MỘT SỐ KINH NGHIỆM KHI SOẠN GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong những năm gần đây, công nghệ thông tin dần đi vào cuộc sống,
internet không còn là chuyện xa lạ đối với mọi người. Không như những năm
đầu thế kỷ XXI, việc tiếp cận với công nghệ thông tin ngày càng dễ dàng và
nhanh chóng, từ những đường truyền chậm chạp trên mạng cáp điện thoại nay
được nâng lên bằng công nghệ ADSL rồi cáp quang đã làm cho tốc độ truy
cập internet tăng lên một cách chóng mặt. Rồi từ giá cước truy cập trước đây
chỉ dành cho những doanh nhiệp, những người có thu nhập cao, nay cũng trở
thành “có thể chấp nhận được” đối với những người có thu nhập ở mức độ
trung bình. Chính nhờ những sự tiến bộ đó mà mọi tầng lớp trong xã hội được
tiếp cận với những thông tin mới mẻ nhất, những công nghệ tiến nhất, những
phần mềm tiện dụng nhất.
Trong những ngành hưởng lợi nhiều nhất có ngành giáo dục chúng ta.
Chính nhờ sự phát triển của công nghệ thông tin, các giáo viên đã có thêm rất
nhiều tư liệu, hình ảnh, video… có thêm nhiều diễn đàn để trao đổi và học hỏi
kinh nghiệm từ các đồng nghiệp hầu bồi dưỡng, nâng cao tay nghề, có cơ hội
để phát triển chuyên môn, nghiệp vụ góp phần nhỏ bé vào việc xây dựng, đổi
mới các phương pháp dạy và học, đem lại hiệu quả thiết thực cho ngành giáo
dục.
Ở ngành giáo dục mầm non, việc áp dụng công nghệ thông tin vào
việc giảng dạy, tổ chức các hoạt động vui chơi không là chuyện xa lạ nữa, dù
ở một phương diện nào đó, nó cũng còn tương đối mới mẻ. Từ những năm
2006, một số giáo viên mầm non ở huyện Núi Thành đã dùng chương trình
Powerpoint để soạn một số trò chơi cho trẻ trong tiết dạy của mình và đạt kết
quá rất cao. Điều này làm bản thân tôi, là một giáo viên trong ngành rất phấn
khích và từ đó tôi có tâm nguyện cố gắng khắc phục mọi khó khăn để học tập
cho được công nghệ mới này vì tôi biết chắc đây sẽ là phương pháp giảng dạy
tiên tiến, hiệu quả và có nhiều ưu điểm mà ngành giáo dục – nhất là giáo dục
mầm non – cần phải thực hiện và triển khai.
Nhận định như vậy, đồng thời được sự động viên của các chị em

Giáo án điện tử có những ưu điểm nổi bật riêng của nó: màu sắc bắt
mắt, nhưng hiệu ứng hấp dẫn làm thu hút trẻ, tích hợp được nhiều phương
tiện: hình ảnh, âm thanh…, dễ làm (nếu đã quen), tạo thêm nhiều cơ hội để trẻ
tiếp xúc với công nghệ thông tin… Tuy việc soạn gián án điện tử đòi hỏi
người giáo viên phải có một số kiến thức cơ bản về máy tính, về soạn thảo
văn bản, về thiết kế… nhưng nói chung trong một tiết dạy bình thường ở lớp,
yêu cầu này không cao lắm và theo bản thân tôi nghĩ, mọi giáo viên trong
ngành mầm non ta đều có thể làm được nếu có phương tiện và được học hỏi
cơ bản.
III. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Từ năm 2007, trong hoàn cảnh còn nhiều khó khăn, Ban Giám hiệu nhà
trưỡng cũng đã nhiều lần động viên chị em trong trường tiếp cận dần với công
nghệ thông tin để soạn giáo án điện tử.
2
Đến năm 2008, như đã nói trên, nhà trường đã tổ chức một lớp học về
giáo án điện tử cho chị em trong trường học tập và làm quen với giáo án điện
tử. Khóa học tuy chỉ kéo dài khoảng 2 tuần, nhưng qua đó đa số chị em trong
trường cũng có cái nhìn tổng quan về việc soạn và dạy giáo án điện tử, nó
không còn xa lạ với họ và bản thân họ cảm thấy tự tin lên rất nhiều.
Trong điều kiện hiện nay, trường mẫu giáo nào cũng được trang bị máy
vi tính, cũng có cài bộ Office, và trong đó có chương trình Powerpoint. Chỉ
chừng đó là chúng ta đủ để làm giáo án điện tử để dạy cho trẻ.
