Bài 2 (2 tiết)

NHÂN DÂN QUẢNG TRỊ XÂY DỰNG NẾP SỐNG VĂN HÓA
I. THÔNG TIN, SỰ KIỆN:
1. Hình ảnh
2. Hiện tượng
Nhiều đời nay, chuyện tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống được người Vân
Kiều, Pa Kô sống trên địa bàn huyện Hướng Hóa mặc nhiên thừa nhận. Đây là mầm
mống dẫn đến nhiều bi kịch gia đình. Hiện nay, ở các bản làng thuộc huyện Hướng
Hóa, quan niệm “nữ thập tam, nam thập lục” vẫn hằn in trong tiềm thức người dân.
Quan niệm ấy cùng sự hạn chế về hiểu biết pháp luật, mong muốn sớm có con để nối
dõi tông đường, thêm người phụ việc rẫy nương đã khiến tình trạng tảo hôn diễn ra
phổ biến. Có nhiều trường hợp, hai gia đình đính ước với nhau khi con còn bé. Sau
vài năm, đứa trẻ đến tuổi dậy thì, bố mẹ liền giục dã chuyện cưới hỏi. Thế là, thay vì
đến trường cùng bạn bè, các “cặp vợ chồng trẻ con” phải nghỉ học, ở nhà và làm
những ông bố, bà mẹ bất đắc dĩ. Theo số liệu thống kê sơ bộ của Trung tâm DS-
KHHGĐ huyện Hướng Hóa, đến nay, tính riêng xã Thuận đã có gần 60 cặp vợ chồng
kết hôn khi chưa đến độ tuổi quy định. Một thực trạng khác đang đe dọa giống nòi
1
Đổ rác không đúng quy định
Thôn Nại Cửu (Triệu Đông, Triệu
Phong, Quảng Trị) đón nhận danh hiệu
làng văn hóa xuất sắc cấp tỉnh
Phát động phong trào xây dựng Nông
thôn mới ở xã Triệu Phước, huyện Triệu
Phong, Quảng Trị
Đổ xe, họp chợ ở lòng, lề đường
của người dân vùng cao chính là hôn nhân cận huyết thống. Theo Luật Hôn nhân và
gia đình, nam nữ có thể kết hôn với nhau khi có mối quan hệ huyết thống cách ít nhất
3 đời. Tuy nhiên, một bộ phận người dân vẫn đinh ninh “chỉ cần khác họ thì vẫn lấy
được nhau”. Vì vậy, chuyện con cô lấy con cậu, con chú lấy con bác diễn ra khá

đẹp được kế thừa, duy trì.
( Theo )
Gợi ý:
1. Em có nhận xét gì sau khi quan sát các hình ảnh trên?
2. Theo em, những hiện tượng được nêu ở mục 2 có ảnh hưởng gì đến cuộc
sống của người dân?
3. Em học tập được gì qua tấm gương cựu chiến binh Võ Việt Hùng?
2
4. Chính quyền và nhân dân tỉnh Quảng Trị đã và đang làm gì để xây dựng đời
sống văn hóa mới ở khu dân cư?
II. NỘI DUNG BÀI HỌC:
1. Nếp sống là những hành vi ứng xử phù hợp của con người trong các mối
quan hệ xã hội và môi trường tự nhiên, được lặp đi lặp lại trở thành thói quen, được
cá nhân và cộng đồng thừa nhận, ủng hộ và tự giác thực hiện. Nếp sống lâu đời sẽ trở
thành phong tục tập quán.
Nếp sống văn hóa là những biểu hiện của nếp sống trong quan hệ hành vi, ứng
xử, hoạt động, giao tiếp với thiên nhiên, đồ vật, đối với người khác, với cộng đồng xã
hội và bản thân được xem là phù hợp với những giá trị, chuẩn mực văn hóa của xã
hội.
2. Hiện nay, bên cạnh những người biết sống có văn hóa, nuôi dưỡng cái đẹp
trong giao tiếp ứng xử cộng đồng thì vẫn có một bộ phận người dân sống thiếu văn
hóa, vi phạm văn hóa, vi phạm pháp luật, coi thường kỷ cương, kỷ luật, hương ước
như: sinh đẻ không kế hoạch, coi trọng con trai, lười biếng, buông thả, sa vào các tệ
nạn xã hội, mê tín dị đoan… vẫn còn xảy ra ở nhiều khu dân cư, làng xóm trên địa
bàn tỉnh Quảng Trị.
3. Biện pháp góp phần xây dựng nếp sống văn hóa.
- Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội.
- Hưởng ứng cuộc vận động “toàn dân đoàn kết xây dựng nếp sống văn hóa ở
khu dân cư” .
III. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP:

