SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT HÀ TRUNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC TINH THẦN YÊU HÒA BÌNH, CHỐNG CHIẾN
TRANH CHO HỌC SINH QUA DẠY HỌC PHẦN LỊCH SỬ THẾ
GIỚI GIAI ĐOẠN 1914 -1945 ( LỚP 11 CƠ BẢN- THPT)
Người thực hiện: Lê Thị Liễu
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Hà Trung
SKKN môn: Lịch Sử
THANH HÓA, NĂM 2013
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thế kỉ XX đã đi qua, nhân loại đã bước sang thế kỉ XXI, khép lại một giai đoạn
phát triển đầy biến động của lịch sử xã hội loài người. Thế kỉ XXI được xem là thế
kỉ của sự hợp tác hữu nghị, cùng giúp đỡ nhau phát triển giữa các dân tộc trên thế
giới nhằm giành bốn mục tiêu lớn: Hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã
hội. Ngoài ra là sự hợp tác cùng nhau giải quyết những vấn đề nóng bỏng còn tồn
động chưa làm được trong thế kỉ XX: Đó là vấn đề phòng chống căn bệnh thế kỉ
AIDS, vấn đề bài trừ tệ nạn ma tuý đang hoành hành khắp nơi trên thế giới, vấn đề
chống chủ nghĩa khủng bố, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, vấn đề tôn giáo, sắc
tộc…Tuy nhiên, vấn đề nóng bỏng cần giải quyết nhất trong lúc này là chiến tranh
và hòa bình, giải quyết những bất đồng, những mâu thuẫn cố hữu giữa các dân tộc
để cùng nhau sống trong hòa bình, hợp tác hữu nghị, cùng phát triển. Đây là vấn đề
cực kì nan giải, chưa thể giải quyết được một lúc mà đòi hỏi các dân tộc yêu
chuộng hòa bình trên thế giới cùng nhau đoàn kết đấu tranh chống lại các thế lực
phản động, hiếu chiến âm mưu gây ra chiến tranh đe dọa nền hòa bình thế giới.
Thế hệ trẻ nước ta hiện nay sinh ra trong hoàn cảnh đất nước không có chiến
tranh, được hưởng một cuộc sống thanh bình, hạnh phúc, nên các em chưa hiểu hết
được tác hại xấu của chiến tranh gây ra cho con người, sự tàn phá khủng khiếp đối

là làm sao để các em nhận thức đượclịch sử một cách chính xác, chân thực như nó
đã tồn tại.
Chất lượng dạy học môn Lịch sử hiện nay đặt ra vấn đề cần suy nghĩ. Số lượng học
sinh say mê yêu thích môn Lịch sử là rất ít. Có nhiều phụ huynh và học sinh coi
môn Lịch sử là môn học “phụ”. Nhận thức của các em về lịch sử là sai lệch, các em
không nhớ hoặc nhớ không chính xác thời gian, đặc điểm, tính chất của các sự kiện
và hiện tượng lịch sử.
Có nhiều nguyên nhân lí giải vì sao có sự giảm sút về chất lượng này. Xét một
cách khách quan, người giáo viên THPT cần phải thấy trách nhiệm của mình trong
vấn đề này. Lối dạy học theo kiểu đọc chép, độc thoại vẫn còn phổ biến. Giáo viên
chưa tạo điều kiện để học sinh phát huy hết năng lực của mình. Hiện nay ở trường
phổ thông việc giáo viên tìm tòi, đổi mới phương pháp dạy học Lịch sử là rất ít,
thậm chí là không áp dụng. Do đó giờ học luôn khô khan, căng thẳng, không có sức
cuốn hút đối với học sinh. Để tránh sự đơn điệu trong việc áp dụng các hình thức
tổ chức dạy học lịch sử giáo viên cần chú ý đến việc giáo dục tinh thần yêu hòa
bình, chống chiến tranh cho học sinh qua dạy học lịch sử thế giới giai đoạn 1914
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

