tên dề tài
một số thủ thuật gây hứng thú cho trẻ em 5 6 tuổi
nhằm nâng cao chất lợng môn học :
làm quen với môi trờng xung quanh
A - đặt vấn đề
I lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu đã nói :
vì lợi ích mời năm trồng cây ,
Vì lợi ích trăm năm trồng ngời .
Giáo dục Mâm Non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị
trí quan trọng. trong giáo dục Mầm non có nhiệm vụ dây xựng những cơ sở ban đầu, đặt
nền móng cho việc hình thành nhân cách con ngời. Trẻ em là hạnh phúc của mọi gia đình,
là tơng lai của cả dân tộc, viêc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm
của mơi ngời và của toàn xă hội và của cả nhân loại
Đây là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc đều bắt
đầu:bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng đội chân, đôi tay của
mình tất cả những cử chỉ đó đều làm lên nhng thói quen,kể cả thói xấu.Chính vì vậy
chúng ta đã bớc sang thế kỷ 21 thế kỷ nền văn minh trí tuệ, của nền khoa học hiện đại.do
vậy con ngời cần phải nãng động sáng tạo để phù hợp với sự phát triển của thời đại. Muốn
đợc nh vậy ngay từ tuổi ấu thơ trẻ MâmNon , Đặc biệt là trẻ 5- 6 tuổi đang ở nhũng bớc
phát triển mạnh về nhận thức , t duy ,về ngôn ngữ ,về tình cảm những thế giới khách
quan xung quanh thật bao la rộng lớn ,có biết bao điều mới lạ hấp dẫn , và còn có bao lạ
lẫm khó hiểu,trẻ tò mò muốn biết ,muốn đợc khám phá , cho nên giáo dục mầm non dã
góp phần không nhỏ vào việc giáo dục thế hệ trẻ . Trách nhiệm nặng lề và cao cả ấy tất cả
thuộc về cô giáo Mầm Non tạo nên nền tảng vững chắc , là trặng đờng khôn lớn của trẻ . ở
lứa tuổi này cái nảy sảy cái ung chính vì vậy sự nhảy cảm và có trách nhiệm cao là yêu
cầu không thể thiếu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ , cô giáo phải rất linh hoạt nhạy
bén kịp thời , có năng lực và có tính chủ động sáng tạo .
Vậy giáo dục có tầm quan trọng rất lớn đối với đời sống con ngời nhất là ở tuổi Mầm
non . ca dao xa có câu dạy con từ thủa còn thơ câu ca dao ấy đã đi vào lòng ngời và
không thể nào quên . Mỗi chúng ta đều đợc lớn lên từ những tiếng du dịu ngọt của bà của

V / Nhiệm vụ nghiên cứu
Qua đề tài nghiên cứu giúp giáo viên có những định hớng phù hợp trong công tác
chăm sóc cho trẻ mầm non ở độ tuổi 5- 6 tuổi sau khi vận dụng đề tài sẽ góp phần đắc lực
cho quá trình hình thành nhân cách cho trẻ
VI / Phơng pháp nghiên cứu
Trớc hết bản thân phải nhận định đợc tình hình chung của đối tợng nghiên cứu,sau đó
đọc, phân tích, tổg hợp tài liệu tham khảo. Để xây dợng đề cơng sáng kiến, áp dụng sáng
kiến và hoàn thành sáng kiến.
VII / Phạm vi thời gian nghiên cứu
Đề tài đợc tiến hành trong một năm học, từ tháng 9 năm 2008 đến tháng 5 năm 2009
tại lớp Mẫu giáo 5 tuổi thôn T Sản, của trờng Mầm Non Phú Túc
B nội dung
I tình hình thực tế
1/ Tình trạng trớc khi thực hiện đề tài
a) thuận lợi :
Đợc sự quan tâm của Phòng GD - ĐT , thờng xuyên tâm bồi dỡng chuyên môn cho giáo
viên .
Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ ,ham học hỏi nâng cao chuyên môn . Tìm tòi và tự làm
một số đồ dùng ,đồ chơi để phục vụ tiết dạy vào hoạt động vui chơi của trẻ .