Ở trường chúng tôi – trường Mẫu giáo Bán công Tuổi thơ – là một
trường vùng nông thôn, nhưng vài năm học gần đây, nhà trường cũng đã có
nhiều cố gắng trong việc đưa công nghệ thông tin vào việc giảng dạy. Hiện
tại, ở trường chúng tôi đã có được 3 máy vi tính do trường mua sắm và 4 máy
tính xách tay của cá nhân. Tuy máy vi tính chưa đủ đáp ứng nhu cầu của tất cả
các lớp, nhưng chúng tôi vẫn tận dụng những điều kiện này để soạn và góp ý
xây dựng các giáo án điện tử cho nhau. Riêng lớp tôi, được sự quan tâm của
Ban Giám hiệu nhà trường nên bản thân tôi đã sử dụng máy vi tính để cho trẻ

em đang bước đầu làm quen với việc soạn, giảng bằng giáo án điện tử bằng
Powerpoint.
a. Cài đặt phiên bản tiếng Việt nếu không rành tiếng Anh:
Bản thân tôi không phải là người giỏi tiếng Anh nên rất khó khăn
trong việc sử dụng một phần mềm tin học. May mắn là người hướng dẫn tin
học của tôi đã bày cho tôi cách cài đặt một phiên bản tiếng Việt cho bộ Office
2007, nên tôi sử dụng tương đối dễ dàng. Vì vậy, với tinh thần “có gì nói
nầy”, tôi chỉ muốn khuyên chị em đồng nghiệp, nếu nhận thấy bản thân không
giỏi tiếng Anh thì nên cài bộ phiên bản tiếng Việt như tôi để dễ sử dụng, vả
lại việc chuyển đổi giữa 2 phiên bản tiếng Việt sang tiếng Anh rất đơn giản và
nhanh chóng, nên khi cần chúng ta có thể chuyển đổi sang tiếng Anh một
cách dễ dàng. Phần mềm này được tải từ mạng internet xuống một cách miễn
phí và không có CD key, không có thời hạn dùng.
Trước đây một số chị em thường e ngại khi chuyển sang tiếng
Việt viện cớ dùng bản tiếng Anh để cho có điều kiện học ngoại ngữ này,
nhưng qua một thời gian, tiếng Anh của họ chẳng khá lên mà sử dụng chương
trình cũng chẳng tiến bộ bao nhiêu nếu không có người chỉ bảo thành thử tôi
nghĩ một cách chân chất, trước mắt dùng cái gì dễ và phù hợp nhất với bản
thân hiện tại.
Sau đây là cách cài bản tiếng Việt.
Sau khi bung bộ giải nén chương trình tiếng Việt (dung lượng rất
nhỏ: chỉ có 14,3 MB), chúng ta vào một chương trình bất kỳ của bộ Office
2007, đưa chuột lên ngang với thanh Menu, nhấp chuột phải, chọn
“Customize Quick Access Toolbar…”, sau đó chọn “Popular”, chọn
“Language Setting…”, trong mục Dislay Microsoft Office Menus… nhấp
chọn dấu nhọn xuống dưới, chọn “Tiếng Việt Nam”, OK 2 lần. Thoát khỏi
chương trình rồi vào trở lại, chúng ta sẽ thấy tiếng Việt trên các menu và
thanh công cụ.
4
Trong sáng kiến này, tôi chỉ dùng tiếng Viêt, phần tiếng Anh sẽ

đầy đủ các file này.
nét (đúng) hợp thành chữ a, nếu trẻ chọn sai có thể cho ra
câu nói: “bé làm sai rôi” hoặc một tình huống khác…
• Slide 4: Giới thiệu chữ a: hình các chữ a in hoa, in thường
và viết tay
• Slide 5: Tìm nét còn thiếu cho chữ ă: tương tự như slide 3
• Slide 6: Giới thiệu chữ ă: tương tự như slide 4
• Slide 7: Tìm nét còn thiếu cho chữ â: tương tự như slide 3
• Slide 8: Giới thiệu chữ â: tương tự như slide 4
• Slide 9: Kết thúc: có thể chèn một bài hát có chữ a hoặc có
những từ có chữ a như ba, má… quen thuộc đối với trẻ
Khi có được lược đồ trên ta có thể bắt đầu soạn giáo án mà
không sợ bị thừa hoặc thiếu. Dĩ nhiên sau khi hoàn thành, có thể chạy chương
trình để xem thử đã hợp lý chưa, theo kinh nghiệm của bản thân thì thường
chỉ cần chỉnh sửa thêm một vài chi tiết nhỏ là giáo án đã hoàn thành.
