MỘT VÀI KINH NGHIỆM
BƯỚC ĐẦU KHI DẠY MÔN LÀM QUEN VĂN HỌC
THEO CHƯƠNG TRÌNH MỚI
A. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Luật Giáo dục quy định mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam
phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung
thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng
nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Luật cũng quy định hệ thống giáo dục quốc dân gồm giáo dục chính quy và
giáo dục thường xuyên. Các cấp học và trình độ đào tạo của hệ thống giáo dục quốc
dân bao gồm: Giáo dục mầm non; Giáo dục phổ thông; Giáo dục nghề nghiệp;
Giáo dục đại học và sau đại học.
Như vậy, giáo dục mầm non là khâu đầu tiên của quá trình đào tạo, giáo dục
mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục, nó có vị trí rất quan trọng
trong sự nghiệp trồng người của Đảng và nhà nước ta; nó đặt nền móng cho việc
giáo dục trẻ trở thành con người phát triển toàn diện về đức, trí, thể, mỹ để trở
thành những công dân có ích – thế hệ làm chủ đất nước trong tương lai.
Giai đoạn giáo dục mầm non đặt nền móng cho quá trình giáo dục cũng đồng
thời đặt nền móng hình thành nhân cách cho mỗi con người. Trẻ ở độ tuổi mầm
non là giai đoạn vô cùng nhạy cảm trước cuộc sống xung quanh trẻ. Lý do là những
chuyển biến nhanh chóng trong sự phát triển thể chất, nhận thức và cảm xúc của
trẻ.
Sinh thời Bác Hồ của chúng ta từng nói:
“ Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn biết ngủ, biết học hành là ngoan.”
Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, ngây thơ trong sáng như tờ giấy
trắng, vì vậy đòi hỏi chúng ta phải đặc biệt quan tâm chăm sóc, nuôi dạy, giáo dục
trẻ. Mỗi nhà giáo mầm non là một nghệ sĩ – nghệ nhân, họ sẽ thổi vào tâm hồn
những giá trị đầu tiên của nhân cách con người, đó là giá trị chân – thiện – mỹ để
từ đó trẻ có điều kiện tốt về đức, trí, thể, mỹ để bước vào bậc học, cấp học cao hơn.
phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường
(khẩu ngữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính. Qua tác phẩn văn học, trẻ quen dần tính
chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được
nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền
đạt.
Đóng kịch là hình thức trò chơi được trẻ em ở trường mầm non rất thích thú.
Để hoạt động này đạt được hiệu quả trong quá trình cho trẻ làm quen với TPVH,
hướng dẫn trẻ nhập vai chơi một cách sáng tạo là một trong những vấn đề cần đặt
ra cho cô giáo.
Từ nhận thức trên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ hướng dẫn trẻ tiếp xúc
với văn học, cô giáo không chỉ chú trọng khai thác nội dung mà còn khai thác cái
đẹp trong hình thức nghệ thuật của tác phẩm. Bên cạnh đó cô cần hình thành cho
trẻ khả năng tiếp nhận văn học. Năng động và sáng tạo khi làm quen với tác phẩm
văn học. Giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thông qua các hoạt động
nghệ thuật như đóng kịch, đọc thơ diễn cảm. Để đạt được những điều trên mỗi giáo
viên chúng ta phải làm sao để giúp trẻ lĩnh hội các kiến thức, kĩ năng cơ bản, tạo
nền tảng cho trẻ được nâng cao kiến thức, năng lực. Chúng ta cũng phải thấy được
văn học nuôi dưỡng và phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, sáng tạo nghệ thuật, tuy
nhiên khi dạy thơ cho trẻ ngoài việc lựa chọn cho trẻ những tác phẩm hay, ta cần
phải lựa chọn những phương pháp tích cực, những phương pháp phù hợp, làm sao
cho trẻ chính là chủ thể trong hoạt động, được hoạt động nhiều trẻ sẽ có điều kiện
để nâng cao việc cảm thụ văn học.