Trẻ ở gần trờng nên rất chăm đi lớp .
b ) Khó khăn :
Cơ sở vật chất thiếu thốn , phòng học chật hẹp , đồ dùng phục vụ tiết dạy còn rất thiếu thốn
nh ,: những vật mẫu ,những con vật thật ,đồ vật
Góc tự nhiên còn nghèo , số cây ít ,loại cây cha phong phú , đồ chơi ,đồ dùng còn ít
Số trẻ ở lớp cha qua nhóm lớp nhà trẻ , trẻ đến lớp 4 -5 tuổi chiếm 80 % , khả năng trẻ
tiếp thu chậm .
Vốn hiểu biết về môi trờng xã hội còn hạn chế .
Đồ dùng phục vụ tiết dạy còn nghèo nàn , đồ chơi của trẻ cũng rất ít , thiếu những hình ảnh
đẹp , sinh động để trẻ quan sát .
2- Số liệu điều tra trớc khi thực hiện

1/ Xây dựng cơ sở vật chất
Đồ dùng ,trực quan , đồ chơi phục vụ tiết học nh : Bàn ,ghế ,bảng ,tranh , mô hình ,các từ
gắn với mỗi hình ảnh ,vật mẫu Cần phải đầy đủ cho cô và trẻ cùng hoạt động .
Đồ dùng của trẻ cũng phải đẹp ,hấp dẫn ,phong phú sinh động nhằm kích thích hứng thú
,tò mò lòng ham hiểu biết của trẻ , tôi thờng sử dụng đồ thật , vật thật hoặc hình ảnh động cho tiết
học sinh học .
dựa vào yêu cầu thực tế dạy trẻ , tôi đề nghị với BGH nhà trờng trang bị thêm thiết bị ,đồ
dùng dạy học nh : Bảng ,tranh ảnh ,lôtô ,và với mỗi tiết cần có đồ dùng để phục vụ thật đầy đủ .
Với các bậc phụ huynh vận động họ mua thêm đồ dùng , tranh ,truyện , đặc biệt là tranh
,sách , ảnh về các con vật ,cây cối ,hoa lá ,quả , Su tầm những câu ca dao , tục ngữ ,đồng dao để
làm phong phú vốn hiểu biết về môi trờng xung quanh của trẻ .
Với chính bản thân mình tôi tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa phơng nh : , vải
vụn ,coọng rơm khô , lá khô, hoa ép khô ,vỏ cây khô để làm tranh ảnh cho tiết dạy . Su tầm các
loại hạt , các loại vỏ trai ốc ,hến sò để bổ xung gia đồ chơi của trẻ .
2/ Bổ xung đồ chơi
Đợc nhà trờng cấp cho tranh dạy môi trờng xung quanh,lô tô các loại Ngoài ra tôi còn tự
làm đồ dùng phục vụ tiết dạy,các loại tranh ảnh ,hình ảnh ,các con vật ,cây cỏ , hoa lá Su tầm
tranh có hình ảnh đẹp xử dụng trong việc cho trẻ LQVMTXQ . Tận dụng các hình ảnh ở đốc lịch,
bìa ,hoạ báo ,ảnh cũ Vừa trang trí lớp vừa làm đồ dùng đồ chơi .
Tôi tận dụng bìa cát tông có dây dạt thật sinh động ,hấp dẫn , gây hứng thú với trẻ. Sau đó
để trẻ tự điều khiển , để trẻ biết con vật này có chân hay có cánh , có chân thì biết chạy có cánh
thì biết bay .
Tôi để cho trẻ tự làm một sản phẩm nh tranh vẽ về các con vật , cỏ cây ,hoa lá , hoạc các
sản phẩm nặn những đồ vật xung quanh trẻ ,các sản phẩm tạo hình ,tranh từ những phế liệu , cô và
trẻ cùng làm thể hiện vốn hiểu biết phong phú của trẻ về MTXQ .
Tôi su tầm những bài thơ về môi trờng xung quanh ,sau đó dùng hình ảnh minh hoạ và có
chữ viết đi cùng . Vừa giúp trẻ củng cố hình ảnh vừa để trẻ rèn luyện ngôn ngữ .Từ đó t duy của
trẻ cũng phát triển .