2
-1945 ( Lớp 11- cơ bản) giúp học sinh hứng thú học tập, yêu thích môn học. Phải
làm sao để các sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử… được trình bày một cách sinh
động, gợi cảm.
Hiện nay việc dạy và học lịch sử còn nhiều bất cập, nhiều học sinh sau khi học
xong vẫn không thể nhớ và hiểu biết đúng lịch sử.Các em thường có quan niệm sai
lầm là học sử chỉ cần học thuộc lòng, ghi nhớ các sự kiện, không cần phải suy luận
tư duy, hiểu biết sâu sắc về các sự kiện.
Tuy nhiên, từ thực tế đã cho thấy rằng việc ghi nhớ các sự kiện lịch sử sẽ không
bền vững nếu như không hiểu được các sự kiện vì sao lại diến ra.Nếu chỉ ghi nhớ
các sự kiện lịch sử chưa phải là hoàn thành yêu cầu của việc học tập bộ môn.Biết
để hiểu và có hiểu thì mới biết một cách sâu sắc và vững chắc.

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÍ LUẬN
1. Bộ môn Lịch sử với việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh
cho học sinh.
1.1. Thế nào là “Chiến tranh”, “Chiến tranh chính nghĩa”, “Chiến tranh phi
nghĩa”
Bàn về Chiến tranh, chủ nghĩa Mác- Lê Nin đã viết:“Chiến tranh không bao giờ
xuất hiện như một cái gì riêng biệt, mà nó là một hiện tượng xã hội cụ
thể”.Chodù chiến tranh mang một màu sắc chính trị nào đi chăng nữa thì nó vẫn là
kẻ thù số một của con người, bởi nó luôn đe dọa sự sống của loài người. Các cuộc
chiến tranh lớn nhất, ác liệt nhất, có sức hủy diệt và tàn phá sự sống của loài người
nhất là hai cuộc chiến tranh thế giới I ( 1914-1918) và Chiến tranh thế giới II
( 1939- 1945). Nguyên nhân nổ ra mỗi cuộc chiến tranh là do mâu thuẫn chính trị
không thể điều hòa được, buộc phải dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn giữa các
phe phái trong cùng một nước hoặc giữa các quốc gia với nhau, giữa liên minh
quốc gia này với liên minh quốc gia khác.Sự tiến hành bất kì cuộc chiến tranh nào
cũng đều do đường lối chính trị của các nước tham chiến quyết định. Ví dụ như :
Đức phát động cuộc Chiến tranh thế giới thứ II với âm mưu bá quyền, thống trị nô
dịch các dân tộc khác trên thế giới.
Chiến tranh là một hiện tượng xã hội , chính trị được thể hiện ở cuộc đấu tranh vũ
trang giữa các nước hoặc giữa liên minh các nước. Mọi cuộc chiến tranh xét về bản
chất xã hội đều là sự tiếp tục chính trị bằng bạo lực. Về mục đích chiến tranh có thể
phân ra thành chiến tranh chính nghĩa và chiến tranh phi nghĩa.
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

4
“Chiến tranh chính nghĩa là cuộc chiến tranh của các dân tộc bị áp bức tiến
hành để giải phóng dân tộc thoát khỏi sự thống trị của nước ngoài hoặc chiến
tranh chống xâm lược bảo vệ nền độc lập tự do, tiến bộ xã hội”.
Ví dụ1:Cuộc kháng chiếnchống Pháp và chống Mĩcủa nhân dân Việt Nam. Đây là