Tóm lại, trước khi soạn giáo án điện tử chúng ta nên soạn sẵn
sườn giáo án gồm những slide (bản chiếu) nào, từ đó chúng ta tạo ra nguồn dữ
liệu cung cấp (tạm gọi là thư viện) đề phục vụ cho giáo án.
c. Bắt tay vào soạn giáo án điện tử:
1) Font chữ: font chữ dùng để dạy trẻ là font VNI-
AVO, vì thế tốt nhất là chúng ta nên cài đặt font chữ này vào máy để sử dụng
cho thuận tiện. Các bộ font khác cũng có các font chữ gần với font chữ đặc
thù của mẫu giáo nhưng không đẹp bằng font nói trên. Chú ý không nên dùng
nhiều font chữ rườm rà, hoặc font chữ màu sắc lòe loẹt làm rối mắt trẻ, phản
tác dụng, làm trẻ mất tập trung…
2) Nền bản chiếu: thường những nền bản chiếu có sẵn
trong máy tính không phù hợp với yêu cầu của đặc thù giáo dục mầm non vì
thực chất chương trinh Powerpoint không phải được viết ra để phục vụ việc
soạn giáo án điện tử (?), vì thế để chủ động trong việc chọn nền, chọn hình
minh họa cho giáo án điện tử, giáo viên cần phải vào mạng để sưu tầm thêm

với chị em giáo viên mẫu giáo, những người mới tiếp cận và làm quen
công nghệ thông tin.
8
Chọn bất cứ hiệu ứng
nào ở đây, chương
trình sẽ trình diễn cho
chúng ta xem trước.
nếu muốn chọn, ta
bấm OK
5) Chọn âm thanh chuyển tiếp: nếu muốn chèn âm
thanh vào Slide mà không muốn chèn (insert) theo lối thông thường thì
ta chèn theo dạng âm thanh chuyển tiếp bản chiếu:
Ta vào Other sound để chọn đường dẫn cho file âm thanh cần cài
đặt (cụ thể như một bài hát nào đó ). Khi đó chương trình sẽ “nhập” file âm
thanh này vào và khi di chuyển, nó tự “mang theo” chứ không cần chú ta phải
copy file âm thanh này theo như lối bình thường. Tuy nhiên làm theo các này,
thì file âm thanh chỉ có tác dụng trong 1 Slide, còn cài đặt theo lối thông
thường ta có thế cho nó kéo dài (hoặc lặp lại) bao nhiêu Slide tùy thich.
Muốn cho file âm thanh lặp lại bao nhiêu lần ta vào nhắp chuột
phải vào hiệu ứng âm thanh, vào trong Play Sound, chọn Repeat trong đó
chọn số lần lặp lại của file âm thanh.
Muốn cho file âm thanh trình diễn liên tục trên bao nhiêu Slide ta
cũng nhắp chuột phải vào hiệu ứng âm thanh, chọn thẻ Effect, Start playing
và Stop playing chính là 2 điểm bắt đầu và kết thúc của file âm thanh mà ta
muốn thực hiện.
6) Tách nền ảnh đơn giản: đôi khi ta có một ảnh mà
nền quá tối, đưa lên slide không đẹp thì có thể dùng lệnh Recolor/ Set
Transparent Color để loại bỏ nền hoặc tạo ra một màu nền mới. Việc này rất
9
cần khi ta chèn một hình (ví dụ con gà) vào một hình khác (bãi cỏ) để tạo ra

Một điều đáng chú ý là muốn tải được các giáo án này, phải đăng ký làm
thành viên. Thủ tục rất đơn giản, và sau mỗi lần tải, chúng ta bị trừ một số
điểm nào đó, còn khi đưa lên một giáo án thì ta lại được thưởng điểm. nếu đã
hết điểm thì đành phải đăng ký lại với một tên khác…
10) Một số kinh nghiệm khác:
Về hình ảnh, trước hết chúng ta nên tìm những hình ành có
sẵn trong máy tính. Bất kỳ bộ office nào cũng có chứa các thư viện hình ảnh,
âm thanh, đây là một đường dẫn: “C:\Program Files\Microsoft
Office\CLIPART\PUB60COR” với ổ C là ổ chứa bộ Office, “C:\Program
Files\Microsoft Office\CLIPART\Publisher\Backgrounds”: đây là đường dẫn
đến những hình nền cho bản chiếu, nếu chúng ta không muốn dùng hình nền
có sẵn của Powerpoint. Nếu được, chúng ta nên tập hợp tất cả các thư viện
này vào một thư mục riêng để dễ truy xuất mỗi khi cần, đỡ tốn thời gian tìm
kiếm. Tuy nhiên, thường những hình ảnh, âm thanh có sắn trên máy ít phục
vụ được cho yêu cầu của giáo án mầm non (vì thực ra chương trình
Powerpoint phục vụ cho việc trình chiếu các nội dung thuyết trình) nên ta có
thể tìm thêm những nguồn khác: dễ dàng nhất là ta sưu tầm trên mạng. Vào
internet, chọn trang Google, đánh nội dung cần dùng vào mục tìm kiếm, nhớ
chọn “hình ảnh” nếu muồn tìm hình ảnh, khi hình ảnh đã xuất hiện, nếu có
yêu cầu cao hơn, chúng ta chọn hình theo kích thước: nhỏ, trung bình, lớn, rất
lớn…(thường thì lớn trở lên hình ảnh mới đẹp, nếu những hình lớn không có
thì mới chọn hình có kích thước trung bình).