dân thôn Hà Tây tổ chức sôi nổi
“Với 789 hộ, 3.850 nhân khẩu, Hà Tây là một trong những thôn thuần nông vùng
cát có mật độ dân số cao nhất của huyện Triệu Phong. Muốn xây dựng đời sống văn
hóa, yếu tố cơ bản là phải thúc đẩy sản xuất, nâng cao năng suất lao động và thu nhập
cho người dân. Để giải bài toán này, mấy năm trở lại đây, với sự quan tâm tạo điều
kiện, hỗ trợ của Nhà nước, người dân Hà Tây bên cạnh đẩy mạnh đánh bắt thủy sản
đã nhạy bén, năng động chuyển đổi gần 100 ha đất canh tác khoai lang, cây hoa màu
hiệu quả kinh tế thấp sang trồng lúa nước, nuôi tôm thẻ chân trắng, phát triển chăn
nuôi gia súc, gia cầm. Với lợi thế nằm trên trục giao thông quan trọng ở phía Đông,
việc mở mang các ngành nghề truyền thống, phát triển các loại hình kinh doanh, dịch
vụ được nhân dân trên địa bàn tích cực thực hiện”, ông Dương Văn Long, Trưởng
thôn Hà Tây mở đầu câu chuyện với chúng tôi như thế.
Mấy năm trước đây, tỷ lệ hộ nghèo của thôn còn ở mức trên 20%, đến thời điểm
này đã giảm còn 10%, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 18 triệu đồng/năm, 95%
hộ có nhà xây dựng bền vững, ổn định. Việc làm, thu nhập được đảm bảo nên vấn đề
tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư
gắn với 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới được triển khai rất thuận lợi. Liên tục
trong nhiều năm, thôn Hà Tây có tỷ lệ hộ gia đình được công nhận gia đình văn hóa
4
đạt 95%; 100% hộ dân tham gia ký kết và thực hiện tốt các quy định về xây dựng nếp
sống văn hóa, văn minh trong việc cưới, việc tang. 100% hộ gia đình có điện thắp
sáng, có phương tiện nghe nhìn; 95% hộ được sử dụng nước sạch và có nhà tắm, nhà
vệ sinh. Việc giữ gìn cảnh quan, môi trường luôn được 100% hộ dân ở 11 khu dân cư
trong thôn cam kết và thực hiện đạt kết quả cao.
Nhân dân ý thức chấp hành tốt pháp luật, các Tổ tự quản, Tổ an ninh nhân dân
hoạt động tích cực; 95% số hộ chấp hành nghiêm quy ước, hương ước, không có tranh
chấp, khiếu kiện trong nhân dân nên nhiều năm quan trên địa bàn không xảy ra các vụ
việc an ninh trật tự phức tạp, không có tai tệ nạn xã hội. Lĩnh vực giáo dục, chăm sóc
sức khỏe nhân dân không ngừng được đầu tư, nâng cao chất lượng; các hoạt động văn
hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao được tổ chức thường xuyên, quy mô, nhất là vào dịp

tư, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của nhân dân thì nơi đó nhân dân luôn đoàn
kết, thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Bên cạnh
đó, việc huy động nguồn lực và phát huy vai trò chủ chể của nhân dân trong xây dựng
5
đời sống văn hóa ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới luôn đạt được kết quả cao
nhất”, ông Hoàng Yến, Trưởng Ban Công tác mặt trận thôn Hà Tây khẳng định.
(Bài, ảnh: HUY QUÂN - Theo báo Quảng Trị Online)
6