Như vậy để chấm dứt chiến tranh, để cho thế giới này không còn nghe thấy tiếng
bom rơi, đạn nổ, mỗi người chúng ta hãy góp sức mình cùng với nhân dân yêu
chuộng hòa bình trên thế giới đấu tranh chống lại mọi âm mưu gây ra chiến tranh
của các thế lực phản động nhằm bảo vệ hòa bình và an ninh thế giới. Chúng ta cần
phải đấu tranh không khoan nhượng bằng bất kì hình thức nào với các thế lực muốn
gây ra chiến tranh, để dập tắt chiến tranh ngay khi nó chưa bùng phát.
Để thực hiện được mục đích trên, điều qua trọng là chúng ta cần phải giáo dục cho
thế hệ trẻ lòng yêu hòa bình, chống chiến tranh, để các em có một nhận thức đúng
về chiến tranh, qua đó các em có ý thức đấu tranh bảo vệ hòa bình thế giới. Lòng
yêu hòa bình, chống chiến tranh là một giá trị đạo đức cao cả, nó được thể hiện
bằng tình yêu quê hương đất nước, tình yêu thương đồng loại, từ đó ra sức đấu
tranh chống lại mọi hành động gây chiến tranh, hủy diệt sự sống loài người của các
thế lực phản động, để loài người được sống trong hòa bình. Hòa bình đó là sự thân
ái, bao dung, rộng lượng, cùng sống hữu nghị với nhau, cùng giúp đỡ nhau phát
triển trên cơ sở tôn trọng quyền tự do của mỗi cá nhân hay quyền tự quyết của mỗi
dân tộc.
1.2.Vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình, chống chiến
tranh cho học sinh trong dạy học Lịch sử lớp 11 - Cơ bản ở trường THPT.
Thế kỉ XX là thế kỉ diễn ra nhiều cuộc chiến tranh nhất trong lịch sử nhân loại. Có
khoảng hơn 200 cuộc chiến tranh lớn nhỏ xảy ra trong thế kỉ này. Mở đầu bằng
cuộc chiến tranh Anh - Bô ơ ( 1902) và kết thúc bằng cuộc chiến tranh chống Nam
Tư do Mĩ và NATO phát động năm 1988. Ở thời kì này, cuộc sống hòa bình của
nhân loại luôn bị đe dọa bởi chiến tranh. Phong trào chống chiến tranh, bảo vệ hòa
bình, đấu tranh cho một thế giới “ Không có chiến tranh” của nhân dân yêu chuộng
hòa bình thế giới luôn diễn ra sôi nổi, gay go, quyết liệt suốt thế kỉ XX.
Mặc dù đã bước sang thế kỉ XXI, thế kỉ mà các dân tộc trên thế giới không phân
biệt màu da sắc tộc, xích lại gần nhau, cùng sống chung một mái nhà thế giới, cùng
giúp đỡ nhau phát triển nhưng trên thế giới không ngớt chiến tranh. Hàng ngày,
hàng giờ trên thế giới vẫn còn tiến bom rơi, đạn nổ, vẫn còn những con người phải
chết oan uổng. Nhân dân ở một số nước trên thế giới vẫn phải chịu nhiều đau

cường quốc trên thế giới. Yêu nước, yêu quê hương, các em thấy mình phải có
trách nhiệm bảo vệ vững chắc nền độc lập của đất nước, bảo vệ cuộc sống ấm no,
tự do, hạnh phúc của nhân dân, chống lại mọi âm mưu phá hoại gây chia rẽ dân tộc
của các thế lực thù địch.
Giáo dục học sinh lòng yêu hòa bình, chống chiến tranh làm thức tỉnh ở các em
tình yêu đồng loại, yêu thiên nhiên, quý trọng thành quả lao động của con người.
Các em sẽ cảm thấy trách nhiệm, ý thức giữ gìn bảo vệ những thành quả do thiên
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

