Mục Lục
A.Phần mở đầu
1.Tính cấp thiết
2.Mục đích và nhiệm vụ của đề tài
2.1.Mục đích của đề tài
2.2.Nhiệm vụ của đề tài
3.Tình hình nghiên cứu
4.Phương pháp nghiên cứu
5.Đối tượng nghiên cứu
B.Phần nội dung
Chương I: Một số vấn đề lý luận chung về kỹ năng giao tiếp
1.1. Khái niệm kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo,quản lý
1.1 .Vai trò của kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo,quản lý
1.2 .Đặc điểm giao tiếp của nhà lãnh đạo quản lý
Chương II: Thực trạng kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý
ở Việt Nam hiện nay
2. 1. Thực trạng kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý ở Việt
Nam hiện nay
2.2.Các yếu tố ảnh hưởng đến giao tiếp trong lãnh đạo,quản lý Việt
Nam hiện nay
2.3.Một số giải pháp để nâng cao kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh
đạo,quản lý Việt Nam hiện nay
C.Kết luận
D.Danh mục tài liệu tham khảo
1
Mở đầu
1.Tính cấp thiết của đề tài
Giao tiếp định hướng cho các hoạt động,điều khiển hoạt động,giúp các
hoạt động tiến hành đạt hiệu quả.Trong công tác lãnh đạo quản lý,hoạt động
giao tiếp thường xuyên diễn ra: giao tiếp giữa nhà lãnh đạo,quản lý và đối
tượng lãnh đạo ,quản lý;giữa cấp trên và cấp dưới;giữa các nhóm
tựu đã đạt được và đưa ra những giải pháp ưu việt để khắc phục những hạn
chế còn tồn tại.
2.2. Nhiệm vụ của đề tài
- Làm rõ các khái niệm liên quan
- Đưa ra thực trạng kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý ở Việt
Nam hiện nay
- Từ đó đưa ra những giải pháp nhằm tăng cường, nâng cao hiệu quả kỹ
năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay.
3. Tình hình nghiên cứu
Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về kỹ năng giao tiếp.Tuy nhiên đối
tượng nghiên cứu của các đề tài thường khác nhau và còn chung chung.
3
Đề tài của em có đối tượng cụ thể đó là nhà lãnh đạo, quản lý và kỹ
năng giao tiếp nhằm nâng cao năng lực quản lý của nhà lãnh đạo,quản lý Việt
nam hiện nay
4. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng phương pháp thu thập thông tin, phân tích, đánh giá tài
liệu.
5. Đối tượng nhiên cứu
Các nhà lãnh đạo, quản lý của Việt Nam và kỹ năng giao tiếp của họ.
6. Bố cục đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận thì đề tài gồm 2chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận chung về kỹ năng giao tiếp
Chương 2: Thực trạng kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý ở
Việt Nam hiện nay.
4
Nội Dung
Chương I: Cơ sở lý luận chung về kỹ năng giao tiếp
1.1.Khái niệm kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo quản lý
Giao tiếp là sự truyền tải và tiếp nhận thông tin giữa người này với
kế hoạc, tổ chức thực hiện kế hoạch, đánh gia việc thực hiện kế hoạch, nhà
lãnh đạo , quản lý đều phải thực hiện thông quan giao tiếp. Giao tiếp nhà lãnh
đạo, quản lý gây ảnh hưởng đến những người dưới quyền
Kỹ năng giao tiếp giúp nhà lãnh đạo, quản lý đạt mục tiêu trao đổi hoặc
tiếp nhận thông tin về những vắn đề của tổ chức đơn vị mình. Vận dụng kỹ
năng giao tiếp nhà lãnh đạo, quản lý đạt hiệu quả cao khi động viên, thuyết
6
phục người giao tiếp hướng về một mục đích, một nhận thức hay một thỏa
thuận chung
Kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo , quản lý giúp tạo ra sự tín nghiệm
của người khác đối với mình và ngược lại giúp tạo ra sự tin tưởng với người
khác. Thông qua kỹ năng giao tiếp nhà lãnh đạo, quản lý có phương thức
truyền đạt hiệu quả nhất. Kỹ năng giao tiếp còn là công cụ quan trọng trong
lãnh đạo, quản lý vì lãnh đạo, quản lý là việc đạt được mục tiêu đã định
thông qua người khác. Từ việc xây dựng quyết định đến tổ chức, đánh giá
việc thực hiện quyết định, nhà lãnh đạo, quản lý đều phải sử dụng các kỹ năng
giao tiếp đặc biệt là công cụ giao tiếp.