3
Năm học này (2010-2011) tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo
ở xã vùng 3 với điều kiện kinh tế khó khăn, là lớp ghép nhiều độ tuổi hầu hết trẻ
đến lớp năm học đầu tiên, nên việc hứng thú tham giam học văn học cũng như việc
cảm nhận tác phẩm văn học của trẻ còn nhiều hạn chế. Chính vì vậy tôi gặp nhiều
khó khăn trong việc thực hiện cho trẻ học thơ , thêm vào đó cơ sở vật chất, đồ dùng
thiếu thốn, cũng ảnh hưởng không nhỏ trong quá trình thực hiện.
Trẻ mầm non chưa biết chữ. Tác phẩm văn học đến với trẻ qua lời đọc kể của
cô. Cô giáo là người trung gian giữa tác giả, tác phẩm và trẻ. Qua cô trẻ hiểu tác
phẩm, hiểu tình cảm thái độ của tác giả gửi gắm trong tác phẩm và sự rung cảm
của trẻ với tác phẩm hoàn toàn phụ thuộc vào cô giáo. Cô giáo là người tổ chức cho
trẻ làm quen văn học, cô đề ra mục đích giáo dục, biện pháp, phương pháp, để đạt
được mục đích đề ra, là người quyết định hiệu quả của giờ học làm quen văn học.
Để thực hiện tốt việc dẫn dắt trẻ đến với tác phẩm văn học tôi đã sử dụng
những biện pháp sau:
1. Đối với bản thân.
Vì đặc điểm của trẻ như đã nói ở trên nên trong quá trình cho trẻ làm quen
với tác phẩm thơ tôi luôn đặt ra cho mình những yêu cầu sau:
Trước hết cô giáo phải là người có tâm hồn yêu thơ văn, luôn gần gủi với
các tác phẩm văn học, có khả năng nhận ra cái hay cái đẹp trong nội dung và hình
thức tác phẩm, phải thật sự rung cảm dù đó chỉ là tác phẩm giành cho trẻ. Muốn
vậy giáo viên phải luôn trau dồi kỹ năng cảm nhận văn thơ.
Cần phải có sự chuẩn bị để đọc và cảm thụ tác phẩm văn thơ, đọc xong tôi
luôn nghiền ngẫm phân tích và đánh giá nắm vững nội dung của từng tác phẩm đó.
Cần nắm vững đặc điểm lứa tuổi, khả năng cảm nhận thơ văn của trẻ.
5
Nắm vững nhiệm vụ của môn học.
Có phương pháp dạy thơ văn cho trẻ.
Luôn trau dồi năng lực, diễn đạt trôi chảy, lưu loát, truyền cảm, giọng đọc
phù hợp với các thể loại thơ, phù hợp nội dung tư tưởng cũng như từng nhân vật
trong tác phẩm văn để truyền đến cho trẻ những rung cảm đối với tác phẩm. Không
ngừng học hỏi, trau dồi, trang bị kiến thức cho mình từ đồng nghiệp, sách báo, tạp
chí, các kênh thông tin đại chúng….
Với tác phẩm thơ văn cho trẻ tôi luôn giữ tâm hồn mình trong sáng, đẹp. Có
tâm lòng nhân hậu, lòng yêu thương trẻ thiết tha.
Luôn có sự sáng tạo sư phạm.
Tôi luôn bám sát phân phối chương trình qui định theo chủ điểm, chủ đề
tháng 3 là “Chào mừng ngày Quốc tế Phụ nữ mùng 8 tháng 3” thì tôi trang trí tranh
thơ bài thơ “ Dán hoa tặng mẹ”, “ Quà tặng cô”, trang trí rối tay bé đang tặng cô
hoa…Để cháu thấy được chủ đề của từng tháng một cách rõ ràng và học được
những điều hay theo chủ đề đó. Ngoài ra tôi còn sử dụng tranh ảnh và các lại sách,
báo, truyện tranh phù hợp cho cháu xem và cùng xem với cháu để gợi ý dẫn dắt
cháu đến với bài học một cách nhẹ nhàng nhất.
4. Các hình thức cho trẻ tiếp cận tác phẩm văn học khác ngoài tiết dạy
chính khóa (dạy học tích hợp).
Mặc dù trong chương trình đã có những giờ qui định để các cháu làm quen
với tác phẩm văn học. Nhưng trong những giờ hoạt động khác tôi quan tâm tích
hợp việc dạy thơ văn cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.
