HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ - HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HỒ CHÍ
MINH
TIỂU LUẬN
Môn học:
PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ CÁC TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH
Đề tài:
THIẾT KẾ TỔ CHỨC THEO MÔ HÌNH CƠ CHẾ MỘT CỬA
VÀ HOẠT ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC KHOA HỌC VÀ CÔNG
NGHỆ
Thiết kế tổ chức cơ quan hành chính Nhà nước là một hoạt động
không còn mới mẻ đối với mọi cơ quan hành chính Nhà nước hiện
nay. Đây là khâu mà nhiều cơ quan, tổ chức quan tâm củng cố, ổn định
phát triển để mong muốn xây dựng một cơ cấu tổ chức thích ứng với
điều kiện, tình hình phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của khu
vực.
I. ĐỊNH NGHĨA VÀ NỘI DUNG THIẾT KẾ TỔ CHỨC CÁC
CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Thiết kế tổ chức được định nghĩa là một quá trình quy nhóm các
chức năng cùng loại, các chức năng gần nhau, có mối liên hệ chặt chẽ
với nhau để hình thành các bộ phận, tối ưu hóa quá trình tác nghiệp
của toàn bộ tổ chức nhằm đạt được các mục tiêu đề ra. Hay có cách
định nghĩa khác, thiết kế tổ chức là một quá trình xây dựng (mới) hoặc
thay đổi cơ cấu tổ chức, điều này cũng được đồng nghĩa thiết kế tổ
chức không phải chỉ tiến hành một lần mà thường xây dựng, định hình
ở một số giai đoạn phát triển của tổ chức.
Quá trình thiết kế tổ chức các cơ quan hành chính Nhà nước là
một công trình cực kỳ phức tạp, là vấn đề liên quan tới nhiều yếu tố,
nhiều phạm vi, nhiều nội dung trong toàn bộ quá trình thiết kế. Trong
số các nội dung đó, chúng tôi đề cập gồm năm nội dung chủ yếu sau:
Thứ nhất là xác định mục tiêu, hiệu lực, hiệu quả của tổ chức: Một
mục tiêu rõ ràng và thống nhất rất quan trọng cho tổ chức hành chính

kiện thực tế của tổ chức mình. Và đây cũng là một thách thức mới cho
việc thiết kế tổ chức.
Năm nội dung trong quá trình thiết kế tổ chức các cơ quan hành
chính Nhà nước, chúng ta thấy mục tiêu là nền tảng cơ bản cho việc
thiết kế một cơ cấu chức năng, nhiệm vụ; số lượng con người. Tuy
nhiên, để con người phát huy hết tính năng động, sáng tạo của mình
cần kết hợp vận dụng và khai thác hiệu quả các phương tiện vật chất
được cung cấp cho tổ chức. Như vậy, ngoài việc thiết kế tổ chức tối ưu
hóa mục tiêu của tổ chức cần phải liên hệ chặt chẽ với điều kiện môi
trường xã hội hiện tại như một cơ sở để kiểm chứng tính hiệu quả mục
tiêu của tổ chức.
II. THỰC TRẠNG THIẾT KẾ TỔ CHỨC THEO MÔ HÌNH
CƠ CHẾ MỘT CỬA VÀ HOẠT ĐỘNG TRONG LĨNH VỰC
KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
Trong thời gian qua, Nhà nước ta đã quan tâm đến việc thiết kế tổ
chức các cơ quan hành chính Nhà nước sao cho hiệu quả và thúc đẩy
xu thế phát triển của đất nước ngày càng ổn định và tăng trưởng bền
vững.
1. Thiết kế mô hình theo cơ chế “một cửa”:
Trong việc thiết kế tổ chức cung ứng dịch vụ công nhằm cải tiến
cung cách và khả năng đáp ứng việc giải quyết công việc của các cơ
quan hành chính Nhà nước cho các tổ chức và công dân, các cơ quan
hành chính Nhà nước đã tiến hành xây dựng mô hình theo cơ chế “một
cửa” với mục tiêu là đáp ứng nhu cầu hưởng thụ dịch vụ công ngày
càng tốt hơn của người dân khi cần “gỏ cửa” cơ quan hành chính Nhà
nước. Đồng thời, xây dựng quy chế tổ chức và hoạt động, nhiệm vụ và
thẩm quyền của bộ phận tiếp nhận và trả kết quả. Bố trí nhân sự có đủ
năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức tốt; quy định điều kiện vật
chất cho phòng tiếp nhận và trả kết quả với những diện tích phòng
được sử dụng để tiếp nhận và trả kết quả cho người dân tương ứng ở

đoạn phát triển thị trường khoa học công nghệ. Đặc biệt là yếu tố môi
trường luôn tác động, từ việc thương mại hóa thành quả khoa học và
công nghệ, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ gắn liền
với thực tiễn và đời sống, sản xuất kinh doanh. Hơn nữa, những thành
tựu khoa học công nghệ đã mang lại những thuận lợi và cơ hội cho
Việt Nam trong tiến trình hội nhập. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt
đạt được của việc thiết kế tổ chức thì vẫn còn bất cập và thách thức
như: Chưa định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các ngành, các cấp
trong việc xác định nhiệm vụ khoa học và công nghệ. Thiếu cơ chế
hữu hiệu khắc phục tình trạng nhiệm vụ trùng lặp nhiệm vụ khoa học
và công nghệ. Cán bộ khoa học và công nghệ chưa tạo động lực phát
huy năng lực sáng tạo. Phương tiện vật chất chưa đồng bộ. Trong giai
đoạn kinh tế thị trường với sự bùng nổ thông tin, sự phát triển khoa
học công nghệ thế giới và khi Việt Nam chính thức là thành viên của
Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), đây cũng là những thách thức,
điều kiện tác động, ảnh hưởng rất lớn đến lĩnh vực khoa học và công
nghệ.
III. GIẢI PHÁP
Nhìn chung khi thiết kế tổ chức, người ta đã quan tâm và tính đến
các nội dung thiết kế tổ chức các cơ quan hành chính Nhà nước.
Nhưng để khắc phục những hạn chế trong quá trình thiết kế, chúng ta
cần thực hiện những giải pháp sau: Trước hết, là cần ứng dụng triển
khai công nghệ thông tin trong các lĩnh vực, riêng trong:
1. Mô hình thực hiện theo cơ chế “một cửa”
Với mục tiêu nâng cao chất lượng và hiệu quả phục vụ nhu cầu
ngày càng cao của người dân và xã hội, cần xây dựng và triển khai mô
hình mẫu khi triển khai chứ không phải mỗi địa phương, mỗi vùng có
cách tổ chức khác nhau.
Xây dựng và trang bị các trang thiết bị đồng bộ cũng như chế độ
ưu đãi cho cán bộ công tác tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả.

2. Thiết kế tổ chức các cơ quan hành chính Nhà nước, NXB Chính trị
quốc gia, Hà Nội 1999
3. Nâng cao hiệu quả của tổ chức hành chính, NXB Lao động-Xã hội,
Miêu Tú Kiệt, 2004