Kỹ năng giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lỹ còn là một cơ hội để gây
ảnh hưởng .Để lãnh đạo quản lý được một tập thể, tồ chức, hay một quốc gia
thì nhà lãnh đạo. quản lý cần tạo lập các mối quan hệ, sự ảnh hưởng nhất định
đối với đối tượng cần giao tiếp. Mục đích là để họ tin mình, hợp tác với mình
, được nhân viên tôn trọng, đề cao ủng hộ. Tâm huyết, trí tuệ, sự tận tâm vì
tập thể, vì tổ chức, vì công việc của nhà lãnh đạo, quản lý có được biết đến
hay không nhờ vào kỹ năng giao tiếp của họ. Bởi thế, giao tiếp và thực hiện
kỹ năng giao tiếp là một trong những cách để duy trì và thể hiện phẩm chất
của nhà lãnh đạo, quản lý.
1.3.Đặc điểm giao tiếp của nhà lãnh đạo,quản lý
Quá trình giao tiếp của nhà lãnh đạo, quản lý chịu ảnh hưởng sâu sắc
bởi đặc điểm của tổ chức, của những ngôn ngữ, thuật ngữ chuyên ngành nhất
định. Trong lĩnh vực chính trị cũng vậy, là nhà lãnh đạo, quản lý đại diện cho
nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước,có thể nêu lên một số nét cơ
bản như:
Thứ nhất:Người Việt Nam thích giao tiếp và coi trọng giao tiếp.
Thứ hai:Trong giao tiếp người Việt còn rụt rè,đặc biệt trong môi trường
giao tiếp không quen thuộc.Trước mặt người lạ hoặc chưa thật quen biết,họ
thường ái ngại,rụt rè,tức là họ ngại tiếp xúc,gặp gỡ với người lạ,ngại bộc lộ
mình trước người chưa quen biết.Không hiếm khi điều nay ngăn cản người
Việt nắm bắt những cơ hội tiếp xúc,thiết lập những mối quan hệ mới.
Thứ ba:Trong giao tiếp ứng xử,người Việt coi trọng tình cảm,thường
lấy tình cảm làm chuẩn mực ứng xử.Tất nhiên người Việt muốn ứng xử vừa
có tình vừa có lý,song khi phải cân nhắc giữa tình và lý,thì không hiếm khi
tình được coi trọng hơn”Một trăm cái lý không bằng một tý cái tình”
Thứ tư:Người Việt thích tìm hiểu,quan sát,đánh giá đối tượng giao
tiếp.Khác với người phương Tây thường tránh nói đến những vấn đề riêng,khi
tiếp xúc gặp gỡ,trò chuyện với môt người nào đó,người Việt thường quan
tâm,hỏi han đến hoàn cảnh của họ.Đặc tính này xuất phát từ tâm lý cộng đồng
làng xã mà ra.Cũng do đặc tính này mà người Việt hay để ý đến nhau,đến
những người cạnh mình,hay bàn tán chuyện người khác và không ít khi dẫn
9
đến tình trạng ‘’Trong nhà chưa tỏ,ngoài ngõ đã tường”.Trong công sở,điều
này hay gây ra sự cản trở công việc,và sự kìm hãm nhau giữa các cá nhân.
Thứ năm:Người Việt coi trọng sự ý tứ,tế nhị và coi trọng hòa thuận.
Thứ sáu:Cách xưng hô của người Việt phong phú,phức tạp và có xu
hướng gia đình hóa.Cũng đã có ý kiến cho rằng nên thay đổi cách xưng hô
của người Việt tại công sở,vì cách xưng hô mang tính gia đình như vậy,không
giúp người ta ý thức được trách nhiệm cá nhân của mình mà dễ dẫn đến sự cả
nể trong khi giải quyết công việc.
Nhiều cuộc khảo sát cũng đã chỉ ra rằng, kỹ năng giao tiếp là thuộc tính
hết sức cần thiết của nhà quản trị, nó quyết định thành công trong công việc
và thành đạt trong sự nghiệp, đặc biệt với những người lãnh đạo. Kỹ năng này
cùng tham gia giao tiếp.