Đối với những giờ học làm quen với môi trường xung quanh tôi thường sử
dụng thơ ca để miêu tả về loài vật, ví dụ bài thơ “ Đồ dùng, đồ chơi của lớp” khi
7
cho cháu làm quen với những đồ dùng đồ chơi của lớp. Hay về thời gian, bài thơ“
Mùa xuân” khi cho cháu làm quen với Tết Nguyên đán – Mùa xuân.…
Đối với những giờ học tạo hình, học âm nhạc… đôi khi các em cùng cô giáo
nhớ lại các nhân vật hoặc tình tiết trong những bài thơ mà các em sắp vẽ, sắp hát.
Ví dụ: Khi dạy cháu vẽ ông mặt trời, hoặc dạy cháu bài hát “Cháu vẽ ông mặt trời”
thì cô và cháu cùng đọc bài thơ “ ông mặt trời óng ánh.” Để cháu cảm nhận được
vẻ đẹp của ông mặt trời thêm sâu sắc.
Ngoài giờ học ra tôi còn đọc cho cháu nghe một câu truyện thơ, một bài thơ
nào đó phù hợp với những điều kiện xung quanh đúng với mong muốn của trẻ cũng
giúp cho trẻ thêm sảng khoái và có hứng cảm thụ tác phẩm thơ thêm sâu sắc. Ví dụ
khi trời mưa tôi hướng trẻ quan sát trời mưa rồi đọc cho cháu nghe bài thơ “ Mưa”
của Trần Đăng Khoa:
“ Bố em đi cày về
Đội sấm
Đội chớp
Đội cả trời mưa”.
tập trung của trẻ trong khi chúng nghe thơ.
Cần phải tổ chức một giờ học khoa học, tiến hành giờ học một cách vui vẻ,
phấn khởi phù hợp với tính chất khoẻ khoắn và tinh thần lạc quan của các em.
Trước hết tôi tiến hành dạy đều các tiết dạy trong môn làm quen văn học
theo qui định. Dạy trẻ mọi lúc mọi nơi, chú trọng đi sâu vào việc cải tiến phương
pháp soạn giảng, thay đổi hình thức tổ chức sao cho giờ học thật sinh động, hấp
dẫn, lôi cuốn trẻ.
Để các tiết học bổ trợ cho nhau, sắp xếp lồng ghép tích hợp giữa các môn
học vào bài dạy một cách nhẹ nhàng, phù hợp với nhận thức của trẻ, tôi luôn tìm tòi
học hỏi ở các chị em đồng nghiệp trong phương pháp giảng dạy rút ra kinh nghiệm
9
truyền thụ kiến thức cho trẻ. Chú trọng đi sâu vào việc cải tiến phương pháp soạn
giảng, thay đổi các hình thức tổ chức sao cho thật sinh động, hấp dẫn lôi cuốn trẻ
vào tiết học nhằm phát triển ngôn ngữ, trí tưởng tượng, phát huy tính tích cực của
trẻ. Qua đó giúp trẻ dễ dàng cảm nhận nội dung tác phẩm.
Khi soạn giảng phải xác định đúng yêu cầu trọng tâm của từng tiết dạy, đảm
bảo tính giáo dục. Trong quá trình soạn bài tôi lựa chọn sắp xếp lồng ghép phương
pháp thích hợp giữa các môn học vào bài dạy một cách nhẹ nhàng, sắp xếp những
câu chuyện, những bài thơ, ca dao sao cho phù hợp với nhận thức của trẻ.
