là một cái gì khác mà chính là ở ngay trong việc truyền thụ tri
thức qua các bài học GDCD ở chương trình các khối lớp 10, 11, 12.
Quan niệm trên đòi hỏi người giáo viên dạy môn GDCD phải truyền thụ kiến
thức một cách lôgic, khoa học. Chính vì vậy ta cần quán triệt một số yêu cầu trong
việc đảm bảo tính khoa học như sau:
Một là: Phải truyền thụ chính xác các khái niệm phạm trù, nguyên lí quy luật
của CN Mác-Lê nin:
- Bất kỳ một môn học nào cũng bao gồm hệ thống các khái niệm, quy luật …
chúng là những công cụ, ngôn ngữ chung của tư duy dễ diễn đạt tư tưởng. Nếu không
hiểu đúng các khái niệm, quy luật… thì sẽ không nắm được nôi dung khoa học của
môn học từ đó sẽ nhầm lẫn giữa cái nọ với cái kia.
Ví dụ: Ở bài 4 nguồn gốc vận động và phát triển (Lớp 10).
- Khi tìm hiểu khái niệm mâu thuẫn là một chỉnh thể trong đó hai mặt đối lập
vừa thống nhất với nhau vừa đấu tranh với nhau.
- Ta phân tích ở ba khía cạnh:
+ Chỉnh thể là một khối thống nhất. Ví dụ: Trong một cơ thể sinh vật có
biến dị và di truyền .
+ Thống nhất với nhau là: Liên hệ, gắn bó với nhau.
+ Đấu tranh với nhau là: Trái ngược nhau, bài trừ nhau.
* Ví dụ: Bài 5 về cách thức vận động của các sự vật hiện tượng (Lớp 10).
5
Về khái niệm “ chất là thuộc tính tiêu biểu nhất để phân biệt nó với các sự vật
khác ”.
Nhưng thuộc tính tiêu biểu đó phải được đặt trong cùng một quan hệ nào đó.
+ Chẳng hạn lấy ví dụ về nước: Phải đặt trong mối quan hệ là trạng thái ta sẽ có

Bởi vậy bất kỳ một sự kiện nào, một chi tiết nào khi đưa vào bài giảng đều phải
kiểm tra cẩn thận và phải có cơ sở vững vàng của nó.
Và trong khi nêu sự kiện chúng ta không nên lẩn tránh các vấn đề tiêu cực của
xã hội chính vì thế Lê nin cho rằng: Cần phải cho nhân dân ta biết sự thật và sự thật
dù có chua chát đến đâu, người ta cũng phải nhìn thẳng vào nó. Chỉ có như thế nhân
dân mới học được cách đấu tranh chống lại sự dối trá. Nếu không học sinh sẽ có lý do
để nghi ngờ việc đưa ra các sự kiện, cách khái quát và kết luận của giáo viên. Song,
trung thực trong giảng dạy không giống với thái độ lãnh đạm khách quan của giai
cấp tư sản. Vì vậy khi đưa các sự kiện đòi hỏi người giáo viên phải có hiểu biết sâu
6
sắc về hoàn cảnh kinh tế chính trị và xã hội phải biết nắm vững toàn bộ sự kiện, từng
nhân tố trong mối quan hệ rằng buộc giữa chúng từ đó khái quát và kết luận đúng bản
chất của vấn đề và vạch ra xu hướng vận động phát triển của chúng một cách khoa
học.
* Ví dụ: Bài 7 thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức.
Người giáo viên đưa ra các sự kiện phải chân thực chính xác:
Sự kiện năm 1952 Wat Mam người Đức đã tìm ra Step tô mi xin. Tiếp thu
thành tựu đó sau 3 tháng Bác sỹ Đặng Văn Ngữ tìm ra 18 loại Steptômixin chữa được
các loại vết thương mãn tính đã bị mưng mủ.
Hoặc đưa ra câu chuyện thú vị về cái biết do nhân thức cảm tính đem lại thường
không đủ giải thích bản chất của sự vật hiện tượng.
Đó là câu chuyện “ Mặt trời xa hay gần ”.
“ Khổng Tử đi chơi ra phía Đông thì thấy hai đứa bé cãi nhau. Khổng Tử hỏi tại
làm sao thì một đứa nói rằng “ Tôi thì cho mặt trời lúc mới mọc gần ta hơn, về buổi
chưa thì ở xa ta hơn ”.
Còn đứa kia thì nói rằng “ Tôi thì tôi cho rằng mặt trời lúc mới mọc ở xa ta hơn,
về buổi trưa lại gần ta hơn.
Đứa kia cãi: “ Mặt trời lúc mới mọc to như cái bánh xe, đến giữa trưa lại nhỏ
như cái bát ăn. Thế chẳng phải ở xa mới nhỏ, ở gần ta mới to là gì?”
Đứa sau cãi: “ Lúc mặt trời mới mọc thì mát mẻ, lúc đến trưa thì nóng nực. Thế