7
nhiên và con người sáng tạo ra, bảo vệ sự sống của loài người trên trái đất, tránh sự
hủy diệt của chiến tranh. Giáo dục lòng yêu hòa bình, chống chiến tranh cho học
sinh còn góp phần hình thành nhân cách sống cho các em, một nhân cách bao dung,
độ lượng, biết thông cảm chia sẻ với những người dân vô tội trước những đau
thương mất mát của họ do chiến tranh gây ra, biết căm thù, lên án những tội ác dã
man, hủy diệt sự sống con người của các thế lực phản động hiếu chiến, thủ phạm
gây ra các cuộc chiến tranh đẫm máu, chà đạp con người. Có những phẩm chất cao
quý mà các em sẽ có ý thức đấu tranh cho lẽ phải và công bằng xã hội.
Tóm lại, trong tình hình thế giới hiện nay, việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình,
chống chiến tranh có ý nghĩa thực tiễn lớn lao. Nó góp phần vào việc giáo dục tư
tưởng, tình cảm đạo đức, hình thành nhân cách cho các em. Mặt khác , nó làm thức
tỉnh các em ý thức, trách nhiệm đóng góp sức mình vào sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc, giúp các em ý thức được vấn đề chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình thế
giới. Mọi người cần phải có trách nhiệm đấu tranh chống chiến tranh, bảo vệ hòa
bình thế giới.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.Thực tiễn công tác giáo dục học sinh qua dạy học môn Lịch sử ở trường
THPT
Bộ môn Lịch sử có ưu thế đối với việc giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ.Lịch sử kết
hợp với các môn khoa học khác giáo dục tư tưởng, tình cảm đạo đức cho các em.

theo kiểu “Thầy đọc - trò ghi”, nhồi nhét kiến thức, không cô đọng lại kiến thức
cơ bản cho học sinh, cho học sinh ghi nhiều sự kiện lan man khó nhớ. Việc giảng
dạy của một số giáo viên còn y nguyên như sách giáo khoa, không thoát li được
sách giáo khoa, gây ra tình trạng chây lười trong học sinh, làm cho các em không
chú ý nghe giảng, ỉ lại sách giáo khoa, các em cảm thấy chỉ cần đọc sách giáo khoa
là đủ. Tất cả những sự việc trên đã làm cho chất lượng giáo dục lịch sử của các em
ở trường trung học phổ thông giảm sút trầm trọng.Chức năng giáo dục bộ môn lịch
sử bị xáo mòn đáng kể.
Việc giáo dục học sinh tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh qua dạy học môn
lịch sử ở trường THPT không được quan tâm lắm. Cần xóa bỏ quan niệm môn
chính, môn phụ còn tồn tại ở trường phổ thông. Cần phải đưa bộ môn lịch sử trở lại
đúng vị trí xứng đáng của nó.Có như thế thì việc giáo dục tư tưởng, đạo đức cho
học sinh phổ thông mới được hoàn thành.
2. Những biểu hiện cụ thể của tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh.
Thứ nhất: Lòng yêu nước, yêu quê hương, tự hào về những truyền thống vẻ vang
của dân tộc. Từ tình yêu nước các thế hệ luôn có ý thức học tập, rèn luyện, tu
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

9
dưỡng phẩm chất đạo đức, sức khỏe để góp phần xây dựng đất nước, bảo vệ vững
chắc tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Thứ hai: Tinh thần đoàn kết với nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới, quyết
tâm phấn đấu cho sự nghiệp đoàn kết các dân tộc như tinh thần hữu nghị, hợp tác,
tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau, cùng nhau phát triển trên cơ sở tôn trọng
độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của
nhau. Đấu tranh chống lại mọi âm mưu nô dịch các dân tộc của các nước đế quốc
nhằm duy trì một thế giới đa cực hòa bình, thịnh vượng và phát triển.
Thứ ba:Ýthức giữ gìn và bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ những thành tựu văn hóa thế
giới do con người sáng tạo ra.Tôn trọng quyền phát triểm của các dân tộc, chống lại
sự phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa khủng bố cực đoan, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi…