6. Sự chuẩn bị của giáo viên
Để giảng dạy một tiết làm quen với tác phẩm văn học công tác chuẩn bị
của giáo viên là hết quan trọng. Để một tiết dạy cho trẻ làm quen với tác phẩm văn
học đạt hiệu quả tôi cần phải có sự chuẩn bị chu đáo.
a. Chuẩn bị trước khi lên lớp:
* Chuẩn bị cho cô: Đọc đi đọc lại nhiều lần bài thơ để xác định đúng nhịp,
vần và phân tích kỹ tác phẩm thuộc thể loại thơ gì (đối với bài thơ), đọc kỹ câu
chuyện kể, nghiên cứu kỹ nội dung câu chuyện, phân tích các tuyến nhân vật, tập
thể hiện giọng nói của từng nhân vật cho hợp với bản chất của nhân vật để hiểu
thấu đáo nội dung tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm gồm:
Tìm hiểu kỹ nội dung: Tôi xác định rõ điều gì phản ánh trong tác phẩm mà
pháp đọc diễn cảm, các biện pháp hỗ trợ sẽ là trực quan minh họa, tóm tắt trích dẫn,
đàm thoại. Tiết 2 là phương pháp chính là đàm thoại các biện pháp hỗ trợ trực
quan minh hoạ.
7. Thực nghiệm tiết dạy
7.1. Dạy thơ
Tiết 1: Giờ học “đọc thơ cho trẻ nghe”.
11
* Ổn định tổ chức – Giới thiệu bài:
Căn cứ vào tình hình lớp học và nội dung bài dạy tôi lựa chọn giải pháp có lợi
nhất để lôi cuốn các em vào giờ học, tạo tâm thế sẵn sàng, mong muốn được nghe
cô đọc thơ.
Ví dụ: Cho cháu làm quen với bài thơ: “Hoa kết trái” thì cô cho cháu hát bài
“Màu hoa” và cho cháu kể về các loài hoa với màu sắc màu mà cô đã hướng cho
cháu quan sát khi ở nhà. Cháu kể hoa thanh long màu trắng, hoa mướp màu vàng…
Cô hướng vào bài thơ hoa có nhiều màu sắc và sẽ kết thành trái mà cô sẽ dạy cháu
hôm nay. Khi giới thiệu tựa đề bài thơ xong cô cho cháu nhắc lại một vài lần.
* Truyền thụ bài thơ:
a. Cô đọc thơ.
Cô đọc lần 1: Đọc trọn vẹn và diễn cảm toàn bộ cả bài thơ.
Cô đọc lần 2: Kết hợp sữ dụng trực quan minh hoạ nội dung bài thơ. Để
luyện cho trẻ khả năng cảm nhận hình ảnh bài thơ bằng tri giác âm thanh của ngôn
ngữ khi nghe giọng đọc của cô. Đọc xong cô diễn giải ý nghĩa của từng đoạn thơ
và đọc trích dẫn, giải thích nội dung bài thơ. Cô giới thiệu các từ khó trong bài thơ
và cho cháu luyện đọc bằng thẻ từ khó. Qua thẻ từ khó này cô có thể tích hợp chữ
cái bằng cách cho cháu tìm chữ đã học đơn cử trong vài từ. Căn cứ vào nội dung
bài thơ và khả năng tiếp thu của trẻ trong lớp mà cô có thể đọc lại toàn bộ bài thơ
một lần nữa.
b. Dạy trẻ đọc thơ theo cô.
Cô khuyến khích trẻ đọc thơ theo cô một vài lần, lúc đầu đọc theo cô từng
câu liên tiếp cho đến hết bài. Khi trẻ đã nắm được bài cô cho cháu đọc theo cô cả
13
Ngoài những câu hỏi trên cô có thể đặt thêm các câu hỏi hướng đến các
thủ pháp nghệ thuat, liên hệ với vốn sống của trẻ như “ Tác giả đã so sánh hoa lựu
đỏ như gì nào?” “ Như đốm lửa”.
d. Trò chơi luyện tập:
Cô có thể sữ dụng trò chơi để làm tăng thêm sự cảm nhận của trẻ về nội
dung của bài thơ. Cô có thể cho cháu tô màu bức tranh vẽ hoa…hay có thể cho
cháu chơi trò chơi “Về đúng vườn hoa của mình”…
e. Kết thúc giờ học:
Cô có thể sử dụng rối tay mời cả lớp đọc lại bài thơ lần nữa.
Giáo dục cháu có thái độ hành vi đúng đắn, có tình cảm đạo đức, thẩm mỹ,
nghệ thuật. Như cháu không được chặt phá cây, không được ngắt hoa bẻ cành.