Với những đồ dùng , đồ chơi đợc phát và tự làm khi tôi đa vào sử dụng trong tiết dạy môi
trờng xung quanh , tôi thấy trẻ rất hào hứng , hứng thú học , trẻ hiểu biết nhiều ,quan sát rất tốt ,

Không đi trên cạn mà đi dới hồ
Trẻ trả lời đó là con cá .Nhng trẻ lại biết thêm con cá có đặc điểm cụ thể , có vây có đuôi ,
vẩy ,môi trờng sống của chúng
Từ đó trẻ có thể so sánh xem con cá và con cua có đặc điểm gì giống nhau ,có đặc điểm gì
khác nhau ? Sau đó trẻ có thể phân nhóm .
Ngoái ra tôi còn dùng cách khác để vào bài cung cấp biểu tợng thế giới sung quanh cho
trẻ , qua hình ảnh mô hình ,con vật thật
5 / Rèn trẻ thông qua tiết dạy
Vì cho tẻ LQVMTXQ , nên trong mỗi tiết với mỗi mẫu vật ,hay tranh ảnh , tôi đều cho tẻ
quan sát kỹ , cho tẻ đa ra nhiều ý kiến nhận xét để tìm ra đầy đủ và chính xác đặc điểm vật mẫu .
Ví dụ : Làm quen với con cua , trẻ đã tìm đợc đặc điểm của con cua có hai càng to ,tám
chân Sau đó đặt câu hỏi gợi mở các con có biết con cua nó đi nh thế nào không ? Trẻ trả lời
đợc là con cua bò ngang , tôi dùng que chỉ rõ , cua có mai cua ,yếm cua cứng để bảo vệ cơ thể
chúng.
Nh vậy không những trẻ biết đợc cua có những đặc điểm gì mà trẻ còn biết môi trờng sống
của chúng ,cách vận động ,(Đi nh thế nào ? ) các bộ phận cơ thể ra sao . Nắm rõ đặc điểm trẻ
quan sát rễ hơn , từ đó so sánh rất rõ ràng và phân loại cũng rất tốt .
Trong tiết dạy môi trờng xung quanh tôi lồng ghép thích hợp các môn khác nh : Toán , âm
nnhạc , tạo hình ,văn học để trẻ thêm hứng thú , ghi nhớ tốt hơn , hiểu vấn đề sâu và rộng hơn .
Ví dụ : Trong tiết dạy làm quen với động vật sống dới nớc .
Tôi cho trẻ thi đố vui hai đội ra câu đố cho nhau và giải câu đố đội bạn .
Nhà hình soán lằm ở dớc ao
Chỉ có một cửa ra vào mà thôi
Mang nhà đi khắp mọi nơi
Không đi đóng cửa nhỉ ngơi một mình .
( con ốc )
Con gì đầu bẹp .
Hai ngạnh hai bên
Râu ngắn vểnh lên
Mình trơn bóng nhỡn

Sau khi trẻ đợc làm quen 3 4 đối tợng( trong 1bài ) tôi cho trẻ so sánh 2đối tợng một ,
để trẻ có thể rễ ràng hoàn thành nhiẹm vụ phân loại trong các trò chơi
Tổ chức các trò chơi trong mỗi tiết đạt , tôi tổ chức đan xen trò chơi động với trò chơi tĩnh ,
làm cho không khí tiết dạy vui tơi hào hứng và hiệu quả .
Trong các tiêt học khác tôi cũng lồng ghép kiến thức môi trờng sung quanh để củng cố vốn
hiểu biết về biểu tợng đã có của trẻ
Ví dụ : Tron tiết làm quen với chữ cái I ,T , C
Cô đa tranh hình con voi Cô và trẻ cùng đàm thoại về con voi để trẻ biết đợc hình
dạng ,môi trờng sống , thức ăn và cách vận động của nó
Trong hoạt động khác của trẻ , tôi có thể cung cấp kiến thức cũ , tận dụng mọi lúc ,mọi nơi
để giáo dục trẻ .