khủng bố ở Xecbi.Sự kiện này đã trở thành cái cớ cho Đức-Áo-Hung phát động
cuộc chiến tranh thế giới, nhằm phân chia thị trường thế giới.Áo-Hung đánh chiếm
Xec châm ngòi cho chiến tranh thế giới I bùng nổ.
Thứ 2:Sự kiện tháng 2/1916. Đức tấn công vào pháo đài Vec đooong một vị trí
phòng thủ của quân Pháp. Cuộc tấn công của Đức đã biến Vecđoong thành một trận
chiến ác liệt nhất trong chiến tranh thế giới I. Tổng số thương vong của hai phía
trong trận này là 900 ngàn người. Pháo đài Vecđoong được mệnh danh là “ Cỗ máy
xay thịt”.Đây là một minh chứng cho sự tàn phá hủy diệt ghê gớm của chiến tranh.
Thứ 3:Sự kiện cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi năm 1917 dẫn đến sự ra đời
của nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới. Đây là thành quả của cuộc chiến tranh
không biết mệt mỏi của nhân dân lao động Nga do Lê Nin và Đảng Bônsêvic Nga
lãnh đạo chống lại chủ nghĩa đế quốc Nga. Đây cũng là cuộc đấu tranh chống chiến
tranh, bảo vệ hòa bình thế giới của nhân dân Nga với khẩu hiệu “ Biến chiến tranh
đế quốc thành nội chiến cách mạng”.
Thứ 4:Cuộc đấu tranh của 3000 học sinh-sinh viên yêu nước Bắc Kinh- Trung
Quốc ngày 4/5/1919 mà lịch sử thường gọi là “ Phong trào Ngũ Tứ”chống lại âm
mưu xâu xé Trung Quốc của các nước đế quốc.
Thứ 5:Sự kiện ngày 25/11/1936 Đức kí với Nhật Bản “ Hiệp ước chống quốc tế
cộng sản”, sau đó Italia tham gia hiệp ước này, hình thành khối phát xít Đức -Italia
- Nhật Bản, âm mưu phát động chiến tranh phân chia lại thế giới.
Thứ 6:Sự kiện ngày 25/11/1936 Đức kí với Nhật Bản “ Hiệp ước chống quốc tế
cộng sản”, sau đó Italia tham gia hiệp ước này, hình thành khối phát xít Đức-Italia-
Nhật Bản, âm mưu phát động chiến tranh phân chia thị trường thế giới.
Thứ 7: Sự kiện ngày 29/9/1938 Anh-Pháp kí với Đức-Italia “ Hiệp ước Muynich”
cắt vùng Xuyđét của Tiệp Khắc cho Đức để đổi lấy việc Đức sẽ tấn công Liên Xô.
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

11
Thứ 8:Sự kiện ngày 01/9/1939, Đức tấn công Ba Lan, chiến tranh thế giới II bùng
nổ.


12
quá khứ lịch sử, tạo biểu tượng về sự kiện, nhân vật, hình thành khái niệm, rút ra
quy luật.
Ví dụ 1 : Khi trình bày sự kiện ngày 1/9/1939 Đức tấn công Ba Lan chiến tranh thế
giới II bùng nổ, giáo viên cần phải sử dụng bản đồ “ Chiến tranh thế giới II”, kết
hợp với lời giảng sinh động để tường thuật lại diễn biến nội dung sự kiện ngày
1/9/1939 như sau: Với “ Kế hoạch trắng” Hítle cho soạn thảo tháng 4/1939, rạng
sáng ngày 1/9/1939 không tuyên chiến, Đức tấn công Ba Lan. Với một lực lượng to
lớn 57 sư đoàn, 2500 xe tăng, 3000 máy bay, quân Đức nhanh chóng tiến sâu vào
lãnh thổ Ba Lan và bao vây thủ đô Vacsava. Do không chuẩn bị, lại bị bất ngờ nên
chính phủ tư sản Ba Lan đã hèn nhát bỏ chạy sang Luân Đôn ( Anh). Nhân dân Ba
Lan do Đảng cộng sản lãnh đạo vẫn kiên cường chiến đấu để bảo vệ thủ đô
Vacsava, gây cho quân Đức nhiều thiệt hại. Nhờ ưu thế về lực lượng nên ngày
29/9/1939 quân Đức đã chiếm được thủ đô Vasava.
Cùng với việc sử dụng đồ dùng trực quan ( Bản đồ “ Chiến tranh thế giới II”), kết
hợp với lời giảng của giáo viên như trên sẽ thu hút được sự chăm chú nghe giảng
của học sinh. Các em sẽ hình dung được toàn cảnh sự kiện ngày 1/9/1939, sự kiện
mở đầu Chiến tranh thế giới II.
Ví dụ 2: Sự kiện ngày 21/6/1941 phát xít Đức tấn công Liên Xô , khi trình bày sự
kiện này giáo viên sử dụng bản đồ “ Chiến tranh thế giới II”, kết hợp với lời
giảng sinh động của mình để tạo cho các em biểu tượng về quá trình Đức tấn công
Liên Xô với “ Kế hoạch Bacbarotsa”Đức đã huy động 190 sư đoàn với 5,5 triệu
quân , 3712 xe tăng, 4950 máy bay, chia làm ba đạo quân , tiến đánh Liên Xô theo
ba hướng: Đạo phía Bắc từ Đông Phổ qua Ban Tích hướng tới Lê ningrat; Đạo phía
Nam từ Liubơlin hướng tới Kiep và Đôn bát. Dự kiến sẽ đánh bại nước Nga bằng
một cuộc chiến tranh chớp nhoáng trong vong hai tháng. Nhờ ưu thế về lực lượng
và yếu tố bất ngờ quân Đức đã nhanh chóng tiến sâu vào lãnh thổ Liên Xô, bất
chấp sự kháng cự kiên cường của Hồng quân Liên Xô. Đến cuối tháng 10/1941 mũi
phía Bắc đã sát Lêningrat, mũi trung tâm tiến gần Matxcơva , mũi phía Nam tiến