Cháu phải biết chăm sóc, bảo vệ cây xanh, biêt yêu các loài hoa vì hoa là vẻ đẹp
của thiên nhiên, hoa kết thành quả cho ta quả ngon để ăn…Về nhà Cháu đọc thật
hay bài thơ cho mọi người cùng nghe…
- Nhận xét tuyên dương. Căn cứ vào thực tế diễn ra của giờ học để nêu nhận
xét cá nhân, tổ, lớp…
Tiết 2: Giờ học “ Hướng dẫn trẻ đọc thuộc thơ”.
Ở loại tiết này cô dạy cháu đọc thuộc bài thơ và giúp trẻ ngắt đúng nhịp, nhấn
đúng vần khi đọc. Thể hiện được sắc thái vui vẻ, êm dịu, trang trọng, hóm hỉnh
trong giọng đọc các bài thơ có trong chương trình.
a. Ổn định tổ chức – Giới thiệu bài.
Ở bước này cô nêu lại tựa đề của bài thơ và nhiệm vụ của giờ học để trẻ biết:
Ví dụ “Hãy cô gắng học thuộc và đọc thật hay bài thơ “ Em vẽ ” cho cô và các bạn
cùng nghe”.
b. Hướng dẫn cháu học thuộc bài thơ.
Cô đọc và hướng dẫn cách đọc: Cô đọc bài thơ trọn vẹn diễn cảm không nên
kết hợp với hình ảnh trực quan khi đọc.
14
Cô lưu ý trẻ cách đọc và đọc mẫu minh hoạ: Nên lưu ý chung về nhịp thơ, để
thắc mắc ở trẻ buộc trẻ phải đặt ra được câu hỏi. Qua đàm thoại cô giáo có thể
kiểm tra đánh giá kiến thức của trẻ. Trong tiết học này, đàm thoại chủ yếu để củng
cố và tái hiện lại tác phẩm, hệ thống câu hỏi của cô phải chặt chẽ, tuân theo trình tự
nội dung cần tránh những chi tiết vụn vặt sa đà. Ngoài việc đàm thoại với trẻ về tác
phẩm cô cần mở rộng hiểu biết của trẻ về thế giới tự nhiên và xã hội theo các đề tài
của tác phẩm. Ví dụ khi cho trẻ làm quen với tác phẩm thơ “ Em vẽ ” cô đặt câu hỏi
“Bạn đã vẽ được những gì ? Đó là những hình ảnh có ở đâu? ” Cháu trả lời “ Bạn
vẽ được con gà trống, con mèo là những con vật nuôi trong nhà”: hay “ Bạn vẽ
được mái trường là hình ảnh có ở địa phương, của quê hương, đất nước…”
e. Trò chơi luyện tập:
Tổ chức vận động phù hợp với bài thơ: Ví dụ cho trẻ đóng kịch diễn lại nội
dung bài thơ “Dán hoa tặng mẹ” của Minh Khai. Một cháu đóng vai cô giáo dạy
cháu dán hoa. Một cháu đóng vai con và một cháu đóng vai mẹ. Cho cháu diễn nhẹ
nhàng theo lời của bài thơ.
“ Em dán được cái hoa
Cô cho mang về nhà
Nói rằng con tặng mẹ
Quà ngày tết tháng ba
Xoa đầu em mẹ bảo
Con dán đẹp thế à
Mẹ cảm ơn cô giáo
Dạy con mẹ tặng hoa”.
g. Kết thúc:
16
Cô giáo nêu lại hoặc yêu cầu cháu nêu lại tựa đề, tên tác giả, nội dung chính
của bài thơ và nhận xét ưu nhược điểm về kỷ năng nhớ và đọc diễn cảm bài thơ của
trẻ trong toàn lớp.
Cho rối tay biểu diển minh hoạ bài thơ lần cuối nhằm gây ấn tượng và khắc
sâu vào trí nhớ của trẻ về nội dung của bài thơ.
Nhận xét tuyên dương: Căn cứ vào thực tế diễn ra của giờ học để nêu nhận
- Mọc ở làng quê Việt Nam.
- Trẻ kể tên những vật dụng mà trẻ
biết.