- Một trong số những người cùng tham gia giao tiếp có các phản ứng
tiêu cực hoặc thù địch với
người khác.
- Một hoặc các bên tham gia giao tiếp đều hiểu nhầm (một cách
không chủ tâm).
2.3.Một số giải pháp để nâng cao kỹ năng giao tiếp của cán bộ lãnh
đạo,quản lý ở nước ta hiện nay
Trong hoạt động giao tiếp, ứng xử của các nhà lãnh đạo quản lý ở nước
ta trong những năm gần đây đã ngày càng được nâng cao. Tuy nhiên do một
số nguyên nhân, tác nhân trực tiếp và gián tiếp tác động mà hoạt động giao
tiếp vẫn bộc lộ một số hạn chế cơ bản sau:
12
Nói sai đề tài, không có sự chuẩn bị một cách cẩn thận chu đáo. Hạn
chế này rất nghiêm trọng, nó có thể làm ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp
hoặc có thể chấm dứt cuộc trò chuyện. Khiến người nghe không hiểu và
không thể hoàn thành nhiệm vụ, công việc. Mặt khác còn do một số lý do
như: Thông điệp đưa ra sai, sử dụng phương pháp giao tiếp không phù hợp,
thông điệp gửi đi không đúng đối tượng, hoặc không có một thông điệp nào
được đưa ra.
Nói thao thao bất tuyệt: Đây là một hạn chế mà rất nhiều nhà lãnh đạo
ở Việt Nam mắc phải. Nhiều khi nói như vậy sẽ khiến người nghe cảm thấy
nhàm chán mà không hiểu rõ vấn đề vì không biết đâu là nội dung chính. Nói
nhiều nhưng không xoáy vào trọng tâm cũng không phải là cách để một nhà
lãnh đạo có kỹ năng giao tiếp tốt.
Không trả lời thẳng vào vấn đề mà quanh có, không nói rõ, giải thích
đầy đủ hoặc giải thích không trọng tâm: Khi được nêu câu hỏi, nhiều nhà lãnh
đạo không đi thẳng vào câu trả lời mà lại vòng vo, điều đó khiến cho cuộc
giao tiếp trở nên mơ hồ, khi những câu hỏi không được giải thích rõ ràng.
Thì thầm khi đang lắng nghe ý kiến của nhân viên hoặc khách: Thể
Sử dụng các câu chuyện, phép so sánh và hình ảnh. Trong giao tiếp nói
và nghe thôi chưa đủ mà chúng ta còn phải đưa ra một số câu chuyện để dẫn
chứng và cũng để làm cho công việc trở nên nhẹ nhàng, bớt căng thẳng.
Ngoái ra còn dung các hình ảnh để làm cho câu chuyện thêm sinh động và
làm cho người nghe nhớ lâu, không quên mất các sự kiện.
1
Những bí quyết giao tiếp của Abrham Lincoln, 2007
14
Đặt câu hỏi: Khi còn là một luật sư Lincoln đã thấy được sức mạnh của
các câu hỏi có thể kháng kiện. Những câu hỏi này có tác dụng rất lớn trong
giao tiếp và lãnh đao. Tuy nhiên, chúng lại thường không được sử dụng triệt
để. Bạn có thể dung câu hỏi để thu thập thông tin hay để dẫn dắt cuộc đối
thoại. Thông qua. Thông qua các câu hỏi, bạn có thể khiến họ nghĩ tới một
chủ đề mà trước đó họ chưa từng nghĩ tới và hướng họ xem xét vấn đề theo
một góc nhìn khác.
Am hiểu người nghe: Trong quá trình giao tiếp bạn phải tìm hiểu đối
tượng của mình càng nhiều càng tốt. Hãy xem xét người mình đang giao tiếp
là ai, và họ muốn nghe những gì từ mình. Có một số người họ muốn nghe tất
cả, nhưng cũng có một số người lại chỉ muốn nghe tóm tắt.Henry Davi
Thorea đã từng nói “ Để nói sự thật bạn phải mất hai lần, một lần để nói và
một lần để lắng nghe”
Thuyết phục người nghe bằng cách hiểu rõ những sở thích của họ.