sang phản công tiêu diệt quân Đức. Sau hai tháng chiến đấu, Hồng quân đã đẩy lùi
quân Đức ra xa Matxcơva, có nơi tới 400 km”.
Qua đoạn tường thuật này đã tái hiện trong học sinh một bức tranh sinh động về
toàn cảnh chiến dịch phản công Matxcơva, trận đánh ác liệt trong chiến tranh thế
giới II. Qua đó giáo dục cho các em lòng kính yêu, khâm phục các chiến sĩ Hồng
quân Liên Xô đã chiến đấu dũng cảm quên mình vì Tổ quốc, bảo vệ vững chắc thủ
đô Matxcơva, trái tim của nước Nga, đồng thời cũng giáo dục các em lòng căm thù
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

14
bọn phát xít, kẻ đã gieo rắc tội ác đối với nhân dân Liên Xô nói riêng và nhân loại
nói chung.
Ví dụ 2: Đoạn tường thuật Xtalingrat. Đây là trận đánh lớn nhất, ác liệt nhất trong
Chiến tranh thế giới II
Mùa hè năm 1942, nhận thấy không thể đánh chiếm Matxcơva bằng cuộc tấn công
trực diện, phát xít Đức đã hướng mũi nhọn tấn công xuống phía Nam Liên Xô, khu
vực sông Vônga. Đây là khu vực giàu tài nguyên và là vựa lúa mì của Liên Xô.Nếu
đánh chiếm được vùng này có thể tiến đánh Matxcơva từ phía sau, mục tiêu chủ
yếu của cuộc tấn công là Xtalingrat. Xtalingrat lúc này đã trở thành cái “nút sống”
của Liên Xô . Với quyết tâm “ Không lùi một bước” và phải giữ Xtalingrat bằng
bất cứ giá nào, quân và dân Liên Xô đã chiến đấu tới giọt máu cuối cùng, kiên
cường bất khuất bảo vệ Xtalingrat. Ngày 19/11 Hồng quân chuyển sang tấn công,
mở đầu bằng những đòn sấm sét của pháo binh. Từ ngày 19/11 đến ngày 23/11
Hồng quân đã nhanh chóng khép chặt vòng vây gần 35 vạn quân tinh nhuệ của Đức
ở mặt trận Xtalingrat.Hoảng sợ, Hitle vội điều đạo quân của thống chế Manxten bị
đẩy lùi ra xa và tổn thất nặng nề. Từ ngày 10/1/1943 đến ngày 2/2/1943, Hồng quân
mở cuộc tấn công tiêu diệt đạo quân bao vây, 2/3 lực lượng của đạo quân tinh nhuệ
bị chết, 1/3 bị bắt sống trong đó có Paolut và 24 viên tướng. Chiến dịch Xtalingrat
thắng lợi”. Chiến thắng này một lần nữa cho các em thấy sự chiến đấu kiên cường
bất khuất của quân và dân Xô viết chống lại bọn phát xít để bảo vệ Tổ quốc mình,