Trong hoạt động góc , trẻ đợc chơi ở góc thiên nhien . trẻ tới cây , nhặt lá , bắt sau ,xem
sách về môi trờng xung quanh . đặc biệt trẻ đợc chơi nhiều đồ vật thật , khi đợc hoạt động nhiều
với đồ vật thật , trẻ đợc nhìn ,sờ ,nắn ,ngửi , Từ đó có hình ảnh chọn vẹn về những gì sung quanh
tẻ , khỗng thế mà tôi còn phát huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách cho tẻ làm tranh từ nguyên liệu
thiên nhiên nh : Hoa , lá ép khô , vỏ cây ,coọng rơm , vỏ thuỷ sản
Qua các buổi dạo chơi ,thăm quan , hoạt động ngoài trời , dã nngoại khi trẻ quan sát tôi
hớng trẻ sử dụng mọi giác quan để trẻ có thể chỉ ra chọn vẹn đối tợng đó .
Ví dụ : Cô và trẻ quan sát cây hoa hồng , hớng trẻ nhận biết màu sắc cánh hoa . Cho trẻ sờ
cánh hoa thấy mịn và nhẵn , các mép của lá có răng ca . Đa hoa nên ngửi có mùi thơm .
Trẻ đợc quan sát kỹ , có đợc đầy đủ các đặc điểm của đối tợng nên trẻ so sánh rất tốt và
phân loại rất nhanh .
Dạo chơi thăm quan hoạt động ngoài trời , không những để trẻ khám phá thế giới sung
quanh mình mà tôi còn giáo dục tình yêu thiên nhiên , ý thức bảo vệ môi trờng . tôi cũng luôn chú
ý kiến thức xã hội với trẻ về công việc của mỗi ngời , về mói quan hệ giữa con ngời với nhau , đặc
biệt là giáo dục ATGT với trẻ tạo cho trẻ thói quen và ý thức khi tham gia giao thông . Với trẻ mặc
dù kiến thức rất đơn giản . Đi trên đờng không chạy , không lô đùa , đi bên tay phải , hoạc là nhìn
những tín hiệu giao thông .
7 / Kết hợp giữa phụ huynh và cô giáo
Đối với trẻ mầm non dễ nhớ lại dễ quên , nếu không đợc luyện tập thờng xuyên thì sau

kết quả đánh giá của trẻ
Đợc biểu hiện qua bảng sau :
Bảng 3 : Kết quả đạt đợc của trẻ
TT
Kỹ năng quan
sát ,so sánh
,phân loại
Đầu năm Cuối năm Tăng
Số lợng Tỷ lệ % Số lợng Tỷ lệ % Số lợng Tỷ lệ %
1 Loại tốt 4 16 10 40 6 24
2 Loại khá 6 24 10 40 4 16
3 Trung bình 13 52 5 20
4 Loại yếu 2 8 0 0
Đối tợng phụ huynh :
Các bậc phụ huynh đã nhận thức rõ đợc tầm quan trọng của việc dạy trẻ làm quen với môi
trờng xung quanh , tạo điều kiện cùng công tác với cô giáo để đợc làm quen với môi trờng
xung quanh của trẻ đạt hiệu quả cao nhất , đó cũng đã góp phần nâng cao chất lợng môn
cho trẻ làm quen với môi trờng xung quanh .
Bài học kinh nghiệm
- Giáo viên thực sự yêu nghề mến trẻ , có năng lực s phạm , nắm chắc chuyên
môn .
- Có sự hiểu biết về kỹ năng dạy trẻ làm quen với môi trờng sung quanh .
- Có sự sáng tạo trong mỗi tiết dạy , luôn có sự đổi mới trong phơng pháp dạy trẻ
- Thờng xuyên rèn luyện bản thân ,kỹ năng dạy , thao tác ,rèn luyện giọng nói
- Đồ dùng dạy trẻ phong phú sáng tạo hấp dẫn với trẻ .
- Làm tót công tác tuyên truyền với các bậc phụ huynh .
- Luôn tạo đợc môi trờng học mà chơi ,chơi mà làm .
- Chú ý rèn trẻ ít nói , chậm hiểu có phơng pháp hớng dânn xcụ thể .
- Động viên kịp thời và giúp trẻ tập luỵen thờng xuyên .
- Tạo điều kiện tốt để trẻ có khả năng t duy , phát triển tốt . dựa vào hội thi Bé