11
Về chèn các tranh vào Slide. Nếu không có điều kiện scan
tranh (có thể do tranh khổ) thì ta có thể dùng máy ảnh chụp. Khi chụp cần để
tranh ở nơi có đủ ánh sáng, và tuyệt đối không chụp ở chế độ đèn flash, bởi
đèn flash sẽ để lại những vùng sáng rất chịu trên hình chụp. Điều chú ý là nên
để hình chụp ở chế độ dung lượng lớn nhất (7M), khi xem trong máy vi tính
hình sẽ rất to và rõ. Nếu hình chưa được đẹp có thể dùng các hiệu ứng về ánh
sáng (brightness), và độ tương phản (contrast) để chỉnh lại. Còn nếu muốn

hội tiếp cận với công nghệ thông tin, mở mang kiến thức, học hỏi được nhiều
phương pháp giảng dạy, các phương cách tổ chức trò chơi ngày càng thêm
phong phú, sinh động. Tuy nhiên, theo quan điểm của bản thân tôi, việc ứng
dụng công nghệ thông tin vào việc giảng dạy là một việc rất cần thiết, nhưng
chúng ta cũng không nên lạm dụng quá vào giáo án điện tử để cuối cùng quá
phụ thuộc vào nó, mà chỉ xem giáo án điện tử là một phương tiện phối kết
hợp trong việc tổ chức giảng dạy, nhân tố chính bao giờ cũng là kỹ năng, sự
nổ lực của giáo viên, sự hứng thú trong việc tham gia học tập của cháu…
những điều đó sẽ đóng góp phần quan trọng trong việc quyết định sự thành
công của công tác giáo dục trẻ mẫu giáo nói riêng và trẻ mầm non nói chung.
Những tính năng ưu việc của các phần mềm ứng dụng đã có sẵn, việc
còn lại của chúng ta chính là biết tận dụng những tính năng này để phục vụ
cho việc giảng dạy như thế nào, vì thế để thành công hơn nữa trong công tác
giảng dạy, bản thân tôi cũng như các chị em đồng nghiệp cần phải cố gắng
nhiều hơn nữa trong việc tiếp cận, học hỏi bởi kiến thức là vô hạn, sự hiểu
biết của chúng ta quá ít ỏi.
VII. ĐỀ NGHỊ:
Việc học tập, rèn luyện không ngừng là nhân tố góp phần quan trọng
vào sự thành công của một giáo viên. Tuy nhiên, nỗ lực của một giáo viên, dù
có cố gắng đến đâu, nếu không có sự hỗ trợ của tập thể hội đồng sư phạm, của
nhà trường, và nhất là sự quan tâm của các ban ngành cấp trên thì rất khó
thành công. Hiện nay lãnh vực công nghệ thông tin đối với đa số giáo viên
mầm non, nhất là giáo viên tại vùng nông thôn như trường của chúng tôi, vẫn
còn khá mới mẽ, nhất là trong lánh vực ứng dụng nó vào công tác giảng dạy.
Vì thế bản thân tôi cũng như các chị em đồng nghiệp mong ước có thêm
nhiều cơ hội để học hỏi, mắt thấy tai nghe những điều mới, điều hay hầu có
thể nâng cao trình độ và kỹ năng chuyên môn, phục vụ tốt công tác giảng dạy.
13