hiện tượng, sự kiện lịch sử, tạo cho học sinh có biểu tượng rõ ràng cụ thể, tăng
thêm tính chất sinh động, gây hứng thú cho việc học tập của học sinh.
Ví dụ: khi giảng về sự kiện ngày 6/8/1945 Mĩ ném bom nguyên tử xuống Hirô
sima và Nagadaki (Nhật Bản) để làm tăng thêm tính chất sinh động của sự kiện,
gây hứng thú cho học sinh, giáo viên tạo biểu tượng cho học sinh về cảnh tượng Mĩ
ném bom nguyên tử xuống Hirôsima như sau: “ 1h 45 phút ngày 6/8/1945 pháo đài
bay B52 do trung tá phi công Pôn Tibe chỉ huy cất cánh từ phi trường Tiniam cách
Hirôsima 1700 dặm mang theo quả bom nguyên tử tên là “Enola Gay”. Bom được
thả khi phi cơ bay ở tốc độ cao 9500m, tốc độ bay là 520km/giờ, bom nổ làm 25
vạn dân Hirôsima chết( tính đến năm 1951 lại có thêm 10 vạn người nữa chết vì
nhiễm xạ), sau vì khủng khiếp quá Pôn Tibe đã trở nên điên loạn”. Sử dụng nguồn
tài liệu này trong việc giải thích cho học sinh hiểu rõ thảm cảnh đau thương mà
người dân Nhật Bản phải gánh chịu khi Mĩ ném bom nguyên tử. Từ đó các em hiểu
được bản chất của chủ nghĩa đế quốc, những kẻ luôn gieo giắc đau thương cho
người dân vô tội và cũng chính là thủ phạm gây ra cuộc chiến tranh đẫm máu, tàn
sát người dân lành vô tội. Từ đó các em sẽ tỏ thái độ căm thù, lên án những hành vi
tội ác của chủ nghĩa đế quốc.
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

16
d. Sử dụng tranh ảnh trong dạy học lịch sử:
Sử dụng tranh ảnh trong dạy học lịch sử giúp học sinh nhớ kĩ, hiểu sâu những hình
ảnh, những kiến thức lịch sử, góp phần phát triển khả năng quan sát trí tưởng
tượng, tư duy và ngôn ngữ của học sinh.
Ví dụ: Khi trình bày sự kiện ngày 29/9/1938 Anh - Pháp kí với Đức - Italia “ Hiệp
ước Muynich” trao vùng Xuyđét của Tiệp Khắc do Đức âm mưu hướng Đức tấn
công Liên Xô. Để giúp học sinh nhận thức rõ bản chất hai mặt của Anh - Pháp
trong quan hệ quốc tế trước chiến tranh thế giới II đó là bản chất “dung dưỡng”,
“thỏa hiệp”với chủ nghĩa phát xít và bản chất hung hăng, hiếu chiến của chủ nghĩa
phát xít Đức, giáo viên cần sử dụng bức tranh “ Hội nghị Muynich” để miêu tả