Trong quá trình giao tiếp, bạn cần làm cho họ hiểu họ là người quan trọng với
bạn. Ông khuyên rằng “ Nếu bạn muốn chiến thắng một người mà khiến họ
phục thì đầu tiên hãy thuyết phục anh ta rằng bạn là một người tốt…Ngược
lại, cố gắng hướng anh ta đánh giá theo cách của bạn, hoặc ra lệnh cho anh
ta hành động, hoặc khiến anh ta nghĩ rằng mình bị bỏ rơi và xa lánh thì anh
ta sẽ tự dằn vặt mình, khép mọi cánh cửa tới suy nghĩ và tình cảm của anh
ta ”
Cân nhắc các hệ lụy của thông điệp bạn gửi đi: Hãy cân nhắc tác động
sự tin tưởng).
• Bước 4: Tìm điểm chung, mỗi bên đều thấy được cái lợi, cái vui và
cách cộng tác, tương lai của sự cộng tác đó.
• Bước 5: Tạo dư luận ủng hộ, xây dựng mối quan hệ thân tình.
Nắm bắt nghệ thuật theo nhu cầu:Điều khó nhất trong giao tiếp là đối
tượng thờ ơ, không có nhu cầu. Bạn sẽ ứng xử như thế nào khi đối tượng
không muốn nói chuyện, không muốn nghe bạn can ngăn, không muốn hợp
tác với bạn v.v ?.Hãy gợi trí tò mò hoặc cho họ thấy cái lợi, cái vui mà bạn
đang có, còn người ấy đang thiếu, đang cần. Chỉ cho họ bằng cách nào đó,
thấy tia hy vọng vào kết quả, gây thiện cảm, tạo sự tin tưởng.Giao trách
nhiệm một cách công khai, tạo ra tình huống chỉ có tiến chứ không có lùi,
ràng buộc bằng những sợi dây vô hình về quan hệ nào đó đã được hình thành.
Gây niềm say mê, tìm được ý nghĩa trong cuộc sống, công việc đang
tiến hành.
- Củng cố niềm tin, thuyết phục về một kết cục tốt đẹp.
- Phải tạo ra sự an toàn, biết cách chống đỡ dư luận, tạo dư luận mới
ủng hộ.
- Tính đến nhiều phương án, chọn phương án hợp với mình nhất, có thể tạo
ra những vấp ngã nhỏ để luyện tập bản lĩnh, chủ động đề phòng tính tự kiêu.
Trong những trường hợp cụ thể đòi hỏi mọi người phải biết ứng biến và
điều quan trọng hơn là hãy tìm cho được sơ đồ đi tới thành công riêng của mình.
Phải biết chuyển bại thành thắng:
17
Trong cuộc sống đời thườnng nhiều khi ta bị đẩy vào tình huống bất
lợi, có nguy cơ thất bại, lúc đó đòi hỏi phải bình tĩnh, suy nghĩ ngay đến
những hậu quả xấu nhất có thể xảy ra (chuẩn bị tâm thế sẵn sàng chấp nhận).
Tìm xem có cách gì để hạn chế mức thấp nhất những tác hại (ví dụ: điều gì đã
đẩy ta vào tình thế bất lợi, có cách nào tạo được kế hoãn binh có vẻ ít liên
quan, nhưng nếu được "địch thủ" sẵn sàng chấp nhận thì chính điều có vẻ
không liên quan đó có thể thay đổi tình thế ).
nhận thấy được những đòi hỏi của họ là vô lý.
Vậy ta sẽ xử lý thế nào trong trường hợp đó? Tốt nhất là hãy thừa nhận
đã, sau đó khéo léo chỉ ra sự vô lý hoặc điều không thể thực hiện được. Cũng
có thể cảnh tỉnh người đó bằng việc chỉ ra những điều bất lợi, sự nguy hiểm
nếu người đó cứ giữ nguyên ý kiến, nhắm mắt hành động. Chú ý ngôn ngữ
không nên gay gắt nhưng tỏ ra cương quyết.