17
- Thân tre dùng làm nhà, bàn nghế, rổ
thúng…ngày xưa mọi người còn vót tre thành
chông dùng để đánh giặc nữa đấy.
- Vậy cháu có biết cây tre sống cần có
những điều khiện gì không?
- Các cháu có muốn nghe cô kể câu chuyện
nói về cây tre không?
* Hoạt động 2:
+Cô kể câu chuyện 1 lần làm điêu bộ.
- Cô vừa kể cho các con nghe câu truyện
gì?
- Các con có muốn nghe kể câu truyện này
lần nữa không?
- Cô mời các cháu cùng cô đi đến vườn cổ
tích để nghe kể về câu truyện này nhé. Cô cho
cháu ngồi tự do trước màn hình xem kể
truyện.
- Câu truyện có hay không?
- Câu chuyện có những nhân vật nào?
- Nhân vật chính của câu truyện là ai?
+ Cô kể trích dẫn gợi ý để trẻ kể theo cô
từng đoạn cho đến hết câu truyện.
- Phần đầu truyện kể như thế nào về anh
nông dân?
- Lão nhà giàu là người như thế nào?
- Anh nông dân vào rừng tìm cây gì?
- Trẻ kể tiếp theo câu truyện.
- Ông Bụt giúp đỡ anh nông dân.
- Phải chặt dủ một trăm đốt tre và
đọc câu thần chú khắc nhập…
- Sẽ rời ra từng đốt.
- Đi lang thang trong rừng tìm cây
tre trăm đốt.
- Tổ chức cưới rất to nhiều món ăn
và thức uống ngon. Có nhiều
người tham dự.
18
- Khi thấy bó tre của anh, lão nhà giàu đã
nói gì?
- Anh đã làm gì với lão nhà giàu?
- Lão nhà giàu đã làm gì để được anh tha
cho?
-Cuối cùng anh có được cưới cô con gái
không?
-Cô tóm lại ý của trẻ: Anh nông dân hiền
lành, chăm chỉ nên đã được ông bụt giúp đỡ
và cuối cùng anh cưới được cô gái và sống rất
hạnh phúc. Câu truyện hết rồi.
* Giáo dục trẻ sống hiền lành chăm chỉ
như anh nông dân không nên tham lam độc
ác.
* Hoạt động 3:
+ Trò chơi: “Thi xem đội nào nhanh”
-Các con đã đến vườn cổ tích đã được nghe
câu truyện Cây tre trăm đốt vậy các con có
muốn chơi trò chơi để nhận quà của vườn cổ
chơi.
-Trẻ đọc câu vừa gắn.
- Không. Vì lão nhà giàu là người
xấu.
- Hiền lành, chăm chỉ.
19
gương người tốt và tránh xa những thói hư tậc
xấu. cô khen các con và bây giờ các con cùng
chào tạm biệt các cô nào.
* Ngoài các bước dạy trẻ trên lớp khi dạy trẻ làm quen với tác phẩm thơ văn
cô cũng cần chú ý những vấn đề giao tiếp với trẻ như sau.
Khi đọc cô giáo lúc nào cũng nhìn xuống trẻ. Cách giao tiếp như vậy có ý
nghĩa rất lớn, nó giúp trẻ hiểu được tình cảm tư tưởng của người trình bày. Việc
đưa mắt nhìn trẻ chỉ được thực hiện khi một ý đã kết thúc trọn vẹn, tránh cách nhìn
liên tục, liên tiếp từ đối tượng này sang đối tượng khác như vậy để làm phân tán
sức chú ý của trẻ.
Nếu trẻ chưa hoàn toàn tập trung tư tưởng cô phải tăng cường đọc diễn cảm
hơn nữa, trình bày hình tượng rỏ rệt hơn nữa để thu hút sự chú ý tập trung của trẻ.
Nếu có em nào đang nghe mà nghịch ngợm, chọc quấy các bạn thì phải thu
hút sự chú ý của em đó bằng cách nhìn em đó thường xuyên hơn, hoặc là dùng câu
nói có liên quan đến nội dung của bài học. Ví dụ: dạy cháu bài thơ “ ảnh Bác” của
Trần Đăng Khoa. “Này Doanh, Bác Hồ đã dặn các cháu những gì? Hay “Đức có
biết bạn Minh Khai đã tặng gì cho mẹ trong ngày mùng 8 tháng 3 không? ”.