Ví dụ 2: Sau khi tường thuật trận Xtalingrat, giáo viên nêu ra câu hỏi nhận thức:“
Em hãy cho biết ý nghĩa của chiến thắng Xtalingrat ?”. Học sinh sẽ rút ra được
ý nghĩa : Chiến thắng Xtalingrat đánh dấu bước ngoặt của tiến trình chiến tranh thế
giới, làm xoay chuyển toàn cục cuộc chiến. Kể từ đây phe phát xít không thể nào
gượng dậy được nữa, chuyển sang phòng ngự, phe đồng minh chuyển sang tấn
công trên khắp các mặt trận.
Tóm lại việc đưa ra những biện pháp giáo dục hiệu quả trong dạy học lịch sử thế
giới ( 1914 - 1945 ) giúp học sinh nhận thức rõ bản chất của chiến tranh, chiến
tranh gây ra tội ác cho con người, giá trị cuộc sống hòa bình không có chiến tranh.
Qua đó khơi dậy trong các em tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh, các em sẽ
cảm thấy mình có trách nhiệm với quê hương đất nước, quyết tâm phấn đấu học
tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức để góp phần xây dựng quê hương đất nước của
mình ngày càng giàu mạnh. Các em đóng góp sức mình vào sự nghiệp đấu tranh
bảo vệ hòa bình thế giới, sự nghiệp của toàn thể nhân dân yêu chuộng hòa bình thế
giới.
C. KẾT LUẬN
1. Kết quả đạt được:
Khi bắt tay vào việc nghiên cứu đề tài này trong năm học 2012- 2013 tôi nhận thấy
việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh cho học sinh qua dạy học
lịch sử thế giới giai đoạn 1914 - 1945( lớp 11 cơ bản- THPT) là một việc làm cần
thiết. Là một đất nước trải qua nhiều cuộc chiến tranh ác liệt, chiến tranh mới lùi xa
gần 1/4 thế kỉ, những dư âm của cuộc chiến tranh ác liệt vẫn còn tồn động trong kí
ức của mỗi người dân Việt Nam. Việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình, chống chiến
tranh đòi hỏi người giáo viên phải đưa ra những phương pháp giáo dục cụ thể, thích
hợp để giáo dục học sinh trong học tập bộ môn lịch sử ở trường THPT. Qua thực tế
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung

18
áp dụng đề tài này, tôi nhận thấy kết quả học tập của học sinh được nâng lên đáng
kể. Cụ thể tôi đã tiến hành kiểm tra kết quả học tập của học sinh ở một số lớp ở

19
Kết quả trên đã chứng tỏ việc giáo dục tinh thần yêu hòa bình, chống chiến tranh
cho học sinh qua dạy học lịch sử thế giới giai đoạn 1914-1945 là rất cần thiết,
không thể thiếu, làm cho giờ học nhẹ nhàng, bớt căng thẳng mang lại hiệu quả cao.
2. Kiến nghị, đề xuất:
- Trong các nhà trường THPT đã được cấp rất nhiều các thiết bị dạy học. Tuy nhiên
đối với môn Lịch sử thì các đồ dùng thiết bị còn quá ít.Vì vậy muốn đạt kết quả cao
trong bộ môn theo tôi cần phải: có đầy đủ tranh ảnh, bản đồ, sơ đồ, chân dung các
nhân vật lịch sử…Nhà trường cần trang bị cho mỗi lớp một máy chiếu riêng, để
giáo viên chủ động trong mỗi tiết dạy, bài dạy.
- Có nhiều sách tham khảo hơn nữa để học sinh và giáo viên tham khảo.
- Giáo viên cần phải có sự đổi mới từ khâu soạn bài, chuẩn bị bài, tổ chức các hoạt
động dạy học sao cho đạt kết quả cao trong học tập.
- Cần sử dụng phương tiện dạy học và đồ dùng dạy học bộ môn để đạt hiệu quả
cao.
- Các sáng kiến kinh nghiệm đạt giải cấp Tỉnh cần phổ biến rộng rãi để giáo viên
tham khảo và có điều kiện học tập.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng để hoàn thành đề tài, nhưng đề tài này vẫn không
tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong được sự chia sẻ và đóng góp ý kiến của các
đồng nghiệp.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Thanh Hoá, ngày 25 tháng 5 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác.

Lê Thị Liễu
Giáo viên: Lê Thị Liễu - Trường THPT Hà Trung