Có nhiều tình huống phải thừa nhận trước để chuyển hướng
sau:Nếu khi bạn không đồng ý với ý kiến của đối phương mà người đó lại là
cấp trên, người lớn tuổi, cha mẹ thì bạn sẽ xử sự như thế nào? Việc thuyết
phục để đối phương nghe theo mình, có nghĩa là chấp nhận ý kiến của mình
cũng đòi hỏi phải có một nghệ thuật nhất định. Bạn chớ phản đối và phê phán
các ý kiến của đối phương. Bạn hãy tiếp thu ý kiến của họ, biểu thị thái độ
đồng cảm ở mức độ nào đó để có thể làm giảm được sự cứng nhắc của đối
phương, khiến họ bằng lòng nghe ý kiến của bạn. Song phải nắm vững
nguyên tắc không được tỏ thái độ của mình ngang bằng với đối phương để
19
tiếp sau đó dùng lời mà chuyển hướng, thay đổi cách nhìn nhận của đối
phương, làm họ bằng lòng tiếp thu ý kiến của bạn
Phải quyết đoán trong các cuộc tranh luận
Trong quan hệ giữa người với người, tranh luận là một điều hết sức
bình thường và không thể tránh được. Không có tranh luận, điều phải trái
không được phân định. Không thể coi tranh luận là một thói xấu mà hạn chế
nó.
Song tranh luận có thể dẫn đến sự không thoải mái hoặc đôi khi xung
đột. Tranh luận có phương pháp sẽ đem lại kết quả tốt là điều chúng ta cần
chú ý học hỏi.
Một là, khi tranh luận nên có thái độ thật công bằng, đừng làm tổn
thương đến lòng tự ái của người kia. Sự phê phán, bình phẩm người khác
không thể quá một giới hạn nhất định, nếu không có thể làm tăng thêm mâu
thuẫn vốn có.
21
KẾT LUẬN
“Thượng bất chính, hạ tắc loạn”, câu của ông bà ta từng nói, đến bây
giờ vẫn còn nguyên ý nghĩa. Người lãnh đạo mà được mọi người, từ cấp dưới,
quần chúng nhân dân, cấp trên, đồng nghiệp “tâm phục khẩu phục” thì sẽ có
điều kiện để phát huy vai trò lãnh đạo của mình, công việc sẽ “xuôi chèo mát
mái” hơn… Tất nhiên, làm được chuyện đó không phải dễ dàng. Có người nói
thì nghe hay, nói nhiều nhưng làm lại dở hoặc làm ngược lại với những gì đã
nói. Cũng có người ít nói nhưng lại độc đoán, chuyên quyền, ít gần gũi cơ sở,
quần chúng… Có người trước mặt thì được khen ngợi này nọ nhưng sau lưng
lại không được nể phục. Chung quy, cũng phần nhiều liên quan đến tài và đức
của người lãnh đạo.
Người lãnh đạo sẽ có uy, được nể trọng khi bản thân họ tôn trọng mọi
người và khéo léo trong ứng xử với mọi đối tượng mà mình tiếp xúc. Từ
chuyện đơn giản như cái bắt tay (theo kiểu để ban ơn, hờ hững, lỏng lẻo, làm
chiếu lệ) đến chuyện thiếu quan tâm đến cuộc sống, tâm tư tình cảm của cấp
dưới, dù người lãnh đạo ấy có năng lực điều hành và quản lý tốt. Thậm chí có
trường hợp người lãnh đạo không biết cấp dưới gia cảnh thế nào, nhà ở đâu
mặc dù hằng ngày tiếp xúc với nhau trong công việc, cũng có khi thấy mặt
mà không biết tên cấp dưới, hoặc kêu nhầm tên. Có lãnh đạo luôn yêu cầu cấp
dưới phải tự trọng trong khi bản thân họ thì ngược lại.
Làm lãnh đạo không ai phủ nhận họ được quyền phê bình, kiểm điểm,
nhắc nhở, khiển trách cấp dưới; nhưng cách phê bình cũng phải thể hiện sự
tôn trọng, không thể quát nạt, xúc phạm họ một cách tùy tiện, nhất là trước
tập thể, đám đông - cho dù họ thật sự có khuyết điểm. Một điều nữa cũng
không nên phát huy là những lãnh đạo đam mê quyền lực, nghĩ mình là tài
giỏi hơn người, không xem cấp dưới ra gì. Cũng có người lại hay tự đề cao
22
mình, chê bai người khác, bảo thủ, ít chịu tiếp thu ý kiến trong khi lại hay để
ý trù dập cấp dưới, thù dai, thù vặt Lại có mẫu lãnh đạo quá xuê xoa, bỗ bã,
hóa thông tin(2004)
Ngoài ra còn một số trang wed và tạp chí khác…
24