Cô giáo cần phát huy tính tích cực của trẻ, đặt ra những câu hỏi gợi ý để trẻ
tự suy nghĩ và tìm ra câu trả lời rút ra kết luận. Ví dụ Bài thơ “Dán hoa tặng mẹ”,“
Mẹ của bạn Minh Khai như thế nào khi được bạn Minh Khai tặng quà?” hay Bài
thơ “ Anh Bác” của Trần Đăng Khoa,“ Vì sao Bác Hồ lại căn dặn cháu nhiều điều
như thế”?
Qua tác phẩm cho cháu làm quen cô góp phần mở rộng hiểu biết của trẻ về
tự nhiên - xã hội giúp giải đáp thắc mắc cho trẻ về các hiện tượng, sự vật, nguồn
giúp trẻ khám phá nội dung bài thơ đơn giản để phát triển ngôn ngữ và trí tưởng
tượng.
Với đặc thù là lớp ghép nhiều độ tuổi trong quá trình dạy trẻ học thơ, tôi chú
trọng hơn đến các cháu lớn. Đồng thời động viên khuyến khích những cháu bé để
cháu được làm quen. Vì nhất là ở chương trình mẫu giáo 26 tuần và lớp ghép nhiều
độ tuổi chưa qua chương trình bé, nhỡ nên tôi luôn quan tâm nhiều để cháu tiếp thu
bài tốt hơn.
Từ đó mỗi hình ảnh đẹp của bài thơ, câu đố… cũng có nhiều tác dụng với trẻ
ngay từ bé. Giáo dục cháu lòng yêu thương quê hương đất nước. Trẻ càng yêu văn
học, yêu cuộc sống, phát triển óc tư duy cho trẻ khi suy nghĩ để tìm câu trả lời, nên
tôi thường xuyên sưu tầm những câu đố về thế giới xung quanh trẻ để đố trẻ.
Qua môn làm quen văn học, thơ ca có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ mẫu giáo.
Nó giúp trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc, phát triển tư duy, trí tưởng tượng giúp trẻ
thêm yêu thiên nhiên, yêu thơ ca, phát triển cho trẻ nhân cách, tình cảm tốt đẹp…
giúp trẻ hình thành cơ sở đọc viết, đặt nền móng vững chắc cho trẻ bước vào lớp 1
trường phổ thông.
C. PHẦN KẾT LUẬN:
I. Kết quả đạt được:
Với những biện pháp trên thực tế trong quá trình dạy trẻ học thơ và sử dụng
những biện pháp trên. Kết quả trẻ lớp tôi rất hứng thú trong giờ học thơ. Thông qua
các bài thơ, trẻ đã được giáo dục toàn diện các mặt. Trẻ biết yêu thương mọi người,
có tình cảm tốt đẹp, phát triển toàn diện hơn. Thông qua các bài thơ qua đọc thơ
chữ to trẻ được làm quen chữ cái, phục vụ tốt hơn cho bộ môn làm quen chữ cái,
tạo tâm thế vững chắc cho trẻ vào lớp một phổ thông. Được thể hiện qua bảng số
liệu sau đây:
Sĩ số
Kết quả Ghi
chú
22
Hứng thú học tập Thuộc thơ Nhớ truyện
đến với thơ bao giờ cũng thể hiện cảm xúc chân thành, hồn nhiên trong trẻo, bởi sự
yêu gét trong các em thường rất rỏ ràng và thẳng thắng. Các em thường bộc lộ tình
cảm yêu thương với vạn vật, với những con người mà các em yêu quí. Ví dụ như
ông bà, bố mẹ, thầy cô, bạn bè…
Trên đây là đề tài mà tôi nghiên cứu trong năm học 2010 – 2011 do là năm
đầu tiên dạy bộ môn làm quen với văn học theo chương tình mới, chắc chắn còn có
sai sót. Kính mong được đồng nghiệp và cấp trên góp ý.
Tôi xin chân thành cảm ơn./
Đak Pơ, 2 - 2011
24