Quá trình đó sẽ tạo nên sự vận động, phát triển vô tận của thế giới.
- Nếu cái lạc hậu mà chiến thắng cái tiến bộ (Xét trong một thời kì nào đó) thì
đó là vận động thụt lùi.
- Nếu cái tiến bộ mà chiến thắng cái lạc hậu thì đó là sự phát triển đi lên.
- Nhưng theo quy luật của tự nhiên và xã hội thì trước sau cái tiến bộ sẽ là cái
chiến thắng.
Như vậy kiến thức ở bài 4 đã có sự liên kết gắn bó với bài 3 (Lớp 10).
Hoặc ở bài 13 chính sách giáo dục và đào tạo… (Lớp 11).
8
Từ việc nhấn mạnh vai trò quan trọng của hoạt động giáo dục và đào tạo của
Đảng và Nhà nước ta đã đề ra nhiệm vụ và phương hướng cơ bản để phát triển giáo
dục và đào tạo.
- Nhiệm vụ của giáo dục và đào tạo là:
1) Nâng cao dân trí: Phần này giáo viên hướng dẫn học sinh tư duy như sau:
Các em cần hiểu được dân trí là gì? Chúng ta làm gì để nâng cao dân trí.
2) Đào tạo nhân lực: Trước hết cần hiểu nhân lực là gì? Vậy đào tạo nhân lực là
gì?
3) Bồi dưỡng nhân tài: Trước hết cần hiểu nhân tài là gì? Vậy bồi dưỡng nhân
tài là bồi dưỡng như thế nào?
- Từ đó xác định các phương hướng cơ bản để phát triển giáo dục và đào tạo là
thực hiện các nhiệm vụ cơ bản trên.
3. Nguyên tắc tính thực tiễn
Nguyên tắc này cũng xuất phát từ nguyên tắc giáo dục của Đảng ta là học phải
đi đôi với hành, giáo dục phải kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với
xã hội. Nếu không những kiến thức sách vở kia sẽ trở thành một mớ lý luận suông
không có giá trị thực tiễn.
Do đó, việc giảng dạy và học tập môn GDCD phải đạt được cái đích là nắm
được chính xác kiến thức đã học đến mức làm chỉ được nó và sử dụng thành thạo vào
trong hoạt động nhận thức cũng như hoạt động thực tiễn. Chỉ có như thế mới đạt đến
trình độ nắm vững trí thức. Từ lâu Hồ Chủ Tịch đã chỉ ra rằng: Học tập chủ nghĩa

quán triệt nguyên tắc này. Minh họa cho phần này, trong quá trình giảng dạy người
giáo viên cần phải liên hệ với thực tế đời sống hàng ngày. (Cho học sinh làm bài tập
dưới dạng trắc nghiệm).
+ Chẳng hạn ở bài 9 Nhà nước xã hội chủ nghĩa (lớp 11) ở phần củng cố bài
học sẽ cho các em làm bài tập trắc nghiệm qua phiếu học tập.
Em hãy cho biết ý kiến đúng ( khoanh tròn vào chữ cái đầu câu ). Những việc
làm nào sau đây thể hiện góp phần tham gia xây dựng chính quyền vững mạnh:
A) Tham gia tổng vệ sinh môi trường.
10
B) Hăng hái tham gia bầu cử hội đồng nhân dân.
C) Thực hiện đóng thuế cho nhà nước.
D) Thực hiện kế hoạch hoá dân số
E) Bảo vệ trật tự an toàn xã hội.
III/ KẾT QUẢ

Với việc áp dụng nguyên tắc tính Đảng vào trong giảng dạy tôi đã thấy mình
tâm huyết hơn với nghề nghiệp của mình. Và thường xuyên để cho học sinh nói ra
những hiểu biết của mình từ đó tìm ra những chỗ hiểu không đúng để mà uốn nắn kịp
thời cho học sinh. Hoặc thấy những hiện tượng xã hội đi ngược lại với quan điểm của
chủ nghĩa Mác-LêNin với đường lối chính sách của Đảng để phân tích cho học sinh
thấy được những mặt trái của hiện tượng không đúng đó. Còn việc áp dụng tính khoa
học và tính thực tiễn vào khâu soạn bài, giảng bài thì tôi đã cố gắng tinh giản kiến
thức, sắp xếp một cách lôgích và lập luận một cách chặt chẽ để học sinh hiểu được
bản chất các nguyên lý, phạm trù của chủ nghĩa Mác-LêNin. Từ đó giúp học sinh biết
lý giải các hiện tượng của thực tiễn cuộc sống bây giờ. Không những thế trong khi
soạn bài tôi còn tìm ra các ví dụ thích hợp tiêu biểu để minh hoạ cho từng phần của
bài giảng.
Nhờ việc áp dụng kinh nghiệm giaỉng dạy đó tôi đã thấy bài giảng của mình
sinh động hấp dẫn hơn, các em học sinh hiểu bài và tiếp thu kiến thức nhanh hơn.
IV/ KẾT LUẬN